Książki

Siatka Lista

Ustaw kierunek malejący


  1. Dermatologia Praktyczna 4/2017

    Dermatologia Praktyczna 4/2017

    Manifestacje dermatologiczne chorób układu pokarmowego. Część I: Nieswoiste choroby zapalne jelit
    Cutaneous manifestations of gastrointestinal disease. Part I: Inflammatory bowel disease
    Franciszek Seneczko

    Streszczenie
    Wyniki badań epidemiologicznych, genetycznych i immunologicznych wskazują, że choroby zapalne jelit, stanowiące grupę niejednorodną, rozwijają się na skutek zaburzeń wieloczynnikowych. Nieswoiste choroby zapalne jelit manifestują się głównie jako choroba Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego. U podłoża obydwu leży proces zapalny, w chorobie Leśniowskiego-Crohna mogący zajmować cały przewód pokarmowy, a we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego – jelito grube i odbytnicę. Toczący się lokalny proces chorobowy wpływa jednak na wiele narządów, wywołując rozmaite patologie pozajelitowe, w tym dotyczące skóry i błon śluzowych. Niekiedy objawy pozajelitowe mogą być nawet bardziej wyniszczające niż samo zapalenie jelit. Zmiany skórne mogą się pojawić w różnych okresach rozwoju chorób podstawowych: wyprzedzać je, występować z nimi równolegle lub w ich następstwie. W wielu przypadkach są pomocne w ustaleniu wstępnego rozpoznania. W pracy przedstawiono przegląd najważniejszych manifestacji skórnych omawianych schorzeń przewodu pokarmowego.
    Słowa kluczowe:choroby zapalne jelit, choroby skóry, choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, objawy pozajelitowe, objawy ustne, autofagia, interleukina 23

    Łuszczyca u seniorów. Część II: Skuteczność i bezpieczeństwo leczenia
    Psoriasis in elderly. Part II: Efficacy and safety of treatment
    Anna Żuchowska, Magdalena Kręgiel, Anna Jędrowiak, Agnieszka Wojciechowska, Andrzej Kaszuba

    Streszczenie
    Łuszczyca jest przewlekłą, zapalną chorobą, która zajmuje skórę i stawy. Wraz ze starzeniem się populacji rośnie liczba pacjentów po 65. roku życia z łuszczycą. Leczenie łuszczycy u seniorów może być trudne ze względu na choroby współwystępujące i związaną z nimi polipragmazję oraz postępujące upośledzenie funkcji ważnych narządów.
    Słowa kluczowe:łuszczyca, seniorzy, osoby starsze, leczenie, fototerapia

    Metotreksat w świetle najnowszych wytycznych Brytyjskiego Stowarzyszenia Dermatologów
    A review of the latest British Association of Dermatologists’ guidelines dedicated to methotrexate treatment
    Joanna Krzysiek, Katarzyna Tomaszewska, Aleksandra Kobusiewicz, Małgorzata Dominiak, Anna Jędrowiak, Agnieszka Wojciechowska, Sebastian Kłosek, Andrzej Kaszuba

    Streszczenie
    W ciągu minionych dekad metotreksat stał się jednym z najpowszechniejszych leków stosowanych w dermatologii i reumatologii. Zebrane doświadczenie zaoowocowało lepszym zrozumieniem wartości leczenia metotreksatem. Dowodem na to są różne wieloośrodkowe randomizowane badania kontrolne, które poszerzają wskazania do stosowania wspomnianego leku w licznych chorobach skóry. Dane zostały opracowane przez brytyjską grupę ekspertów w celu stworzenia konsensusu na temat zastosowania metotreksatu w dermatologii również ze wskazań pozarejestracyjnych. W niniejszym artykule przedstawiono najistotniejsze informacje zawarte w brytyjskich wytycznych w odniesieniu do zaleceń Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego.
    Słowa kluczowe:metotreksat, dermatologia, rekomendacja, leczenie

    Aktualne wytyczne dotyczące chorób przenoszonych drogą płciową. Część III: Choroby wywołane przez pierwotniaki i zwierzęta
    Current guidelines regarding sexually transmitted diseases. Part III: Disorders caused by protozoa and animals
    Radomir Reszke, Adam Reich

    Streszczenie
    Zakażenia przenoszone drogą płciową (sexually transmitted infections – STI) nadal stanowią aktualny problem kliniczny dotyczący wszystkich krajów na świecie. Mnogość czynników etiologicznych i jednoczesne nabywanie zakażenia wieloma patogenami, przy równoczesnych problemach diagnostycznych oraz terapeutycznych sprawiają, że w praktyce klinicznej STI stanowią istotne wyzwanie dla każdego lekarza zajmującego się dermatologią i wenerologią. W niniejszym artykule podsumowano zalecenia odnośnie do STI wywoływanych przez pierwotniaki (rzęsistkowica) oraz zwierzęta (ektopasożyty: świerzb i wszawica), ze szczególnym uwzględnieniem terapii na podstawie aktualnych rekomendacji.
    Słowa kluczowe:zakażenia przenoszone drogą płciową, leczenie, pierwotniaki, zwierzęta

    Trudności w badaniu dermoskopowym zmian chorobowych na twarzy
    Difficulties in facial lesions dermoscopy
    Małgorzata Dominiak, Zofia Gerlicz-Kowalczuk, Katarzyna Płużańska-Srebrzyńska, Aleksandra Kobusiewicz, Katarzyna Zielińska, Ewa Trznadel-Grodzka

    Streszczenie
    Dermoskopia to nieinwazyjna metoda diagnostyki in vivo zmian skórnych, możliwa do przeprowadzenia podręcznym urządzeniem. Powszechnie uznaje się jej przydatność w rozpoznawaniu różnorodnych zmian melano- i niemelanocytowych, a przede wszystkim we wczesnym wykrywaniu czerniaka (melanoma malignum – MM). W ostatnich latach obserwuje się szybki rozwój technik dermoskopowych, a także wzrost zainteresowania obrazowaniem zapalnych oraz infekcyjnych chorób skóry. Szczególne wyzwanie diagnostyczne stanowią wykwity chorobowe na twarzy ze względu na odmienności anatomiczne skóry tej okolicy. Najtrudniejszym zadaniem w dermoskopii twarzy pozostaje różnicowanie MM z łagodnym rogowaceniem liszajowatym (lichen planus-like keratosis – LPLK) i plamami soczewicowatymi (solar lentigo – SL). Współcześnie, kiedy estetyce twarzy przypisuje się istotną rolę w kontaktach społecznych, prawidłowa ocena pomoże ograniczyć niepotrzebne zabiegi chirurgiczne oraz wcześnie wdrażać leczenie zmian złośliwych.
    Słowa kluczowe:dermoskopia twarzy, nowotwory, zmiany łagodne

    Zespół Omenna
    Omenn syndrome
    Anna Jędrowiak, Aleksandra Kobusiewicz, Joanna Krzysiek, Magdalena Kręgiel, Małgorzata Dominiak, Ewa Trznadel-Grodzka, Andrzej Kaszuba

    Streszczenie
    Zespół Omenna jest rzadką, dziedziczoną autosomalnie recesywnie dermatozą, charakteryzującą się ciężkim złożonym niedoborem odporności, erytrodermią, hepatosplenomegalią, uogólnioną limfadenopatią, eozynofilią i podwyższonym poziomem przeciwciał IgE. Wywołany jest mutacją w genach RAG1 i RAG2 oraz w genie ARTEMIS. Schorzenie związane jest z wysoką śmiertelnością.
    Słowa kluczowe:zespół Omenna, erytrodemia noworodkowa, ciężkie złożone niedobory odporności

    Dermatologia dziecięca – pytania i odpowiedzi
    Mirosława Kuchciak-Brancewicz

    Streszczenie
    Drobnogrudkowe zmiany skórne w pierwszym stadium choroby, zlokalizowane z jednej strony ciała i młody wiek dziecka sugerują rozpoznanie asymetrycznej wysypki dziecięcej. W drugim stadium choroby, gdy zmiany skórne zajmują także stronę przeciwną, mogą być mylone z innymi dermatozami: AZS, zespołem Gianottiego-Crostiego, łupieżem różowym Giberta. Dowiedz się więcej

    Cena: 22,00 zł
  2. Dermatologia Praktyczna 5/2017

    Dermatologia Praktyczna 5/2017

    Manifestacje dermatologiczne chorób układu pokarmowego. Część II: Dziedziczne zespoły predysponujące do rozwoju raka jelita grubego
    Cutaneous manifestations of gastrointestinal disease. Part II: The hereditary syndromes which predispose to the development of the colorectal cancer
    Franciszek Seneczko

    Streszczenie
    W rozwoju raka jelita grubego istotną rolę odgrywają patologie poprzedzające, które wcześnie rozpoznane mogą być użyteczne w postępowaniu prewencyjnym. Należą do nich dziedziczne zespoły polipowate, zespoły z polipami hamartomatycznymi oraz dziedziczne zespoły niepolipowate. Wszystkie wykazują określone cechy genotypowe i fenotypowe. Do cech fenotypowych zalicza się również objawy skórne, które mogą współwystępować ze zmianami polipowatymi czy nawet nowotworowymi jelita lub je poprzedzać. Wczesne rozpoznanie zmian skórnych może wskazać problem zasadniczy.
    Słowa kluczowe:rodzinna polipowatość gruczolakowata, dziedziczna polipowatość żołądkowo-jelitowa, polipy jelita, rak jelita grubego, zaburzenia hamartomatyczne, zespół Gardnera, zespół Turcota, zespół Peutza-Jeghersa, zespół Cowden, choroba Lhermitte’a-Duclos, zespół Bannayana-Rileya-Ruvalcaby, zespół Lyncha, zespół Muira-Torre’a

    Podobieństwo etiopatogenetyczne bielactwa nabytego i łysienia plackowatego. Wspólne perspektywy leczenia inhibitorami kinaz JAK (Janus kinases)
    Etiopathogenetic similarities of vitiligo and alopecia areata. Common perspectives for treatment with JAK kinases inhibitors (Janus kinases)
    Katarzyna Tomaszewska, Katarzyna Tabara, Aleksandra Kobusiewicz, Joanna Krzysiek, Małgorzata Dominiak, Anna Żuchowska, Anna Zalewska-Janowska, Andrzej Kaszuba

    Streszczenie
    Bielactwo nabyte (vitiligo) i łysienie plackowate (alopecia areata) są częstymi schorzeniami skóry na tle autoimmunologicznym. Klinicznie bielactwo objawia się miejscowym bądź też uogólnionym odbarwieniem skóry, co odpowiada degradacji melanocytów w warstwie podstawnej naskórka. Łysienie plackowate charakteryzuje się występowaniem dobrze odgraniczonych ognisk pozbawionych włosów, zlokalizowanych głównie na skórze owłosionej głowy, jak również w innych obszarach ciała. Wiele faktów wskazuje na zbliżoną etiopatogenezę tych schorzeń. Obie dermatozy są związane z częstszym współwystępowaniem innych chorób autoimmunologicznych oraz mają wspólne genetyczne czynniki ryzyka. Bielactwo i łysienie plackowate określa się jako choroby IFN-γ zależne. Rozwój terapii ukierunkowanej na ścieżki immunologiczne Th1/IFN-γ może w przyszłości doprowadzić do opracowania skutecznej metody leczniczej obu schorzeń.
    Słowa kluczowe:bielactwo, łysienie plackowate, etiopatogeneza, cytokiny, inhibitory kinaz janusowych, inhibitory JAK

    Rola podłoża w lekach stosowanych w dermatologii
    The role of substrate in drugs used in dermatology
    Monika Sikorska, Roman Nowicki

    Streszczenie
    W dermatologii wśród leków podawanych miejscowo szerokie zastosowanie mają steroidy. Ich właściwości przeciwzapalne, antyproliferacyjne i immunosupresyjne wykorzystuje się w terapii takich schorzeń, jak: alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, łuszczyca i liszaj płaski. Do produktów medycznych stosowanych w zależności od podłoża należą: maści, kremy, żele, roztwory i szampony. Preparaty te można również podzielić na leki oryginalne i odtwórcze (generyczne). Generyki zawierają tę samą substancję czynną co oryginalne, różnią się jednak m.in. substancjami pomocniczymi, niemającymi wpływu farmakologicznego na leczony organizm. Składniki pomocnicze zwiększają trwałość aktywnych substancji, nadają właściwą postać leku, decydują o cechach fizycznych leku, poprawiają wygląd produktu leczniczego, wpływają na szybkość uwalniania oraz wchłaniania substancji leczniczej (zwiększają biodostępność). Ze względu na zróżnicowany skład substancji pomocniczych leki odtwórcze i oryginalne mogą różnić się trwałością produktów oraz stopniem wchłaniania preparatu.
    Słowa kluczowe:leki miejscowe, podłoża w lekach, steroidy, leki generyczne

    Zastosowanie niebieskiego światła w leczeniu łuszczycy – przegląd piśmiennictwa
    The use of blue light in psoriasis treatment – literature review
    Joanna Narbutt, Igor A. Bednarski, Aleksandra Lesiak

    Streszczenie
    Łuszczyca jest przewlekłą, nawracającą chorobą skóry, dotyczącą ok. 2% populacji ogólnej. Nową metodą leczenia łuszczycy o łagodnym i umiarkowanym nasileniu jest fototerapia, wykorzystująca niebieskie światło emitowane przez diody elektroluminescencyjne (light-emitting diode – LED). Wciąż jednak jest mało badań oceniających skuteczność i bezpieczeństwo tej metody leczenia łuszczycy. W artykule podsumowano aktualne badania dotyczące terapii łuszczycy z wykorzystaniem niebieskiego światło emitowanego przez diody elektroluminescencyjne. Uwzględniono badania, w których niebieskie światło zostało wykorzystane w leczeniu tej choroby. Autorzy doszli do wniosku, że stosowanie niebieskiego światła emitowanego przez diody elektroluminescencyjne zmniejsza nasilenie zmian łuszczycowych. Terapia z wykorzystaniem urządzenia emitującego niebieskie światło jest bezpieczna i pozbawiona poważnych działań niepożądanych.
    Słowa kluczowe:łuszczyca, fototerapia, niebieskie światło

    Hidradenitis suppurativa – etiopatogeneza, obraz kliniczny, diagnostyka i leczenie (aktualny stan wiedzy)
    Hidradenitis suppurativa – etiopathogenesis, clinical features, diagnosis and treatment (current knowledge)
    Agnieszka Wojciechowska, Katarzyna Tomaszewska, Katarzyna Płużańska-Srebrzyńska, Małgorzata Dominiak, Joanna Krzysiek, Andrzej Kaszuba

    Streszczenie
    Ropnie mnogie pach/trądzik odwrócony (hidradenitis suppurativa – HS/acne inversa) to przewlekła, nawracająca, zapalna, ciężka skórna choroba mieszków włosowych, zazwyczaj występująca po okresie dojrzewania jako bolesne, głębokie zmiany zapalne w obszarach lokalizacji gruczołów apokrynowych, najczęściej w okolicach pach, pachwin i okolicy anogenitalnej. Częstość występowania HS w Europie wynosi 1%. Ropnie mnogie pach wiążą się ze schorzeniami współistniejącymi, takimi jak: otyłość, zespół metaboliczny, choroby zapalne jelit, spondyloartropatie. Hidradenitis suppurativa znacząco obniża jakość życia, prowadzi do depresji, stygmatyzacji, niezdolności do pracy, niekorzystnie wpływa na zdrowie seksualne. Uważa się, że patogeneza HS jest oparta na okluzji mieszka włosowego i prowadzi do limfocyto-histiocytarnego zapalenia okołomieszkowego. Terapia HS powinna być oparta na europejskich wytycznych dla hidradenitis suppurativa oraz dowodowym podejściu uwzględniającym wiarygodność i siłę rekomendacji badań. Miejscowo nawracające zmiany mogą być usuwane chirurgicznie, natomiast leczenie farmakologiczne zarówno w monoterapii, jak i skojarzeniu z radykalną resekcją jest bardziej odpowiednie przy rozleglejszych zmianach. Leczenie farmakologiczne może obejmować podawanie antybiotyków (klindamycyny z ryfampicyną, tetracykliny), acytretyny i terapię biologiczną (adalimumab, infliksymab). Leczenie adjuwantowe polega na zwalczaniu bólu, terapii nadkażeń bakteryjnych, redukcji masy ciała i zaprzestaniu palenia.
    Słowa kluczowe:ropnie mnogie pach, trądzik odwrócony, europejskie wytyczne dla HS

    Praktyczne aspekty stosowania klasycznych leków ogólnoustrojowych w łuszczycy
    Systemic treatment of psoriais vulgaris – practical aspects
    Daria Wojtczyk, Marta Wojciechowska-Zdrojowy, Jacek Szepietowski

    Streszczenie
    Cyklosporyna, metotreksat i acytretyna są preparatami często stosowanymi w dermatologii. Leki te pozwalają na osiągnięcie poprawy stanu klinicznego pacjentów z wieloma ciężkimi dermatozami. Na łuszczycę zwykłą cierpi 1-3% populacji, a leczenie tej jednostki chorobowej nadal w wielu przypadkach stanowi wyzwanie terapeutyczne. Przed włączeniem leczenia ogólnoustrojowego konieczna jest prawidłowa kwalifikacja chorych, a następnie uważne monitorowanie terapii. Leczenie cyklosporyną prowadzi się zwykle do 2 lat – nawet mimo dobrej odpowiedzi klinicznej, natomiast długość terapii acytretyną i metotreksatem nie jest ściśle określona. Leki można stosować dopóki przynoszą korzystny efekt i nie występują poważne działania niepożądane.
    Słowa kluczowe:cyklosporyna, metotreksat, acytretyna, terapia systemowa

    Pęcherzyca IgG/IgA o obrazie klinicznym łuszczycy łojotokowej – opis przypadku
    Pemphigus IgG/IgA mimicking seborrheic psoriasis – case report
    Małgorzata Dominiak, Joanna Krzysiek, Zofia Gerlicz-Kowalczuk, Agnieszka Wojciechowska, Katarzyna Tomaszewska, Ewa Trznadel-Grodzka, Andrzej Kaszuba

    Streszczenie
    Pęcherzyca to określenie grupy dermatoz pęcherzowych, przyczyną których jest autoimmunizacja wobec desmosomalnych białek strukturalnych naskórka. Reakcje mediowane przeciwciałami IgG prowadzą do pęcherzycy zwykłej lub liściastej. Wyróżnia się również pęcherzycę bujającą, opryszczkowatą, paraneoplastyczną oraz pęcherzycę IgA (typu podrogowej dermatozy krostkowej lub typu śródnaskórkowej dermatozy neutrofilowej). Znacznie rzadziej uwzględniana w klasyfikacjach jest pęcherzyca IgG/IgA. W artykule przedstawiono przypadek 23-letniego mężczyzny hospitalizowanego z podejrzeniem łuszczycy łojotokowej, u którego dzięki badaniom metodami immunofluorescecji bezpośredniej oraz pośredniej, udało się postawić rozpoznanie pęcherzycy IgG/IgA.
    Słowa kluczowe:pęcherzyca IgG/IgA, desmogleina 1, choroby pęcherzowe

    Pemfigoid błon śluzowych, odmiana Brustinga-Perry’ego – opis przypadku
    Mucous membrane pemphigoid, Brusting-Perry variety – case report
    Anna Arska-Brot, Kamila Kaszubiak, Małgorzata Jeziorna

    Streszczenie
    Pemfigoid błon śluzowych (mucous membrane pemphigoid – MMP) to rzadka autoimmunologiczna choroba, często powodująca trudności diagnostyczno-terapeutyczne. Zaliczany jest do grupy podnaskórkowych chorób pęcherzowych, które goją się z pozostawieniem blizn. Występuje głównie u osób starszych, częściej u kobiet. Zmiany dotyczą zazwyczaj błon śluzowych, znacznie rzadziej skóry. W pracy opisano przypadek 78-letniego mężczyzny z rozległym, niegojącym się owrzodzeniem w okolicy czołowo-ciemieniowej skóry owłosionej głowy, u którego na podstawie obrazu klinicznego oraz badań immunofluorescencyjnych ustalono rozpoznanie pemfigoidu bliznowaciejącego, odmiany zlokalizowanej Brustinga-Perry’ego.
    Słowa kluczowe:pemfigoid błon śluzowych, pemfigoid bliznowaciejący, odmiana Brustinga-Perry’ego

    Dermatologia dziecięca – pytania i odpowiedzi
    Mirosława Kuchciak-Brancewicz

    Streszczenie
    Pierwsze objawy pokrzywki barwnikowej pojawiają się typowo w okresie niemowlęcym i we wczesnym dzieciństwie. U niemowląt i małych dzieci, zwłaszcza poniżej 2-3. roku życia, w obrębie wykwitów może dochodzić do tworzenia się pęcherzy. Przerwanie pokrywy pęcherza, np. wskutek drapania, stanowi wrota zakażenia dla wszechobecnych bakterii, zwłaszcza gronkowca złocistego. Zaburzenia w obrębie którejkolwiek części paznokcia mogą spowodować powstanie charakterystycznych objawów klinicznych. Najczęstszymi przyczynami tych zaburzeń w wieku dziecięcym są powikłania pourazowe. Uraz mechaniczny zwykle dotyczy palucha, ponieważ jest on najbardziej wysunięty. Uraz może być jednorazowy, ale może być również przewlekle powtarzany wskutek noszenia obuwia z czubkami, z odkrytymi palcami lub źle dopasowanego, zwłaszcza w dzieciństwie, gdy stopy rosną. Te małe urazy ostatecznie prowadzą do zaburzenia wzrostu paznokcia, m.in. onychogryfozy (zakrzywienia płytki paznokciowej). Odczyn fototoksyczny jest sumarycznym wynikiem fotouwrażliwienia komórek skóry i jednoczesnego lub następczego działania promieniowania UV. W rozpoznaniu różnicowym należy uwzględnić oparzenia słoneczne i cieplne, kontaktowe zapalenie skóry, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, fototoksyczne reakcje polekowe, zapalenie tkanki podskórnej oraz infekcje, spośród których najwięcej trudności może budzić liszajec pęcherzowy i wczesna faza półpaśca. W etiopatogenezie AZS istotną rolę odgrywają interakcje między genetycznie uwarunkowanymi zaburzeniami struktury i funkcji bariery naskórkowej, pierwotnej oraz adaptacyjnej odpowiedzi immunologicznej, a także czynnikami infekcyjnymi i środowiskowymi. Dziecko może być obarczone dodatnim wywiadem atopowym, ale nie ma podstaw anatomicznych ani fizjologicznych do ujawnienia się tego defektu genetycznego w okresie noworodkowym. Przy badaniu noworodka należy pamiętać o złuszczaniu fizjologicznym, które jest naturalną konsekwencją zmiany środowiska, w jakim płód przebywał w łonie matki.
    Słowa kluczowe: pokrzywka barwnikowa, odczyn poszczepienny BCG, onychogryfoza, odczyn fototoksyczny, atopowe zapalenie skóry, złuszczanie fizjologiczne noworodków

    Dowiedz się więcej
    Cena: 22,00 zł
  3. Magazyn Stomatologiczny 11/2020

    Magazyn Stomatologiczny 11/2020

    Szanowni Państwo,

    tematem miesiąca listopadowego numeru „Magazynu Stomatologicznego” są POWIKŁANIA I BŁĘDY LECZENIA STOMATOLOGICZNEGO. Pierwszy z trzech artykułów tego działu przedstawia postępowanie w przypadku martwicy kości żuchwy zaopatrzonej implantami w przebiegu terapii bisfosfonianami, drugi potencjalne błędy, które lekarz może popełnić podczas zamykania diastem, trzeci zaś naprawę uszkodzonej licówki ceramicznej z zastosowaniem odłamanego fragmentu i materiału kompozytowego. Wszystkie prace mają bogatą dokumentację, a dwie ostatnie w szczególności, gdyż stanowią reportaż kliniczny omawianych procedur. W dziale STOMATOLOGIA PRAKTYCZNA moją uwagę zwrócił artykuł opisujący przypadek rekonstrukcji periodontologicznego ubytku kości oraz brodawki międzyzębowej z wykorzystaniem ekstruzji ortodontycznej.

    Natomiast pod koniec numeru, jak zawsze, zamieściliśmy streszczenie artykułu z piśmiennictwa światowego. Tym razem jest to opis pacjenta z ziarniniakowatością z zapaleniem naczyń, u którego pierwszym objawem tej poważnej choroby było „truskawkowe zapalenie dziąseł”. Streszczenie zostało opatrzone komentarzem periodontologa, który w istotny sposób uzupełnia prezentowaną jednostkę chorobową.

    Życzę Państwu satysfakcjonującej lektury i dużo zdrowia!
     
    prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski
    Dowiedz się więcej
    Cena: 25,00 zł

    Brak w magazynie

  4. Gastroenterologia Praktyczna 3/2020

    Gastroenterologia Praktyczna 3/2020

    Patogeneza manifestacji pozajelitowych: konsekwencje dla badań naukowych, diagnostyki i terapii nieswoistych chorób zapalnych jelit. Dokument z warsztatów naukowych ECCO

    Tłumaczenie artykułu: The pathogenesis of extraintestinal manifestations: implications for IBD research, diagnosis, and therapy
    C.R.H. Hedin, S.R. Vavricka, A.J. Stagg, A. Schoepfer, T. Raine, L. Puig, U. Pleyer, A. Navarini, A.E. van der Meulen‑de Jong, J. Maul, K. Katsanos, A. Kagramanova, T. Greuter, Y. González‑Lama, F. van Gaalen, P. Ellul, J. Burisch, D. Bettenworth, M.D. Becker, G. Bamias, F. Rieder

    Streszczenie
    Artykuł przedstawia wynik szóstych warsztatów naukowych ECCO (European Crohn’s and Colitis Organisation) dotyczących patogenezy manifestacji pozajelitowych (extraintestinal manifestation – EIM) w nieswoistych chorobach zapalnych jelit (NChZJ). Poniższy dokument przygotowało 15 członków ECCO i 6 ekspertów zewnętrznych (w dziedzinie reumatologii, dermatologii, okulistyki i immunologii), pochodzących z 10 krajów europejskich i z USA. W ramach warsztatów autorzy pracowali w podgrupach zajmujących się określonymi obszarami zagadnienia. Po wszechstronnej analizie piśmiennictwa sformułowano pod kierunkiem szefów podgrup opracowania pomocnicze, które następnie zintegrowali liderzy projektu.


    Komentarz do artykułu tłumaczonego „Patogeneza manifestacji pozajelitowych: konsekwencje dla badań naukowych, diagnostyki i terapii nieswoistych chorób zapalnych jelit”
    Prof. dr hab. n. med. Piotr Eder

     

    Przeszczep mikrobioty jelitowej (FMT) w nieswoistych chorobach zapalnych jelit

    Fecal microbiota transplantation (FMT) in inflammatory bowel diseases
    Ariel Liebert, Maria Kłopocka

    Streszczenie
    W ostatnich latach systematycznie zwiększa się wiedza na temat roli dysbiozy w patogenezie nieswoistych chorób zapalnych jelit (NChZJ). Dysbioza to jeden z najważniejszych czynników powodujących naruszenie struktury bariery jelitowej i zaburzenie jej integralności. W konsekwencji prowadzi to do zespołu przepuszczającego (nieszczelnego) jelita. Następnie w wyniku translokacji bakteryjnej i przenikania antygenów indukowana zostaje reakcja zapalna. Rozwijająca się w taki sposób przewlekła, nadmierna aktywacja układu immunologicznego u osób o określonych predyspozycjach genetycznych, eksponowanych na wybrane czynniki środowiskowe, może spowodować zachorowanie na NChZJ. W literaturze coraz częściej pisze się o możliwym wykorzystaniu modyfikacji mikrobioty jelitowej w leczeniu tej grupy chorób. Jednym ze sposobów jest przeszczep mikrobioty jelitowej (fecal microbiota transplantation – FMT) od wyselekcjonowanego dawcy lub dawców. FMT to podanie roztworu kału dawcy/dawców (lub jego liofilizatu) do przewodu pokarmowego biorcy, aby bezpośrednio zmienić skład drobnoustrojów kolonizujących jelito i doprowadzić w ten sposób do uzyskania korzyści zdrowotnych. Według aktualnych zaleceń jedynym wskazaniem do zastosowania tej formy leczenia jest nawrotowe lub oporne na standardową farmakoterapię, lub przebiegające w ciężkiej postaci zakażenie Clostridioides difficile (Clostridioides difficile infection – CDI). Dotychczas zgromadzone dowody naukowe potwierdzają skuteczność tego sposobu leczenia sięgającą 80‑90%. W niniejszym opracowaniu podsumowano wyniki badań oraz opublikowanych systematycznych przeglądów literatury i metaanaliz dotyczących wykorzystania FMT w terapii NChZJ, pouchitis oraz przy leczeniu współistniejącego zakażenia Clostridioides difficile.

    Limfocytoza przewodu pokarmowego

    Lymphocytosis of gastrointestinal tract
    Cezary Chojnacki, Marta Mędrek‑Socha

    Streszczenie
    Limfocyty śródnabłonkowe (intraepithelial limphocyte – IEL) stanowią ważną część układu immunologicznego przewodu pokarmowego (gut‑associated lymphoid tissue – GALT). U osób zdrowych IEL biorą udział w regulacji odporności naturalnej i nabytej. W stanach patologicznych wzrasta ich liczba i aktywność (stan limfocytozy), co może prowadzić do miejscowego zapalenia limfocytowego (lymphocytosis). Ponadto aktywne limfocyty mogą migrować przez ścianę przewodu pokarmowego do innych części układu immunologicznego (mucosa associated lymphpid tissue – MALT) i powodować uszkodzenia w wielu narządach.

     

    Czy obecne podejście do terapii choroby refluksowej przełyku można zoptymalizować?

    Current approach to the treatment of gastroesophageal reflux disease – could it be optimized?
    Michał Lipiński

    Streszczenie
    Optymalizacja terapii choroby refluksowej przełyku (gastroesophageal reflux disease – GERD) w wybranych przypadkach może wiązać się z uzyskaniem realnej korzyści klinicznej. Pacjenci z objawami utrzymującymi się pomimo leczenia powinni być oceniani metodami endoskopowymi, a także z wykorzystaniem innych testów, aby zindywidualizować proponowane im leczenie. W ciągu ostatnich trzech dekad terapia inhibitorami pompy protonowej (proton pump inhibitors – PPI) uznawana była za podstawę leczenia GERD. Ostatnio wzrosła świadomość skutków ubocznych tej grupy leków. W artykule skupiono się na rożnych formach optymalizacji i indywidualizacji strategii postępowania w przypadku GERD.

     

    Uporczywe wzdęcie brzucha – punkt widzenia gastroenterologa

    Persistent bloating – a gastroenterologist’s point of view
    Ewa Walecka‑Kapica

    Streszczenie
    Wzdęcie brzucha, określane także jako „bębnica”, jest objawem ze strony przewodu pokarmowego, związanym z nadmierną ilością gazów w jelitach. Jest jedną z najczęstszych dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, występuje u pacjentów z zaburzeniami czynnościowymi przewodu pokarmowego (przede wszystkim z zespołem jelita nadwrażliwego czy dyspepsją czynnościową), ale również w chorobach organicznych. Do podstawowych grup przyczyn etiologicznych wzdęć brzucha należą zaburzenia mikroflory jelitowej, produkcji gazów, pasażu jelitowego, a także funkcji sensorycznych w przewodzie pokarmowym. Patogeneza wzdęć brzucha jest złożona, często wieloczynnikowa, co wpływa na skuteczność podejmowanego leczenia. Możliwości terapeutyczne obejmują zarówno modyfikację stylu życia ze szczególnym uwzględnieniem odpowiedniej diety i aktywności fizycznej, jak i farmakoterapię (leki przeciwwzdęciowe, probiotyki, antybiotyki, prokinetyki, leki antydepresyjne i inne).

     

    Uporczywe wzdęcie brzucha – punkt widzenia dietetyka

    Persistent bloating – a dietician’s point of view
    Paulina Konrad

    Streszczenie
    Terapia żywieniowa wzdęć brzucha stanowi istotną część całościowego leczenia pacjenta. Indywidualnie dobrana dieta może przyczynić się do poprawy stanu zdrowia pacjentów i załagodzenia objawów klinicznych, takich jak wzdęcia. Do czynników żywieniowych wpływających na powstawanie wzdęć można zaliczyć m.in. spożywanie nadmiernej ilości cukrów prostych, tłuszczów, a także produktów surowych, ciężkostrawnych. Nie bez znaczenia pozostaje rodzaj i ilość spożywanego błonnika, wysoka podaż produktów gazotwórczych, takich jak rośliny strączkowe, kapusta, kalafior. Powolne spożywanie posiłków, dokładne przeżuwanie, niedosalanie potraw odgrywają kluczową rolę w leczeniu dietetycznym wzdęć. Popularne diety redukcyjne, dieta bogatobłonnikowa i dieta wegetariańska mogą przyczyniać się nadmiernego oddawania gazów.

     

    Diagnostyka celiakii u dzieci i młodzieży – wytyczne ESPGHAN 2020

    Diagnosis of celiac disease in children and adolescents – ESPGHAN guidelines 2020
    Dariusz Marek Lebensztejn

    Streszczenie
    Artykuł omawia aktualne rekomendacje ESPGHAN dotyczące diagnostyki celiakii u dzieci i młodzieży, ze szczególnym uwzględnieniem badań serologicznych i biopsji dwunastnicy.

     

    Technika hybrydowej endoskopowej resekcji pełnościennej guza stromalnego żołądka – opis przypadku

    Hybrid endoscopic full thickness resection technique of gastrointestinal stromal tumor – case report
    Artur Raiter, Katarzyna M. Pawlak, Anna Wiechowska‑Kozłowska

    Streszczenie
    Standardowym leczeniem guzów stromalnych żołądka (gastrointestinal stromal tumor – GIST) jest laparoskopowa resekcja klinowa. Dzięki rozwojowi nowoczesnych metod endoskopowych możliwe jest mniej inwazyjne usuwanie zmian typu GIST. Kwalifikacja do leczenia oparta jest przede wszystkim na badaniu ultrasonografii endoskopowej (endoscopic ultrasound – EUS) i uwzględnia typ guza oraz stopień łączności zmiany z mięśniówką właściwą. Warunkiem skutecznego leczenia jest całkowite usunięcie guza (R0). W przypadku zmian bardziej zaawansowanych, łączących się na dużej powierzchni z mięśniówką właściwą zastosowanie typowego leczenia endoskopowego metodą dyssekcji podśluzówkowej (endoscopic submucosal dissection – ESD) nie jest możliwe. W tych przypadkach konieczna jest resekcja pełnościenna zmiany, która łączy się z wysokim ryzykiem perforacji. Poniżej przedstawiamy nowatorską technikę hybrydowej endoskopowej resekcji pełnościennej GIST żołądka, dającą szansę na skuteczne i bezpieczne usuwanie tego typu zmian.

     

    Agresywny chłoniak z komórek B. Sporadyczne rozpoznanie endoskopowe w nieczęstej lokalizacji dwunastniczej – opis przypadku

    Aggressive B‑cell lymphoma located in the descending part of the duodenum. Rare endoscopic diagnosis in uncommon localization
    Bartosz Cybułka

    Streszczenie
    Pierwotne chłoniaki zlokalizowane poza węzłami chłonnymi należą do rzadkich rozpoznań ustalanych na podstawie badań endoskopowych. Stanowią 1% wszystkich nowotworów złośliwych przewodu pokarmowego. Dominuje ich umiejscowienie w żołądku i okolicy krętniczo‑kątniczej. Choroba limfoidalna, z komórek B, z uogólnieniem procesu nowotworowego, dodatkowo zlokalizowana w dwunastnicy, należy do rzadkości. Doniesienia literaturowe są kazuistyczne. Praca przedstawia opis przypadku potwierdzonego histopatologicznie i immunohistochemicznie agresywnego chłoniaka wywodzącego się z komórek B, zlokalizowanego w części zstępującej dwunastnicy. Badanie gastroskopowe umożliwiło rozpoznanie patologii charakteryzujące się naciekowym typem wzrostu, z towarzyszącymi mnogimi owrzodzeniami żołądka i dwunastnicy o etiologii nienowotworowej. Zasięg zmian obejmował proksymalny odcinek jelita czczego. Wśród objawów klinicznych dominowały mało charakterystyczne dolegliwości bólowe, zlokalizowane w nadbrzuszu. Prezentowany chory nie wymagał pilnej interwencji endoskopowej z powodu krwawienia, niedrożności lub perforacji. Dystalny odcinek jelita krętego w ileokolonoskopii pozostał wolny od nacieku chłoniaka. Chorobę nowotworową rozpoznano w trakcie planowo przeprowadzonej gastroskopii.

    Przedstawienie odpowiedzialności zawodowej lekarza, cz. 1

    Rafał Patryn



    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł

    Brak w magazynie

  5. Neurologia Praktyczna 3/2020

    Neurologia Praktyczna 3/2020

    Porównanie wpływu leczenia doustnymi antykoagulantami niebędącymi antagonistą witaminy K i warfaryną na stopień ciężkości udaru mózgu: metaanaliza randomizowanych kontrolowanych badań klinicznych
    Tłumaczenie artykułu:
    Effect of non-vitamin-K oral anticoagulants on stroke severity compared to warfarin: a meta-analysis of randomized controlled trials

    Wprowadzenie i cel. Stosowanie warfaryny, poza obniżaniem ryzyka wystąpienia, jest również związane ze zmniejszeniem stopnia ciężkości udaru mózgu u pacjentów z migotaniem przedsionków i ostrym niedokrwiennym udarem mózgu. W pracy podjęto próbę określenia, czy wpływ stosowania doustnych antykoagulantów niebędących antagonistą witaminy K (non-vitamin-K oral anticoagulant – NOAC) na stopień ciężkości udaru mózgu różni się od warfaryny.
    Metody. Na podstawie przeprowadzonego wyszukiwania odnaleziono randomizowane kontrolowane badania kliniczne III fazy, w których to badaniach pacjentów z migotaniem przedsionków niezwiązanym z wadą zastawkową przypisano do grupy leczonej NOAC lub warfaryną podawanymi w ramach profilaktyki udaru mózgu. Przypadki udaru mózgu kwalifikowano do jednej z dwóch grup: udar zakończony zgonem lub powodujący niesprawność oraz udar niepowodujący niesprawności, a w przeprowadzonych metaanalizach oceniono rezultaty leczenia oraz porównano śmiertelność z powodu udaru mózgu między badaniami klinicznymi.
    Wyniki. Pięć randomizowanych kontrolowanych badań klinicznych spełniło kryteria włączenia. W badaniach klinicznych oceniających preparaty NOAC, które są zazwyczaj przepisywane w praktyce klinicznej (4 badania), ostry udar mózgu zgłoszono u 1403 (1,86%) uczestników; 787 (1,04%) w grupie NOAC [386 (0,51%) zakończony zgonem lub powodujący niepełnosprawność, 401 (0,53%) niepowodujący niepełnosprawności] i 616 (0,82%) w grupie warfaryny [367 (0,49%) zakończony zgonem lub powodujący niepełnosprawność, 249 (0,33%) niepowodujący niepełnosprawności]. W przeprowadzonej metaanalizie stwierdzono, że stosowanie NOAC było statystycznie znamiennie lepsze od warfaryny w zakresie występowania udaru mózgu zakończonego zgonem lub powodującego niepełnosprawność [iloraz szans (odds ratio – OR): 0,77; 95% przedział ufności (confidence interval – CI): 0,66-0,89, I2 = 21%] oraz udaru mózgu niepowodującego niepełnosprawności (OR: 0,85; 95% CI: 0,73-0,98, I2 = 2%). Śmiertelność z powodu udaru w grupach badanych nie była różna (OR: 0,90, 95% CI: 0,75-1,13, I2 = 0%), ale estymacja punktowa przemawiała na korzyść NOAC.
    Wniosek. W badaniach klinicznych III fazy oceniających stosowanie NOAC w profilaktyce udaru mózgu u pacjentów z migotaniem przedsionków wykazano, że w porównaniu z warfaryną leczenie to jest związane z niższym ryzykiem wystąpienia zarówno udaru mózgu zakończonego zgonem/powodującego niepełnosprawność, jak i niepowodującego niepełnosprawności.
    Słowa kluczowe: doustny antykoagulant niebędący antagonistą witaminy K, profilaktyka pierwotna, jakość i rezultaty leczenia, profilaktyka wtórna, stopień ciężkości udaru mózgu, warfaryna
    Keywords: non-vitamin-K antagonists, primary prevention, quality and outcomes, secondary prevention, stroke severity, warfarin

     

    Trzydziestoletnie badanie obserwacyjne dotyczące stanu klinicznego i obrazowania rezonansem magnetycznym u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym oraz zespołem klinicznie izolowanym
    Tłumaczenie artykułu:
    A 30-year clinical and magnetic resonance imaging observational study of multiple sclerosis and clinically isolated syndromes

    Cel. Przebiegi kliniczne w stwardnieniu rozsianym (multiple sclerosis – MS) są bardzo zróżnicowane. Celem było określenie długoterminowych przebiegów klinicznych w MS oraz zidentyfikowanie wczesnych cech prognostycznych tych przebiegów.
    Metody. Prospektywnie zrekrutowano 132 osoby z zespołem klinicznie izolowanym, rozpoznanym w latach 1984-1987, a następnie obserwowano przebiegi klinicznie i radiologicznie po 1, 5, 10, 14, 20 i 30 latach. Dokonano przeglądu wszystkich dostępnych notatek i skanów badania metodą rezonansu magnetycznego (magnetic resonance imaging – MRI), a MS zdefiniowano zgodnie z kryteriami McDonalda z 2010 roku.
    Wyniki. Wyniki kliniczne uzyskano od 120 uczestników w ciągu 30 lat. Wiadomo było, że przez 30 lat u 80 pacjentów rozwinęło się MS. Wyniki w Rozszerzonej skali niepełnosprawności (Expanded Disability Status Scale – EDSS) były dostępne u 107 uczestników, z których 77 miało MS; 32 osoby (42%) pozostawały samodzielne ruchowo (wynik w skali EDSS ≤ 3,5) i wszystkie miały postać rzutowo-remisyjną MS (relapsing-remitting MS – RRMS), u 3 (4%) pacjentów z RRMS wynik EDSS był > 3,5, u 26 (34%) chorych rozwinął się wtórnie postępujący przebieg MS (u wszystkich punktacja EDSS była > 3,5), a MS przyczyniło się do śmierci u 16 osób (20%). Spośród chorych z MS 11 pacjentów otrzymało terapię modyfikującą przebieg choroby. Za najsilniejsze wczesne predyktory (w ciągu 5 lat od wystąpienia choroby) rozwoju wtórnie postępującego MS po 30 latach uznano obecność ognisk uszkodzenia zlokalizowanych podnamiotowo w chwili włączenia do badania oraz głębokie uszkodzenia istoty białej stwierdzane po jednym roku.
    Interpretacja. Trzydzieści lat po zachorowaniu, w kohorcie w większości nieleczonej, stwierdzono rozbieżność w odniesieniu do przebiegu MS; u części pacjentów wcześnie rozwinęła się znaczna niepełnosprawność, podczas gdy u innych długoterminowy przebieg choroby był korzystniejszy. Przebieg choroby można było częściowo przewidzieć na podstawie wyników badań radiologicznych przeprowadzonych w ciągu jednego roku od wystąpienia pierwszych objawów.

     

    Zakażenia poprzedzające w zespole Fishera: źródła różnorodności obrazów klinicznych
    Tłumaczenie artykułu:
    Antecedent infections in Fisher syndrome: sources of variation in clinical characteristics

    Streszczenie
    Cechy kliniczne zespołu Guillaina-Barrégo (Guillain-Barré syndrome – GBS) są bardzo zmienne w zależności od rodzaju poprzedzającej infekcji. Chociaż wykazano, że główny fenotyp GBS, zespół Fishera (Fisher syndrome – FS), jest poprzedzony zakażeniami podobnymi do tych poprzedzających GBS, to nie wiadomo, czy objawy kliniczne w FS również różnią się w zależności od rodzaju poprzedzających infekcji. W obecnym badaniu u 70 osób z FS jako częste zakażenia poprzedzające uwzględniono Haemophilus influenzae [n = 15 (21%)], Campylobacter jejuni [n = 10 (14%)] i cytomegalowirusa (CMV) [n = 6 (8,6%)]. W porównaniu z innymi pacjentami z FS u chorych seropozytywnych wobec H. influenzae częściej występowała wcześniejsza infekcja górnych dróg oddechowych, podwójne widzenie jako objaw początkowy, a ponadto (z wyłączeniem zaburzeń ze strony nerwu okoruchowego) rzadziej prezentowali oni zajęcie nerwów czaszkowych. FS związany z C. jejuni występował głównie u młodszych pacjentów płci męskiej i charakteryzował się obecnością niewyraźnego widzenia. Mimo że u każdego z pacjentów zastosowano immunoterapię, to w odniesieniu do oceny w skali niepełnosprawności GBS FS związany z CMV wykazywał tendencję do cięższego przebiegu. Przeciwciała anty-GQ1b IgG w surowicy zostały wykryte w większości przypadków niezależnie od typu poprzedzającego zakażenia. Najczęściej ustalanym rozpoznaniem w największym nasileniu objawów choroby (nadir) w przypadkach związanych z H. influenzae był „czysty FS” bez osłabienia kończyn czy zajęcia ośrodkowego układu nerwowego (71%), w przypadkach związanych z C. jejuni – „niekompletny FS”, np. ostra oftalmopareza z ataksją lub bez ataksji (60%), a w przypadkach związanych z CMV (50%) – zaawansowane stany, takie jak nakładanie z GBS czy zapalenie pnia mózgu Bickerstaffa. Wyniki te wskazują, że rodzaj poprzedzającej infekcji determinował neurologiczne cechy FS. Pod względem patogenezy, w której pośredniczy przeciwciało anty-GQ1b, FS związany z CMV wydaje się podobny do FS związanego z H. influenzae i FS związanego z C. jejuni w przeciwieństwie do GBS związanego z CMV.
    Słowa kluczowe: zespół Fishera, zakażenie poprzedzające, Haemophilus influenzae, Campylobacter jejuni, cytomegalowirus, międzykomórkowa molekuła adhezyjna 1
    Keywords: Fisher syndrome, antecedent infection, Haemophilus infuenzae, Campylobacter jejuni, cytomegalovirus, intercellular adhesion molecule 1

     

    Przegląd systematyczny deficytów funkcji poznawczych u dorosłych z chorobą mitochondrialną
    Tłumaczenie artykułu:
    Systematic review of cognitive deficits in adult mitochondrial disease

    Cechy charakterystyczne i przebieg upośledzenia funkcji poznawczych w chorobie mitochondrialnej są słabo określone. W tym przeglądzie systematycznym postarano się o ocenę współczesnego piśmiennictwa dotyczącego funkcji poznawczych w chorobie mitochondrialnej i określenie kierunków przyszłych badań. Systematyczne przeszukiwanie przeprowadzano z zastosowaniem baz danych PubMed, Medline, Psycinfo, Embase i Web of Science oraz metod 360-stopniowego cytowania. Włączono artykuły w języku angielskim dotyczące pacjentów dorosłych. W efekcie przeszukiwania piśmiennictwa uzyskano 2421 artykułów, z których 167 spełniało kryteria włączenia. Opisy przypadków i przeglądy doniesień medycznych dały obszerne rozpoznanie otępienia, upośledzenia funkcji poznawczych i osłabienia funkcjonowania poznawczego. Natomiast w systematycznych badaniach funkcjonowania poznawczego z zastosowaniem szczegółowych baterii do badania sfery poznawczej stwierdzono raczej ogniskowe deficyty poznawcze, a nie ogólne upośledzenie tej sfery. Wyniki były zmienne, ale należały do nich: deficyty funkcjonowania wzrokowo-przestrzennego, pamięci, uwagi, szybkości przetwarzania i funkcji wykonawczych. Wnioski z badań ograniczone były z powodu małej liczebności grup badanych, zmienności genotypu oraz rozpiętości i dokładności przeprowadzonych ocen. Dogłębna ocena sfery poznawczej z jednoczesnym neuroobrazowaniem funkcjonalnym i fizykalnymi wyznacznikami choroby mitochondrialnej w większej grupie badanej dobrze scharakteryzowanych pacjentów umożliwia zróżnicowanie etiologii i obserwację narastania deficytów funkcjonowania poznawczego. Dane te dają wgląd we wzorzec i przebieg upośledzenia funkcjonowania poznawczego, co jest bezcenne dla monitorowania klinicznego, planowania polityki zdrowotnej i gotowości do przeprowadzenia próby klinicznej.
    Słowa kluczowe: dorosły, funkcje poznawcze, upośledzenie, pamięć, choroba mitochondrialna
    Keywords: adult, cognition, impairment, memory, mitochondrial disease


    Etiologia porażenia Bella: przegląd
    Tłumaczenie artykułu:
    The etiology of Bell’s palsy: a review

    Streszczenie
    Porażenie Bella jest najczęstszym schorzeniem związanym z gwałtownym i jednostronnym wystąpieniem obwodowego niedowładu/porażenia siódmego nerwu czaszkowego. Dotyka ono 11,5-53,3 osób na 100 000 rocznie wśród różnych populacji. Porażenie Bella to niepokojący problem zdrowotny, który wyjątkowo negatywnie wpływa na pacjentów i ich rodziny. Z tego względu rozpoznanie i natychmiastowe określenie przyczyny mają zasadnicze znaczenie dla rozpoczęcia wczesnego leczenia. Etiologia porażenia Bella jest jednak niejasna i ma to wpływ na leczenie. Rozstrzygające jest zatem określenie przyczyn tego schorzenia, tak aby można było opracować i zastosować ukierunkowane metody leczenia. W artykule dokonano przeglądu piśmiennictwa na temat rozpoznania porażenia Bella i sprawdzono przypuszczalne etiologie tej choroby. Wskazuje się na to, że rozpoznanie idiopatycznego porażenia nerwu twarzowego opiera się na wykluczeniu i najczęściej ustala się po rozważeniu pięciu czynników, do których należą: struktura anatomiczna, zakażenie wirusowe, niedokrwienie, zapalenie i wrażliwość na stymulację zimnem.
    Słowa kluczowe: porażenie Bella, stymulacja zimnem, zakażenie wirusowe, zapalenie, struktura anatomiczna, niedokrwienie
    Keywords: Bell’s palsy, cold stimulation, viral infection, inflammation, anatomical structure, ischemia

     

    Odpowiedź immunologiczna na SARS-CoV-2, wpływ szczepień na układ immunologiczny, w oczekiwaniu na szczepionkę – na co zwrócić uwagę?
    Immune response in SARS-CoV-2 infection, the impact of vaccinations on the immune system, in anticipation of a vaccine – what should we concentrate on?
    Joanna Zajkowska, Damian Mojsa

    Streszczenie
    Pandemia COVID-19 powodowana przez wirus SARS-CoV-2 stanowi wyzwanie dla systemów organizacji opieki zdrowotnej krajów na całym świecie. Wyeliminowanie wirusa z populacji wydaje się mało prawdopodobne i uważa się, że jedynym rozwiązaniem pozwalającym przywrócić stan sprzed epidemii jest opracowanie bezpiecznej oraz globalnej strategii szczepień. Niewygasająca aktywność pandemii oraz nacisk na jak najszybsze wdrożenie prewencji pierwotnej sprawia, że pojawia się wiele pytań dotyczących bezpieczeństwa oraz skuteczności takiej szczepionki. Zaburzenia immunologiczne w przebiegu COVID-19, mimo wielu postępów w tej dziedzinie, nie są jeszcze w pełni poznane. W niniejszym artykule poruszono zagadnienia związane z immunopatogenezą COVID-19 oraz przedstawiono obecny stan wiedzy na temat prac nad szczepionkami skierowanymi przeciwko SARS-CoV-2.
    Słowa kluczowe: SARS-CoV2, szczepienia, COVID-19
    Keywords: SARS-CoV2, vaccines, COVID-19

    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł
  6. Magazyn Stomatologiczny 10/2020

    Magazyn Stomatologiczny 10/2020

    Redaktor naczelny: prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski

    Szanowni Państwo,

    Innowacyjne technologie i nowoczesne metody leczenia zawsze cieszą się dużym zainteresowaniem, dlatego zdecydowaliśmy się w aktualnym numerze MAGAZYNU STOMATOLOGICZNEGO na kontynuację kwietniowego tematu miesiąca. Pierwsza z zamieszczonych w nim prac prezentuje kompleksowe leczenie recesji w obrębie zębów siecznych szczęki. Godna polecania jest także druga publikacja, dotycząca resekcji wierzchołka korzenia z użyciem lasera, wzbogacona ciekawym filmem śródzabiegowym oraz kolejna, omawiająca wspomaganą komputerowo odbudowę zębów również w strefie estetycznej. Natomiast w dziale STOMATOLOGIA PRAKTYCZNA mogą Państwo znaleźć między innymi prace typu case show, prezentujące leczenie protetyczne z wykorzystaniem protez typu overdenture wspartych na uzębieniu resztkowym oraz bezpośrednią odbudowę zębów przednich z zastosowaniem materiału złożonego.

    Jak zawsze, pod koniec numeru zamieszczamy streszczenie artykułu z piśmiennictwa światowego. Tym razem praca dotyczy reakcji alergicznej w obrębie błony śluzowej jamy ustnej, sprowokowanej stosowaniem pasty do zębów zawierającej diglukonian chlorheksydyny.



    prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski
    Dowiedz się więcej
    Cena: 25,00 zł

    Brak w magazynie

  7. Dermatologia Praktyczna 3/2020

    Dermatologia Praktyczna 3/2020

    Czy wszystkiemu winna jest latte? Część 2 – czyli czym leczyć trądzik u dorosłych kobiet

    Is latte to blame for everything? Part 2 – how should we treat adult female acne
    Katarzyna Płużańska-Srebrzyńska, Adam Srebrzyński

    Streszczenie
    Trądzik pospolity jest jedną z najczęstszych przyczyn wizyt w gabinecie dermatologa. Choroba dotychczas kojarzona z okresem dojrzewania obecnie coraz częściej obserwowana jest u dorosłych kobiet. Już prawie jedna trzecia wszystkich pacjentów z trądzikiem to kobiety po 25. roku życia. Celem drugiej części artykułu jest przegląd opublikowanych danych dotyczących szerokiego spektrum możliwości terapeutycznych trądziku dorosłych kobiet.
    Słowa kluczowe: trądzik dorosłych, hiperandrogenizm, izotretynoina, retinoidy, spironolakton

     

    Trądzik wieku dziecięcego – odrębności kliniczne i terapeutyczne

    Acne in childhood – clinical and therapeutic differences
    Julita Anna Krahel, Iwona Flisiak

    Streszczenie
    Trądzik pospolity (acne vulgaris) jest częstym zapalnym schorzeniem gruczołów łojowych i ujść mieszków włosowych, które może występować w każdym wieku. Szczyt zachorowań przypada na okres dojrzewania, jednak chorobę coraz częściej rozpoznaje się również u małych dzieci. Podział kliniczny trądziku dziecięcego oparty jest na wieku zachorowania, wyróżnia się: trądzik noworodkowy, niemowlęcy, wczesnodziecięcy oraz przedpokwitaniowy.
    Ze względu na rzadsze występowanie choroby w tej populacji, odrębności kliniczne, ryzyko schorzeń współistniejących oraz brak jednoznacznych rekomendacji terapeutycznych, a także konieczność stosowania leków poza wskazaniami rejestracyjnymi, rozpoznanie i leczenie trądziku wieku dziecięcego bywa wyzwaniem diagnostyczno-terapeutycznym. Celem niniejszej pracy jest podsumowanie etiopatogenezy, obrazu klinicznego oraz możliwości terapeutycznych trądziku wieku dziecięcego.
    Słowa kluczowe: trądzik noworodkowy, trądzik niemowlęcy, trądzik okresu wczesnego dzieciństwa, trądzik okresu przedpokwitaniowego, leczenie trądziku wieku dziecięcego

    Grzybica skóry gładkiej u dzieci

    Mycosis of smooth skin in children
    Mirosława Kuchciak-Brancewicz

    Streszczenie
    Grzybica skóry gładkiej to dermatofitowe zakażenie nieowłosionej skóry twarzy, skóry tułowia oraz kończyn z wyłączeniem rąk, stóp i pachwin. Występuje głównie w obrębie skóry odsłoniętej. Zmiany skórne mogą być pojedyncze lub mnogie. Wykwity mają dość charakterystyczny wygląd. Objawom podmiotowym towarzyszy świąd. Może zdarzyć się tak, że zakażenie grzybicze ma nietypowy przebieg.
    Słowa kluczowe: dzieci, skóra gładka, grzybica, diagnostyka różnicowa, leczenie


    Odpowiedź izotopowa Wolfa – prezentacje dermatologiczne

    Wolf’s isotopic response – dermatological presentations
    Franciszek Seneczko

    Streszczenie
    Odpowiedź izotopowa Wolfa oznacza występowanie nowej niepowiązanej choroby w okolicy wcześniej wyleczonego innego schorzenia skóry. Określenie wykazuje podobieństwo z odpowiedzią izomorficzną Köbnera; odpowiedź Köbnera oznacza jednak występowanie ognisk tej samej choroby w innej podrażnionej okolicy skóry pierwotnie niezajętej.
    W pracy przedstawiono najbardziej reprezentatywne mechanizmy patogenetyczne odpowiedzi izotopowej Wolfa: wirusowy, naczyniowy, immunologiczny oraz neuronowy. Opisano także najczęściej występujące choroby należące do omawianej kategorii.
    Słowa kluczowe: odpowiedź izotopowa Wolfa, odpowiedź izomorficzna Köbnera, postherpetyczna odpowiedź izotopowa, odpowiedź izoradiotopowa, zespół znamienia Beckera


    Zachowawcze metody leczenia żylnych owrzodzeń podudzi

    Non-invasive treatment of venous leg ulcerations
    Igor A. Bednarski, Paweł Kolano, Joanna Narbutt, Aleksandra Lesiak

    Streszczenie
    Owrzodzenia żylne podudzi są jednym z poważniejszych problemów w populacji ogólnej. Bardzo często wymagają długotrwałego, jak również kosztownego leczenia, będąc jednocześnie dla pacjenta sporym obciążeniem psychofi zycznym ze względu na zaburzenia postrzegania własnego ciała i współistniejący ból. Leczenie owrzodzeń żylnych podudzi jest procesem długotrwałym i kosztownym, dlatego też ustalenie czynnika etiologicznego owrzodzenia decyduje o wdrożeniu odpowiedniej terapii, dostosowanej indywidualnie do każdego pacjenta. Niniejszy artykuł omawia podstawowe metody leczenia zachowawczego owrzodzeń żylnych podudzi.
    Słowa kluczowe: owrzodzenia, leczenie zachowawcze, przewlekła niewydolność żylna


    Rola autofagii w wybranych chorobach skóry

    The role of autophagy in selected skin diseases
    Michał Seneczko

    Streszczenie
    Autofagia jest to zachodzący we wszystkich komórkach eukariotycznych szlak autokatabolityczny, ewolucyjnie związany z wieloma organizmami. Podstawową właściwością autofagii jest recykling cytoplazmy, realizowany poprzez tworzenie autofagosomów, których zadaniem jest dostarczanie do lizosomów specyficznych zawartości cytoplazmy, takich jak stare lub uszkodzone organelle oraz zdegradowane białka wewnątrzkomórkowe, a także wewnątrzkomórkowe patogeny, w celu ich degradacji przez hydrolazy lizosomów i ponownego wykorzystania powstałych mikrocząsteczek. Wymienione procesy biorą udział w homeostazie komórkowej. Wady autofagii mogą wywoływać hiperzapalną reakcję skórną, spowodowaną aktywacją inflamasomów, aktywację ROS za pośrednictwem UVR oraz nieprawidłowe uwalnianie prozapalnych cytokin, co może odgrywać rolę w patogenezie niektórych chorób skóry.
    Do chorób dermatologicznych o podłożu zapalnym i autoimmunologicznym, związanych z wadami szlaków autofagii i/lub genów związanych z autofagią należą m.in. łuszczyca i łuszczycowe zapalenia stawów, a także toczeń rumieniowaty układowy.
    Słowa kluczowe: autofagia, makroautofagia, mikroautofagia, autofagia mediowana białkami opiekuńczymi, łuszczyca, toczeń rumieniowaty układowy


    „Futro wygryzione przez mole” jako rzadki objaw łysienia kiłowego

    Moth-eaten alopecia as rare sign of alopecia syphilitica
    Aleksandra Kitowska, Piotr Brzeziński, César Bimbi

    Streszczenie
    Łysienie syfilityczne jest rzadko występującym objawem kiły wtórnej. Może współistnieć z innymi objawami skórnymi wtórnej kiły lub rzadko stanowi jedyny objaw wtórnej kiły, tzw. „essential syphilitic alopecia”. Przedstawiamy przypadek łysienia syfilitycznego u młodego mężczyzny, celem przypomnienia lekarzom tego zagadnienia.
    Słowa kluczowe: łysienie, kiła, wtórna kiła, Treponema pallidum

     

    Ocena skuteczności serii dermokosmetyków Normacne w zwalczaniu trądziku pospolitego – postać łagodna i umiarkowana

    Assessment of the effectiveness of the Normacne dermocosmetics series in combating acne vulgaris – mild and moderate form
    Marta Adamczyk, Ewa Trznadel-Grodzka

    Streszczenie
    Trądzik pospolity jest częstą zapalną dermatozą z okresami remisji i zaostrzeń. Mimo postępu w badaniach nad etiopatogenezą i leczeniem nadal istnieją trudności terapeutyczne, takie jak oporność Cutibacterium acnes (C. acnes) na antybiotyki, podrażnienie, zaczerwienienie, złuszczenie po miejscowych lekach przeciwtrądzikowych (izotretynoinie, nadtlenku benzoilu, kwasie azelainowym i innych).
    W celu złagodzenia objawów ubocznych, wzmocnienia leczenia farmakologicznego oraz poprawy parametrów biofizycznych naskórka, stworzono serię dermokosmetyków Normacne marki Dermedic. Zawierają one 3 innowacyjne kompleksy: Veprolanum, Oxyniacyde oraz Niacestre z czynnymi substancjami przeciwbakteryjnymi, przeciwzapalnymi, seboregulującymi i nawilżającymi.
    Celem pracy była ocena poziomu pH naskórka, jego nawilżenia, poziomu sebum, rumienia oraz monitorowanie stanu klinicznego probantów.
    Materiał: 20 ochotników; mężczyzn i kobiet, chorych na łagodny lub umiarkowany trądzik pospolity.
    Metody:
    MPA Courage + Khazaka electronic GmbH Köln/Germany
    Tricho-Cam© 2014, UV LED
    VisioFace® 1000 D Courage + Khazaka electronic GmbH Köln/Germany
    Badanie mikrobiologiczne: płytki agarowe do hodowli bakterii, kolonie C. acnes, cieplarka do hodowli beztlenowych.
    Wyniki:
    Preparaty Normacne – matujący krem nawilżający, krem niwelujący niedoskonałości na noc oraz antybakteryjny żel do mycia – spowodowały znaczną poprawę lub remisję kliniczną zmian charakterystycznych dla trądziku pospolitego. Po 6 miesiącach kuracji wykazano istotne obniżenie pH naskórka, wzrost stopnia nawilżenia, regulację poziomu sebum oraz remisję zmian trądzikowych.
    Wnioski:
    Dermokosmetyki Normacne – matujący krem nawilżający, krem niwelujący niedoskonałości na noc oraz antybakteryjny żel do mycia są skuteczne na każdym etapie trądziku o łagodnym lub umiarkowanym przebiegu. Poprawiają stopień nawilżenia naskórka, obniżają jego pH, regulują wydzielanie sebum, rozjaśniają potrądzikowe przebarwienia, usprawniają proces gojenia.
    Słowa kluczowe: dermokosmetyki, trądzik, korneometria, sebumetria, pH

    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł
  8. Przegląd Pediatryczny 3/2020

    Przegląd Pediatryczny 3/2020

    Apel Europejskiej Akademii Pediatrii – sierpień 2020 r.
    Opracowanie – Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii [1]
    Teresa Jackowska


    Zalecenia umożliwiające funkcjonowanie placówek oświaty w okresie epidemii COVID-19 (jesień 2020)
    Recommendations for the functioning of educational institutions during the COVID-19 epidemic (autumn 2020)
    Magdalena Marczyńska, Maria Pokorska-Śpiewak, Teresa Jackowska

    Streszczenie
    Pandemia coronavirus disease 2019 (COVID-19) wywołała wiele problemów w zakresie zdrowia i edukacji dzieci. Dla większości dzieci zysk związany z powrotem do szkół (poprawa dostępności nauki, mniej problemów psychologicznych, interakcje społeczne, aspekty ekonomiczne) przeważa nad ryzykiem związanym z COVID-19. Na prawidłowe działanie placówek oświatowych ma wpływ wiele czynników zależnych zarówno od rodzaju i możliwości lokalowych danej szkoły, jak i zaangażowania dyrekcji i grona pedagogicznego oraz rodziców. Najważniejsze jest jednak przedstawienie władzom placówek oświatowych rożnych możliwości ich funkcjonowania i dostępnych środków zapobiegawczych, tak by wypracowali plan umożliwiający prawidłową edukację i zmniejszenie ryzyka zachorowania na COVID-19.
    W pracy przedstawiono zalecenia oparte na najnowszych rekomendacjach Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), Funduszu Narodów Zjednoczonych na Rzecz Dzieci (UNICEF), Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (CDC), Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC), Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA) oraz towarzystw naukowych, jak Amerykańska Akademia Pediatrii (AAP) i Europejska Akademia Pediatrii (EAP). Zwrócono uwagę na bezpieczny powrót dzieci do szkół, organizację pracy w szkole, a także na szczepienia przeciwko grypie. Podkreślono również konieczność takich decyzji politycznych, podejmowanych zarówno przez władze centralne, jak i lokalne, które będą kształtowały dobrobyt naszych społeczeństw na nadchodzące lata i czyniły świat lepszym dla dzieci.
    Słowa kluczowe: COVID-19, dzieci, edukacja, SARS-CoV-2, szkoła


    Choroba rotawirusowa i jej zapobieganie
    Rotavirus disease and prevention
    Teresa Jackowska

    Streszczenie
    Zakażenie wywołane przez rotawirusy u dzieci z krajów europejskich osiąga najwyższy poziom wśród niemowląt od 6. miesiąca życia do 2 lat, ale zakażenie rotawirusem można również zaobserwować u starszych dzieci i u dorosłych.
    Rotawirusy są sklasyfikowane serologicznie w serogrupy (A-G). Rotawirusy w grupie A są najczęstszą przyczyną zapalenia żołądka i jelit u małych dzieci na całym świecie. Szacunki sugerują, że w wieku 5 lat każde dziecko na świecie zostanie przynajmniej raz zarażone rotawirusami grupy A. Po zakażeniu wiele dzieci cierpi na ciężką chorobę i wymaga pomocy medycznej z powodu znacznej utraty płynów.
    W 2006 r. Komisja Europejska zatwierdziła dwie żywe szczepionki przeciw rotawirusom do stosowania doustnego u niemowląt w celu zapobiegania zapaleniu żołądka i jelit wywołanego rotawirusem grupy A (RVGE): Rotarix™ (RV1) i RotaTeq™ (RV5). Już w 2007 r. WHO zaleciła włączenie szczepionek przeciw rotawirusom do krajowych programów szczepień.
    W krajach europejskich objętych programami szczepień przeciw rotawirusom odnotowano znaczne zmniejszenie zapadalności na wywoływane przez nie choroby. Ponadto we wszystkich krajach objętych nadzorem stwierdzono zmniejszenie się liczby zakażeń wywołanych przez G1P[8], który nie jest już dominującym genotypem w żadnym z 14 krajów wchodzących do sieci EuroRotaNet.
    W pracy omówiono chorobę rotawirusową i jej zapobieganie.
    Słowa kluczowe: zakażenie rotawirusowe, szczepienie, Rotarix, RotaTeq


    Wykorzystanie USG nerwu wzrokowego w pediatrii
    Ultrasound of the optic nerve in pediatrics
    Urszula Chrostek, Remigiusz Chrostek, Sonia Nogalska, Jan Godziński

    Streszczenie
    Budowa nerwu wzrokowego jest odmienna od budowy innych nerwów czaszkowych. Jest on otoczony pochewkami zbudowanymi z opon mózgowo-rdzeniowych, pomiędzy którymi znajduje się płyn mózgowo-rdzeniowy. W przypadku wyższego niż prawidłowe ciśnienia wewnątrzczaszkowego płyn mózgowo-rdzeniowy przepływa do przestrzeni między pochewkami, co skutkuje poszerzeniem pochewki nerwu wzrokowego. Możliwa jest ocena ultrasonograficzna grubości pochewek nerwu wzrokowego. USG nerwu wzrokowego z pomiarem osłonek w diagnostyce wzmożonego ciśnienia środczaszkowego jest metodą nie tylko czułą i specyficzną, lecz także tanią i bezpieczną dla pacjenta. Stwierdzono wysoką zgodność pomiarów nerwu wzrokowego wraz z osłonkami poprzez USG oraz MRI. Do badania wykorzystuje się głowicę liniową o wysokiej częstotliwości lub głowicę micro-convex.
    Głowicę przykłada się na zamkniętą powiekę w dwóch płaszczyznach – poprzecznej i strzałkowej, a pomiaru osłonki nerwu wzrokowego dokonuje się w odległości 3 mm od gałki ocznej. W przypadku osób dorosłych wymiar osłonki nie powinien przekraczać 5 mm, w przypadku dzieci wciąż trwają dyskusje nad punktem odcięcia, proponowane normy to m.in. 4 mm u dzieci poniżej 1. r.ż. oraz 4,4-5 mm u starszych dzieci. Badanie to może być wykonywane w rożnych grupach wiekowych. Może być wykorzystywane przez lekarzy praktyków w przypadku m.in.: monitorowania pacjentów po urazach głowy, operacjach neurochirurgicznych, z zastawkami komorowo-otrzewnowymi, ale również u osób z niewydolnością wątroby lub świeżo rozpoznaną cukrzycą typu 1.
    Badanie ultrasonograficzne nerwu wzrokowego z pomiarem jego osłonek jest bezpiecznym, tanim i szybkim badaniem, mogącym być szeroko wykorzystywanym w diagnostyce dzieci i młodzieży.
    Słowa kluczowe: nerw wzrokowy, ultrasonografia, dziecko, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe


    Małe ciemię przednie – duży problem dla lekarza pediatry
    Small anterior fontanelle – the big problem for pediatrician
    Danuta Chlebna-Sokół, Karolina Beska-Bartecka

    Streszczenie
    Ocena wielkości i czasu zamykania się ciemienia przedniego stanowi ważny element badania lekarskiego w 1. r.ż. dziecka. Ostatnio coraz częściej stwierdza się, już w pierwszych miesiącach życia, ciemię o wymiarach średnio ok. 1 cm (10 mm), które jest określane jako małe ciemię przednie. Ponieważ może to być objaw występujący w rożnych stanach chorobowych, stanowi istotny problem do ustalenia odpowiedniego postępowania przez lekarza w warunkach pracy ambulatoryjnej. Okazuje się jednak, że u zdrowych niemowląt małe wymiary ciemienia przedniego mogą być uwarunkowane genetycznie – małe ciemię przednie idiopatyczne. W przypadku wątpliwości co do prawidłowości tego stanu należy wykonać badania dodatkowe, w tym przede wszystkim oznaczenie stężenia witaminy D w surowicy krwi, zawsze przed odstawieniem jej profilaktycznego stosowania.
    Słowa kluczowe: małe ciemię przednie, stężenie witaminy D


    Drgawki noworodkowe
    Neonatal seizures
    Aleksandra Dudzik, Przemko Kwinta

    Streszczenie
    Drgawki noworodkowe, czyli zaburzenia napadowe przebiegające z nieprawidłową czynnością bioelektryczną mózgu u noworodków do 28. dnia życia lub u dzieci urodzonych przedwcześnie do 44 tygodni wieku liczonego od daty ostatniej miesiączki, są wciąż niewystarczająco poznanym, a istotnym problemem klinicznym. Występują u 1-5/1000 noworodków urodzonych w fizjologicznym terminie oraz 10-130/1000 dzieci urodzonych przedwcześnie. Rozpoznanie nie jest łatwe, diagnostyka różnicowa powinna uwzględniać epizody napadowe niepadaczkowe oraz zachowania noworodka mieszczące się w spektrum fizjologii. Ostatecznym potwierdzeniem są nieprawidłowości w konwencjonalnym badaniu EEG. Ponad 85% przypadków to drgawki ostre, objawowe, których najczęstszymi przyczynami są encefalopatia niedotlenieniowo-niedokrwienna, udary krwotoczne i niedokrwienne, wady anatomiczne mózgu, zakażenia. Do rzadszych przyczyn należy tło metaboliczne i genetycznie uwarunkowane zespoły padaczek noworodkowych. Leczenie przyczynowe jest możliwe tylko u ograniczonej liczby dzieci, podstawą jest zatem odpowiednie stosowanie leków przeciwdrgawkowych. Lekiem pierwszego rzutu jest nadal fenobarbital, kontrowersje dotyczą doboru kolejnej linii postępowania.
    Słowa kluczowe: noworodek, drgawki, padaczka, elektroencefalografia, fenobarbital


    Epidemiologia zakażeń HEV u pacjentów onkologicznych
    Epidemiology of hepatitis E virus infection in oncology patients
    Katarzyna Grzeszkiewicz, Paweł Łaguna, Michał Matysiak

    Streszczenie
    Zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu E (hepatits E virus genotype 3 – HEV-3) powoduje najczęściej infekcje asymptomatyczne lub samoograniczające się ostre zapalenie wątroby u pacjentów immunokompetentnych. Biorcy przeszczepów i pacjenci z nowotworami hematologicznymi stanowią istotną grupę ryzyka przewlekłego zakażenia HEV lub zakażenia o ciężkim przebiegu. W diagnostyce zakażenia HEV wykorzystuje się badania serologiczne i genetyczne. Dzięki nim u 43,5% dawców krwi w Polsce wykryto dodatnie przeciwciała anty-HEV IgG. Dane te, a także dane z piśmiennictwa, wskazują na zasadność wprowadzenia standardowych badań przesiewowych w kierunku zakażenia HEV u pacjentów z obniżoną odpornością oraz u dawców krwi.
    Słowa kluczowe: HEV, pacjenci z obniżoną odpornością, HSCT


    Analiza przyczyn zgłaszania się pacjentów bez skierowania na szpitalny oddział ratunkowy
    Analysis of the motives for self-referral to the emergency department
    Katarzyna Mostowska-Fernandez, August Wrotek, Teresa Jackowska

    Streszczenie
    Wstęp. Szpitalny oddział ratunkowy (SOR) jest miejscem udzielania świadczeń zdrowotnych w sytuacji nagłego zagrożenia zdrowia. Na SOR pacjenci mogą być przyjmowani zarówno na podstawie skierowania od lekarza, jak i bez skierowania.
    Cel. Celem niniejszej pracy była analiza przyczyn zgłaszania się pacjentów bez skierowania na szpitalny oddział ratunkowy w latach 2017-2018.
    Materiał i metody. Analizę przeprowadzono na podstawie 271 ankiet dobrowolnie wypełnionych przez rodziców dzieci zgłaszających się bez skierowania na SOR od 1 stycznia 2017 r. do 31 sierpnia 2018 r. (20 miesięcy).
    Wyniki. Najczęstszą przyczyną zgłaszania się pacjentów bez skierowania na SOR był brak miejsc u lekarza w poradni, zgłoszony przez 51,2% ankietowanych. Problem ten jest szczególnie istotny w okresie jesienno-zimowym. Najwięcej (35%) dzieci zgłaszało się na SOR bez skierowania między 1. r.ż. a 3. r.ż., a najmniej (19,6%) w 1. r.ż.
    Wnioski. Niepokojącym zjawiskiem, najczęściej wskazywanym przez rodziców, jest brak możliwości wizyty z chorym dzieckiem u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej w dniu zgłoszenia. Wymaga to dalszej analizy oraz poszukiwania rozwiązań systemowych, które usprawniłyby opiekę nad dziećmi w Polsce.
    Słowa kluczowe: opieka ambulatoryjna, SOR


    Źródła pokarmowe węglowodanów w diecie dzieci w wieku 2-6 lat a świadomość rodziców na temat ich zawartości w produktach spożywczych
    Food sources of carbohydrates in the diet of children aged 2-6 and parents’ awareness of their content in food products
    Monika Maćków, Ewa Piotrowska, Monika Bronkowska

    Streszczenie
    Wstęp. Nadwaga i otyłość to jedne ze współczesnych problemów zdrowia publicznego, które szczególnie dotyczą dzieci i młodzieży. Do czynników mających wpływ na nadmierną masę ciała zalicza się głownie brak aktywności fizycznej, a także spożywanie produktów obfitujących w węglowodany proste, którymi są: słodycze, owoce, niektóre produkty zbożowe, soki, gazowane i niegazowane napoje oraz wody smakowe. Celem pracy było poznanie źródeł pokarmowych węglowodanów wśród dzieci w wieku 2-6 lat oraz ocena świadomości rodziców na temat zawartości węglowodanów prostych zamieszczonej na opakowaniach produktów spożywczych.
    Materiał i metody badań. Badanie przeprowadzono w okresie od lutego do maja 2018 r. we wrocławskich żłobkach i przedszkolach wśród 80 rodziców. W celu uzyskania wyników posłużono się walidowanym kwestionariuszem, składającym się z pytań zamkniętych. Obliczeń dokonano za pomocą programu Microsoft Excel 2010 oraz programu Stat Soft Statistica 13.3.
    Wyniki. Dosładzanie napojów zadeklarowało ponad 56% rodziców. Najczęściej dosładzano ciepłe napoje miodem. Ponad 44% dzieci słodycze spożywało 1-2 razy w tygodniu. Połowa ankietowanych (40 osób) deklarowała spożywanie warzyw przez dzieci 2-3 razy dziennie. Na zawartość cukru na opakowaniu zawsze zwracało uwagę 47,5% rodziców (38 osób).
    Wnioski. Niezbędna jest edukacja żywieniowa rodziców i korygowanie ich zachowań konsumenckich, szczególnie w zakresie informacji o składnikach odżywczych znajdujących się na opakowaniach produktów spożywczych. Ma to znaczenie w prewencji wielu przewlekłych chorób niezakaźnych, w tym nadwagi i otyłości.
    Słowa kluczowe: cukry, dzieci, świadomość, słodycze


    70-lecie zielonogórskiej pediatrii
    70-years anniversary of pediatrics in Zielona Góra region
    Marian Krawczyński, Zenon Owoc

    Streszczenie
    Początek działalności oddziału dziecięcego w Zielonej Górze sięga 1951 r. Przez 9 lat funkcjonował on w bardzo trudnych warunkach w budynku poza szpitalem.
    W okresie ponad 30 lat rozwój i postępy zielonogórskiej pediatrii odbywały się pod kierunkiem pediatrów: Zbysława Kopyścia i Ireny Smyk (primo voto Kraszewska). Zbysław Kopyść był ordynatorem oddziału pediatrycznego miejscowego szpitala (1955-1991). Poza problematyką diagnostyczno-leczniczą ze swoim zespołem inicjował na skalę międzynarodową działalność naukową w zakresie rzadkich zespołów i chorób u dzieci (m.in. powstały opracowania książkowe i publikacje w „Human Genetics”). Irena Smyk była natomiast dyrektorem Wojewódzkiej Przychodni Ochrony Macierzyństwa i Zdrowia Dziecka (1955-1991) z wiodącą w województwie działalnością organizacyjno-społeczną i szkoleniową. W 1990 r. ordynatorami 12 powiatowych oddziałów pediatrycznych byli specjaliści pediatrii, często przez okres ponad 20 lat. Kwalifikowani pediatrzy kierowali również oddziałami neonatologicznymi.
    Postępy w terapii umożliwiły coraz skuteczniejsze leczenie ostrych infekcji niemowlęcych (biegunki bakteryjne i zapalenia płuc), a szczepienia zmniejszyły zachorowalność dzieci na gruźlicę, poliomyelitis, błonicę i krztusiec. Współczynnik umieralności niemowląt w województwie obniżono z 118,4 w 1950 r. do 4,2 w 2018 r.
    Mimo że Zielona Góra stała się medycznym ośrodkiem akademickim, systematycznie zmniejsza się liczba oddziałów pediatrycznych i pogłębia niedobór lekarzy pediatrów. Jasnym punktem na najbliższą przyszłość jest kończąca się budowa nowoczesnego Centrum Zdrowia Matki i Dziecka o pełnym zakresie działalności diagnostyczno-laboratoryjnej.
    Słowa kluczowe: pediatria, region zielonogórski, historia

    Dowiedz się więcej
    Cena: 30,00 zł
  9. Przegląd Pediatryczny 4/2020

    Przegląd Pediatryczny 4/2020

    Postępowanie z dzieckiem z COVID-19
    Zalecenia dla pediatrów oraz lekarzy medycyny rodzinnej w podstawowej opiece zdrowotnej oraz dla leczących dzieci zakażone SARS-CoV-2 w warunkach szpitalnych
    Management of a child with COVID-19

    Recommendations for pediatricians and family medicine physicians in primary healthcare and hospital settings
    Magdalena Marczyńska, Maria Pokorska-Śpiewak, Ewa Talarek, Magdalena Figlerowicz, Bolesław Kalicki, Ernest Kuchar, Ewa Majda-Stanisławska, Małgorzata Pawłowska, Artur Sulik, Adam Sybilski, Leszek Szenborn, Jacek Wysocki, Teresa Jackowska

    Streszczenie
    W ostatnich tygodniach obserwujemy znaczący wzrost liczby osób zakażonych SARS-CoV-2, w tym chorych dzieci. Dostępne dane wskazują, że dzieci są mniej wrażliwe na zakażenie SARS-CoV-2 w porównaniu z dorosłymi i mogą odgrywać mniejszą rolę w transmisji zakażenia. Dzieci chorują znacznie rzadziej niż dorośli, większość z nich nie ma chorób towarzyszących, a w 80-90% przypadków przebieg kliniczny COVID-19 u nich jest łagodny (skąpo- lub bezobjawowy). Celem pracy jest omówienie postępowania z dzieckiem z COVID-19 w warunkach ambulatoryjnych i szpitalnych. Przedstawiono aktualne możliwości i wskazania do leczenia przeciwwirusowego (remdesiwirem), tocilizumabem i osoczem ozdrowieńców, wskazując ograniczoną dostępność terapii dla dzieci. Podstawą leczenia COVID-19 u większości pacjentów pediatrycznych pozostaje leczenie objawowe i wspomagające oraz działania mające na celu ograniczenie szerzenia się zakażenia SARS-CoV-2.
    Słowa kluczowe: COVID-19, SARS-CoV-2, remdesiwir, tocilizumab

     

    Postępowanie z dzieckiem z wieloukładowym zespołem zapalnym powiązanym z COVID-19
    Wytyczne grupy eksperckiej przy Polskim Towarzystwie Pediatrycznym i Konsultancie Krajowym w dziedzinie pediatrii
    Approach to a child with pediatric inflammatory multisystem syndrome with COVID-19

    Recommendations by the Polish Pediatric Society expert group and the National Consultant in the field of pediatrics
    Magdalena Okarska-Napierała, Kamila Ludwikowska, Janusz Książyk, Ernest Kuchar, Artur Mazur, Leszek Szenborn, Bożena Werner, Jacek Wysocki, Teresa Jackowska

    Streszczenie
    Wieloukładowy zespół zapalny u dzieci związany z COVID-19 (pediatric inflammatory multisystem syndrome associated with COVID-19 – PIMS) to nowa jednostka chorobowa, występująca u dzieci i młodych dorosłych, związana z przebytym zakażeniem wirusem SARS-CoV-2. Pierwsze przypadki PIMS stwierdzono w Polsce w maju 2020 r. Od października 2020 r. obserwowane jest znaczne zwiększenie zapadalności na tę nową chorobę, co odzwierciedla zwiększoną zapadalność na COVID-19 u osób dorosłych. U podłoża PIMS leży dysregulacja układu immunologicznego następująca w okresie 2-4 tygodni po przebyciu zakażenia SARS-CoV-2. Rozpoznanie opiera się na konstelacji objawów klinicznych (w tym gorączki i niewydolności wielonarządowej) oraz odchyleń w badaniach laboratoryjnych, po wykluczeniu innych przyczyn. Do najczęstszych powikłań należą zaburzenia kardiologiczne, w tym zapalenie mięśnia sercowego z obniżoną frakcją wyrzutową lewej komory, wstrząs, a także tętniaki tętnic wieńcowych. Śmiertelność sięga ok. 2%. Odpowiednie postępowanie, w tym zabezpieczenie funkcji życiowych oraz leczenie immunomodulujące, pozwala na szybki powrót do pełni zdrowia zdecydowanej większości pacjentów. Niniejszy dokument stanowi propozycję postępowania diagnostyczno-terapeutycznego wobec dzieci z podejrzeniem PIMS w Polsce.
    Słowa kluczowe: COVID-19, SARS-CoV-2, PIMS, MIS-C, choroba Kawasakiego

     

    Leczenie przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C u dzieci w czasie pandemii COVID-19
    Treatment of chronic hepatitis C in children during the COVID-19 pandemic
    Maria Pokorska-Śpiewak, Magdalena Marczyńska

    Streszczenie
    Wprowadzenie doustnych leków o bezpośrednim działaniu przeciwwirusowym (direct-acting antivirals – DAA) do terapii przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C (WZW C) zrewolucjonizowało leczenie tej choroby. Leki te charakteryzują się skutecznością sięgającą 100%, dobrym profilem bezpieczeństwa i krótkim czasem trwania terapii. Pierwsze DAA zostały zarejestrowane dla dzieci w 2017 r. Obecnie w Polsce prowadzony jest pierwszy program terapeutyczny typu real-life, w ramach którego leczone są dzieci w wieku 12-18 lat z przewlekłym WZW C z całej Polski. Pandemia wywołana przez severe acute respiratory syndrome coronavirus (SARS-CoV-2), która zakłóciła działanie systemu służby zdrowia na całym świecie, wpłynęła także na możliwość dalszego prowadzenia programów terapeutycznych przewlekłego WZW C. W pracy przedstawiono aktualne zalecenia dotyczące terapii przeciwwirusowych u dzieci z przewlekłym WZW C w trakcie pandemii COVID-19, ze szczególnym uwzględnieniem roli i współpracy pomiędzy ośrodkami leczącymi, pediatrami i lekarzami pierwszego kontaktu.
    Słowa kluczowe: dzieci, COVID-19, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C, SARS-CoV-2

     

    Przydatność kliniczna oceny stężenia endogennych lotnych związków organicznych w wydychanym powietrzu w astmie dziecięcej
    Clinical usefulness of profilling endogenous volatile organic compounds in exhaled breath in children’s asthma
    Ewa Mospinek, Kamila Malewska-Kaczmarek, Agata Kunert, Monika Bobrowska-Korzeniowska, Joanna Jerzyńska, Daniela Podlecka

    Streszczenie
    Częstość zachorowań na astmę oraz występowanie pierwszych objawów w coraz młodszym wieku wzrastają. Udowodniono, że rozwijający się stan zapalny w nieleczonej chorobie może prowadzić do utrwalonych zmian w oskrzelach i zmniejszyć wydolność płuc dziecka. Dlatego tak ważne jest szybkie rozpoznanie oraz wczesne wdrożenie leczenia. Ze względu na specyfikę populacji pediatrycznej diagnostyka astmy u dzieci poniżej 5. r.ż. jest znacznie utrudniona, głownie z powodu trudności z poprawnym wykonaniem badań spirometrycznych w tej grupie wiekowej. W ciągu ostatniej dekady proponowano wiele metod, takich jak bronchoskopia, pletyzmografia, oscylometria. Nową, obiecującą metodą wydaje się ocena lotnych związków organicznych (volatile organic compounds – VOC) w wydychanym powietrzu. Endogenne VOC wytwarzane są w przebiegu procesów metabolicznych człowieka i zasiedlających go drobnoustrojów. Profil VOC w powietrzu wydychanym może odzwierciedlać rodzaj zapalenia w drogach oddechowych. Wykazano, że VOC mogą nasilać alergiczne zapalenie w drogach oddechowych poprzez liczne mechanizmy powodujące stres oksydacyjny w komórkach. Opisywano profil VOC u chorych na mukowiscydozę, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc oraz astmę alergiczną i niealergiczną, co w przypadku astmy może sugerować rożny profil VOC w zależności od fenotypu choroby. Badania przeprowadzone w populacjach dziecięcych sugerują np. możliwość rozróżnienia profilu zapalnego w VOC u dzieci „świszczących”  poinfekcyjnie i chorych na astmę. Ponadto udowodniono korzyści kliniczne nie tylko w rozpoznawaniu astmy, ale również w jej monitorowaniu i leczeniu zaostrzeń. Nadal jednak potrzebne są badania w celu osiągnięcia standaryzacji wykonywania badania oraz doprecyzowania norm referencyjnych odpowiednich dla wieku. W niniejszym opracowaniu przedstawiono przegląd najnowszego piśmiennictwa dotyczącego przydatności oceny VOC w wydychanym powietrzu w diagnostyce i leczeniu astmy oskrzelowej u dzieci.
    Słowa kluczowe: astma oskrzelowa, zanieczyszczenie powietrza, lotne związki organiczne, alergia



    Grasica – narząd przeceniany czy niedoceniany – kliniczny punkt widzenia
    Thymus – an overestimated or underrated organ – a clinical point of view
    Anna Aleksandrowicz, Joanna Cisek, Przemysław Gałązka, Agata Sławińska, Zbigniew Serafin, Jan Styczyński, Mariusz Wysocki, Sylwia Kołtan

    Streszczenie
    Grasica jest centralnym narządem limfatycznym, odpowiedzialnym za rozwój limfocytów T. Swoją najważniejszą rolę odgrywa w okresie życia płodowego oraz w pierwszych latach życia. Po okresie dojrzewania podlega fizjologicznej inwolucji. Klinicystom sprawia duże trudności z powodu występowania wielu wariantów anatomicznych, trudnych niekiedy do różnicowania z patologiami tego narządu. U niemowląt częstym zjawiskiem jest prosty przerost grasicy, który budzi nierzadko kontrowersje odnośnie do obrazowania i postępowania, dlatego w opracowaniu przedstawiono aktualną wiedzę dotyczącą zmian nienowotworowych i rozrostów złośliwych grasicy, a także sposobu obrazowania i wskazań do interwencji chirurgicznej.
    Słowa kluczowe: grasica, warianty anatomiczne, obrazowanie grasicy, prosty przerost grasicy

     

    Ocena świadomości i wiedzy rodziców na temat szczepień ochronnych u dzieci
    Assessment of parents’ awareness and knowledge about protective vaccinations in children
    Justyna Stańczyk, Ewa Witkowska-Krawczak, Patrycja Wołoszczuk, Anna Kucharska

    Streszczenie
    Wprowadzenie. Szczepienia ochronne są jednym z ważniejszych osiągnięć medycyny. W przypadku chorób przenoszących się z człowieka na człowieka powszechne szczepienia nie tylko chronią uodpornione jednostki, lecz także zapewniają odporność zbiorowiskową. W Polsce istnieje obowiązek szczepień ochronnych u dzieci zgodnie z programem zatwierdzonym przez Ministerstwo Zdrowia, ponadto istnieje możliwość zastosowania dodatkowych, płatnych szczepionek m.in. przeciwko meningokokom, rotawirusom, wirusowemu zapaleniu wątroby typu A, ospie wietrznej, grypie czy kleszczowemu zapaleniu mózgu. Pomimo wielu badań naukowych potwierdzających skuteczność szczepień zarówno w Polsce, jak i na całym świecie od początku powstania wakcynologii działają także ruchy sprzeciwiające się szczepieniom.
    Cel pracy. Celem pracy była ocena wiedzy rodziców na temat szczepień ochronnych i ustalenie czynników wpływających na świadome podejmowanie decyzji o poddaniu dziecka szczepieniu.
    Materiał i metody. Badanie było przeprowadzone w formie dobrowolnej anonimowej ankiety wśród rodziców dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym z województwa mazowieckiego.
    Wyniki. W badanej grupie 99,35% (n = 304) dzieci zostało przynajmniej raz w życiu zaszczepionych do dnia przeprowadzenia ankiety. Żadnego szczepienia nie otrzymało tylko 0,65% (n = 2) dzieci. Według 83,01% (n = 254) rodziców biorących udział w badaniu szczepienia powinny być obowiązkowe. 93,46% (n = 286) rodziców uważało, że szczepienia chronią dzieci przed chorobami zakaźnymi i ich konsekwencjami, a 19,9% (n = 61) wskazało jako ważny powód korzystania ze szczepień ochronę osób starszych i osób z obniżoną odpornością. 79,74% (n = 244) ankietowanych rodziców deklarowało, że wiedzę na temat szczepień uzyskało od lekarza, 38,24% (n = 117) od znajomych, rodziny i innych rodziców, 36,6% (n = 112) z telewizji i internetu, a 20,92% (n = 64) od pielęgniarki.
    Wnioski. Pomimo rosnącej w mediach popularności ruchów antyszczepionkowych zdecydowana większość rodziców chce szczepić swoje dzieci i popiera ideę szczepień obowiązkowych. Personel medyczny nadal pozostaje najważniejszym źródłem wiedzy rodziców na temat szczepień i w największym stopniu ma wpływ na kształtowanie postaw rodziców co do zasadności szczepień dzieci.
    Słowa kluczowe: szczepienia, ruch antyszczepionkowy, dzieci

     

    Ocena sprawności fizycznej dzieci w wieku przedszkolnym z powiatu pabianickiego
    Assessment of physical fitness in preschool children from Pabianice region
    Grzegorz Polakowski, Anna Lipert, Tadeusz Nawarycz, Lidia Ostrowska-Nawarycz

    Streszczenie
    Wstęp. Wiek przedszkolny to tzw. złoty okres motoryczności człowieka. Badania dowodzą, że wczesne rozpoczęcie podejmowania regularnej aktywności fizycznej wpływa na kształtowanie się prawidłowych zachowań zdrowotnych, w tym nawyku ruchu w wieku dorosłym. Celem badania była ocena poziomu sprawności fizycznej dzieci w wieku przedszkolnym.
    Materiał i metody. Badanie zostało przeprowadzone wśród 115 dzieci, w tym 64 dziewcząt i 51 chłopców w wieku 4-6 lat, uczęszczających do Przedszkoli Miejskich nr 8 i nr 11 w Pabianicach. Wykonano podstawowe pomiary antropometryczne, które opracowano za pomocą skali Z-score i SD. W celu oceny sprawności fizycznej przeprowadzono „Wrocławski test sprawności fizycznej” opracowany przez B. Sekitę, składający się z 4 prób: biegu na dystansie 4 m x 5 m, skoku w dal z miejsca, rzutu piłką lekarską o masie 1 kg oraz biegu na dystansie 20 m.
    Wyniki badań. Według skali Z-score BMI nieprawidłowy wskaźnik masy ciała miało 28,7% badanych dzieci. Wyniki uzyskane w teście sprawności wykazały, że jedynie 3% badanych dzieci miało wysoki poziom sprawności fizycznej. Niski poziom sprawności fizycznej stwierdzono u 36% dziewcząt oraz u 41% chłopców.
    Wnioski. Dzieci w wieku przedszkolnym charakteryzuje niska sprawność fizyczna, która obniża się wraz z wiekiem niezależnie od płci. W związku z tym zaleca się dalsze promowanie i monitorowanie podejmowanej aktywności fizycznej przez dzieci w wieku przedszkolnym.
    Słowa kluczowe: sprawność fizyczna, aktywność fizyczna, wiek przedszkolny, dzieci

     

    Złamanie kości skroniowej powikłane wystąpieniem zeza zbieżnego – opis przypadków i przegląd literatury
    Convergent strabismus as a complication of temporal bone fracture – case reports and literature review
    Ewelina Wojciechowska, Hanna Garnier, Aleksandra Opala, Andrzej Gołębiewski, Marcin Łosin, Leszek Komasara, Katarzyna Sinacka, Iwona Grabska-Liberek, Piotr Czauderna

    Streszczenie
    Wstęp. Uszkodzenie mózgu w wyniku urazu głowy to najczęstsza przyczyna zgonu i niepełnosprawności w populacji dziecięcej. W literaturze występują rozbieżności dotyczące współistnienia urazów ze złamaniami kości czaszki w zakresie 2-20%, a nawet 43-62% przypadków. Spośród wszystkich złamań czaszki złamania kości skroniowej stanowią tylko niewielki odsetek (10%). Rzadkim powikłaniem pourazowym jest jednostronne porażenie nerwu odwodzącego (VI), powodujące zeza zbieżnego.
    Opis przypadków. Chłopiec 5-letni (pacjent 1) wskutek przygniecenia przez telewizor kineskopowy prezentował anizokorię L > P, zeza zbieżnego naprzemiennego i objawy obwodowego niedowładu nerwu VII lewego. Badanie tomografii komputerowej wykazało złamania obu piramid kości skroniowych. Stwierdzono obustronny niedowład nerwu VI. Nie odnotowano innych zmian pourazowych ani objawów ogniskowego uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. Zastosowano steroidoterapię ogólnoustrojową. W okresie 3 miesięcy od urazu zaobserwowano wycofanie się wymienionych objawów, z wyjątkiem anizokorii.
    Chłopiec 7-letni (pacjent 2) manifestował liczne obrażenia ciała spowodowane upadkiem z przyczepy rolniczej. W badaniu neurologicznym stwierdzono szerokie, niereagujące na światło źrenice, zez zbieżny L > P i obustronne pourazowe porażenie nerwów odwodzących (VI). Badanie obrazowe głowy wykazało obustronne złamania piramid kości skroniowych i szczeliny złamania w zakresie kości ciemieniowej prawej. Po dwutygodniowej hospitalizacji z zastosowaniem steroidoterapii ogólnoustrojowej chłopiec w stanie ogólnym dobrym, z utrzymującym się zezem zbieżnym, został wypisany do domu. Pięć miesięcy po wypadku utrzymuje się porażenie nerwu odwodzącego (VI) lewego.
    Wnioski. Złamanie kości skroniowej może być przyczyną pourazowego zeza zbieżnego wskutek porażenia nerwu odwodzącego. Większość przypadków izolowanego porażenia nerwu VI ustępuje samoistnie w ciągu 3-6 miesięcy, dlatego leczeniem z wyboru w tym okresie jest leczenie zachowawcze. W literaturze opisywane są przypadki trwałego porażenia i wynikającej z tego utrwalonej diplopii. Wówczas zalecana jest korekcja operacyjna zeza zbieżnego.
    Słowa kluczowe: złamanie kości skroniowej, zez, uraz, porażenie nerwu odwodzącego, zaburzenia VI nerwu czaszkowego


    Opieka ambulatoryjna nad pacjentem z rzadką, wrodzoną chorobą układu kostnego na przykładzie dysplazji kampomelicznej
    Outpatient care for a patient with rare, congenital disorder of skeletal system on the base of campomelic dysplasia
    Agnieszka Maliszak, Robert Śmigiel

    Streszczenie
    Dysplazja kampomeliczna (campomelic dysplasia) to rzadka i ciężka wrodzona dysplazja szkieletowa, której występowanie szacuje się na 1 : 40 000 – 1 : 80 000. Choroba jest związana z mutacją w genie SOX9, która uwarunkowana jest autosomalne dominująco. Większość przypadków mutacji w genie SOX9 występuje de novo (oznacza to, że po raz pierwszy w rodzinie choroba występuje u danego dziecka, a rodzice nie wykazują mutacji). Dysplazji kampomelicznej towarzyszy wiele wad wrodzonych związanych przede wszystkim z wadami układu kostnego. Szczególny problem stanowią nieprawidłowości budowy kręgów szyjnych i piersiowych oraz hipoplastyczna klatka piersiowa. Charakterystyczne, choć nie znamienne dla tej choroby, jest wygięcie kości długich kończyn. Ponadto znaczna część pacjentów z dysplazją kampomeliczną i kariotypem męskim 46,XY prezentuje fenotyp żeński – odwrócenie płci. U pacjentów z dysplazją kampomeliczną notuje się wysoki odsetek zgonów w okresie noworodkowym, a główną przyczyną śmierci jest niewydolność oddechowa. Pacjenci, którzy przeżywają, wymagają opieki wielu specjalistów i szczególnego nadzoru lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Celem pracy jest przedstawienie przebiegu klinicznego dysplazji kampomelicznej u pacjentki w wieku niemowlęcym i trudności w realizacji wobec niej opieki ambulatoryjnej z punktu widzenia lekarza pierwszego kontaktu. Pacjent z chorobą rzadką, taką jak dysplazja kampomeliczna, wymaga szczególnej troski i nadzoru oraz świadczeń medycznych, które są niezbędne do osiągnięcia możliwie najwyższego potencjału rozwoju dziecka. Działania te mogą stanowić dla lekarza prawdziwe wyzwanie w praktyce zawodowej.
    Słowa kluczowe: dysplazja kampomeliczna, wrodzona dysplazja kostna, choroba rzadka, opieka ambulatoryjna

    Zespół Huntera u 9-letniego chłopca – opis przypadku
    Hunter syndrome – the case of an 9-year-old boy
    Anna Wejman, Agnieszka Bogus

    Streszczenie
    Mukopolisacharydoza to wrodzona, genetycznie uwarunkowana choroba metaboliczna, w której dochodzi do gromadzenia mukopolisacharydów (składowe tkanki łącznej, zbudowane z długich łańcuchów cukrów). Przy braku lub obniżonej aktywności enzymu następuje gromadzenie się cząsteczek glikozaminoglikanów, które są transportowane do lizosomów, wskutek czego lizosomy pęcznieją, uszkadzają i zaburzają funkcjonowanie komórek [1-3, 5]. Jedną z mukopolisacharydoz jest zespół Huntera. W pracy przedstawiono przypadek 9-letniego chłopca, u którego zdiagnozowano mukopolisacharydozę II – chorobę bardzo rzadko występującą, późno rozpoznawaną, mimo bardzo charakterystycznego przebiegu – skierowanego z Kliniki Chorób Metabolicznych na Oddział Pediatryczny, w celu kwalifikacji do enzymatycznej terapii zastępczej i rozpoczęcia leczenia.
    Słowa kluczowe: mukopolisacharydoza, mukopolisacharydy (glikozaminoglikany), zespół Huntera, 2-sulfataza iduronianu, idursulfataza

    Dowiedz się więcej
    Cena: 30,00 zł
  10. Magazyn Stomatologiczny 12/2020

    Magazyn Stomatologiczny 12/2020

    Szanowni Państwo,
    tematem miesiąca grudniowego numeru MAGAZYNU STOMATOLOGICZNEGO jest WIELOSPECJALISTYCZNE LECZENIE STOMATOLOGICZNE. W dziale tym zamieściliśmy wyłącznie opisy przypadków prezentujące leczenie, w które zaangażowali się implantolodzy, protetycy, periodontolodzy, ortodonci, endodonci, a nawet fizjoterapeuci. W dziale STOMATOLOGIA PRAKTYCZNA moją uwagę zwrócił artykuł dotyczący korekty wypełnień kompozytowych z zachowaniem ważnych zasad okluzji oraz praca opisująca leczenie endodontyczne zęba wgłobionego.

    Natomiast pod koniec numeru, jak zawsze, zamieściliśmy streszczenie artykułu z piśmiennictwa światowego. Tym razem jest to opis pacjenta, u którego wykonano leczenie endodontyczne zęba siecznego szczęki z kalcyfikacją kanału korzeniowego polegające na opracowaniu kanału nie od strony korony (nie stwarzając dostępu do jamy zęba poprzez komorę), ale od strony wierzchołka, a następnie na wstecznym wypełnieniu kanału uplastycznioną cieplnie gutaperką, a samego wierzchołka preparatem MTA.

    Mam nadzieję, że zawartość grudniowego numeru MAGAZYNU STOMATOLOGICZNEGO w pełni Państwa usatysfakcjonuje. Natomiast w związku ze zbliżającym się okresem świąteczno‑noworocznym chciałbym życzyć Naszym Czytelnikom zdrowych i spokojnych Świąt Bożego Narodzenia. Niechaj będzie to szczególny czas, który pozostawi w Państwa wspomnieniach same miłe chwile spędzone w gronie najbliższych.
     
    prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski
    Dowiedz się więcej
    Cena: 25,00 zł

    Brak w magazynie

  11. Magazyn Stomatologiczny 1/2021

    Magazyn Stomatologiczny 1/2021

    Szanowni Państwo,
    MAGAZYN STOMATOLOGICZNY wraz z organizatorami konferencji I LOVE ENDO ogłosili ogólnopolski konkurs na opis przypadku leczenia kanałowego. Do wzięcia udziału w konkursie zostali zaproszeni praktykujący lekarze dentyści. Niestety nie było nam dane spotkać się na konferencji, manuskrypty jednak napłynęły i konkurs odbył się. W temacie miesiąca styczniowego numeru prezentujemy Państwu prace, które uplasowały się na podium. Zgodnie z formułą konkursu są to oczywiście dobrze udokumentowane opisy przypadków. Jestem pewien, że przeczytają je Państwo z dużym zainteresowaniem.

    Ciekawe prace zamieściliśmy również w dziale STOMATOLOGIA PRAKTYCZNA. Mnie szczególnie zainteresował artykuł prezentujący odbudowę korony klinicznej zęba trzonowego po leczeniu kanałowym z użyciem adhezyjnego uzupełnienia kompozytowego wykonanego metodą pośrednią. Streszczenie publikacji z piśmiennictwa światowego prezentującej diagnostykę i leczenie przypadku wieloogniskowego mięśniaka prążkowanokomórkowego imitującego torbiel zastoinową ślinianki podjęzykowej opatrzyliśmy, jak zawsze, wnikliwym komentarzem eksperta, a pod koniec numeru zamieściliśmy odpowiedź na pytanie czytelnika – tym razem porady udziela pedodonta.

    Kończąc tę moją pierwszą w Nowym Roku rozmowę z Państwem, życzę naszym Szanownym Czytelnikom, Autorom prac, Recenzentom oraz wszystkim osobom współpracującym z MAGAZYNEM STOMATOLOGICZNYM przede wszystkim dużo zdrowia i szybkiego powrotu do normalności.
     
    prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski
    Dowiedz się więcej
    Cena: 35,00 zł

    Brak w magazynie

  12. Dermatologia Praktyczna 4/2020

    Dermatologia Praktyczna 4/2020

    Choroby włosów w pigułce

    Hair diseases in a nutshell
    Ligia Brzezińska-Wcisło, Piotr Kapica, Agnieszka Honisz

    Streszczenie
    Wygląd zewnętrzny staje się obecnie coraz bardziej istotny w społeczeństwie. Stan włosów wpływa na poczucie własnej wartości oraz na ocenę atrakcyjności. Włosy głowy mają duże znaczenie psychospołeczne jako naturalna ozdoba, szczególnie u kobiet, dlatego też wymagają specjalnej troski. Łysienie powstaje wskutek zachwiania równowagi pomiędzy utratą włosów a ich odrostem. Problemy trychologiczne dla wielu osób mogą być przeszkodą w kształtowaniu pozytywnego wizerunku, dlatego łysienie bywa silnym przeżyciem emocjonalnym. Może powodować lęk, depresję, gorszą ocenę własnego wyglądu, a w całokształcie niską samoocenę.
    W pracy przedstawiono najczęstsze choroby włosów, a przede wszystkim ich leczenie. Pojawienie się symptomów w obrębie włosów bądź sąsiadującej skóry głowy zobowiązuje każdego lekarza, a zwłaszcza dermatologa, do dokładnej oceny całego ciała z wnikliwym badaniem płytek paznokciowych i błon śluzowych, może to być początek poważnego schorzenia dermatologicznego lub ogólnoustrojowego. Leczeniem chorób włosów powinien zająć się dermatolog z możliwością konsultacji endokrynologicznej czy ginekologicznej.

     

    Samouszkodzenia skóry jako problem stale aktualny

    Self-injuries of the skin – still a contemporary problem
    Aleksandra Kuźniak, Anna Słomiak-Wąsik, Zygmunt Adamski, Dorota Jenerowicz

    Streszczenie
    Samookaleczenia (samouszkodzenia skóry, dermatitis artefacta, DA) pomimo coraz częstszego występowania w populacji są zjawiskiem trudnym do jednoznacznego sklasyfikowania. Obecnie zaliczane są do grupy psychodermatoz. Celem publikacji jest przedstawienie problemu samookaleczania oraz czynników ryzyka w patomechanizmie powstawania tego typu zmian skórnych, a także podkreślenie roli dermatologa w ich rozpoznawaniu.
    W DA zwraca uwagę różnorodność występujących zmian skórnych, co może utrudniać postawienie diagnozy. Podkreślić należy jednak rolę prawidłowo zebranego wywiadu. Samouszkodzenia mogą być między innymi regulatorem napięcia i lęku, formą radzenia sobie z gniewem, z przeżytą traumą, lub formą karania własnej osoby. Samouszkodzenie skóry stwarza problem diagnostyczny i leczniczy oraz wymagający współpracy lekarzy różnych specjalności, zwłaszcza dermatologów i psychiatrów.

     

    Łuszczyca i choroby współistniejące. Cz. 1. Systemowe choroby zapalne

    Psoriasis and co-morbidities. Part 1. Systemic inflammatory diseases
    Franciszek Seneczko

    Streszczenie
    Dane eksperymentalne wskazują, że charakterystyczne dla łuszczycy przewlekłe zapalenie skóry jest częścią zaburzenia ogólnoustrojowego, które oddziałuje na różne szlaki metaboliczne i skutkuje zapaleniem w innych tkankach, wyznaczając wieloukładowy charakter choroby. Uważa się, że u 73% chorych z łuszczycą współwystępuje co najmniej jedna choroba oddzielna; w szczególności – głównie u chorych z ciężkimi postaciami łuszczycy – znacząco częściej współwystępują ogólnoustrojowe choroby zapalne, wchodzące w skład zespołu metabolicznego oraz chorób sercowo-naczyniowych.

     

    Znaczenie dziegci w dermatologii

    The importance of tar in dermatology
    Waldemar Placek

    Streszczenie
    Dziegcie należą do grupy substancji historycznie otrzymywanych w wyniku suchej destylacji kory brzozowej, rzadziej bukowej. Obecnie dziegcie obejmują również produkty wytwarzane z żywicznego drzewa sosny, a także proderminę uzyskiwaną jako smołę pogazową z węgla kamiennego. Pod względem chemicznym dziegcie to mieszanina związków fenolowych, naftenów, antracenów, parafin lekkich i ksylenoli. Dziegcie mają postać gęstej mazi o ciemnobrunatnej barwie, rozpuszczalnej w eterze, nafcie, chloroformach i olejach. Częściowo rozpuszczają się w spirytusie. Prodermina węglowa ma działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i przeciwświądowe. Na początku leczenia proderminą obserwuje się hiperplazję skóry. Dalsze stosowanie proderminy węglowej ma działanie cytostatyczne, które powoduje ścieńczenie naskórka. Po zastosowaniu smoły węglowej zachodzą zmiany w rodzajach keratyn – normalizacji ulega ilość keratyn 1 i 10, natomiast obniża się ilość keratyn 6 i 16. Prodermina ma również działanie fotodynamiczne, które sprawia, że skóra jest bardziej wrażliwa na światło UV. Wskazaniem do stosowania dziegci jest łuszczyca, atopowe zapalenie skóry (AZS), wyprysk. Ze względu na działanie przeciwświądowe i przeciwzapalne produkty zawierające proderminę są również stosowane w leczeniu krostkowicy dłoniowo-podeszwowej i świerzbiączki ograniczonej. W przypadkach opornych na gotowe leki przeciwświerzbowe stosuje się w szpitalu trzydniową (weekendową) kurację maścią Wilkinsona, zawierającą oryginalnie dziegieć węglowy, a obecnie sosnowy. Działanie kancerogenne dziegci jako leków nie zostało udowodnione.

     

    Zastosowanie połączenia kalcypotriolu z dipropionianem betametazonu w formie maści w terapii miejscowej łuszczycy

    The use of a combination of calcipotriol and betamethasone dipropionate ointment in the topical treatment of psoriasis
    Aleksandra Lesiak, Justyna Ceryn, Magdalena Ciążyńska

    Streszczenie
    Preparaty złożone zawierające dipropionian betametazonu (betametazon) z kalcypotriolem są powszechnie zalecenie przez Polskie Towarzystwo Dermatologiczne w leczeniu postaci łuszczycy o niewielkim nasileniu oraz jako terapia dodatkowa w leczeniu zmian resztkowych po leczeniu systemowym. Preparaty te ze względu na synergizm działania substancji aktywnych, wysoką i szybką skuteczność oraz małe ryzyko podrażnień są preferowaną opcją leczenia zarówno przez lekarzy, jak i pacjentów. Przyjazny schemat dawkowania w postaci pojedynczej aplikacji zaledwie raz dziennie sprawia, że chorzy chętniej stosują się do zaleceń lekarskich. Według dostępnych danych literaturowych, preparaty złożone zawierające betametazon z kalcypotriolem stanowią aktualnie najskuteczniejszą opcję leczenia miejscowego łuszczycy. Maść jest pierwszą forma preparatu złożonego zawierającego betametazon z pochodną witaminy D, której skuteczność i bezpieczeństwo zostały poddane tak licznym badaniom klinicznym z randomizacją. Oprócz charakterystycznych właściwości zapewniających szybką penetrację i absorbcję substancji aktywnych, maść wykazuje silne działanie natłuszczające, co stanowi dodatkowy benefit dla pacjentów z łuszczycą, których skóra jest często przesuszona i wymaga intensywnej pielęgnacji. W pracy przedstawiono analizę danych, uzasadniających zastosowanie preparatów złożonych w formie maści jako leków pierwszego wyboru w terapii łuszczycy.


    Choroba Morbihana. Obrzęk lity twarzy możliwości terapeutyczne

    Morbihan's disease. Chronic persistent erythema and edema of the face therapeutic possibilities
    Jagoda Stroynowska-Kosik, Ewelina Biało-Wójcicka

    Streszczenie
    Obrzęk lity twarzy, znany także jako choroba Morbihana, to rzadka, przewlekła, zapalna choroba skóry i tkanki podskórnej. Schorzenie objawia się występowaniem w obrębie twarzy, głównie jej środkowej części, niebolesnego, symetrycznego, twardego obrzęku, któremu może towarzyszyć rumień. Diagnostyka polega na wykluczeniu innych chorób o podobnej manifestacji klinicznej. Etiologia choroby nie jest w pełni znana. Jedna z hipotez zakłada, że choroba Morbihana jest skutkiem zaburzeń w drobnych naczyniach limfatycznych, które wtórnie prowadzą do stanu zapalnego tkanki podskórnej, włóknienia i obrzęku. Pod uwagę bierze się również podłoże genetyczne. Do tej pory nie ma zgodności co do tego, czy schorzenie to uznać za powikłanie trądziku różowatego lub trądziku zwykłego, czy też wyodrębnić je jako osobną jednostkę chorobową. Obecnie brakuje wytycznych dotyczących leczenia choroby Morbihana, a opcje terapeutyczne są ograniczone. Choroba często bywa oporna na zastosowane terapie. Leczenie jest trudne ze względu na niejasną etiologię oraz częstą oporność choroby na zastosowaną terapię. W artykule przedstawiono przypadek 18-letniego pacjenta, u którego rozpoznano obrzęk lity twarzy. W leczeniu zastosowano ogólnie izotretynoinę w połączeniu z ketotifenem, obserwując stopniową poprawę stanu miejscowego.



    Rola emolientów w codziennej pielęgnacji skóry u pacjentów z egzemą

    The role of emollients in daily skin care in patients with eczema
    Aleksandra Lesiak, Magdalena Ciążyńska

    Streszczenie
    Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest przewlekłą, nawrotową, zapalną chorobą, występującą głównie u dzieci. Pacjenci z AZS często skarżą się na obecność charakterystycznych zmian skórnych z towarzyszącą suchością skóry i intensywnym świądem. Zmiany te spowodowane są, między innymi, nieprawidłową funkcją keratynocytów, prowadzącą do uszkodzenia fizjologicznej bariery naskórkowej, co potęgowane jest przez stan zapalny toczący się w skórze pacjentów cierpiących na AZS.
    Emolienty są zasadniczym elementem zarówno miejscowej, jak i systemowej terapii atopowego zapalenia skóry. Ich działanie polega głównie na przywróceniu odpowiedniej funkcji bariery skórno-naskórkowej poprzez dostarczenie składników lipidowych i białkowych, których brakuje w zmienionej chorobowo skórze. Ponadto wiążą i utrzymują wodę w obrębie warstwy rogowej naskórka, co skutecznie redukuje objawy suchości skóry pacjentów. Wysublimowany skład dostępnych na rynku dermokosmetyków sprawia, że preparaty te dodatkowo niwelują świąd i redukują intensywność stanów zapalnych w postaci zaczerwienienia i podrażnienia skóry.


    Pierwotny naczyniakomięsak głowy i twarzy z przerzutami do płuc u 83-letniego mężczyzny – opis przypadku

    Primary angiosarcoma of the head and face with lung metastases in an 83-year-old man. Case report
    Ewa Alska, Katarzyna Napiórkowska-Baran, Tomasz Rosada

    Streszczenie
    Guzy naczyniowe należą do najrzadszych nowotworów dotykających populację osób dorosłych. Ich niejasny obraz kliniczny powoduje trudności w ustaleniu odpowiedniego rozpoznania. Opóźnienie rozpoznania oznacza niekorzystne rokowanie dla pacjenta. Opisany przez nas przypadek to dobry przykład serii omyłek prowadzących do złego zakończenia historii.

     

    Dermatologia dziecięca – pytania i odpowiedzi

    Mirosława Kuchciak-Brancewicz


    Aktualności naukowe

    Paulina Szczepanik-Kułak


    Odpowiedzialność lekarza i lekarza dentysty za błędy w sztuce lekarskiej

    Paweł Chalecki


    Warto przeczytać
    Program edukacyjny










    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł
  13. Neurologia Praktyczna 4/2020

    Neurologia Praktyczna 4/2020

    Powikłania neurologiczne w przebiegu infekcji SARS-CoV-2
    Neurological complications in the course of SARS-CoV-2 infection
    Aleksandra Pietruczuk, Konrad Rejda

    Streszczenie
    W grudniu 2019 r. w mieście Wuhan (Chiny, prowincja Hubei) wykryto nietypowe przypadki zapalenia płuc spowodowane infekcją nieznanym dotąd koronawirusem SARS-CoV-2 (severe acute respiratory syndrome coronavirus 2), wywołującym chorobę COVID-19 (coronavirus disease 2019). Typowe objawy COVID-19 to: gorączka, kaszel, zmęczenie i duszność. Początkowo uważano, że mechanizm działania wirusa SARS-CoV-2 wiąże się jedynie z inwazją układu oddechowego. Obecnie jednak wiadomo, że infekcja SARS-CoV-2 dotyczy wielu innych narządów, w tym obejmuje ośrodkowy i obwodowy układ nerwowy. Wśród powikłań neurologicznych dotyczących ośrodkowego układu nerwowego, związanych z infekcją SARS-CoV-2, wymieniane są: encefalopatia, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia (acute disseminated encephalomyelitis – ADEM), udar niedokrwienny i krwotoczny mózgu oraz zakrzepica zatok żylnych mózgowia. Z kolei w przypadku zajęcia obwodowego układu nerwowego obserwuje się: zaburzenia węchu i smaku, miopatię czy objawy zespołu Guillaina-Barrégo.
    Dotychczas obserwowano dość niewielki odsetek pacjentów z objawami neurologicznymi w przebiegu COVID-19 w porównaniu z globalną liczbą chorych, prezentujących zaburzenia ze strony układu oddechowego. Jednak w obliczu rozwijającej się pandemii można spodziewać się wzrostu liczby chorych z zaburzeniami neurologicznymi w przebiegu zakażenia SARS-CoV-2. W związku z tym niezbędne jest prowadzenie dalszych badań, które nie tylko poszerzą wiedzę na temat neurobiologii oraz manifestacji klinicznych zakażenia SARS-CoV-2, ale również przyczynią się do uzyskania skutecznych metod prewencji oraz leczenia COVID-19.
    Słowa kluczowe: SARS-CoV-2, COVID-19, powikłania neurologiczne

    Abstract
    In December 2019, in the city of Wuhan (China, province Hubei), atypical cases of pneumonia were detected due to infection with the previously unknown coronavirus SARS-CoV-2 (severe acute respiratory syndrome coronavirus 2), causing the coronavirus disease 2019. Common symptoms of COVID-19 include: fever, cough, fatigue, and shortness of breath. Initially, the mechanism of SARS CoV-2 action was thought to be associated only with invasion of the respiratory system. It is known that SARS-CoV-2 infection affects many other organs, including the central and peripheral nervous systems. The neurological complications related to the central nervous system associated with SARS-CoV-2 infection include: encephalopathy, encephalitis, meningitis, acute disseminated encephalomyelitis (ADEM), ischemic and haemorrhagic stroke and cerebral venous sinus thrombosis. On the other hand, in the case of peripheral nervous system involvement: anosmia/hyposmia, ageusia/hypogeusia, myopathy or Guillain-Barre syndrome are observed.
    So far, a relatively small percentage of patients with neurological symptoms in the course of COVID-19 has been observed compared to the global number of patients presenting with respiratory disorders. However, in the face of the developing pandemic, an increase in the number of patients with neurological disorders in the course of SARS-CoV-2 infection can be expected. Therefore, it is necessary to conduct further research that will not only expand knowledge about the neurobiology and clinical manifestations of SARS-CoV-2 infection, but also contribute to obtaining eff ective methods of prevention and treatment of COVID-19.
    Keywords: SARS-CoV-2, COVID-19, neurological complications

     

    Terapia stymulująca funkcje poznawcze dostosowana do choroby Parkinsona: możliwość przeprowadzenia i zaakceptowania w schorzeniach z grupy spektrum ciał Lewy’ego
    Tłumaczenie artykułu:
    Parkinson’s-adapted cognitive stimulation therapy: feasibility and acceptability in Lewy body spectrum disorders

    Streszczenie
    Założenia. Sposoby farmakologicznego leczenia otępienia w chorobie Parkinsona (Parkinson’s disease dementia – PDD) i w otępieniu z ciałami Lewy’ego (dementia with Lewy bodies – DLB) są umiarkowanie skuteczne i nie zawsze tolerowane. Dopasowanie metod psychosocjalnych w PDD i DLB mogłoby być dodatkowym wsparciem i poprawiać efekty leczenia. Dostosowano przeprowadzaną w domu przez opiekunów terapię stymulującą
    funkcje poznawcze (cognitive stimulation therapy – CST) dla osób z PDD lub DLB i opiekujących się nimi partnerów (CST-PD).
    Cele. Ocena wykonalności, akceptowalności i tolerancji CST-PD.
    Metody. Jest to randomizowana próba kliniczna z grupą kontrolną z zastosowaniem mieszanych metod, z włączeniem procesu terapeutycznego. Osoby z PDD, DLB i łagodnymi zaburzeniami funkcji poznawczych w PD (Parkinson’s disease mild cognitive impairment – PD-MCI) oraz ich opiekunowie byli randomizowani do 12-tygodniowego leczenia jak dotychczas (treatment as usual – TAU) lub do CST-PD. Ocenie podlegały: wykonalność przeprowadzenia badania (tj. rekrutacja, wskaźnik retencji), możliwość zaakceptowania i tolerancja interwencji. W pomiarach uwzględniono: skale ocen, notatki badaczy, dzienniczki terapii, pomiary kliniczne skuteczności i pomiary przeprowadzane przez opiekunów.
    Wyniki. Cel rekrutacji osiągnięto wraz z 76 diadami uczestnik–opiekun, które wyraziły zgodę na udział w próbie klinicznej. Pozostawanie (retencja) w obu grupach badania było wysokie i wynosiło ponad 70%. U ponad 90% diad przeprowadzano oddzielne sesje trwające ponad 20 min, natomiast przeciętna liczba zakończonych sesji była niższa niż zalecano. Oceny akceptowalności (tj. zainteresowanie, motywacja i poczucie sukcesu) interwencji były wysokie. Uczestnicy nie zgłaszali żadnych zdarzeń niepożądanych związanych z interwencją.
    Wnioski. Interwencje psychosocjalne w PDD i DLB są nowo wyłaniającą się dziedziną i wykazano, że ten rodzaj interwencji jest akceptowalny i dobrze tolerowany. Warto przeprowadzić ocenę ich klinicznej skuteczności w pełnowymiarowym, randomizowanym badaniu klinicznym z grupą kontrolną.
    Numer rejestracji próby klinicznej. Badanie jest interwencją psychosocjalną z przypisanym numerem ISRCTN 11455062.
    Słowa kluczowe: otępienie w chorobie Parkinsona, wykonalność, terapia psychosocjalna, funkcje poznawcze, jakość życia
    Keywords: Parkinson’s disease dementia, feasibility, psychosocial therapy, cognition, quality of life

     

    Napady i padaczki po urazowym uszkodzeniu mózgu – artykuł przeglądowy
    Tłumaczenie artykułu:
    A review of seizures and epilepsy following traumatic brain injury

    Streszczenie
    Urazowe uszkodzenie mózgu (traumatic brain injury – TBI) jest jednym z najczęściej występujących przypadków na oddziałach ratunkowych i jest związane z występowaniem drgawek o różnym stopniu nasilenia w różnym czasie po urazie. W artykule opisano epidemiologię wczesnych i późnych napadów drgawkowych po TBI, znaczenie różnego typu krwotoków śródczaszkowych w odniesieniu do ryzyka późniejszej padaczki oraz niedostatki aktualnego stanu wiedzy na temat czynników zagrożenia wpływających na ryzyko wystąpienia padaczki pourazowej (post-traumatic epilepsy – PTE). Czas od urazu do rozwoju padaczki jest okazją do zrozumienia mechanizmów leżących u podstaw zmian powstających w mózgu i sposobów ich ujawnienia w odniesieniu do potencjalnych celów terapii przeciwpadaczkowej. Dokonano także przeglądu istniejących sposobów leczenia, zarówno zachowawczych, jak i chirurgicznych, oraz wyciągnięto wnioski, że obecne badania nie są dostosowane do różnicowania PTE od innych postaci ogniskowej padaczki. Na koniec zwrócono uwagę na rosnącą świadomość odnośnie do częstości i znaczenia napadów dysocjacyjnych po łagodnym TBI.
    Słowa kluczowe: padaczka, urazowe uszkodzenie mózgu, napady dysocjacyjne
    Keywords: epilepsy, traumatic brain injury, dissociative seizures

     

    Neuroobrazowanie w otępieniu – aktualny stan wiedzy
    Tłumaczenie artykułu:
    Neurological update: neuroimaging in dementia

    Streszczenie
    Neuroobrazowanie w otępieniu poczyniło w ostatnich latach znaczący postęp, rzucając światło na diagnostyczne podtypy otępienia i przyczyniając się do prognozowania rokowania oraz monitorowania patologii. W tym artykule przeglądowym zawarto pewne aktualizacje w odniesieniu do rozumienia otępienia przy zastosowaniu obrazowania strukturalnego, pozytonowej tomografii emisyjnej (positron emission tomography – PET), badań połączeń strukturalnych i funkcjonalnych oraz przy użyciu dużych zbiorów danych (big data) i sztucznej inteligencji. Postęp, jaki dokonał się w metodach neuroobrazowania, pozwala na badanie zjawisk neuropatologicznych in vivo, dostarcza zestawu biomarkerów przyczyniających się do zrozumienia neurodegeneracji, które mogą również znaleźć zastosowanie w badaniach klinicznych. Ponadto warte podkreślenia jest znaczenie obrazowania wrażliwości ilościowej (quantitative susceptibility imaging) jako ekscytującej nowej techniki, która może okazać się czułym biomarkerem w wielu chorobach neurodegeneracyjnych. Istnieją pewne wyzwania związane z zastosowaniem nowatorskich technik obrazowania w praktyce klinicznej, zwłaszcza z opracowywaniem standardowych metodologii i rozwiązywaniem problemów regulacyjnych. Istnieje także prawdopodobieństwo, że pokonywanie tych przeszkód będzie zadaniem klinicystów. Dalsze wysiłki związane z zastosowaniem neuroobrazowania w celu zrozumienia mechanizmów neurodegeneracji i w praktyce klinicznej doprowadzą do zakończenia rewolucji w neuroobrazowaniu.    
    Słowa kluczowe: neuroobrazowanie, MRI, PET, łączność, tłumaczenie
    Keywords: neuroimaging, MRI, PET, connectivity, translation


    Język i zaburzenia językowe: od nauk podstawowych o układzie nerwowym do praktyki klinicznej
    Tłumaczenie artykułu:
    Language and language disorders: neuroscience to clinical practice

    Streszczenie
    Zaburzenia językowe występują często w praktyce neurologicznej, ale ich odpowiednie rozpoznanie i opis mogą stanowić problem. W przeglądzie tym podsumowano główne punkty pomocne w zrozumieniu zaburzeń językowych i organizacji języka w mózgu. Opisano metody oceny zaburzeń językowych przyłóżkowo lub w poradni, a także leczenie i rehabilitację afazji. Ponadto opisano, jak dziedzina nauk o układzie nerwowym zapewnia nowe, komputerowe i neuronaukowe podejścia do zdrowienia i rehabilitacji afazji.

    Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania fumaranu dimetylu o opóźnionym uwalnianiu u pacjentów z postacią rzutowo-remisyjną stwardnienia rozsianego: 9 lat obserwacji w ramach badań DEFINE, CONFIRM i ENDORSE
    Tłumaczenie artykułu:
    Safety and efficacy of delayed-release dimethyl fumarate in patients with relapsing-remitting multiple sclerosis: 9 years’ follow up of DEFINE, CONFIRM, and ENDORSE

    Streszczenie
    Wprowadzenie. Przedstawiono bezpieczeństwo i skuteczność leczenia fumaranem dimetylu (dimethyl fumarate – DMF) pacjentów w 9-letnim badaniu ENDORSE. Zaprezentowano także dane dotyczące analizy liczby limfocytów.
    Metody. Oceniano częstość występowania poważnych działań niepożądanych (serious adverse events – SAE), odstawienia leczenia z powodu działań niepożądanych (adverse events – AE), roczny wskaźnik rzutów (annualized relapse rate – ARR) i punktację w Rozszerzonej skali niepełnosprawności (Expanded Disability Status Scale – EDSS). Pacjenci byli leczeni DMF w dawce 240 mg 2 razy na dobę (BID) w grupach placebo/DMF (placebo przez lata 0-2/DMF przez lata 3-9) lub byli na stałym leczeniu (DMF/DMF); włączono nowo zdiagnozowanych pacjentów. U pacjentów z kohorty MRI badań DEFINE/CONFIRM co rok przeprowadzano ocenę metodą rezonansu magnetycznego (magnetic resonance imaging – MRI). W celu przeprowadzenia analizy liczby limfocytów zapoznano się z danymi od pierwszej ekspozycji na DMF.
    Wyniki. Spośród 2079 osób, które ukończyły badań DEFINE/CONFIRM, 1736 zostało włączonych do badania ENDORSE i otrzymało ≥ 1 dawkę DMF. Kohorta MRI składała się z 530 pacjentów. W populacji ogólnej u 527 (30%) pacjentów wystąpiły SAE; w większości były to upadki i infekcje układu moczowego. W ciągu 9 lat leczenia DMF skorygowany ARR pozostawał niski (≤ 0,20). U pacjentów leczonych placebo w latach 0-2 spadek ARR był wyraźny dopiero w 3. roku. U pacjentów z grupy DMF/DMF i placebo/DMF odpowiednio u 73% i 74% pacjentów nie obserwowano potwierdzonej 24-tygodniowej progresji choroby. U większości pacjentów (około 70%) po 7 latach leczenia DMF nie stwierdzono nowych zmian T1 lub nowych/nowo powiększających się zmian T2 w porównaniu z poprzednimi obrazami MRI; roczna liczba nowych zmian hipointensywnych w czasie T1 i nowych/nowo powiększających się hiperintensywnych ognisk w czasie T2 wynosiła odpowiednio 0,6-0,8 i 0,9-2,0. Średnia procentowa zmian objętości mózgu od czasu badania początkowego dla ENDORSE (6 lat leczenia w ENDORSE) wynosiła –1,32% (zakres od –1,60% do –1,05%). Spośród 2513 pacjentów, u których zbadano liczbę limfocytów, u 2470 wykonano ≥ 1 badanie kontrolne po ocenie początkowej, u 53 osób doszło do wystąpienia poważnej, długo utrzymującej się limfopenii i chorych tych obserwowano przez 11 lat; częstość występowania poważnej infekcji nie była wyższa niż u pacjentów, u których przez cały czas bezwzględna liczba limfocytów (absolute lymphocyte count – ALC) wynosiła ≥ dolnej granicy normy (lower limit of normal – LLN). U pacjentów z limfopenią podczas leczenia DMF i ALC < 0,91 × 109/l przy odstawieniu leczenia (n = 138) mediana czasu do powrotu ALC ≥ LLN wynosiła 7 tygodni po odstawieniu leku.
    Wnioski. U pacjentów kontynuujących leczenie DMF aż do 11 lat obserwowano utrzymujące się bezpieczeństwo i skuteczność terapii, co wskazuje na to, że lek ten stanowi długofalową opcję leczenia dla pacjentów z postacią rzutowo-remisyjną stwardnienia rozsianego.
    Rejestracja próby klinicznej. Identyfikatory w ClinicalTrials.gov, NCT00835770 (ENDORSE); NCT00420212 (DEFINE); NCT00451451 (CONFIRM).
    Słowa kluczowe: fumaran dimetylu o opóźnionym uwalnianiu, skuteczność, stwardnienie rozsiane, nowo zdiagnozowane, bezpieczeństwo
    Keywords: delayed-release dimethyl fumarate, efficacy, multiple sclerosis, newly diagnosed, safety


    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł
  14. Magazyn Stomatologiczny 2/2021

    Magazyn Stomatologiczny 2/2021

    Szanowni Państwo,
    tematem miesiąca lutowego numeru „Magazynu Stomatologicznego” są TECHNIKI CHIRURGICZNE W STOMATOLOGII. Znajdą w nim Państwo trzy prace, z czego dwie to fotoreportaże kliniczne prezentujące ciekawe przypadki.

    Równie ciekawe prace kazuistyczne lub typu „case show” zamieściliśmy w dziale STOMATOLOGIA PRAKTYCZNA. Ja szczególnie polecam Państwu „Biomimetyczną koncepcję leczenia zębów urazowych w obrębie przedniego odcinka łuku zębowego”, choć wszystkie artykuły zamieszczone w tym dziale przeczytałem z dużym zainteresowaniem.

    Jak zawsze, pod koniec numeru zamieszczamy streszczenie publikacji z piśmiennictwa światowego. Tym razem jest to praca opisująca dość rzadki przypadek długotrwałego idiopatycznego przerostu dziąseł z zajęciem zatoki szczękowej, oczywiście jak zawsze z komentarzem specjalisty.

    Mam nadzieję, że w lutowym wydaniu „Magazynu Stomatologicznego” każdy z Państwa znajdzie dla siebie coś
    ciekawego.
     
    prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski
    Dowiedz się więcej
    Cena: 35,00 zł

    Brak w magazynie

  15. Gastroenterologia Praktyczna 4/2020

    Gastroenterologia Praktyczna 4/2020

    Wytyczne Amerykańskiego Towarzystwa Gastroenterologicznego (American Gastroenterological Association – AGA) dotyczące postępowania w metaplazji jelitowej żołądka

    Tłumaczenie artykułu: AGA clinical practice guidelines on management of gastric intestinal metaplasia
    Samir Gupta, Dan Li, Hashem B. El Serag, Perica Davitkov, Osama Altayar, Shahnaz Sultan, Yngve Falck‑Ytter, Reem A. Mustafa

     

    Czynniki ryzyka, rozpoznawanie i leczenie zwężeń w przebiegu nieswoistych chorób zapalnych jelit

    Risk factors, diagnosis and therapy of strictures in inflammatory bowel disease
    Patrycja Dudek, Michał Mik, Renata Talar‑Wojnarowska

    Streszczenie
    Nieswoiste choroby zapalne jelit (NChZJ) – wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG) i choroba Leśniowskiego‑Crohna (ChLC) – charakteryzują się uszkodzeniem zapalnym tkanek przewodu pokarmowego, prowadzącym do proliferacji komórek mezenchymalnych i nadmiernej akumulacji składników macierzy zewnątrzkomórkowej, takich jak kolagen i fibronektyna. Przewlekły stan zapalny i proces fibrogenezy przyczyniają się do rozwoju zwężeń przewodu pokarmowego, które rozpoznawane są u 24,9‑50% chorych na ChLC oraz u 1‑11,2% chorych na WZJG. Poszukiwane są markery fibrogenezy, dzięki którym możliwe byłoby oszacowanie ryzyka powstawania zwężeń, a także ich wykrywanie na wczesnych etapach, jeszcze przed wystąpieniem objawów klinicznych. Postępy terapeutyczne w leczeniu NChZJ poprawiły możliwość kontroli stanu zapalnego, jednak zachodzące w przewodzie pokarmowym procesy włóknienia są nieodwracalne i nie odpowiadają na obecnie stosowane leki. Dostępnymi opcjami w leczeniu objawowych, zwłókniałych zwężeń są zabiegi endoskopowe lub chirurgiczne, a ścisła współpraca gastroenterologa i chirurga jest kluczowa dla osiągnięcia najlepszych efektów terapeutycznych.

    Abstract
    Inflammatory bowel disease such as ulcerative colitis or Crohn’s disease are characterized by chronic inflammation and damage of intestinal tissue, which leads to local expansion of mesenchymal cells and excessive deposition of extracellular matrix components, such as collagen or fibronectin. Inflammatory and fibrotic changes together contribute to stricture development, that refers to 24,9‑50% patients with Crohn’s disease and 1‑11,2% patients with ulcerative colitis. Currently, there is a medical need to find biomarkers, which could be useful in order to stratify patients according to their risk of intestinal strictures development or identify early stages of fibrosis prior to clinical symptoms. Treatment development over the last decades has led to better control of the inflammation, however, fibrotic changes taking place in gastrointestinal tract seem to be irreversible and unresponsive to existing medications. Available therapeutic options of symptomatic, fibrostenotic strictures include endoscopic and surgical procedures. Close cooperation of gastroenterologists and surgeons is crucial for achieving the best therapeutic results

     

    Znaczenie kliniczne zespołów chylomikronemii w patogenezie i przebiegu ostrego zapalenia trzustki

    Clinical relevance of chylomicronaemia syndromes in the pathogenesis and course of acute pancreatitis
    Natalia Fabisiak, Anita Gąsiorowska

    Streszczenie
    Ostre zapalenie trzustki (OZT) jest chorobą zapalną trzustki stanowiącą jeden z głównych powodów hospitalizacji na oddziałach gastroenterologii. Za jedną z głównych przyczyn OZT uważa się ciężką hipertriglicerydemię. Wysoki, niereagujący na standardowe leczenie poziom triglicerydów może występować w rzadkiej monogenowej chorobie genetycznej, zwanej zespołem chylomikronemii rodzinnej. Zespół ten charakteryzuje się występowaniem częstych zapaleń trzustki o ciężkim przebiegu z tendencją do nawrotów. W artykule przedstawiono przegląd piśmiennictwa dotyczący hipertriglicerydemii jako przyczyny OZT ze szczególnym uwzględnieniem zespołów chylomikronemii.

    Abstract
    Acute pancreatitis (AP) is inflammatory disease being one of the main reasons of admission to the gastroenterological ward. Severe hypertriglyceridaemia is regarded as one of the main causes of AP. High triglyceride level not responding to the standard treatment may indicate the rare monogenic genetic disease called familial chylomicronaemia syndrome. This syndrome is characterized by occurence of severe, reccurent pancreatitis. In this review we provided an update on triglyceridaemia‑induced AP with particular emphasis on chylomicronaemia syndrome.


    Wyzwania terapii steroidami w nieswoistych chorobach zapalnych jelit

    Challenges of steroid therapy in inflammatory bowel diseases
    Jarosław Daniluk

    Streszczenie
    Terapia nieswoistych chorób zapalnych jelit (NChZJ) stanowi niejednokrotnie prawdziwe wyzwanie dla klinicystów. Sposób leczenia uzależniony jest od wielu czynników, takich jak aktywność choroby, jej dotychczasowy przebieg oraz lokalizacja zmian. Od niemal 70 lat steroidy stosowane są z powodzeniem w leczeniu aktywnej postaci zarówno wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, jak i choroby Leśniowskiego‑Crohna. W niniejszym artykule przedstawimy miejsce steroidów w terapii NChZJ w oparciu o aktualne wytyczne europejskie i polskie. Omówione zostaną zagrożenia wynikające z przedłużonej steroidoterapii, jak również bezpieczeństwo ich stosowania u pacjentów zakażonych wirusem SARS‑CoV‑2.

    Abstract
    The treatment of inflammatory bowel disease (IBD) poses a challenge for clinicians. The treatment modality depends on many factors, such as the activity of the disease, the clinical course and the extent of the lesions. For almost 70 years steroids have been successfully used in the treatment of active forms of both ulcerative colitis and Crohn’s disease. In this article we will present the role of steroids in the treatment of IBD based on current European and Polish guidelines. The risks of prolonged steroid therapy as well as the safety of its use in patients infected with the SARS‑CoV‑2 virus will be discussed.


    Zaburzenia czynności przewodu pokarmowego u chorego z cukrzycą – gastropareza. Punkt widzenia diabetologa

    Digestive tract dysfunction in a diabetic patient – gastroparesis. Diabetologist’s point of view
    Maciej Pawłowski

    Streszczenie
    Gastropareza nie jest powszechnie znanym powikłaniem cukrzycy. Stanowi następstwo neuropatii wegetatywnej, do rozwoju której dochodzi u pacjentów z długo trwającą, niewłaściwie kontrolowaną cukrzycą. Patogeneza tego powikłania nie została dokładnie poznana. Charakteryzuje się opóźnieniem opróżniania żołądka po posiłku bez przeszkody mechanicznej. Najczęściej występujące objawy to nudności i wymioty. Zmiany w opróżnianiu żołądka mogą wpływać na glikemię po posiłku ze względu na zmiany prędkości dostarczania pokarmu do dwunastnicy. Może to skutkować pogorszeniem kontroli cukrzycy. U pacjentów z cukrzycą typu 2 objawy z przewodu pokarmowego mogą być następstwem stosowanych leków.

    Abstract
    Gastroparesis is not a well‑known diabetic complication. It Is a concequence of autonomic neuropathy resulting from long‑standing poorly controlled diabetes The pathogenesis is not fully understood. Gastroparesis is a disorder characterized by a delay in gastric emptying after a meal in the absence of a mechanical gastric outlet obstruction. The most common symptoms of diabetic gastroparesis are nausea and vomiting. Changes of gastric emptying may affect postprandial blood glucose concentration due to the unpredictable delivery of food into the duodenum. This may also contribute to poor glucose control. In type 2 diabetic patients gastrointestinal symptoms may come from adverse effects of hypoglycaemic medications

     

    Zaburzenia czynności przewodu pokarmowego u chorego z cukrzycą – gastropareza. Punkt widzenia gastroenterologa

    Digestive tract dysfunction in a diabetic patient – gastroparesis. Gastroenterologist’s point of view
    Aleksandra Kaczka

    Streszczenie
    Przyczyną zgłaszanych przez chorego z cukrzycą nudności, wymiotów, uczucia pełności i wzdęć brzucha może być opóźnione opróżnianie żołądka. Gastropareza może wywoływać nie tylko brak apetytu, unikanie przyjmowania posiłków, a w konsekwencji niedożywienie, ale w istotny sposób wpływać na kontrolę gospodarki węglowodanowej. W artykule przedstawiono praktyczne wskazówki dotyczące postępowania z pacjentem z gastroparezą cukrzycową w praktyce gastrologicznej.

    Abstract
    Delayed gastric emptying may be the cause of the nausea, vomiting, abdominal fullness and bloating reported by patients with diabetes. Gastroparesis can cause not only food aversion, poor oral intake, and subsequent malnutrition but also significantly influences the control of carbohydrate metabolism. The article presents practical guidelines for managing a patient with diabetic gastroparesis in gastroenterological practice.


    Aktualne rekomendacje dotyczące diagnostyki i leczenia zaparć u dzieci

    Current recommendations in the diagnostics and treatment of constipation in children
    Katarzyna Kazała, Angelika Portas, Bartosz Korczowski

    Streszczenie
    Częstym problemem, będącym jedną z głównych przyczyn wizyt w poradni gastroenterologicznej dla dzieci, są zaparcia stolca. Objawiają się one zmniejszeniem częstotliwości wypróżnień, zaleganiem mas kałowych, często bólem brzucha i bólem towarzyszącym defekacji. Rzetelnie przeprowadzony wywiad i badanie przedmiotowe z reguły pozwalają ustalić rozpoznanie. Po wykluczeniu możliwości istnienia organicznego tła zgłaszanych dolegliwości najczęściej nie jest konieczne przeprowadzanie dalszej diagnostyki. Jeśli jednak istnieje taka konieczność, mamy do dyspozycji wiele metod diagnostycznych, takich jak: manometria anorektalna, badania laboratoryjne, radiologiczne, ultrasonograficzne, endoskopowe, histopatologiczne. Złotym standardem farmakoterapii zaparcia czynnościowego u dzieci pozostają makrogole lub w przypadku braku ich dostępności laktuloza. Leczenie jest zwykle trójetapowe. Etap pierwszy polega na inicjacji opróżnienia jelita grubego z zalegającego stolca poprzez podaż doustnego środka osmotycznie czynnego lub wlewek doodbytniczych, drugi to trwająca zwykle kilka miesięcy terapia podtrzymująca i finalnie po uzyskaniu satysfakcjonujących efektów etap stopniowej redukcji dawek leków aż do ich zupełnego odstawienia. Z uwagi na wielokierunkowość leczenia, obejmującego zarówno interwencje farmakologiczne, jak i edukację w zakresie żywienia, modyfikację nieprawidłowych zachowań związanych z wypróżnianiem, ścisłe monitorowanie postępów terapii, niekiedy konieczność objęcia pacjenta opieką psychologiczną, wymaga ono ścisłej współpracy między pacjentem i jego opiekunami a lekarzem.

    Abstract
    Stool constipation is a common problem and one of the most frequent reasons for visiting a gastroenterology clinic for children. It is manifested by a reduction in the frequency of bowel movements, residual fecal masses, often abdominal pain and pain accompanying defecation. A thorough interview and physical examination usually enable a diagnosis. After excluding the possibility of an organic background of the reported symptoms, further diagnostic procedures are usually not necessary. However, if indicated, we have a number of diagnostic methods, such as: anorectal manometry, laboratory, radiological, ultrasound, endoscopic and histopathological tests. The gold standard of pharmacotherapy of functional constipation in children are macrogols or, in the absence of their availability, lactulose. Treatment is usually a three‑step process. Emptying of the residual stool from the large intestine by administering an oral osmotically active agent or rectal enemas is the first stage. The second stage is a maintenance therapy, usually lasting for several months. Finally, after achieving satisfactory results, a gradual reduction of drug doses until their complete discontinuation. Due to the multidirectional treatment, including both pharmacological interventions and education in the field of nutrition, modification of abnormal defecation behaviors, close monitoring of therapy progress, and sometimes the need to provide the patient with psychological care, it requires close cooperation between the patient and his caregivers and the doctor.


    Całkowita aganglionoza jelit spowodowana nowym wariantem patogennym w genie RET – opis przypadku i rola badań genetycznych w opiece nad pacjentami z chorobą Hirschprunga

    Total intestinal aganglionosis (TIA) caused by novel variant in the RET gene – case report and the role of genetic diagnostics in the management of Hirschprung’s disease
    Katarzyna Ignasiak‑Budzyńska, Janusz Książyk, Maciej Pronicki, Katarzyna Popińska

    Streszczenie
    Całkowita aganglionoza jelit (total intestinal aganglionosis – TIA) jest najrzadszym wariantem choroby Hirschprunga (Hirschprung’s disease – HD), w której bezzwojowość obejmuje całe jelito grube i więcej niż 50% długości jelita cienkiego. Czynniki genetyczne pełnią kluczową rolę w jej patogenezie, a nieprawidłowości molekularne najczęściej są wykrywane w genie RET (rearranged during transfection). Niektóre z nich mogą jednocześnie powodować zespoły genetyczne, w których istnieje zwiększone ryzyko występowania niektórych nowotworów. Są nimi zespół mnogiej gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej typu 2A (multiple endocrine neoplasia type 2A – MEN2A), który wiąże się z wrodzoną predyspozycją do raka rdzeniastego tarczycy, guza chromochłonnego nadnerczy, a także gruczolakami lub hiperplazją przytarczyc. Drugim jest rodzinny rak rdzeniasty tarczycy (familial medullary thyroid carcinoma – FMTC), będący podtypem zespołu MEN2A. Mutacje RET, które są odpowiedzialne za koincydencję HD i powyższych zespołów, są częściej notowane u chorych z długoodcinkowymi postaciami HD lub z rodzinną historią jej występowania, dlatego w opiece nad tymi pacjentami coraz częściej podkreśla się rolę diagnostyki molekularnej. Dzięki niej możliwe jest oszacowanie ewentualnego ryzyka onkologicznego i wdrożenie wczesnej diagnostyki przesiewowej, która polega na wykonaniu badań obrazowych tarczycy, przytarczyc i jamy brzusznej oraz oznaczeniu hormonów tarczycy i kalcytoniny. W tym artykule przedstawiamy przypadek chłopca z TIA, u którego stwierdzono nieopisaną dotychczas w piśmiennictwie mutację genu RET.

    Abstract
    Total intestinal aganglionosis (TIA) is the rarest form of Hirschprung’s disease (HD), which is defined as aganglionosis of the entire colon and more than 50% of the small intestine. Genetic factors play a crucial role in the pathogenesis of HD, and the most frequent genetic disorders are noted in the RET gene. Some of them cause simultaneously genetic syndromes, which give increased tumour risk. There are two: multiple endocrine neoplasia type 2A (MEN2A), and FMTC (familial medullary thyroid carcinoma), which is a subtype of MEN2A. MEN2A is involved in the development of medullary carcinoma of the thyroid, pheochromocytoma, parathyroid hyperplasia or adenomas. RET mutations are associated with the coincidence of HD and these genetic syndromes. Moreover, they are detected usually in patients with long‑segment HD or with positive familial history. Because of this, molecular diagnostics has a significant role in its management. It enables to estimate of possible oncological risk and start the endocrinologic screening, which consists of measuring concentrations of free thyroid hormones, calcitonin, ultrasonography of thyroid, parathyroid and abdomen. This paper presents the case of a patient with TIA caused by a new detected heterozygous mutation in the RET gene.

     

    Amyloidoza AA. Poważne powikłanie choroby Leśniowskiego‑Crohna o wieloletnim przebiegu – opis przypadku

    AA amyloidosis. Serious complication of long‑standing Crohn’s disease – a case study
    Michał Szymchel, Michał Kubiak, Dominik Krey, Maria Wiśniewska‑Jarosińska, Anita Gąsiorowska

    Streszczenie
    Amyloidoza AA stanowi rzadkie powikłanie nieswoistych chorób zapalnych jelit (NChZJ) o długim przebiegu. Związana jest z odkładaniem złogów amyloidu A w narządach, przede wszystkim w nerkach. Amyloidoza AA nerek objawia się najczęściej białkomoczem, u niektórych pacjentów dochodzi również do rozwinięcia zespołu nerczycowego (z hipoalbuminemią, hipercholesterolemią i obrzękami). Postęp choroby prowadzi do rozwoju przewlekłej niewydolności nerek. Pewne rozpoznanie amyloidozy AA wymaga potwierdzenia histopatologicznego. Zahamowanie procesu chorobowego jest wyzwaniem terapeutycznym, skupiającym się na indukcji i podtrzymaniu remisji choroby podstawowej, będącej przyczyną zwiększonej syntezy i wydzielania białek amyloidogennych. Kluczowe jest również monitorowanie stężenia surowiczego amyloidu A, przeprowadzane w celu kontroli odpowiedzi pacjenta na leczenie przeciwzapalne i stanowiące ważny czynnik rokowniczy. W artykule przedstawiamy opis przypadku 67‑letniego pacjenta, chorującego na chorobę Leśniowskiego‑Crohna (ChLC) powikłaną amyloidozą AA z zajęciem nerek. W czwartym cyklu leczenia biologicznego lekiem z grupy inhibitorów TNF‑α doszło u niego do nieobserwowanego wcześniej, nagłego wzrostu stężenia SAA. Zmiana leku biologicznego na ustekinumab pozwoliła na odzyskanie kontroli nad przebiegiem choroby podstawowej przy jednoczesnym obniżeniu stężenia SAA.

    Abstract
    AA amyloidosis is a rare complication of long‑standing inflammatory bowel disease (IBD). It is associated with amyloid A precipitations deposition which are mainly localized in kidneys. As the most common symptom of renal AA amyloidosis is proteinuria, some patients may also develop nephrotic syndrome (with hypoalbuminemia, hypercholesterolemia and oedema). Disease progression leads to chronic kidney disease. The diagnosis of AA amyloidosis is based on histopathology. Suppression of the disease process is a therapeutic challenge that is focused on inducing and sustaining remission of the underlying disease, as it is the cause of enhanced synthesis and excretion of amyloidogenic proteins. Another important aspect is serum amyloid A concentration monitoring performed to assess patient’s response to anti‑inflammatory treatment and used as a key prognostic factor. The following article presents a case of Crohn’s disease (CD) in 67‑year‑old patient with diagnosed renal AA amyloidosis. In his fourth course of anti‑TNF‑α agent, patient developed sudden, previously unobserved SAA level elevation. Switching to ustekinumab allowed regaining control of the underlying disease course with simultaneous serum amyloid A level reduction.


    Przedstawienie odpowiedzialności zawodowej lekarza, cz. 2

    Rafał Patryn





    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł

    Brak w magazynie

  16. Magazyn Stomatologiczny 3/2021

    Magazyn Stomatologiczny 3/2021

    Szanowni Państwo,
    tematem miesiąca marcowego numeru „Magazynu Stomatologicznego” są PROBLEMY I ROZWIĄZANIA W STOMATOLOGII DZIECIĘCEJ. Z dużym zainteresowaniem przeczytałem pracę przedstawiającą leczenie ortodontyczne aparatami stałymi młodocianej pacjentki chorej na cukrzycę, choć i pozostałe artykuły są bardzo ciekawe.

    Równie interesujące artykuły zamieściliśmy w pozostałych działach czasopisma. Są to prace typu „case show”, krok po kroku prezentujące postępowanie w wybranych sytuacjach klinicznych. I tak jedna z tych prac przedstawia bezpośrednie przykrycie miazgi w przebiegu próchnicowego obnażenia z zastosowaniem hydraulicznego cementu krzemowo‑wapniowego, następna zaś ponowne leczenie kanałowego zęba 47 z przewlekłym zaostrzonym stanem zapalnym tkanek okołowierzchołkowych przy użyciu laserów Er:YAG i Nd:YAG ze zdjęciem korony protetycznej, usunięciem wkładu koronowo‑korzeniowego i ponowną rekonstrukcją protetyczną. Obie zostały opatrzone przez autorów piękną dokumentacją.

    Jak zawsze, pod koniec numeru zamieściliśmy streszczenie artykułu z piśmiennictwa światowego. Tym razem praca dotyczy endodoncji i jak zwykle dodatkowo została opatrzona komentarzem redakcyjnym.

    Mam nadzieję, że zawartość marcowego numeru „Magazynu Stomatologicznego” w pełni Państwa usatysfakcjonuje. Jednocześnie informuję, że wiosna przyszła do Szczecina!
     
    prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski
    Dowiedz się więcej
    Cena: 35,00 zł

    Brak w magazynie

  17. Magazyn Stomatologiczny 9/2020

    Magazyn Stomatologiczny 9/2020

    Redaktor naczelny: prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski

    Szanowni Państwo,
     
    Leczenie zaburzeń ze strony stawów skroniowo-żuchwowych jest procesem wieloetapowym oraz niezwykle złożonym i wymaga od lekarza odpowiedniej wiedzy. Dlatego warto ją  uzupełniać, czytając chociażby specjalistyczną literaturę. I o to właśnie zadbaliśmy przygotowując dla Państwa temat wrześniowego numeru MAGAZYNU STOMATOLOGICZNEGO. Składają się na niego trzy interesujące prace dotyczące tego trudnego zagadnienia.
     
    Ciekawe prace zamiesiliśmy również w dziale STOMATOLOGIA PRAKTYCZNA. Mnie szczególnie zainteresował artykuł dotyczący technik klinicznych stosowanych w rekonstrukcjach bezpośrednich zębów odcinka bocznego. Streszczenie publikacji z piśmiennictwa światowego, dotyczące leczenia zębów z resorpcją pourazową metodą rewitalizacji, opatrzyliśmy, jak zawsze, wnikliwym komentarzem redakcyjnym, a pod koniec numeru zamieściliśmy odpowiedź na pytanie czytelnika – tym razem porady udziela periodontolog. 
     
    Mam nadzieję, że we wrześniowym wydaniu MAGAZYNU STOMATOLOGICZNEGO każdy z Państwa znajdzie dla siebie coś ciekawego.


    prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski
    Dowiedz się więcej
    Cena: 25,00 zł

    Brak w magazynie

  18. Magazyn Stomatologiczny 7-8/2020

    Magazyn Stomatologiczny 7-8/2020

    Redaktor naczelny: prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski

    Szanowni Państwo,
    Zgadzając się ze stwierdzeniem znanego autorytetu, że „Dzieci są nadzieją, która rozkwita wciąż na nowo, projektem, który nieustannie się urzeczywistnia, przyszłością, która pozostaje zawsze otwarta”, temat numeru wakacyjnego „MAGAZYNU STOMATOLOGICZNEGO” poświeciliśmy stomatologii dziecięcej. Poza pracami kazuistycznymi zamieściliśmy w tym dziale prace przeglądowe, dotyczące istotnych problemów wieku rozwojowego, to jest zębów bezmiazgowych z niezakończonym rozwojem korzenia oraz hipomineralizacji trzonowcowo-siekaczowej.
    W numerze 7-8 nie brak również wielu innych ciekawych artykułów, których tytuły znajdą Państwo w spisie treści. Mnie szczególnie zainteresowała praca prezentująca zachowawcze podejście w przypadku braku możliwości leczenia implantoprotetycznego.
    Jak zawsze pod koniec numeru znalazło się streszczenie artykułu z piśmiennictwa zagranicznego wraz z komentarzem specjalisty, tym razem na temat korekty zaawansowanego uśmiechu dziąsłowego z wykorzystaniem gingiwektomii i wstrzyknięć toksyny botulinowej.
    Życząc dobrej pogody i udanego odpoczynku, mam nadzieję na wrześniowe spotkanie z Państwem w Krakowie.
    Do zobaczenia!
     
    prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski

    Dowiedz się więcej
    Cena: 25,00 zł

    Brak w magazynie

  19. Neurologia Praktyczna 6/2019

    Neurologia Praktyczna 6/2019

    Choroba Fabry’ego – powikłania naczyniowe ze strony układu nerwowego

    Fabry disease – cerebrovascular complications
    Beata Błażejewska-Hyżorek

    Streszczenie
    Choroba Fabry’ego to rzadka choroba genetyczna dziedziczona z chromosomem X. Jest chorobą spichrzeniową. Mutacja genu GLA powoduje niedobór lizosomalnego enzymu a-galaktozydazy A (a-GAL A), czego efektem jest gromadzenie się glikosfingolipidów (przede
    wszystkim globotriaozyloceramidu – GL-3 oraz jego formy deacylowanej – globotriaozylosfingozyny – lizo-GL-3) w komórkach wielu narządów, przede wszystkim endotelium i mięśni gładkich naczyń krwionośnych serca, nerek, układu nerwowego. W miarę postępu choroby prowadzi to do rozwoju wieloukładowych, zagrażających życiu powikłań. Bardzo często dochodzi do zajęcia ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego, stąd częste występowanie objawów neurologicznych u tych chorych. Są to głównie choroby naczyniowe [udar mózgu, przemijające ataki niedokrwienne (transient ischemic attacks – TIA), objawy neuropatii cienkich włókien oraz objawy dysautonomii].
    Powikłania naczyniowo-mózgowe spowodowane waskulopatią są główną przyczyną zachorowalności i wczesnej śmiertelności zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet z chorobą Fabry’ego.
    Zważywszy na fakt, że zdarzenia naczyniowe ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN) mogą być pierwszą manifestacją kliniczną choroby Fabry’ego, znajomość jej objawów, prze biegu, patogenezy wydaje się bardzo uzasadniona również wśród neurologów, zwłaszcza że daje to szansę na zastosowanie leczenia, które gdy wdrożone odpowiednio wcześnie, istotnie zmniejsza ryzyko wystąpienia poważnych powikłań naczyniowych.
    Słowa kluczowe: choroba Fabry’ego, udar mózgu, enzymatyczna terapia zastępcza, neuroobrazowanie, dolichoektazja, Gb3

     


    Leczenie neurologicznych objawów nadwrażliwości na gluten i choroby trzewnej

    Tłumaczenie artykułu:
    Treatment of neurological manifestations of gluten sensitivity and coeliac disease

    Streszczenie
    Cel przeglądu. Celem tego artykułu jest dokonanie przeglądu współczesnego piśmiennictwa w celu ustalenia dostępnych możliwości leczenia objawów neurologicznych w schorzeniach związanych z glutenem (serologicznie potwierdzonej nadwrażliwości na gluten i chorobie trzewnej).
    Najnowsze odkrycia. Coraz częściej rozpoznaje się wiele objawów neurologicznych powodujących niesprawność u pacjentów z nadwrażliwością na gluten, z enteropatią lub bez niej, nawet pod nieobecność objawów ze strony przewodu pokarmowego. Najczęstszym objawem neurologicznym jest ataksja, a następnie neuropatia obwodowa. Z nadwrażliwością na gluten i chorobą trzewną wiąże się także: padaczkę, bóle głowy, encefalopatię, różne schorzenia pozapiramidowe, upośledzenie funkcji poznawczych i choroby mięśni, a schorzenia te są omawiane w tym przeglądzie.
    Podsumowanie. Ścisła dieta bezglutenowa jest skutecznym podstawowym sposobem leczenia objawów neurologicznych w schorzeniach wiązanych z glutenem. Bardzo niewielu pacjentów będzie potrzebować dodatkowego leczenia immunosupresyjnego, zwykle w postaci mykofenolanu.
    Słowa kluczowe: nadwrażliwość na gluten, choroba trzewna, ataksja, neuropatia, dieta bezglutenowa, objawy neurologiczne

     


    Rozpoznanie i prowadzenie leczenia ataksji postępującej u dorosłych

    Tłumaczenie artykułu:
    Diagnosis and management of progressive ataxia in adults

    Streszczenie
    Postępująca ataksja u dorosłych może być trudno rozpoznawalna ze względu na jej niejednorodność i rzadkość indywidualnych przyczyn. Wielu pacjentów pozostaje bez rozpoznania („idiopatyczna ataksja”). W artykule tym podano sugerowane ścieżki diagnostyczne dla neurologów ogólnych, według wytycznych stowarzyszenia Ataxia UK (Ataksja w Wielkiej Brytanii) dla profesjonalistów. Badanie metodą rezonansu magnetycznego (magnetic resonance imaging – MRI) mózgu może dostarczyć wskazówek diagnostycznych oraz wykazać „strukturalne” przyczyny, takie jak guzy i stwardnienie rozsiane. Postępy genetyki molekularnej, w tym łatwiej dostępne i tańsze „sekwencjonowanie nowej generacji”, umożliwiły klinicystom stwierdzenie o wiele większej liczby przypadków o podłożu genetycznym. Ponadto prawdopodobnie zbyt rzadko rozpoznawaną przyczyną ataksji postępującej jest podłoże autoimmunologiczne: podobnie do pacjentów z przeciwciałami antygliadynowymi istnieje mniejsza liczba osób z różnymi przeciwciałami, w tym z niektórymi przeciwciałami związanymi z nowotworem. Jest kilka rodzajów ataksji, które można leczyć, oraz dostępne są metody terapii objawowych pomocne dla osób z różnorodnymi powikłaniami wiążącymi się z ataksjami postępującymi. Dla najlepszej opieki nad pacjentem, włączając w to okres paliatywny, decydujące znaczenie ma zaangażowanie wielodyscyplinarnego zespołu i wkład fachowych pracowników służby zdrowia. Nie można dłużej usprawiedliwiać nihilistycznego podejścia do leczenia ataksji.

     



    Ocena i postępowanie z idiopatycznym nadciśnieniem śródczaszkowym u dorosłych

    Tłumaczenie artykułu:
    Evaluation and management of adult idiopathic intracranial hypertension

    Streszczenie
    W artykule przedstawiono w postaci infografiki pierwsze uzgodnione wytyczne dotyczące postępowania z chorymi na idiopatyczne nadciśnienie śródczaszkowe. Wielodyscyplinarna grupa specjalistów po przeprowadzeniu systematycznego przeglądu piśmiennictwa spotkała się i sformułowała pytania dotyczące populacji pacjentów, interwencji, kontroli i rezultatów leczenia (population, interventions, controls and outcomes – PICO). Przygotowaną ankietę rozesłano do lekarzy regularnie zajmujących się leczeniem idiopatycznego nadciśnienia śródczaszkowego (idiopathic intracranial hypertension – IIH). Oświadczenia te zostały przeanalizowane przez krajowe towarzystwa naukowe, a w szczególności przez Association of British Neurologists (Stowarzyszenie Neurologów Brytyjskich), British Association for the Study of Headache (Brytyjskie Stowarzyszenie Badania Bólu Głowy), Society of British Neurological Surgeons (Towarzystwo Neurochirurgów Brytyjskich) i Royal College of Ophthalmologists (Królewskie Kolegium Okulistów) oraz przez międzynarodowych ekspertów. Kluczowe obszary oceny uwzględnione w wytycznych obejmują: 1) ocenę obrzęku tarczy nerwu wzrokowego i diagnostykę IIH; 2) strategie postępowania; 3) ocenę i postępowanie z ostrym zaostrzeniem bólu głowy u pacjenta z rozpoznanym IIH. W pracy przedstawiono infografi kę jako pomoc w utrwaleniu pierwszych uzgodnionych wytycznych dotyczących postępowania z IIH.

     



    Obwodowa neuropatia związana z alkoholem: przegląd systematyczny i metaanaliza

    Tłumaczenie artykułu:
    Alcohol-related peripheral neuropathy: a systematic review and meta-analysis

    Streszczenie
    Głównym celem tego systematycznego przeglądu było ustalenie częstości występowania, charakteru i czynników ryzyka neuropatii obwodowej wśród osób przewlekle nadużywających alkoholu oraz określenie najbardziej odpowiednich strategii postępowania. W przeglądzie tym omówiono również możliwe mechanizmy patogenetyczne. Przeprowadzono systematyczne wyszukiwanie komputerowe przy użyciu bazy danych PubMed. Wyodrębniono dane dotyczące wymienionych wyżej parametrów. W tym zestawieniu uwzględniono 87 artykułów, 29 badań kliniczno-kontrolnych, 52 prospektywne/retrospektywne badania kohortowe i 2 randomizowane próby kontrolowane, 1 badanie przekrojowe oraz 3 badania populacyjne. Częstość występowania neuropatii obwodowej potwierdzonej w badaniach przewodnictwa nerwowego wśród osób przewlekle nadużywających alkoholu wynosi 46,3% [CI (confi dence interval – przedział ufności) 35,7-57,3%], co potwierdzono w badaniach przewodnictwa nerwowego. Obwodowa neuropatia związana z alkoholem ogólnie objawia się jako postępująca, głównie czuciowa neuropatia zależna od długości aksonów. Najważniejszym czynnikiem ryzyka dla rozwoju neuropatii obwodowej związanej z alkoholem jest całkowita życiowa dawka etanolu, chociaż zidentyfikowano również inne czynniki ryzyka, w tym uwarunkowania genetyczne, płeć męską i rodzaj spożywanego alkoholu. Obecnie nie jest jasne, jakie są patogenetyczne mechanizmy rozwoju neuropatii wśród osób, które przewlekle nadużywają alkoholu, dlatego nie wiadomo, czy jej powstanie można przypisać bezpośredniemu toksycznemu oddziaływaniu etanolu, czy też innemu, obecnie niezidentyfikowanemu czynnikowi. Aktualnie istnieje niewiele danych na poparcie konkretnej strategii postępowania w neuropatii obwodowej związanej z alkoholem, ale wydaje się, że dostępne nieliczne dane potwierdzają zasadność stosowania suplementacji witamin, szczególnie podawania witamin z grupy B, w tym tiaminy.
    Słowa kluczowe: alkohol, alkoholowy, neuropatia, etanol, polineuropatia

     


    Długoterminowe leczenie przeciwzakrzepowe a ryzyko krwotoku wewnątrzczaszkowego z naczyniaków jamistych mózgu: kohortowe badanie populacyjne, systematyczny przegląd i metaanaliza

    Tłumaczenie artykułu:
    Long-term antithrombotic therapy and risk of intracranial haemorrhage from cerebral cavernous malformations: a population-based cohort study, systematic review, and meta-analysis

    Streszczenie
    Wprowadzenie. Leczenie przeciwzakrzepowe (przeciwkrzepliwe lub przeciwpłytkowe) jest wstrzymywane u niektórych pacjentów z naczyniakami jamistymi mózgu z powodu niepewności odnośnie do bezpieczeństwa stosowania takich leków u tych pacjentów. Celem autorów było ustalenie, czy leczenie przeciwzakrzepowe jest związane ze zwiększonym ryzykiem krwotoku wewnątrzczaszkowego u dorosłych pacjentów z malformacjami jamistymi mózgu.
    Metody. W niniejszym kohortowym badaniu populacyjnym korzystano z rejestru Scottish Audit of Intracranial Vascular Malformations (Szkockiej Komisji Badań Wewnątrzczaszkowych Malformacji Naczyniowych), który prospektywnie identyfikuje mieszkających w Szkocji pacjentów powyżej 16. roku życia, u których rozpoznano malformację jamistą mózgu w latach 1999-2003 lub 2006-2010. Porównano związek między stosowaniem leczenia przeciwzakrzepowego po wystąpieniu pierwszej manifestacji naczyniaka a występowaniem krwotoku wewnątrzczaszkowego lub utrzymującego się albo postępującego ogniskowego deficytu neurologicznego spowodowanego naczyniakami jamistymi mózgu w czasie prospektywnej obserwacji trwającej do 15 lat przez zastosowanie u wszystkich osób zidentyfikowanych w bazie danych analizy regresji w modelu proporcjonalnego hazardu Coxa. Dodatkowo przeprowadzono systematyczny przegląd i metaanalizę, przeszukując bazy Ovid MEDLINE i Embase od ich powstania do 1 lutego 2019 r. w celu identyfikacji badań porównawczych, aby wyliczyć współczynnik zapadalności na krwotok wewnątrzczaszkowy przy stosowaniu leczenia przeciwzakrzepowego. Następnie wygenerowano zbiorcze obliczenie przy użyciu metody odwróconej wariancji i modelu efektów losowych.
    Wyniki. Oceniono 300 z 306 osób z naczyniakiem jamistym mózgu, które kwalifikowały się do badania; 61 stosowało leczenie przeciwzakrzepowe [10 (16%) z 61 stosowało leczenie przeciwkrzepliwe] przez średnio 7,4 roku [odchylenie standardowe (standard ratio – SD) 5,4] w okresie obserwacji. Stosowanie leczenia przeciwzakrzepowego było związane z niższym ryzykiem następczego krwotoku wewnątrzczaszkowego lub ogniskowego deficytu neurologicznego [1 (2%) z 61 wobec 29 (12%) z 239, skorygowany współczynnik ryzyka (hazard ratio – HR) 0,12, 95% przedział ufności (confi dence interval – CI) 0,02-0,88; p = 0,037]. W metaanalizie 6 kohortowych badań obejmujących 1342 pacjentów stosowanie leczenia przeciwzakrzepowego wiązało się z niższym ryzykiem krwotoku wewnątrz czaszkowego [8 (3%) z 253 wobec 152 (14%) z 1089; współczynnik zapadalności 0,25, 95% CI 0,13-0,51; p < 0,0001; I2 = 0%).
    Interpretacja. Stosowanie leczenia przeciwzakrzepowego jest związane z niższym ryzykiem krwotoku wewnątrzczaszkowego lub ogniskowego deficytu neurologicznego spowodowanego malformacjami jamistymi mózgu niż unikanie leczenia przeciwzakrzepowego. Te wyniki zapewniają o bezpieczeństwie w praktyce klinicznej i wymagają dalszego sprawdzenia w randomizowanym badaniu klinicznym.
    Finansowanie. Rada Badań Medycznych Zjednoczonego Królestwa, Główne Biuro Nauki Rządu Szkockiego, Stowarzyszenie Udaru Mózgu, Wspólnota Naczyniaków Jamistych Zjednoczonego Królestwa i Fundacja Remmert Adriaan Laan.

     



    Leczenie pacjenta ze stwardnieniem rozsianym kladrybiną w tabletkach – praktyczny algorytm postępowania

    Treatment of the patient with multiple sclerosis by cladribine tablets – a practical algorithm of management
    Marcin Wnuk, Monika Marona, Agnieszka Słowik

    Streszczenie
    Kladrybina w tabletkach jest zarejestrowana do leczenia dorosłych pacjentów z rzutową postacią stwardnienia rozsianego (multiple sclerosis – MS) o dużej aktywności potwierdzonej objawami klinicznymi lub wynikami diagnostyki obrazowej. W niniejszym artykule prezentowany jest algorytm postępowania podczas kwalifikacji do leczenia kladrybiną i monitorowania terapii, który powstał na podstawie przeglądu aktualnego piśmiennictwa, w tym zaleceń niemieckiej grupy ekspertów KKNMS (Krankheitsbezogenes Kompetenznetz Multiple Sklerose). Protokół postępowania składa się z dwóch części. W pierwszej z nich przedstawione są kwestie dotyczące przygotowania pacjenta do leczenia, takie jak: wskazania do terapii, analiza przeciwwskazań, planowane badania laboratoryjne i obrazowe, kwestia ciąży oraz karmienia piersią, zakończenie szczepień, zmiana z poprzedniego leku modyfikującego przebieg choroby na kladrybinę, wykluczenie aktywnej infekcji, ustalenie dawkowania leku i wydanie praktycznych zaleceń pacjentowi. Następnie w drugiej części protokołu poruszane są zagadnienia związane z monitorowaniem leczenia
    oraz reagowaniem w szczególnych sytuacjach klinicznych.
    Słowa kluczowe: kladrybina w tabletkach, stwardnienie rozsiane, protokół

    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł
  20. Magazyn Stomatologiczny 3/2020

    Magazyn Stomatologiczny 3/2020

    Redaktor naczelny: prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski

    Szanowni Państwo,

    tematem miesiąca marcowego numeru „Magazynu Stomatologicznego” są PROCEDURY ODTWÓRCZE Z ZASTOSOWANIEM NOWYCH MATERIAŁÓW I TECHNOLOGII. Składają się na niego cztery prace kazuistyczne, z których jedna poza dokumentacją fotograficzną została opatrzona trzema filmami. We wszystkich opisach, w diagnostyce i leczeniu pacjentów zostały wykorzystane nowoczesne technologie (CBCT, druk 3D, lasery) oraz względnie nowe materiały (MTA). Równie interesujące artykuły zamieściliśmy w pozostałych działach czasopisma. Mnie szczególnie zainteresował reportaż kliniczny dotyczący postępowania w przypadku zębów przebarwionych po leczeniu endodontycznym.

    Jak zawsze, pod koniec numeru zamieszczamy streszczenie artykułu z piśmiennictwa światowego. Tym razem praca dotyczy nowoczesnego (mało inwazyjnego) postępowania w przypadku zębów z nieodwracalną pulpatią.

    prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski

    Dowiedz się więcej
    Cena: 25,00 zł

    Brak w magazynie

  21. Gastroenterologia Praktyczna 4/2019

    Gastroenterologia Praktyczna 4/2019

    Kierowca z marskością wątroby i encefalopatią – realne zagrożenia w ruchu drogowym

    A driver with liver cirrhosis and encephalopathy – a real threat on the road
    Anatol Panasiuk

    Streszczenie
    Encefalopatia wątrobowa jest zespołem objawów klinicznych towarzyszących marskości wątroby. Osoby z encefalopatią wykazują pogorszenie funkcji poznawczych, zaburzenia pamięci oraz wydłużoną reakcję na bodźce zewnętrzne. Jest to szczególnie niebezpieczne, gdy dotyczy osoby kierującej pojazdem mechanicznym w ruchu drogowym. Chorzy z encefalopatią wątrobową popełniają istotnie więcej błędów w czasie jazdy, częściej łamią przepisy ruchu drogowego, jeżdżą z większą prędkością, wolniej reagują na zagrożenie na drodze, np. pojawienie się pieszego czy rowerzysty. Wolniej reagują na czerwone światło, częściej przekraczają oś jezdni i więcej czasu zajmuje im powrót do prawidłowego toru jazdy. W celu poprawy bezpieczeństwa publicznego na drogach konieczne jest monitorowanie takich chorych i wczesne wykrywanie objawów encefalopatii wątrobowej. Istnieją możliwości leczenia i profilaktyki minimalnej lub objawowej encefalopatii wątrobowej poprzez długotrwałe stosowanie ryfaksyminy alfa, L‑ornityny L‑asparaginianu (LOLA) czy laktulozy, które zmniejszają nasilenie zaburzeń neuropoznawczych.

     

    Powikłania gastroenterologiczne i postępowanie u chorych onkologicznych leczonych inhibitorami punktów kontrolnych układu odpornościowego

    Gastrointestinal side effects resulting from checkpoint inhibitors and their management
    Aleksandra Bołdys, Łukasz Bułdak, Bogusław Okopień

    Streszczenie
    Immunoterapia przeciwciałami monoklonalnymi hamującymi punkty kontrolne limfocytów T i zwiększającymi tym samym odpowiedź układu odpornościowego poprawia rokowanie chorych z zaawansowanymi stadiami choroby nowotworowej (np. rak płuc, czerniak). Terapia ta związana jest jednak z unikalnym wachlarzem działań niepożądanych, w tym z działaniami wchodzącymi w zakres konsultacji gastroenterologicznych. W artykule zaprezentowano mechanizm działania inhibitorów punktów kontroli odpowiedzi immunologicznej oraz ich możliwe działania niepożądane dotyczące przewodu pokarmowego, wątroby i trzustki wraz ze sposobami postępowania w przypadku ich wystąpienia.

     

    Zaburzenia czynnościowe pęcherzyka żółciowego i zwieracza Oddiego

    Marek Hartleb

     

    Diagnostyka endosonograficzna dwóch nietypowych zmian ogniskowych wątroby

    Endosonographic diagnostics of two atypical liver tumors
    Marcin Romańczyk, Magdalena Włoch‑Targońska, Jacek Pająk, Maciej Kajor, Mateusz Chapuła, Alina Chwist, Marek Hartleb

    Streszczenie
    Najczęściej stwierdzanymi w wątrobie zmianami nowotworowymi są ogniska przerzutowe raka znajdującego się w przewodzie pokarmowym lub trzustce oraz pierwotny rak wywodzący się z hepatocytów bądź nabłonka dróg żółciowych. Nienabłonkowe nowotwory należą do rzadszych chorób i nie prezentują typowych cech w kontrastowych badaniach obrazowych. Podstawą rozpoznania jest wtedy celowana biopsja guza. W przypadku guzów zlokalizowanych w lewej części wątroby, zwłaszcza jeśli leżą one podtorebkowo lub w pobliżu dużych naczyń, opcją diagnostyczną jest biopsja z dostępu przezżołądkowego podczas badania endosonograficznego. Przedstawiono rozpoznane tą metodą dwa wyjątkowo rzadko występujące guzy wątroby – przerzut z żołądka nowotworu z rodziny przynaczyniowych komórek nabłonkowatych (PEComa) oraz pierwotnego czerniaka złośliwego wątroby.



    Kamica żółciowa u dzieci i młodzieży

    Cholelithiasis in children and adolescents
    Karol Sienkiewicz, Dariusz M. Lebensztejn

    Streszczenie
    Kamica pęcherzyka żółciowego jest narastającym problemem w populacji pediatrycznej. Mimo wielu znanych czynników ryzyka rozwoju tej choroby w znacznej części przypadków etiologia jest niejasna. W badaniach nad patogenezą kamicy żółciowej coraz większy nacisk kładzie się na podłoże genetyczne. Podstawowym narzędziem w diagnostyce kamicy pęcherzyka żółciowego u dzieci jest badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej, a w kamicy przewodowej – cholangiografia rezonansu magnetycznego. Najskuteczniejszą i najczęściej stosowaną metodą leczenia objawowej kamicy żółciowej jest cholecystektomia laparoskopowa. Leczenie zachowawcze, polegające na stosowaniu preparatów kwasu ursodezoksycholowego, jest ograniczone do wybranych przypadków.

     

    Mnogie zmiany ogniskowe w wątrobie u pacjentki z glikogenozą I a

    Marek Hartleb, Joanna Pilch‑Kowalczyk


    Przekroczenie zakresu udzielonej przez pacjenta zgody na zabieg

    Rafał Patryn, Andrzej Atras



    Dowiedz się więcej
    Cena: 22,00 zł
  22. Przegląd Pediatryczny 1/2020

    Przegląd Pediatryczny 1/2020

    Grypa u dzieci. Profilaktyka grypy u dzieci w sezonie 2019/2020

    Influenza in children. Prevention of influenza in children during 2019/2020 season
    Edyta Zawłocka, Martyna Strzałka, Teresa Jackowska

    Streszczenie
    Grypa jest chorobą zakaźną wywoływaną przez wirusy z rodziny Orthomyxoviridae. Główne objawy grypy związane są przede wszystkim z układem oddechowym, chociaż u dzieci, zwłaszcza poniżej 2. roku życia, przebieg może być niespecyficzny i często prowadzi do licznych powikłań. Podejrzenie grypy wysuwane jest na podstawie obrazu klinicznego, natomiast w diagnostyce laboratoryjnej obecnie najczęściej używane są szybkie testy diagnostyczne (RIDT) oraz badanie molekularne wykorzystujące reakcję łańcuchową polimerazy z odwrotną transkrypcją (qRT-PCR).
    W leczeniu i chemioprofilaktyce stosuje się oseltamiwir, którego dawkowanie zależy od wieku i masy ciała pacjenta. Najważniejszą rolę w profilaktyce czynnej pełnią coroczne szczepienia ochronne przeciwko grypie, zalecane u dzieci powyżej 6. miesiąca życia.
    W artykule zawarto aktualne informacje dotyczące epidemiologii, przebiegu, powikłań, a także leczenia i profilaktyki grypy w sezonie 2019/2020.
    Słowa kluczowe: grypa u dzieci, szczepienia, oseltamiwir

     

    Zalecenia postępowania diagnostycznego i terapeutycznego w stwardnieniu guzowatym

    Current diagnostic and therapeutic recommendations in tuberous sclerosis complex
    Sergiusz Jóźwiak, Katarzyna Kotulska-Jóźwiak, Marek Mandera, Wojciech Młynarski

    Streszczenie
    Stwardnienie guzowate (SG) jest genetycznie uwarunkowaną chorobą, polegającą na powstawaniu zmian typu hamartoma w rożnych narządach, przede wszystkim na skórze, w mózgu, sercu, płucach, nerkach i wątrobie. Pierwsze objawy choroby, pod postacią guzów serca oraz guzków w mózgu, rozwijają się już w okresie życia płodowego, a kolejne pojawiają się stopniowo w następnych latach. Poza rozwojem zmian guzowatych w przebiegu choroby może także dochodzić do padaczki i zaburzeń neuropsychiatrycznych, w tym upośledzenia umysłowego i zaburzeń z kręgu autyzmu.
    Przyczyną choroby jest mutacja w jednym z dwóch genów supresorowych nowotworów TSC1 lub TSC2, co powoduje niedostateczne hamowanie szlaku mTOR. W konsekwencji dochodzi do zaburzeń proliferacji, wzrostu, różnicowania i dojrzewania komórek.
    Artykuł omawia zasady postępowania diagnostycznego w SG, zarówno na etapie rozpoznawania choroby, jak i wykrywania rozwoju poszczególnych zmian narządowych. Przedstawione zostały także wytyczne dotyczące leczenia SG, z uwzględnieniem uwarunkowań polskich wynikających z zasad refundacji leków. Zaprezentowano możliwości leczenia zmian narządowych oraz padaczki, a także zapobiegania lekooporności padaczki i jej następstwom.
    Słowa kluczowe: stwardnienie guzowate, zmiany narządowe, padaczka, inhibitory mTOR

     

    Zakażenia syncytialnym wirusem oddechowym jako istotny czynnik epidemiologiczny w zakażeniach układu oddechowego u dzieci – diagnostyka, leczenie i profilaktyka

    Respiratory syncytial virus – epidemiologically important pathogen causing respiratory infection in children: diagnostics, treatment, prophylaxis
    Monika Walczak

    Streszczenie
    Zakażenia syncytialnym wirusem oddechowym (respiratory syncytial virus – RSV) stanowią poważny problem epidemiologiczny na świecie, atakując duży odsetek dzieci (95%). Szacuje się, że prawie wszystkie dzieci do 2. r.ż. zetknęły się z tym patogenem. Wirus RSV może wnikać do organizmu gospodarza poprzez nabłonek górnych dróg oddechowych i być przyczyną rozwijającego się stanu zapalnego, który w połączeniu z rozwijającą się odpowiedzią immunologiczną organizmu odgrywa główną rolę w patogenezie zakażenia. Do głównych objawów klinicznych należy nieżyt górnych dróg oddechowych, zapalenie oskrzelików mogące rozwijać się w zapalenie płuc. Zmianom zapalnym towarzyszy duża ilość śluzu w drogach oddechowych, co utrudnia oddychanie i powoduje spadek ciśnienia parcjalnego tlenu we krwi. Głównym objawom klinicznym może towarzyszyć gorączka i postępujące odwodnienie. Leczenie zakłada głównie kompensację tlenową organizmu i ogranicza się do leczenia objawowego poprzez odsysanie nadmiaru śluzu z dróg oddechowych oraz nieinwazyjne metody wspomagania oddychania. Diagnostyka zakażeń RSV odbywa się głównie za pomocą testów laboratoryjnych POC (point-of-care). Zakażenie RSV kończy się hospitalizacją u 3-10% pacjentów. Prawidłowa diagnostyka i podjęcie odpowiedniego leczenia są podstawą dobrego rokowania.
    Słowa kluczowe: RSV, choroby układu oddechowego, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

     

    Grzybicze zapalenia płuc u dzieci z chorobami nowotworowymi lub po transplantacji komórek krwiotwórczych

    Fungal pneumonia in children with malignancy or after hematopoietic stem cell transplantation
    Hanna Żołnowska, Przemysław Gałązka, Jan Styczyński

    Streszczenie
    Zapalenia płuc są jednym z najczęstszych powikłań u pacjentów z chorobami nowotworowymi lub po przeszczepianiu komórek krwiotwórczych (hematopoietic stem cell transplantation – HSCT). Powikłania płucne występują u ok. 30% pacjentów po HSCT i u 10-30% pacjentów z chorobami nowotworowymi niepoddawanych transplantacji. Celem tej pracy jest przedstawienie zagadnienia grzybiczych zapaleń płuc u pacjentów po HSCT ze szczególnym uwzględnieniem inwazyjnej aspergillozy płucnej (IAP) jako najczęstszej etiologicznie postaci. W pracy przedstawiono praktyczne kliniczne podejście diagnostyczno-terapeutyczne w grzybiczych zapaleniach płuc po HSCT: przeanalizowano aspekty inwazyjnej choroby grzybiczej (invasive fungal disease – IFD) w odniesieniu do zapaleń płuc, z uwzględnieniem etiologii, epidemiologii, czynników ryzyka rozwoju i śmiertelności, obowiązujących definicji zakażeń i poziomów rozpoznania, diagnostykę inwazyjną i nieinwazyjną, w tym laboratoryjną i radiologiczną oraz możliwości terapeutyczne. Dodatkowo, omówiono istotę i zasady skali EQUAL Aspergilloza 2018, która jest metodą wartościującą i grupującą czynniki dla optymalnego postępowania w inwazyjnej aspergillozie płucnej w zakresie diagnostyki, leczenia i dalszego postępowania monitorującego. Skala odzwierciedla najsilniejsze rekomendacje z aktualnych różnych zaleceń międzynarodowych. Skala EQUAL jest szybką metodą referencyjną do aktualnych zaleceń i wspomaga zasady postępowania zarządzania przeciwgrzybiczego.
    Słowa kluczowe: inwazyjna choroba grzybicza, inwazyjne zakażenie grzybicze, zapalenie płuc, aspergilloza płucna, amfoterycyna, skala EQUAL Aspergilloza

     

    Grzybice narządowe jako zagrażające życiu powikłanie u dzieci w trakcie leczenia ostrych białaczek

    Invasive fungal infections in pediatric patients with acute leukemia
    Barbara Trepka-Sirek, Izabela Kolasa, Dominika Rybińska, Tomasz Szczepański, Aneta Pobudejska-Pieniążek

    Streszczenie
    Wstęp. Postęp w terapii onkologicznej zwiększył liczbę wyleczonych dzieci. Z drugiej strony, wprowadzeniu bardziej intensywnego leczenia towarzyszy wyższy wskaźnik inwazyjnego zakażenia grzybiczego (IFD). Rozpoznanie IFD jest trudne i istnieje ograniczona liczba badań u dzieci.
    Cel pracy. Ocena czynników ryzyka i rokowania u dzieci z możliwym zakażeniem grzybiczym w przebiegu ostrej białaczki.
    Materiały i metody. Analiza retrospektywna historii chorób 8 pacjentów leczonych w latach 2015-2017 w Klinice Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej SUM w Zabrzu z powodu ostrej białaczki.
    Wyniki. Ostateczna analiza objęła 14 incydentów IFD u dzieci: z ostrą białaczką limfoblastyczną (ALL) (35,7%) i ostrą białaczką mieloblastyczną (AML) (64,3%). U 3 pacjentów przeprowadzono przeszczep komórek macierzystych (HSCT). Średni wiek wystąpienia białaczki wynosił 8 lat. Tylko u 1 chłopca grzybicę potwierdzono histopatologicznie przez biopsję płuc. Inne przypadki obejmowały możliwe IFD. Liczba neutrofili wynosiła ≤ 0,1 x 103/μl w 12 (85,7%) epizodach. Zgodnie z fazą leczenia chemioterapeutycznego: 85,7% IFD wystąpiło podczas chemioterapii pierwszej linii, a 14,3% po nawrotach choroby podstawowej. U 100% pacjentów podczas chemioterapii wdrożono profilaktykę z zastosowaniem posakonazolu. Średni czas leczenia IFD amfoterycyną B wynosił 16 dni. Wystąpił 1 przypadek śmierci dziecka z postępem AML.
    Wnioski. Istnieją czynniki ryzyka IFD u dzieci poddanych leczeniu onkologicznemu. IFD jest poważnym, zagrażającym życiu powikłaniem u pacjentów pediatrycznych z ostrą białaczką.
    Słowa kluczowe: inwazyjne zakażenie grzybicze, białaczka, neutropenia

     

    Zapalenie naczyń związane z IgA (zespół Schönleina-Henocha) u 50 dzieci – charakterystyka przebiegu klinicznego i reakcji na leczenie

    IgA-associated vasculitis (Henoch-Schönlein purpura) in 50 children – clinical characteristics and response to treatment
    Beata Witczak, Elżbieta Smolewska

    Streszczenie
    Wstęp. Zapalenie naczyń związane z IgA (Henoch-Schönlein purpura – HSP) należy do układowych zapaleń naczyń, występujących głownie u dzieci, częściej u chłopców. Najczęstszą manifestacją są zmiany skórne o charakterze plamicy lub wybroczyn. Poważnym powikłaniem choroby może być zajęcie nerek.
    Cel pracy. Analiza przebiegu klinicznego oraz wyników leczenia pacjentów z rozpoznaniem zapalenia naczyń związanego z IgA.
    Materiał i metody. Badaniem objęto 50 dzieci hospitalizowanych w Klinice Kardiologii i Reumatologii Dziecięcej CSK UM w Łodzi w latach 2011-2018. W analizie uwzględniono dane demograficzne, charakterystykę objawów klinicznych oraz reakcję na leczenie.
    Wyniki. Wszyscy pacjenci spełniali kryteria konieczne do ustalenia rozpoznania. Manifestację skórną choroby obserwowano u 50 (100%) pacjentów, objawy ze strony stawów obwodowych u 35 (70%) pacjentów, objawy ze strony jamy brzusznej u 16 (32%) pacjentów, białkomocz występował u 8 (16%) pacjentów, podwyższone wskaźniki stanu zapalnego u 24 (48%) pacjentów, tło infekcyjne obserwowano u 28 (56%) pacjentów, natomiast nawrotowość u 15 (30%) pacjentów.
    Wnioski. Niezbędne jest podkreślenie znaczenia wczesnego ustalenia rozpoznania, wdrożenia odpowiedniego leczenia oraz konieczność długoterminowej obserwacji pacjentów po przebytej chorobie.
    Słowa kluczowe: zapalenie naczyń, IgA, plamica, dzieci

     

    Ocena jakości życia związanej ze stanem zdrowia dzieci i młodzieży z rozpoznaną wrodzoną łamliwością kości

    Assessment of health-related quality of life of children and adolescents diagnosed with osteogenesis imperfecta
    Paulina Albińska, Danuta Chlebna-Sokół, Elżbieta Jakubowska-Pietkiewicz

    Streszczenie
    Wprowadzenie. Wrodzona łamliwość kości (osteogenesis imperfecta – OI) jest rzadką, uwarunkowaną genetycznie chorobą tkanki łącznej. W populacji europejskiej w dominującej liczbie przypadków jej występowanie powiązane jest z mutacją w obrębie genów odpowiedzialnych za produkcję kolagenu typu I (COL1A1 lub COL1A2) lub powodujących zakłócenia jego potranslacyjnej obróbki. Następstwem defektu są ilościowe i jakościowe nieprawidłowości tworzenia białka kolagenowego budującego m.in. kości, chrząstki, naczynia krwionośne i skórę. Chorzy doświadczają bólu kostno-mięśniowego, uszkodzeń w wielu narządach oraz nawracających złamań kości długich i kręgów w wyniku niewielkich urazów związanych z wykonywaniem codziennych czynności.
    Cel pracy. Ocena poczucia jakości życia uwarunkowanej stanem zdrowia dzieci i młodzieży z rozpoznaniem wrodzonej łamliwości kości.
    Materiał i metody. Oceniono odpowiedzi 51 pacjentów z wrodzoną łamliwością kości (OI) oraz 51 pacjentów z nieprawidłowościami gospodarki wapniowo-fosforanowej (NG Ca-P). Dane demograficzne oraz informacje o statusie socjoekonomicznym badanych analizowano z wykorzystaniem autorskiej ankiety. Pomiar jakości życia oparto na Kwestionariuszu KIDSCREEN-52, za wynik ogólny przyjmując jego wersję skróconą (KIDSCREEN-10).
    Wyniki. Całościowa ocena jakości życia dzieci i młodzieży obydwu grup nie rożni się istotnie statystycznie. Odrębności między grupami odnoszą się do poszczególnych wymiarów funkcjonalnych. Pacjenci pediatryczni z OI niżej oceniają swoje funkcjonowanie fizyczne oraz zasoby finansowe.
    Wnioski. W celu poprawy jakości życia dzieci i młodzieży z wrodzoną łamliwością kości wskazane jest poszukiwanie farmakoterapii ukierunkowanej na likwidację genetycznego podłoża zaburzenia. Do czasu wynalezienia przyczynowego sposobu terapii kluczową rolę dla polepszenia funkcjonalnego stanu chorych może mieć fizjoterapia oraz promowanie dostosowanej aktywności fizycznej. Polepszenie jakości życia dzieci i młodzieży wiązać się może także z działaniami na rzecz poprawy statusu materialnego rodzin oraz przyzwalaniu na samodzielność dzieci w zakresie gospodarowania zasobami finansowymi.
    Słowa kluczowe: wrodzona łamliwość kości, pomiar jakości życia, jakość życia związana ze stanem zdrowia, dzieci i młodzież, KIDSCREEN-52

     

    Gruźlica płuc z towarzyszącymi zaburzeniami psychotycznymi u 17-letniej pacjentki – trudności diagnostyczno-lecznicze

    17-year-old patient with pulmonary tuberculosis and psychotic disorders – complications in diagnostic and treatment
    Małgorzata Rybnik, Anna Seliga-Ziarkowska, Joanna Kaczmarek-Woźniak, Anna Pankowska

    Streszczenie
    Gruźlica jest chorobą zakaźną wywołaną przez kwasooporne prątki z grupy Mycobacterium tuberculosis complex. W ostatnich latach częstość jej występowania zarówno na świecie, jak i w Polsce systematycznie maleje. Przypadki gruźlicy w populacji pediatrycznej (0-19. r.ż.) stanowią łącznie ok. 2% ogółu nowych zachorowań [1]. Mimo dość optymistycznie brzmiących statystyk wysoka zakaźność choroby, jej potencjalnie ciężki przebieg, szczególnie w najmłodszej grupie wiekowej pacjentów, oraz bezwzględna konieczność izolacji i hospitalizacji sprawiają, że należy dążyć do jak najwcześniejszego jej wykrywania i leczenia. Opisany przypadek 17-letniej pacjentki chorej na gruźlicę płuc ma na celu przedstawienie, jakie trudności można napotkać na etapie diagnostyki i leczenia oraz jak ważna jest współpraca wieloośrodkowa i odpowiednia motywacja ze strony pacjenta do podjęcia oraz podtrzymania leczenia.
    Słowa kluczowe: gruźlica płuc, Mycobacterium tuberculosis, zaburzenia psychotyczne


    Dowiedz się więcej
    Cena: 30,00 zł
  23. Dermatologia Praktyczna 1/2020

    Dermatologia Praktyczna 1/2020

     Znamiona melanocytowe wrodzone u dzieci. Aktualne zalecenia diagnostyczno-terapeutyczne

     Congenital nevi in children. Current diagnostics and therapeutic recommendations
    Hubert Arasiewicz, Barbara Szpyrka. Maciej Bagłaj, Grażyna Kamińska-Winciorek

    Streszczenie
    Wrodzone znamiona melanocytowe są obecne od urodzenia lub pojawiają się do 2. r.ż. Występują dość powszechnie, charakteryzując się zmienną morfologią w zakresie lokalizacji, barwy i kształtu. Dermoskopia oraz badanie histopatologiczne stanowią złoty standard diagnostyki wrodzonych zmian barwnikowych. Obecnie kategoryzuje się je na podstawie współczynnika przewidywanego rozmiaru w wieku dorosłym. Szczególnej uwagi wymagają znamiona o dużej powierzchni, ponieważ stanowią poważny problem psychologiczny, a także są związane z innymi schorzeniami.
    Najistotniejszym aspektem jest różnicowanie melanozy nerwowo-skórnej ze zwiększeniem ryzyka czerniaka ośrodkowego układu nerwowego oraz określenie ryzyka transformacji nowotworowej czerniaka, które zwiększa się wraz z rozmiarem znamienia i liczby zmian satelitarnych.
    Niniejszy artykuł ma na celu przedstawienie aktualnej wiedzy na temat wrodzonych zmian melanocytowych z określeniem wskazań do przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego i badań obrazowych na podstawie doniesień z literatury oraz doświadczeń własnych.
    Słowa kluczowe: znamiona wrodzone, dermoskopia, czerniak, melanoza nerwowo-skórna


     Analiza fototoksyczności wywołanej lekami ogólnoustrojowymi oparta na zaleceniach EDF (European Dermatology Forum)

     Drug-induced phototoxicity analysis based on EDF (European Dermatology Forum) recommendations
    Joanna Krzysiek, Aleksandra Lesiak, Joanna Narbutt

    Streszczenie
    Na co dzień jesteśmy narażeni na wiele substancji o właściwościach fototoksycznych. W połączeniu z promieniowaniem słonecznym mogą one wywołać miejscowe reakcje fototoksyczne i fotoalergiczne. Są to często występujące schorzenia skóry, różniące się od siebie mechanizmem powstawania, obrazem klinicznym, a także rodzajem wywołujących je substancji. Staranny wywiad, analiza obrazu klinicznego oraz dodatkowe testy diagnostyczne mogą ułatwić ustalenie ostatecznego rozpoznania. Reakcje fototoksyczne stanowią zdecydowaną większość przypadków fotosensytyzacji, dlatego warto omówić temat, opierając się na wytycznych zaproponowanych przez EDF (European Dermatology Forum).
    Słowa kluczowe: fototoksyczność, wytyczne, leki

    Roztwór furoinianu mometazonu – refundowana, skuteczna opcja terapeutyczna dla pacjentów z łojotokowym zapaleniem skóry oraz łuszczycą skóry owłosionej głowy

    Mometasone furoate – reimbursed, effective therapeutic option for patients with seborrheic dermatitis and scalp psoriasis
    Aleksandra Lesiak, Magdalena Ciążyńska, Joanna Narbutt

    Streszczenie
    Mometazon (furoinian mometazonu) jest glikokortykosteroidem stosowanym miejscowo, który charakteryzuje się szybkim początkiem działania oraz wysoką skutecznością. Z powodzeniem znosi uczucie świądu, redukując dodatkowo rumień oraz objawy złuszczania skóry. Produkt znalazł zastosowanie w miejscowym leczeniu wielu dermatoz odpowiadających na leczenie miejscowe glikokortykosteroidami, m.in. atopowego zapalenia skóry czy dermatoz kontaktowych. Dostępny na rynku roztwór 0,1% mometazonu stosowany 1 × dziennie wykazuje szczególną skuteczność oraz korzystny profil bezpieczeństwa w leczeniu stanów zapalnych i świądu w obrębie owłosionej skóry głowy, w tym m.in. terapii łojotokowego zapalenia skóry czy leczeniu łuszczycy skóry owłosionej głowy.
    Słowa kluczowe: furoinian mometazonu, mometazon, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca skóry owłosionej głowy


    Schorzenia dermatologiczne związane z uszkodzeniami nerwów. Część 1. Półpasiec, zespół troficzny nerwu trójdzielnego, zespół cieśni kanału nadgarstka

    Dermatological diseases related to nervous damage. Part 1. Herpes zoster, trigeminal trophic syndrome, carpal tunnel syndrome
    Franciszek Seneczko

    Streszczenie
    Skóra wykazuje różne związki z układem nerwowym: obwodowym (sensorycznym), autonomicznym oraz ośrodkowym. Ze względu na wymienione powiązania, skóra stanowi narząd neuroimmunoendokrynologiczny. Zaburzenia złożonych procesów regulacji neuronalnych uczestniczą w patogenezie niektórych chorób z pogranicza neurologiczno-dermatologicznego, takich jak: półpasiec, zespół troficzny nerwu trójdzielnego oraz zespół cieśni kanału nadgarstka.
    Słowa kluczowe: półpasiec, zespół troficzny nerwu trójdzielnego, zespół cieśni kanału nadgarstka, neuropeptydy, współczulna reakcja skórna

     

     Łuszczyca krostkowa u dzieci – doświadczenia własne

    Pustular psoriasis in children – own experience
    Mirosława Kuchciak-Brancewicz

    Streszczenie
    Łuszczyca jest przewlekłą chorobą skóry polegającą na nadmiernej proliferacji komórek naskórkowych oraz na obecności stanu zapalnego. Uogólniona łuszczyca krostkowa typu von Zumbuscha jest postacią łuszczycy krostkowej o skrajnym nasileniu. U dzieci występuje sporadycznie. Może ujawnić się w okresie niemowlęcym lub wczesnym dzieciństwie.
    Słowa kluczowe: niemowlęta, dzieci, łuszczyca krostkowa, zmiany skórne, diagnostyka różnicowa, leczenie


    Zmiany skórne w ostrej chorobie retrowirusowej – diagnostyka różnicowa chorób przebiegających z wysypką

    Skin changes in acute retroviral disease – differential diagnostics of diseases with rash
    Jagoda Stroynowska-Kosik, Dominika Szkodzińska, Ewelina Biało-Wójcicka

    Streszczenie
    Ostra choroba retrowirusowa rozwija się u większości osób zakażonych wirusem HIV w ciągu 2-4 tygodni od ekspozycji na materiał zakaźny. Objawy występują nagle i utrzymują się przez ok. 3 tygodnie. W niektórych przypadkach dolegliwości przedłużają się do 10 tygodni. Choroba przebiega najczęściej z gorączką, nudnościami, bólami mięśniowo-stawowymi, bólami głowy, bólami gardła, powiększeniem węzłów chłonnych, bólami brzucha z biegunką i utratą apetytu. Zmiany skórne w ostrej chorobie retrowirusowej występują u ok. 60% osób – najczęściej w postaci wysypki plamisto-grudkowej z wykwitami o średnicy 0,5-1 cm, zlokalizowanej na twarzy, tułowiu i dłoniach. Wysypka może też być plamista, grudkowa, rzadziej pokrzywkowa lub drobnopęcherzykowa. Charakterystyczna, często opisywana triada objawów – gorączka, zapalenie gardła i powiększenie węzłów chłonnych – nie występuje u wszystkich zakażonych pacjentów. Choroba może przebiegać w postaci skąpoobjawowej lub mieć przebieg bezobjawowy, co przy braku świadomości związanej z ryzykownym zachowaniem powoduje, że zakażenie jest wykrywane późno, w zaawansowanym stadium. Zmiany skórne mogą być błędnie rozpoznawane jako wysypka w przebiegu chorób infekcyjnych lub jako osutka polekowa. W przedstawionym artykule 36-letni pacjent miał objawy ogólne oraz zmiany skórne w postaci wysypki plamisto-grudkowej, mogące odpowiadać płonicy lub reakcji alergicznej polekowej. Właściwie zebrany wywiad i wykonane badania laboratoryjne uwzględniające choroby infekcyjne przebiegające z wysypką, w tym badanie w kierunku zakażenia wirusem HIV, umożliwiły ustalenie prawidłowego rozpoznania.
    Słowa kluczowe: infekcja wirusem HIV, wysypka plamisto-grudkowa, gorączka, ból gardła


    Linijna IgA dermatoza pęcherzowa w przebiegu świerzbu norweskiego

     Linear IgA bullous dermatosis in the course of Norwegian scabies
    Justyna Rembiałkowska-Piela, Dominik Mikiel, Anna Neneman, Monika Bowszyc-Dmochowska, Marian Dmochowski

    Streszczenie
    Linijna IgA dermatoza pęcherzowa (LABD) należy do grupy rzadkich chorób o podłożu auto immunologicznym. Wyróżnia się postać idiopatyczną oraz indukowaną. W klasycznym obrazie choroby w obrazie klinicznym dominują rozsiane zmiany rumieniowe, napięte pęcherze i pęcherzyki. Lokalizacja zmian skórnych jest zróżnicowana i może dotyczyć skóry okolicy tułowia, twarzy, owłosionej skóry głowy wraz z zajęciem błon śluzowych. W procesie diagnostycznym decydujące znaczenie ma badanie immunopatologiczne, głównie immunofluorescencja bezpośrednia wykazująca linearne złogi przeciwciał IgA wzdłuż połączenia skórno-naskórkowego. Leczenie LABD polega na zastosowaniu dapsonu jako leku pierwszego rzutu, jak również glikokortykosteroidów oraz immunoglobulin dożylnych.
    Świerzb należy do częstych, zakaźnych chorób pasożytniczych. Wywołany jest przez roztocza Sarcoptes scabiei. W klasycznej postaci choroby dominują symetryczne zmiany grudkowo-pęcherzykowe, zlokalizowane głównie w okolicy skóry brzucha, pośladków, palców rąk z towarzyszącym świądem wzmagającym się w godzinach nocnych. Świerzb norweski to nasilona postać choroby, cechuje się wysoką zakaźnością, występowaniem bardzo dużej liczby osobników świerzbowca oraz nawarstwionymi łuskami w obrębie zajętej skóry. Możliwość wyindukowania przez świerzbowca autoimmunizacyjnej choroby pęcherzowej nie została do końca wyjaśniona. Rozważa się dwa mechanizmy, które mogą być odpowiedzialne za wytwarzanie autoprzeciwciał u pacjentów ze świerzbem: uszkodzenie błony podstawnej przez enzymy lityczne, produkowane przez roztocza powodujące ekspozycję antygenów oraz reakcję krzyżową z antygenami błony podstawnej na zasadzie mimikry antygenowej.
    W artykule przedstawiono przypadek 82-letniej kobiety z rozsianymi zmianami skórnymi zdiagnozowanymi jako świerzb norweski ze współistniejącą autoimmunizacyjną chorobą pęcherzową spełniającą kryteria linijnej IgA dermatozy pęcherzowej (LABD).
    Słowa kluczowe: świerzb, linijna IgA dermatoza pęcherzowa, immunofluorescencja bezpośrednia, złogi IgA, wzbudzanie

     

    DERMATOLOGIA DZIECIĘCA – pytania i odpowiedzi

    Mirosława Kuchciak-Brancewicz

    Streszczenie
    Osutki polekowe należą do powszechnie spotykanych objawów niepożądanych. Zmiany w przebiegu wysypek polekowych mogą być ograniczone lub uogólnione. Zmianom skórnym mogą towarzyszyć zmiany ogólnoustrojowe. Tak jest w przypadku ostrej uogólnionej wysypki krostkowej. Podstawą leczenia jest odstawienie leku wywołującego.
    Atopowe zapalenie skóry jest genetycznie uwarunkowaną chorobą skóry, modyfikowaną przez czynniki środowiskowe. Defekt genetyczny dotyczy m.in. filagryny. Białko to warunkuje prawidłową produkcję barierowych czynników nawilżająco-natłuszczających. Wskutek tego defektu skóra jest sucha. Najbardziej narażona na wysychanie jest twarz. Dlatego pierwszym objawem klinicznym atopowego zapalenia skóry w wieku niemowlęcym są tzw. lakierowane policzki.
    Trądzik pospolity jest przewlekłą, zapalną chorobą gruczołów łojowych i ujść mieszków włosowych. Jest najczęstszą chorobą skóry w okresie pokwitania. Charakteryzuje się występowaniem zarówno wykwitów niezapalnych, jak i zapalnych. Zmian tych nie należy usuwać samemu z uwagi na możliwość powstania powikłań.
    Brodawki wirusowe obejmują wiele odmian klinicznych. Do najczęściej występujących należą brodawki zwykłe, wśród nich brodawki rąk i stóp. Brodawki stóp często są mylnie rozpoznawane i traktowane jako odciski oraz niewłaściwie leczone. Przy nieodpowiednim postępowaniu może dojść do rozsiewu zmian i powikłań.
    Wśród malformacji naczyniowych najczęściej występuje u dzieci znamię naczyniowe płaskie typu PWS (port wine stain). Każda obecność naczyniaka płaskiego w obrębie twarzy nakazuje przeprowadzić badania w kierunku rozpoznania zespołu Sturge’a-Webera.
    Słowa kluczowe: dzieci, ostra uogólniona osutka krostkowa, atopowe zapalenie skóry, trądzik pospolity, brodawki wirusowe, malformacje naczyniowe typu PWS

     

    WENEROLOGIA – pytania i odpowiedzi

     Monika Wasilewska, Bartłomiej Święs, Iwona Rudnicka, Sławomir Majewski

    Streszczenie
    Ciąża jest szczególnym stanem fizjologicznym dla organizmu kobiety. Dochodzi między innymi do zjawiska immunosupresji i wzrostu ryzyka ujawnienia utajonego zakażenia typami genitalnymi HPV. W ciąży brodawki płciowe są liczne, mogą osiągać większe rozmiary, a nawroty są częste. Potencjalne ryzyko zakażenia dziecka wirusami HPV występuje zazwyczaj podczas porodu. Leczenie brodawek płciowych w ciąży jest utrudnione ze względu na ograniczone możliwości terapeutyczne. U kobiet w ciąży preferowane są metody zabiegowe, takie jak krioterapia i łyżeczkowanie. Podczas leczenia w wyjątkowych sytuacjach można zastosować preparat miejscowy zawierający imikwimod.
    Kłykciny kończyste okolicy odbytu są głównie przenoszone przez bierne kontakty seksualne jednakowo u obu płci. Ryzyko wystąpienia zmian zależy w największym stopniu od wydolności układu odpornościowego. Lokalizacja kłykcin kończystych w odbycie często skutkuje późnym rozpoznaniem. W terapii można zastosować preparaty miejscowe zawierające podofilotoksynę czy imikwimod oraz standardowe procedury zabiegowe, takie jak krioterapia, łyżeczkowanie i wycięcie chirurgiczne. Bardzo istotna jest współpraca z lekarzem proktologiem i rektoskopowa ocena kanału odbytu pod kątem występowania zmian. Po zabiegu pacjent wymaga edukacji na temat wysokiej zakaźności choroby.
    Słowa kluczowe: brodawki płciowe, ciąża, okolica odbytu, krioterapia, łyżeczkowanie, kłykciny kończyste, imikwimod, podofilotoksyna

    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł

    Brak w magazynie

  24. Neurologia Praktyczna 1/2020

    Neurologia Praktyczna 1/2020

    Postępy w leczeniu miażdżycy tętnic pozaczaszkowych w prewencji udaru mózgu

    Tłumaczenie artykułu:
    Update in the treatment of extracranial atherosclerotic disease for stroke prevention

    Streszczenie
    Na całym świecie udar mózgu stanowi wiodącą przyczynę śmierci i niepełnosprawności osób dorosłych. Miażdżyca tętnic pozaczaszkowych (extracranial atherosclerotic disease – ECAD), zwłaszcza zwężenie tętnicy szyjnej, odpowiada za ok. 18-25% udarów niedokrwiennych mózgu. Postępy w neuroobrazowaniu, leczeniu zachowawczym i zabiegowym spowodowały w ostatnim czasie znaczący spadek częstości udarów mózgu będących następstwem zwężenia tętnicy szyjnej. Aktualne postępowanie w ECAD obejmuje optymalne leczenie farmakologiczne, endarterektomię tętnicy szyjnej (carotid endarterectomy – CEA) i stentowanie tętnicy szyjnej (carotid artery stenting – CAS). Wybór metody terapii zależy od występowania objawów, ciężkości zwężenia, czynników osobniczych, skuteczności metody i ryzyka powikłań z nią związanych. Celem niniejszego artykułu jest dokonanie przeglądu aktualnie dostępnych dowodów medycznych oraz wytycznych dotyczących leczenia zwężenia tętnicy szyjnej, porównanie skuteczności leczenia zachowawczego z postępowaniem zabiegowym (CAS i CEA) oraz wskazanie kierunków badań w przyszłości.

     

    Diagnostyka i leczenie zaburzeń autonomicznych w zespołach otępiennych

    Tłumaczenie artykułu:
    Diagnosis and management of autonomic dysfunction in dementia syndromes

    Streszczenie
    Cel przeglądu. Zaburzenia autonomiczne często występują w przebiegu otępienia, szczególnie w otępieniach z ciałami Lewy’ego. W tym przeglądzie uwzględniono udokumentowanie obecności zaburzeń autonomicznych w otępieniu, częste objawy i możliwe metody postępowania.
    Ostatnie doniesienia. Zaburzenia autonomiczne zostały ujawnione w chorobie Alzheimera i otępieniach z ciałami Lewy’ego. Do częstych objawów należą ortostatyczne zawroty głowy, omdlenia, upadki, objawy ze strony układu moczowego i zaparcia. Postępowanie niefarmakologiczne w hipotensji ortostatycznej powinno obejmować przepajanie wodą. W leczeniu farmakologicznym można stosować midodrynę lub droksydopę, która jednak nie jest dostępna w Europie. Atomoksetyna jest inhibitorem wychwytu zwrotnego noradrenaliny, który może okazać się skuteczny, jeśli przeprowadzone będą kolejne próby kliniczne. W przypadku zaparć można zastosować probiotyki, osmotyczne środki o działaniu przeczyszczającym, takie jak makrogol, oraz aktywatory kanału chlorkowego typu 2, takie jak lubiproston. Przy obecności objawów ze strony układu moczowego może być stosowany mirabegron.
    Podsumowanie. Brakuje badań klinicznych na temat zaburzeń autonomicznych w otępieniu, a większość dotychczas zebranych danych pochodzi z badań poświęconych chorobie Parkinsona. Można jednak przygotować praktyczne zalecenia. Istnieje zapotrzebowanie na badania kliniczno-kontrolne z udziałem osób z otępieniem.
    Słowa kluczowe: autonomiczny układ nerwowy, otępienie, hipotonia ortostatyczna, objawy ze strony układu moczowego, choroba z ciałami Lewy’ego


    Leczenie powikłań ośrodkowego układu nerwowego w przebiegu dializ i transplantacji nerek

    Tłumacze nie artykułu:
    Treatment of central nervous system complications of renal dialysis and transplantation

    Streszczenie
    Cel przeglądu. Większość neurologów w czasie swojej praktyki napotka pacjentów, u których prowadzona jest terapia nerkozastępcza, w przebiegu której rozwinęły się powikłania neurologiczne, podczas gdy neurolodzy pracujący w szpitalach z oddziałami nefrologicznymi lub w ich pobliżu mogą być już dobrze zaznajomieni z wachlarzem możliwych powikłań ośrodkowego układu nerwowego (OUN) u tych pacjentów. Powikłania te mogą być często trudne w różnicowaniu z zaburzeniami związanymi z niewydolnością nerek lub chorobami ogólnoustrojowymi prowadzącymi do choroby nerek i mogą właściwie wynikać z interakcji między chorobą podstawową a działaniami ubocznymi leczenia. Pacjenci z chorobą nerek często cierpią na wiele schorzeń współistniejących i konieczne jest bardziej ogólne podejście do problemów diagnostyki i leczenia.
    Ostatnie doniesienia. Niestety brakuje swoistych, wysokiej jakości danych dotyczących licznych powikłań OUN w leczeniu nerkozastępczym. W bieżącej pracy dokonano przeglądu głównych powikłań OUN związanych z dializą i transplantacją nerek oraz omówiono dostępne informacje dotyczące terapii, zaś w przypadkach gdy dowodów jest mało, szczegółowo opisano standardowe metody postępowania.
    Podsumowanie. Biorąc pod uwagę, że brakuje swoistych dowodów dotyczących leczenia powikłań OUN w leczeniu nerkozastępczym, często konieczne jest przyjęcie zindywidualizowanego podejścia opartego na chorobach współistniejących i postępowanie według doświadczeń uzyskanych w ogólnej populacji. W przypadku leczenia tej skomplikowanej grupy pacjentów należy podkreślić, jak duże znaczenie ma współpraca pomiędzy neurologami a nefrologami.
    Słowa kluczowe: dializa, przeszczep nerek, nerkowa terapia zastępcza, powikłania ośrodkowego układu nerwowego

     

    Dlaczego nam się nie udaje: mechanizmy i czynniki nieskutecznej trombektomii w ostrym udarze niedokrwiennym

    Tłumaczenie artykułu:
    Why we fail: mechanisms and co-factors of unsuccessful thrombectomy in acute ischemic stroke

    Streszczenie
    Cel. Trombektomia mechaniczna (mechanical thrombectomy – MT) jest skutecznym sposobem leczenia pacjentów w ostrej fazie udaru niedokrwiennego mózgu. W ok. 16,5% interwencji nie dochodzi jednak do rekanalizacji. Przedstawiono własne doświadczenia w nieskutecznej MT i przeanalizowano przyczyny techniczne oraz parametry zależne od pacjenta przy niepowodzeniu zabiegu.
    Metody. Przeanalizowano sytuację 596 pacjentów z ostrym udarem niedokrwiennym w zakresie krążenia przedniego i zakwalifikowanych do przeprowadzenia MT za pomocą cewnika aspiracyjnego i/lub stentu usuwalnego. Niepowodzenie określono jako 0, 1 lub 2a w skali mTICI (modified treatment in cerebral ischemia – zmodyfikowana skala leczenia w niedokrwieniu mózgu) [skala oceny skuteczności rekanalizacji, określa stopień udrożnienia naczynia – przyp. tłum.]. Grupę pacjentów z nieskuteczną MT poddano analizie dotyczącej przebiegu interwencji i porównano z pacjentami ze skuteczną trombektomią pod kątem parametrów obejmujących dane demograficzne, wywiad chorobowy, objawy udaru i leczenie.
    Wyniki. Spośród 596 interwencji nie powiodło się 100 (16,8%) zabiegów. W 20 przypadkach nie można było dotrzeć do skrzepliny lub przejść przez nią za pomocą cewnika. U tych pacjentów często występowała choroba zarostowa tętnic obwodowych. U 80 pacjentów użycie stentu usuwalnego okazało się rzeczywiście nieskuteczne. W tej grupie ze złymi wynikami korelowały zaburzenia krzepnięcia, podczas gdy migotanie przedsionków wiązało się z pomyślnym skutkiem. Podanie trombolizy dożylnej oraz przyjęcie donorów tlenku azotu łączyło się z pomyślną rekanalizacją. Czas trwania interwencji był znacząco dłuższy w grupie nieskutecznych zabiegów.
    Wnioski. W 20% nieskutecznej MT nie udało się dojść do skrzepliny lub przejść przez nią cewnikiem. W tych przypadkach można rozważać bezpośrednie nakłucie tętnicy szyjnej lub chirurgiczne uzyskanie dostępu do tętnicy szyjnej. W 80% nieskutecznych interwencji można było przejść cewnikiem przez skrzeplinę, ale nie udało się uzyskać rekanalizacji niedrożnego naczynia. Alternatywne sposoby mogą stanowić metody ratunkowe. Opracowanie nowych urządzeń i metod jest konieczne do poprawy odsetka rekanalizacji. Ocena istniejących wcześniej schorzeń może uwrażliwić na występowanie powikłań.
    Słowa kluczowe: niepowodzenie zastosowania stentu usuwalnego, nieskuteczna trombektomia, udar mózgu, leczenie wewnątrztętnicze, tromboliza interwencyjna


    Czy ucisk rdzenia kręgowego w odcinku piersiowym może powodować czysty zespół uszkodzenia dolnego neuronu ruchowego?

    Tłumaczenie artykułu:
    Can compressive thoracic cord lesions cause a pure lower motor neurone syndrome?

    Streszczenie
    Zmiany uciskające rdzeń kręgowy zazwyczaj powodują zespół objawów uszkodzenia górnego neuronu ruchowego – osłabienie siły mięśniowej, spastyczność i utratę czucia poniżej poziomu uszkodzenia. Od dawna wiadomo, że ucisk rdzenia kręgowego w odcinku szyjnym może manifestować się jako izolowany niedowład kończyn górnych typu uszkodzenia dolnego neuronu ruchowego, zespół określany jako spondyloza szyjna z zanikiem mięśni (cervical spondylotic amyotrophy). Przedstawiono opisy przypadków dwóch pacjentów z izolowanym osłabieniem kończyn dolnych typu uszkodzenia dolnego neuronu ruchowego w przebiegu ucisku rdzenia kręgowego na poziomie Th11/12, zaburzenie to autorzy nazwali spondylozą piersiową z zanikiem mięśni (thoracic spondylotic amyotrophy).

     

    Skuteczność fumaranu dimetylu o przedłużonym uwalnianiu w wynikach samooceny przez chorych stanu po leczeniu i w pomiarach klinicznych u pacjentów z postacią rzutowo-remisyjną stwardnienia rozsianego w rzeczywistych warunkach klinicznych: PROTEC

    Tłumaczenie artykułu:
    Effectiveness of delayed-release dimethyl fumarate on patient--reported outcomes and clinical measures in patients with relapsing-remitting multiple sclerosis in a real-world clinical setting: PROTEC

    Streszczenie
    Założenia. Wyniki samooceny przez chorych stanu po leczeniu (patient- reported outcomes – PRO) i kliniczne rezultaty dają obszerną ocenę postaci rzutowo-remisyjnej stwardnienia rozsianego (relapsing-remitting multiple sclerosis – RRMS).
    Cel. Celem jest podsumowanie skuteczności wpływu fumaranu dimetylu (dimethyl fumarate – DMF) o przedłużonym uwalnianiu na aktywność choroby i PRO u pacjentów z RRMS w warunkach klinicznych.
    Metody. W PROTEC, 12-miesięcznym badaniu obserwacyjnym IV fazy z jawnym lekiem, oceniano roczny wskaźnik rzutu (annualized relapse rate – ARR), odsetek pacjentów z rzutami i zmiany w PRO. Podsumowano również podgrupę pacjentów ze świeżo rozpoznanym i wczesnym stwardnieniem rozsianym (multiple sclerosis – MS) [≤ 3,5 w Rozszerzonej skali niewydolności ruchowej (Expanded Disability Status Scale – EDSS i ≤ 1 rzut w roku poprzedzającym].
    Wyniki. Nieskorygowany ARR w 12. miesiącu po leczeniu DMF w stosunku do 12 miesięcy przed rozpoczęciem podawania DMF był ogólnie o 75% niższy (0,161 wobec 0,643, p < 0,0001) (n = 1105) i o 84%, 77% i 71% niższy odpowiednio w podgrupach pacjentów: ze świeżym rozpoznaniem, ≤ 3,5 w skali EDSS i ≤ 1 rzut. Ogólnie 88% pacjentów pozostawało bez rzutów 12 miesięcy po rozpoczęciu leczenia DMF (84% ze świeżym rozpoznaniem; 88% ≤ 3,5 EDSS; 88% ≤ 1 rzut), pomiary PRO dla zmęczenia, satysfakcji z leczenia, funkcjonowania w życiu codziennym i pracy poprawiły się znacząco w ciągu 12 miesięcy leczenia DMF w porównaniu ze stanem wyjściowym.
    Wnioski. Po 12 miesiącach leczenia DMF w stosunku do 12 miesięcy przed rozpoczęciem tego leczenia ARR był istotnie niższy, u większości pacjentów nie było rzutów i wiele pomiarów PRO wykazało poprawę (w całej grupie i w podgrupach), co wskazuje na to, że leczenie DMF jest skuteczne pod względem wyników klinicznych i perspektywy pacjenta.
    Badanie kliniczne. Badanie oceniające skuteczność leczenia Tecfiderą (fumaranem dimetylu) pod względem aktywności MS i wyników w samoocenie pacjenta (PROTEC), NCT01930708, https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT01930708.
    Słowa kluczowe: fumaran dimetylu, stwardnienie rozsiane, postać rzutowo-remisyjna, pomiary wyników w samoocenie pacjenta stanu po leczeniu, jakość życia, wyniki leczenia, funkcjonowanie w życiu codziennym


    Lakozamid – lek przeciwpadaczkowy nowej generacji. Zastosowanie w codziennej praktyce

    Lacosamide – new generation antiepileptic drug. Application in everyday practice
    Ewa Nagańska

    Streszczenie
    Lakozamid jest lekiem przeciwpadaczkowym najnowszej generacji. Jest wskazany do stosowania w monoterapii i w terapii wspomagającej w leczeniu napadów padaczkowych o ogniskowym początku u dorosłych, młodzieży i dzieci w wieku od 4 lat. Od 2014 r. jest w Polsce objęty refundacją Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), tym samym coraz częściej wprowadzany do terapii napadów lekoopornych.
    W opracowaniu przedstawiono praktyczne zasady stosowania lakozamidu w terapii pacjentów z padaczką. Uwzględniono aktualne wskazania, zalecenia Polskiego Towarzystwa Epileptologii, obecnie obowiązujące zasady refundacji lakozamidu, określone przez NFZ. Przedstawiono również doświadczenia własne autorki ilustrowane opisami przypadków klinicznych.
    Słowa kluczowe: padaczka, napady lekooporne, lakozamid



    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł
  25. Gastroenterologia Praktyczna 1/2020

    Gastroenterologia Praktyczna 1/2020

    Zapalenie trzustki: wersja 2 klasyfikacji TIGAR‑O z uwzględnieniem etiologicznych czynników ryzyka zapalenia trzustki w oparciu o doniesienia naukowe i dostępne aktualizacje

    Pancreatitis: TIGAR‑O Version 2 risk etiology checklist with topic reviews, updates, and use primers
    David C. Whitcomb, MD, PhD, for the North American Pancreatitis Study Group

    Klasyfikacja TIGAR‑O_V1 uwzględnia następujące grupy czynników etiologicznych zapaleń trzustki: toksyczno‑metaboliczne, idiopatyczne, genetyczne, autoimmunologiczne, nawracające, ostre zapalenie trzustki o ciężkim przebiegu oraz zaporowe zapalenie trzustki. Ponadto uwzględnia czynniki genetyczne, immunologiczne, metaboliczne, żywieniowe, neurologiczne, dysplastyczne i inne. Nowe doniesienia potrzebne do zrozumienia i leczenia chorób trzustki wymagają aktualizacji w postaci listy TIGAR‑O_V2 zarówno w formie krótkiej (S), jak i długiej (L). Dotychczasowa klasyfikacja została zmodyfikowana, aby ułatwić pozyskiwanie danych i analizować określone czynniki, które mogą przyczyniać się do progresji chorób trzustki u poszczególnych chorych lub grup pacjentów, pomagając w wyborze ich leczenia. Uzasadnienie i kluczowe aspekty kliniczne są podsumowane w każdym zaktualizowanym punkcie listy. Znajomość modelu przyspiesza proces zbierania danych, uwzględniając dokładność wywiadu klinicznego. Nowe podejście do tego zagadnienia ułatwiają również nowe technologie pozyskiwania informacji o stanie klinicznym pacjenta. Lista TIGAR‑O_V2 z zawartymi aktualizacjami powinna być dostępna dla pracowników służby zdrowia zajmujących się pacjentami z chorobami trzustki.


    Stanowisko Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii i Konsultanta Krajowego w Dziedzinie Gastroenterologii, dotyczące postępowania z pacjentem z nieswoistą chorobą zapalną jelit w dobie pandemii COVID‑19

    Michał Łodyga, Piotr Eder, Agnieszka Dobrowolska, Jarosław Reguła, Grażyna Rydzewska


    Czy stłuszczenie trzustki może stanowić nową składową zespołu metabolicznego?

    Can pancreatic steatosis be a new component of the metabolic syndrome?
    Maria Stawirej‑Kucharek, Anita Gąsiorowska

    Streszczenie
    W ostatnich latach w literaturze medycznej coraz częściej stosowane jest określenie „stłuszczenie trzustki” dla opisu nadmiernego gromadzenia się tkanki tłuszczowej w obrębie trzustki. W przeciwieństwie do coraz lepiej poznanej niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby wiedza dotycząca stłuszczenia trzustki jest niewystarczająca zarówno w zakresie rozpoznawania, jak i konsekwencji klinicznych. Celem pracy jest podsumowanie aktualnej wiedzy na temat powiązań stłuszczenia trzustki z zespołem metabolicznym, a także korelacji z chorobami zapalnymi i rakiem trzustki.


    Rola prokinetyków w leczeniu wybranych chorób górnego odcinka przewodu pokarmowego

    The role of prokinetics in the treatment of selected diseases of the upper gastrointestinal tract
    Ewa Walecka‑Kapica

    Streszczenie
    Prokinetyki stosowane są najczęściej w leczeniu zaburzeń czynnościowych górnego odcinka przewodu pokarmowego, takich jak dyspepsja czynnościowa, gastropareza i choroba refluksowa przełyku. Obecnie dostępne są cztery grupy prokinetykow, o rożnym mechanizmie działania: antagoniści receptora dopaminowego D2 (itopryd, domperidon); agoniści receptora serotoninowego 5‑HT4 (cyzapryd, tegaserod, mozapryd, prukalopryd); antagonista receptora D2/agonista receptora 5‑HT4 (metoklopramid) oraz agoniści receptora motyliny (erytromycyna). Itopryd – lek, blokujący receptor dopaminowy – D2, będący równocześnie inhibitorem acetylocholinesterazy. Wykazuje działanie prokinetyczne w górnym i w dolnym odcinku przewodu pokarmowego, dobrze tolerowany, z wysokim profilem bezpieczeństwa, w tym kardiologicznego. Cyzapryd – preparat z grupy agonistów receptora serotoninowego 5‑HT4, z uwagi na wysokie ryzyko interakcji z innymi lekami i wystąpienia ciężkich powikłań kardiologicznych przeciwwskazany u pacjentów obciążonych chorobami serca mimo skutecznego działania prokinetycznego, wycofany w USA i w niektórych krajach Europy. Metoklopramid – antagonista receptorów dopaminowych D2, o działaniu pobudzającym również receptory serotoninowe 5‑HT4 i stymulującym obwodowy układ cholinergiczny do uwalniania acetylocholiny. Jego działanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia ciężkich powikłań neurologicznych i endokrynologicznych, może być więc stosowany tylko krótkotrwale, w celu zapobiegania i leczenia nudności oraz wymiotów. Erytromycyna – antybiotyk z grupy makrolidów o właściwościach agonistycznych w stosunku do receptora motylinowego. Wpływa stymulująco na częstość i amplitudę skurczów żołądka, przyśpiesza jego opróżnianie, znalazła zastosowanie w leczeniu gastroparezy, może jednak spowodować wydłużenie odstępu QT, doprowadzając do zagrażających życiu komorowych zaburzeń rytmu, dlatego też obecnie rzadko jest wykorzystywana jako lek prokinetyczny.
    Wyniki wieloletnich badań nad skutecznością i bezpieczeństwem stosowania prokinetyków w chorobach czynnościowych górnego odcinka przewodu pokarmowego zachęcają do stosowania ich w codziennej praktyce klinicznej. Szczególnie itopryd charakteryzuje się wysoką skutecznością terapeutyczną, dobrą tolerancją i wysokim profilem bezpieczeństwa, w tym kardiologicznego, przy niewielkim ryzyku interakcji lekowych i działań niepożądanych.


    Zastosowanie endoskopowej radiotermoablacji w chorobach dróg żółciowych

    The use of endoscopic radiofrequency ablation in biliary diseases
    Anna Mackiewicz, Adam Przybyłkowski

    Streszczenie
    Zwężenia, zarówno łagodne, jak i złośliwe, są jedną z częstych przyczyn niedrożności dróg żółciowych. Wskutek zmniejszenia średnicy światła przewodów żółciowych poprzez ich ucisk z zewnątrz lub rozrost patologicznej masy wewnątrz dochodzi do upośledzenia wypływu żółci, a w konsekwencji do żółtaczki mechanicznej. Radiotermoablacja (RFA) to stosunkowo nowa metoda terapeutyczna wykorzystywana do niszczenia (ablacji) tkanek. Pod wpływem prądu naprzemiennego o częstotliwości fal radiowych w zakresie 350‑500 kHz wytwarzane jest ciepło w zakresie 50‑100 stopni Celsjusza wokół elektrody do RFA, które powoduje lokalne zniszczenie komórek. W ostatnich latach metoda radiotermoablacji znalazła zastosowanie w paliatywnym leczeniu złośliwych zwężeń dróg żółciowych, niedrożności metalowych protez żółciowych oraz niszczeniu wznowy gruczolaków brodawki Vatera po ampulektomii. Do zabiegu wykorzystuje się specjalne jednorazowe sondy RFA, przeznaczone do stosowania podczas endoskopowej cholangiopankreatografii wstecznej (ECPW). W zależności od wielkości zmiany procedurę można bezpiecznie powtarzać w trakcie jednego zabiegu ECPW i koagulować guz bądź patologiczną tkankę w rożnych miejscach, w zależności od dostępności zmiany od strony dróg żółciowych. W pracy dokonano przeglądu piśmiennictwa prezentującego wyniki zastosowania endoskopowej radiotermoablacji (ERFA) jako nowej metody leczenia chorób połączenia żółciowo‑trzustkowego, w szczególności złośliwych zwężeń przewodów żółciowych. Dotychczas opublikowane doniesienia prezentują obiecujące wyniki zastosowania ERFA. Na uwagę zasługuje fakt, że ryzyko powikłań związanych z tą metodą nie jest większe niż przeciętne ryzyko okołozabiegowe związane z wykonaniem zabiegu ECPW z protezowaniem dróg żółciowych.


    Plamica Henocha‑Schönleina w praktyce gastrologicznej – opis przypadku i przegląd piśmiennictwa

    Patients with Henoch‑Schönlein purpura in gastroenterology department – case report and a literature review
    Aleksandra Kaczka, Milena Padysz, Piotr Oset, Cezary Chojnacki, Anita Gąsiorowska

    Streszczenie
    Plamica Henocha‑Schönleina (Henoch‑Schönlein purpura – HSP) to autoimmunologiczne zapalenie małych naczyń, przebiegające z odkładaniem się w nich kompleksów immunologicznych związanych z immunoglobuliną IgA, charakteryzujące się występowaniem plamicy skórnej, zmian stawowych, dolegliwości bólowych brzucha oraz kłębuszkowego zapalenia nerek. W niniejszej pracy przedstawiono przypadek pacjenta z HSP z objawami z przewodu pokarmowego oraz przegląd piśmiennictwa dotyczącego plamicy Henocha‑Schönleina ze szczególnym uwzględnieniem problemów mogących pojawić się w praktyce gastroenterologicznej.


    Pacjent z chorobą Leśniowskiego‑Crohna i ziarniniakowatością ustno‑twarzową – opis przypadku

    Patient with orofacial granulomatosis and Crohn’s disease – a case report
    Milena Padysz, Aleksandra Kaczka, Maria Wiśniewska-Jarosińska

    Streszczenie
    Ziarniniakowatość ustno-twarzowa (orofacial granulomatosis – OFG) jest rzadkim schorzeniem jamy ustnej, charakteryzującym się obrzękiem warg i tkanek miękkich wokół ust oraz ziarniniakowatymi zmianami zapalnymi w jamie ustnej. Związek OFG z chorobą Leśniowskiego-Crohna oraz innymi chorobami ziarniniakowatymi, tj. sarkoidozą, zespołem Melkerssona-Rosenthala, zapaleniem czerwieni wargowej (Miescher cheilitis) nie jest do końca poznany. Dostępna literatura nie jest zgodna, czy OFG jest odrębną jednostką chorobową, czy wczesną postacią powyższych chorób. Prezentujemy opis przypadku 46-letniego pacjenta z OFG, u którego zmiany w jamie ustnej wyprzedzały pojawienie się zmian w jelicie grubym. Ponadto objawy jelitowe, oprócz obecności przetok, były słabo wyrażone i nie dominowały w całym przebiegu choroby. Zastosowanie terapii biologicznej infliksymabem spowodowało szybką remisję zmian zapalnych zarówno w jamie ustnej, jak i w jelicie grubym.


    Ogniskowy gruczolakorak w polipie hiperplastycznym żołądka u 82‑letniej kobiety

    Focal adenocarcinoma in a hyperplastic polyp of the stomach in a 82‑year‑old female
    Tomasz Kurowski, Bartosz Ostrowski, Piotr Wosiewicz, Tomasz Marek, Piotr Paleń, Maciej Kajor, Marek Hartleb

    Streszczenie
    Polipy hiperplastyczne są jednymi z najczęściej stwierdzanych podczas gastroskopii polipów żołądka. Najczęściej są one związane z obecnością zanikowego zapalenia błony śluzowej żołądka na podłożu infekcji Helicobacter pylori. Polipy te odznaczają się niskim ryzykiem transformacji nowotworowej. Opisano przypadek gruczolakoraka w dużym polipie hiperplastycznym sklepienia żołądka u 82‑letniej kobiety.


    Niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby u dzieci

    Non‑alcoholic fatty liver disease in children
    Dariusz Marek Lebensztejn

    Streszczenie
    Niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby (NAFLD) jest najczęstszą przewlekłą patologią wątroby zarówno u dorosłych, jak i w populacji wieku rozwojowego. NAFLD jest uważana za wątrobową manifestację zespołu metabolicznego ze względu na współistnienie otyłości trzewnej, insulinooporności oraz dyslipidemii. W praktyce klinicznej rozpoznanie NAFLD u dzieci polega na jednoczasowym stwierdzeniu podwyższonej aktywności aminotransferazy alaninowej w surowicy i potwierdzeniu stłuszczenia narządu w badaniach obrazowych, a także wykluczeniu innych przyczyn stłuszczenia wątroby. Biopsja wątroby powinna być wykonywana tylko u wybranych chorych; prowadzone są badania nad nieinwazyjnymi metodami diagnostycznymi (biochemicznymi i obrazowymi). Podstawowym elementem leczenia NAFLD jest modyfikacja trybu życia (postępowanie dietetyczne, ćwiczenia fizyczne). Leczenie farmakologiczne dzieci jest nadal na etapie badań naukowych.


    Agresywny pacjent. Odstąpienie przez lekarza od wykonywania czynności zawodowych

    Rafał Patryn

    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł
  26. Magazyn Stomatologiczny 4/2020

    Magazyn Stomatologiczny 4/2020

    Redaktor naczelny: prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski

    Szanowni Państwo,

    kwietniowy numer MAGAZYNU STOMATOLOGICZNEGO dotyczy nowoczesnych metod leczenia w stomatologii. Pierwsza z czterech prac, które znalazły się w TEMACIE MIESIĄCA, dotyczy odtworzenia całkowitego braku miejsca dla drugiego zęba przedtrzonowego w szczęce za pomocą stałych aparatów grubołukowych. Kolejne dwie prace to również opisy przypadków: jedna z nich dotyczy wykorzystania autogennej tkanki w procedurach augmentacyjnych zwiększających szerokość i objętość tkanek skeratynizowanych przed implantacją, a druga frenulektomii, którą wykonano zarówno z użyciem skalpela, jak i lasera diodowego, uzyskując w efekcie wyraźną poprawę funkcji i estetyki przy jednoczesnym braku powikłań okołozabiegowych. Dział zamyka badanie oceniające efektywność technik manualnych i plastrowania dynamicznego w redukcji powikłań pooperacyjnych po leczeniu chirurgicznym w obrębie twarzowej części czaszki i szyi.

    Równie interesujące prace zamieściliśmy w pozostałych działach czasopisma. Mnie szczególnie zainteresowała publikacja dotycząca zastosowania materiału złożonego Boston i Włókien Kompozytowych.

    Natomiast w dziale SPECJALISTA RADZI mogą Państwo zapoznać się z odpowiedzią na pytanie czytelnika sprowokowane artykułem, który ukazał się w marcowym numerze.

    Mam nadzieję, że w kwietniowym wydaniu MAGAZYNU STOMATOLOGICZNEGO każdy z Państwa znajdzie dla siebie coś ciekawego.

    prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski

    Dowiedz się więcej
    Cena: 25,00 zł

    Brak w magazynie

  27. Magazyn Stomatologiczny 5/2020

    Magazyn Stomatologiczny 5/2020

    Redaktor naczelny: prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski

    Szanowni Państwo,
    tematem miesiąca majowego numeru „Magazynu Stomatologicznego” są METODY, TECHNIKI I NARZĘDZIA W CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ. Jedna z zamieszczonych w tym dziale prac dotyczy zastosowania lasera do resekcji wierzchołka korzenia zęba, druga zaś prezentuje zastosowania L-PRFu podczas takiego zabiegu. Równie interesujące artykuły zamieściliśmy w pozostałych działach czasopisma. Są to prace przeglądowe, w tym artykuł opisujący obecnie stosowane protezy typu overdenture osadzane na implantach oraz praca prezentująca leczenie szynami zgryzowymi w wybranych sytuacjach klinicznych, a także kazuistyczne, jak opis przypadku odbudowy zębów przednich szczęki z wykorzystaniem indeksu silikonowego.
     
    Jak zawsze, pod koniec numeru zamieszczamy streszczenie publikacji z piśmiennictwa światowego. Tym razem jest to praca przedstawiającą dość nietypowe postępowanie w przypadku nieudanej zamierzonej replantacji zęba.
     
    Mam nadzieję, że w majowym wydaniu „Magazynu Stomatologicznego” każdy z Państwa znajdzie dla siebie coś ciekawego.

    prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski

    Dowiedz się więcej
    Cena: 25,00 zł

    Brak w magazynie

  28. Magazyn Stomatologiczny 6/2020

    Magazyn Stomatologiczny 6/2020

    Redaktor naczelny: prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski

    Szanowni Państwo,
    czerwcowy numer „Magazynu Stomatologicznego” jest poświęcony KOMPROMISOWYM ROZWIĄZANIOM ESTETYCZNYM W STOMATOLOGII. Pierwsza z trzech prac, które znalazły się w TEMACIE MIESIĄCA, prezentuje krok po kroku procedurę odtworzenia braku zęba siecznego szczęki za pomocą bezpośredniego mostu adhezyjnego wzmacnianego włóknem szklanym, druga – leczenie starcia patologicznego zębów z wykorzystaniem materiału kompozytowego w przypadku kompleksowej rehabilitacji protetycznej z odbudową utraconej wysokości zwarcia, trzecia zaś –rekonstrukcję z wykorzystaniem dwóch rodzajów indeksów silikonowych.
    Równie interesujące prace zamieściliśmy w pozostałych działach czasopisma. Ja rekomenduję Państwu artykuł prezentujący pozyskiwanie autogennej tkanki łącznej z podniebienia.
    Natomiast pod koniec numeru, w VADEMECUM, znajdą Państwo dwie publikacje „na czasie” dotyczące oczyszczania powietrza w gabinecie stomatologicznym oraz artykuł poświęcony psychologii dziecięcej.


    prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski

    Dowiedz się więcej
    Cena: 25,00 zł

    Brak w magazynie

  29. Przegląd Pediatryczny 2/2020

    Przegląd Pediatryczny 2/2020

    Procedura postępowania z dzieckiem na SOR/IPP, oddziale pediatrycznym z podejrzeniem lub rozpoznaniem COVID-19
    Guidance for pediatric emergency department, emergency room and pediatric hospital with a child suspected or diagnosed with COVID-19
    Teresa Jackowska, Magdalena Marczyńska

    Streszczenie
    Przedstawione wytyczne opisują podstawowe zasady postępowania z dziećmi przyjętymi na szpitalny oddział ratunkowy, izbę przyjęć czy do szpitala bez lub z rozpoznaniem COVID-19 (wywołanym wirusem SARS-CoV-2). Wytyczne opierają się na opublikowanym przeglądzie literatury i będą ewoluować, gdy nasza wiedza o tej infekcji będzie szersza. Większość dzieci będzie miała łagodne objawy, znacznie łagodniejsze niż u dorosłych, oraz nie będzie miała problemów z oddychaniem.
    Obecne dowody sugerują, że oddziały pediatryczne nie będą na pierwszej linii walki z koronawirusem, ale mają do odegrania kluczową rolę, o czym należy pamiętać i dobrze wszystko zaplanować.
    Słowa kluczowe: choroba koronawirusowa, wirus SARS-CoV-2


    Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego i Konsultanta Krajowego w dziedzinie pediatrii dotyczące opieki ambulatoryjnej nad dziećmi w czasie pandemii COVID-19, wywołanej wirusem SARS-CoV-2
    Recommendations of the Polish Pediatric Society and the National Consultant in the field of pediatrics regarding outpatient care for children during the COVID-19 pandemic, caused by the SARS-CoV-2 virus
    Teresa Jackowska, Jarosław Peregud-Pogorzelski, Magdalena Marczyńska, Hanna Czajka

    Streszczenie
    Przedstawione wytyczne prezentują podstawowe zasady postępowania w opiece ambulatoryjnej nad dziećmi w czasie pandemii COVID-19, wywołanej wirusem SARS-CoV-2. Wytyczne opracowano na podstawie przeglądu literatury, stron internetowych towarzystw naukowych lub międzynarodowych zaleceń. Wytyczne dotyczą ambulatoryjnej opieki nad dziećmi chorymi, nad dziećmi z udokumentowanym zakażeniem SARS-CoV-2 lub stwierdzaną COVID-19 u matki, szczepień, wizyt profilaktycznych u dzieci zdrowych, monitorowania stanu bezpieczeństwa i zdrowia psychicznego dziecka.
    Słowa kluczowe: choroba koronawirusowa, wirus SARS-CoV-2


    Zapobieganie i kontrola COVID-19 na pediatrycznych oddziałach hematologii i onkologii lub przeszczepiania komórek krwiotwórczych oraz w odpowiednich poradniach specjalistycznych: zalecenia Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej
    The national recommendation for the COVID-19 prevention and control in pediatric units of hematology and oncology, hematopoietic cell transplantation units and respective outpatient clinics: guidelines of Polish Society of Pediatric Oncology and Hematology
    Jan Styczyński, Walentyna Balwierz, Jacek Wachowiak, Bożenna Dembowska-Bagińska, Michał Matysiak, Bernarda Kazanowska, Maryna Krawczuk-Rybak, Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska, Marzena Samardakiewicz, Jan Godziński, Danuta Perek, Renata Tomaszewska, Wojciech Młynarski, Tomasz Szczepański w imieniu Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej

    Streszczenie
    W grudniu 2019 roku zidentyfikowano nowego koronawirusa SARS-CoV-2 prowadzącego do choroby COVID-19 o charakterze pandemii z ryzykiem zgonu 2-6%. Wśród z pacjentów z grupy ryzyka znajdują się też dzieci w trakcie intensywnego leczenia przeciwnowotworowego, u których zawsze obserwuje się ciężkie zaburzenia odporności. Na podstawie dostępnych danych literaturowych i własnych doświadczeń Polskie Towarzystwo Onkologii i Hematologii Dziecięcej przedstawia zalecenia dotyczące zapobiegania i kontroli COVID-19 na dziecięcych oddziałach hematologii i onkologii lub przeszczepiania komórek krwiotwórczych oraz w odpowiednich poradniach specjalistycznych.
    Słowa kluczowe: SARS-CoV-2, COVID-19, dzieci z chorobą nowotworową


    Aktualne zasady stwierdzania trwałego, nieodwracalnego ustania czynności mózgu w populacji pediatrycznej
    Current principles of adjudication on permanent, irreversible cessation of brain function in the pediatric population
    Aleksandra Korzeniewska-Eksterowicz, Wojciech Walas, Wojciech Młynarski, Romuald Bohatyrewicz

    Streszczenie
    W pracy przedstawiono obecnie obowiązujące podstawy prawne dotyczące zasad stwierdzania trwałego, nieodwracalnego ustania czynności mózgu. Omówiono elementy specyficzne dla populacji dzieci oraz etapy przeprowadzenia procedury stwierdzania trwałego, nieodwracalnego ustania czynności mózgu.
    Słowa kluczowe: ustanie czynności mózgu, dzieci


    Leczenie podtrzymujące w ostrej białaczce limfoblastycznej u dzieci
    Maintenance treatment of childhood acute lymphoblastic leukemia
    Tomasz Szczepański

    Streszczenie
    Leczenie podtrzymujące remisję jest bardzo ważnym elementem terapii ostrej białaczki limfoblastycznej, najczęstszego nowotworu złośliwego u dzieci. Choć jest to chemioterapia o niskiej intensywności, możliwość jej długotrwałego stosowania (co najmniej rok do kilku lat) pozwala na stopniową eliminację pojedynczych przetrwałych komórek białaczkowych i pełne wyleczenie. Dostępność zawiesin 6-merkaptopuryny i metotreksatu umożliwia precyzyjne ich dawkowanie i pozwala na redukcję niepożądanych toksyczności hematologicznych i wątrobowych.
    Słowa kluczowe: ostra białaczka limfoblastyczna, leczenie podtrzymujące remisję, 6-merkaptopuryna, metotreksat


    Czterowalentna atenuowana szczepionka przeciwko grypie dla dzieci
    Quadrivalent live atenuated influenza vaccine for children
    Teresa Jackowska, August Wrotek

    Streszczenie
    Żywa atenuowana szczepionka przeciw grypie zawiera 2 szczepy wirusa grypy typu A oraz 2 szczepy wirusa grypy typu B, których skład jest zmieniany rokrocznie zgodnie z rekomendacjami Światowej Organizacji Zdrowia. Szczepionka jest przeznaczona do podaży do nosa. W Polsce jest zarejestrowana dla dzieci od 24. miesiąca życia do 18 lat. W niniejszym artykule dokonano przeglądu piśmiennictwa na temat skuteczności i bezpieczeństwa działania szczepionki, z uwzględnieniem sytuacji szczególnych, takich jak astma oskrzelowa, alergia na białko jaja kurzego, stosowanie leków przeciwwirusowych, salicylanów. Podsumowano także międzynarodowe zalecenia odnośnie do wskazań i przeciwwskazań do szczepienia przeciwko grypie, jak również wyboru szczepionki i optymalnego czasu szczepienia.
    Słowa kluczowe: szczepienie, grypa, odporność


    Czy potrafimy wyprzedzić marsz alergiczny? Metody oceny ryzyka rozwoju alergii u dzieci
    Can we overtake the allergic march? Methods for assessing the risk of developing allergies in children
    Paulina Przybysz, Teresa Jackowska

    Streszczenie
    W związku z rosnącą liczbą osób cierpiących na choroby o podłożu atopowym alergię zaliczono do chorób cywilizacyjnych, związanych z tempem rozwoju społeczeństwa XXI w. Alergia jest najczęstszą chorobą przewlekłą wieku dziecięcego i jest odpowiedzialna za skrócenie długości życia i pogorszenie jego jakości. Manifestacja alergii rożni się w zależności od wieku dziecka, składając się w charakterystyczną sekwencję, zwaną marszem alergicznym, który jest zależny od czynników genetycznych i środowiskowych. Celem zmniejszenia czy ograniczenia chorób atopowych u dzieci jest wyodrębnienie grupy predysponowanej do rozwoju alergii przed wystąpieniem pierwszych objawów choroby. Pozwoli to na zastosowanie skutecznej profilaktyki i przerwanie marszu alergicznego. Znane są markery i metody oceny ryzyka rozwoju alergii okresu okołoporodowego i niemowlęcego dotyczące zmienności genetycznej, funkcjonowania układu immunologicznego, budowy bariery naskórkowej. Jednak możliwość wykorzystania oraz praktycznego zastosowania tych markerów i metod jest ograniczona ze względu na małą dostępność, duży koszt lub brak udokumentowanej korelacji z rozwojem alergii. Na podstawie przeglądu piśmiennictwa w artykule przedstawiono dotychczasowe wyniki badań oceniające markery ryzyka rozwoju alergii u dzieci i ich zastosowanie w praktyce.
    Słowa kluczowe: alergia, atopia, czynnik ryzyka alergii


    Stan zdrowia jamy ustnej u dzieci z cukrzycą typu 1 – przegląd piśmiennictwa
    Oral health status in children with type 1 diabetes mellitus – review
    Marek Pachoński, Przemysława Jarosz-Chobot, Aleksandra Koczor-Rozmus, Katarzyna Mocny-Pachońska

    Streszczenie
    Cukrzyca typu 1 jest powszechnie występującą chorobą metaboliczną okresu dziecięcego. U podstawy jej rozwoju leży autoimmunologiczna destrukcja komórek β trzustki prowadząca do zaburzeń w wydzielaniu insuliny. W jamie ustnej cukrzyca manifestuje się pod postacią zaburzeń w wydzielaniu śliny, zapalenia dziąseł i przyzębia, ropni przyzębnych, zmian zapalnych błony śluzowej jamy ustnej oraz próchnicy. Zmiany te są opisywane na szóstym miejscu pod względem częstości występowania wśród wszystkich powikłań cukrzycy. Ich obecność często jest uzależniona od kontroli metabolicznej choroby podstawowej, jaką jest cukrzyca. Dzieci chorujące na cukrzycę typu 1 stanowią grupę podwyższonego ryzyka zachorowania na schorzenia jamy ustnej, dlatego powinny pozostawać pod stałą opieką stomatologiczną oraz należy u nich wdrożyć, w zależności od potrzeb, zabiegi profilaktyczne zgodnie z rekomendacją The AAPD Caries Assessment Tool (CAT).
    Słowa kluczowe: cukrzyca typu 1, próchnica, zapalenie dziąseł, ślina


    Przemoc w rodzinie wobec dzieci
    Violence against children in the home and family
    Zuzanna Szlendak, Maryla Malewicz-Sawicka

    Streszczenie
    Przemoc jest bardzo częstym tematem we współczesnym piśmiennictwie. Nie ma kraju, który nie byłby dotknięty przemocą. Nie ma człowieka, który w jakiś sposób nie zetknąłby się kiedyś z tym zjawiskiem. Krzywdzenie dzieci, jedna z najczęściej spotykanych form przemocy, jest sytuacją szczególnie trudną, biorąc pod uwagę brak zdolności dzieci do obrony. Konsekwencje przemocy są jednoznacznie negatywne, nie tylko dla pokrzywdzonej jednostki, ale także dla społeczeństwa. Skutki mogą ujawnić się w każdej sferze życia dziecka na każdym etapie jego rozwoju. Niniejszy artykuł zawiera analizę definicji, form i uwarunkowań przemocy wobec dzieci. Celem artykułu jest przybliżenie zjawiska przemocy wobec dzieci, lepsze zrozumienie i weryfikacja teorii na ten temat.
    Słowa kluczowe: przemoc, sprawca przemocy w rodzinie, przyczyny przemocy, czynniki ochronne


    Wpływ wirusa SARS-CoV-2 na wątrobę
    The impact of the SARS-CoV-2 virus for liver function
    Irena Jankowska, Joanna Pawłowska, Dariusz M. Lebensztejn

    Streszczenie
    W niniejszej pracy przedstawiono aktualną wiedzę dotyczącą wpływu wirusa SARS-CoV-2 na wątrobę. Poważne uszkodzenie wątroby najczęściej dotyczy przypadków COVID-19 o ciężkim przebiegu, głownie w populacji dorosłych. Nieliczne opisy przypadków uszkodzenia wątroby dotyczące dzieci sugerują łagodny przebieg patologii tego narządu u dzieci zakażonych SARS-CoV-2.
    Słowa kluczowe: SARS-CoV-2, COVID-19, dzieci, wątroba


    25 lat minęło – srebrny jubileusz Kliniki Pediatrii, Patologii Noworodka i Chorób Metabolicznych Kości Uniwersytetu Medycznego w Łodzi
    Quarter of century of Department of Pediatrics, Neonatal Pathology and Bone Metabolic Diseases Medical University of Lodz
    Elżbieta Jakubowska-Pietkiewicz, Elżbieta Woźniak

    Streszczenie
    W artykule przedstawiono krótki zarys historii Kliniki Pediatrii, Patologii Noworodka i Chorób Metabolicznych Kości na przestrzeni 25 lat. Omówiono działalność kliniczną związaną z patologią okresu noworodkowego oraz chorobami metabolicznymi kości w całym wieku rozwojowym. Podkreślono dorobek Kliniki w zakresie diagnostyki i leczenia farmakologicznego wrodzonej łamliwości kości u dzieci.
    Proces nauczania studentów Wydziału Lekarskiego trwa w Klinice znacznie dłużej, bo od 1967 r. i początkowo był realizowany w Zakładzie Propedeutyki Pediatrii. Obecna struktura i profil Kliniki były kształtowane przede wszystkim przez prof. Danutę Chlebną-Sokół, która pełniła funkcję jej kierownika przez 20 lat.
    Słowa kluczowe: Klinika Propedeutyki Pediatrii i Chorób Metabolicznych Kości, historia


    Dowiedz się więcej
    Cena: 30,00 zł

    Brak w magazynie

  30. Dermatologia Praktyczna 2/2020

    Dermatologia Praktyczna 2/2020

    Czy wszystkiemu winna jest latte? – czyli skąd trądzik u dorosłych kobiet

    Is latte to blame for everything? – where does the adult female acne come from
    Katarzyna Płużańska-Srebrzyńska, Adam Srebrzyński

    Streszczenie
    Trądzik pospolity jest jedną z najczęstszych przyczyn wizyt w gabinecie dermatologa. Choroba dotychczas kojarzona z okresem dojrzewania obecnie coraz częściej obserwowana jest u dorosłych kobiet. Już prawie jedna trzecia wszystkich pacjentów z trądzikiem to kobiety po 25. roku życia. Celem artykułu jest przegląd opublikowanych danych dotyczących trądziku dorosłych kobiet, przede wszystkim w kontekście patogenezy oraz czynników ryzyka jego wystąpienia. W kolejnej części przedstawione zostaną stosowane metody leczenia, ze szczególnym uwzględnieniem terapii miejscowej.
    Słowa kluczowe: trądzik dorosłych, hiperandrogenizm, izotretynoina, retinoidy, hormony

    Dermatologiczne aspekty pielęgnacji skóry noworodków i niemowląt

    Dermatological aspects of skin care of newborns and infants
    Mira Kijańska, Daria Gorawska

    Streszczenie
    Skóra małego dziecka, ze względu na specyfikę swojej budowy, wymaga właściwej ochrony i pielęgnacji. Bardzo często rodzice nie wiedzą, jak odpowiednio wykonywać podstawowe zabiegi higieniczne. Prawidłowa pielęgnacja niesie pozytywne skutki i wywiera efekt prozdrowotny nawet w odległych latach życia. W artykule omówiono podstawowe zasady pielęgnacji i higieny skóry noworodka i niemowlęcia.
    Słowa kluczowe: płaszcz wodno-lipidowy, kąpiel, pępek, pieluszka, ochrona słoneczna


    Schorzenia dermatologiczne związane z uszkodzeniami nerwów. Część 2. Zespoły naczyniowe

    Dermatological diseases related to nervous damage. Part 2. Vascular syndromes
    Franciszek Seneczko

    Streszczenie
    Zważywszy wielorakie związki skóry z układem nerwowym – obwodowym sensorycznym, autonomicznym i ośrodkowym – w pierwszej części pracy dokonano przeglądu wybranych chorób z pogranicza neurologiczno-dermatologicznego, takich jak półpasiec, zespół troficzny nerwu trójdzielnego oraz zespół cieśni kanału nadgarstka. Część drugą pracy poświęcono chorobom wchodzącym w skład zespołów naczyniowych, w szczególności guzkowemu zapaleniu tętnic, postaci skórnej guzkowego zapalenia tętnic, krioglobulinemii, eozynofilowej ziarniniakowatości z zapaleniem naczyń i ziarniniakowatości z zapaleniem naczyń.
    Słowa kluczowe: guzkowe zapalenie tętnic, postać skórna guzkowego zapalenia tętnic, krioglobulinemia, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń


    Testy dermoskopowe w codziennej praktyce dermatologicznej

    Dermoscopic tests in everyday dermatological practice
    Grażyna Kamińska-Winciorek

    Streszczenie
    Powszechnie wykorzystywana w codziennej praktyce dermoskopia może być uzupełniona o szybkie testy kliniczne, które wspierają lekarza w postawieniu właściwej diagnozy. Ewidentnymi korzyściami są: mniejsza liczba niepotrzebnych wycięć, zwiększenie pewności rozpoznania klinicznego, oszczędność kosztów opieki zdrowotnej, przy jednoczesnym wzbogaceniu doświadczenia praktykujących dermoskopistów. Dotychczas w dostępnej literaturze opisano podstawowe pomocnicze testy dermoskopowe, takie jak: test przełącznika (toggle test), test świecenia (glow test), test ucisku naczyń (pressure application vessel test), test chybotania (wobble test), test plastra (tape stripping), test zdrapania (scraping, scratching test), test atramentu (furrow ink test) oraz test skrobi z jodyną (starch-iodine test). W pracy omówiono główne techniki pomocnych testów dermoskopowych stanowiących dodatkowe narzędzie szybkiej diagnostyki uzupełniającej badanie dermoskopowe.
    Słowa kluczowe: dermoskopia, testy dermoskopowe, test świecenia, test przełącznika, test atramentu

    Zastosowanie miejscowych kortykosteroidów w ciąży w oparciu o wytyczne Europejskiego Forum Dermatologicznego (EDF)

    Use of topical corticosteroids in pregnancy based on European Dermatology Forum guideline (EDF)
    Joanna Krzysiek, Katarzyna Tomaszewska, Aleksandra Lesiak, Joanna Narbutt

    Streszczenie
    Ciąża może powodować szereg dermatoz, które często wymagają leczenia miejscowymi glikokortykosteroidami. Niestety wiedza na temat ich działania w ciąży wciąż jest ograniczona.
    Stanowisko ekspertów Europejskiego Forum Dermatologicznego (EDF) zakłada, że dotychczasowe badania nie potwierdzają związku między leczeniem miejscowymi GKS kobiet ciężarnych a ryzykiem wad wrodzonych, porodu przedwczesnego czy zamartwicą.
    Za najbezpieczniejsze leki w tej grupie uważa się GKS o małej i średniej sile działania. Silne bądź bardzo silne GKS należy stosować jako leki drugiego rzutu i tak krótko, jak tylko możliwe. Ich stosowanie wiąże się z ryzykiem urodzenia dziecka z niską masą urodzeniową ciała. Podejmując jednak taką farmakoterapię, należy rozważyć, czy potencjalne korzyści przeważają nad ryzykiem dla płodu.
    Słowa kluczowe: miejscowe glikokortykosteroidy, ciąża, działania niepożądane

    Dermatologia i kleszcze – co wiemy, a czego nie wiemy? Uwaga na smartfony!

    Dermatology and ticks – what do we know and what do we not know? Watch out for smartphones!
    Mirosława Kuchciak-Brancewicz

    Streszczenie
    Kleszcz pospolity występuje na terenie całego kraju. W Polsce aktywność kleszczy rozpoczyna się od połowy kwietnia i trwa do początku listopada. Człowiek jest żywicielem przypadkowym. Wybór żywiciela oparty jest głównie na wskazówkach węchowych. Ostatnio dużo pisze się o tym, że pole elektromagnetyczne wytwarzane przez telefony komórkowe oddziałuje na kleszcze, przyciągając je niczym magnes. Ukąszenia przez kleszcze wywołują różne odczyny skórne. Niektóre ukąszenia mogą także skutkować zakażeniem boreliozą.
    Słowa kluczowe: kleszcze, czynniki predysponujące, odczyny skórne, borelioza, zapobieganie

    Kontaktowe zapalenie skóry na akrylany związane z zawodem – opis przypadku

    Contact dermatitis on acrylates related to profession – case report
    Magdalena Czarnecka-Operacz, Dorota Jenerowicz, Nina Łabędź, Monika Łukomska, Zygmunt Adamski

    Streszczenie
    Akrylany to syntetyczne żywice termoplastyczne, o znanym już dobrze, szkodliwym działaniu w przypadku kontaktu ze skórą człowieka, które stosowane są nadal w wielu produktach kosmetycznych. Akrylany stanowią istotną i coraz częściej notowaną przyczynę rozwoju klinicznych objawów alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Dotyczy to nie tylko klientek, ale również kosmetyczek wykonujących zabiegi narażające je na ekspozycję na wspomniane powyżej substancje.
    Ze względu na zawodowe narażenie na akrylany, dotyczące osób pracujących w obszarze kosmetologii, w niektórych przypadkach po udokumentowaniu związku choroby z narażeniem zawodowym, alergiczne kontaktowe zapalenia skóry traktowane są jako choroby zawodowe. Statystycznie, jedną z najczęstszych dermatoz zawodowych jest zawodowe kontaktowe zapalenie skóry. Można je podzielić na kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia i o podłożu alergicznym, czyli alergiczne kontaktowe zapalenie skóry. W większości przypadków oba typy kontaktowego zapalenia skóry manifestują się jako wypryskowe zmiany skórne o morfologii wyprysku, zlokalizowane na odsłoniętych powierzchniach skóry, a zwłaszcza na skórze rąk. Podstawą rozpoznania jest wnikliwy wywiad chorobowy, dokładne badanie przedmiotowe i wynik testów płatkowych.
    W niniejszej pracy przedstawiono opis przypadku 36-letniej kosmetyczki, u której wystąpiła reakcja alergiczna skóry na akrylany, objawiająca się klinicznie ostrym wypryskiem dłoni. A zatem w przypadku przedstawianej przez nas pacjentki, stwierdzono ewidentną kontaktową alergię wieloważną, która ze względu na wykonywany przez nią zawód, wymaga bezwzględnie przeprowadzenia kolejnych badań w celu ustalenia wysoce prawdopodobnego związku przyczynowo-skutkowego (a mianowicie ekspozycji na silnie alergizujące związki w gabinecie kosmetycznym i rozwój alergicznego wyprysku kontaktowego), oraz uznania problemu klinicznego za chorobę zawodową. Wymaga to spełnienia ściśle określonych wymagań, sprecyzowanych w ustawodawstwie medycznym.
    Słowa kluczowe: akrylany, alergiczne zapalenie skóry, choroba zawodowa, testy płatkowe


    Nawrotowe wykwity pokrzywkowe u pacjentki po zabiegu kriolipolizy – opis przypadku

    Recurrent urticarial exanthem in patient after cryolipolysis – case report
    Katarzyna Waligóra, Magdalena Jałowska, Magdalena Czarnecka-Operacz, Dorota Jenerowicz, Ryszard Żaba, Zygmunt Adamski

    Streszczenie
    Pokrzywka to jedna z najczęściej rozpoznawanych chorób skóry. Według literatury 20-30% populacji ogólnej przebyło w ciągu swojego życia przynajmniej jeden epizod pokrzywki ostrej. Wśród przyczyn pokrzywki ostrej wymienia się m.in. reakcje alergiczne, pseudoalergiczne, toksyczne, a także infekcje. Wśród przyczyn pokrzywki przewlekłej podaje się m.in. defekty enzymatyczne, zaburzenia psychosomatyczne, infekcje, czynniki fizykalne, nadwrażliwości pokarmowe, stany zapalne, choroby autoimmunologiczne. Aktualnie nie odnajdujemy w literaturze doniesień w zakresie przypadków identyfi kacji zabiegu kriolipolizy jako potencjalnego czynnika wywołującego rozwój objawów pokrzywki ostrej. Jednakże, w obliczu faktu, iż zabieg ten wywołuje apoptozę adipocytów, co skutkuje powstaniem procesu zapalnego w obrębie tkanki tłuszczowej (panniculitis), podejrzewa się, iż może być on jednym z czynników przyczyniających się do wystąpienia wysiewów wykwitów pokrzywkowych.
    Słowa kluczowe: pokrzywka, kriolipoliza, powikłania, diagnostyka

    Zastosowanie sekukinumabu w leczeniu łuszczycy plackowatej u pacjentów ze współistniejącym łuszczycowym zapaleniem stawów

    Secukinumab in the treatment of plaque psoriasis in patients with psoriatic arthritis
    Marta Dobrzyńska, Agnieszka Osmola-Mańkowska, Ewa Teresiak-Mikołajczak,
    Anna Malewska-Woźniak, Zygmunt Adamski

    Streszczenie
    Sekukinumab jest rekombinowanym, w pełni ludzkim przeciwciałem należącym do grupy inhibitorów interleukiny 17. Jest lekiem zarejestrowanym do leczenia łuszczycy plackowatej oraz łuszczycowego zapalenia stawów, dostępnym w Polsce w programach lekowych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Sekukinumab charakteryzuje się szybkim początkiem działania, wysoką skutecznością oraz dobrym profilem bezpieczeństwa.
    Słowa kluczowe: sekukinumab, łuszczyca plackowata, łuszczycowe zapalenie stawów

     

    Dermatologia dziecięca – pytania i odpowiedzi

    Mirosława Kuchciak-Brancewicz

    Streszczenie
    Półpasiec i opryszczkę wywołują wirusy należące do jednej rodziny. Mają powinowactwo do komórek układu nerwowego. Wywołują dość podobne objawy podmiotowe. Czasem trudno jest odróżnić te dwie jednostki chorobowe.
    Naprzemienne zwilżanie i wysychanie skóry wokół ust jest najczęstszą przyczyną zapalenia skóry w tej okolicy. Oprócz leczenia ważna jest profilaktyka wtórna. Odtwarza ona barierę skórno-naskórkową. Pomaga też zwalczyć odruch nawykowego oblizywania warg.
    Do najczęściej występujących należą brodawki zwykłe. Spotyka się je powszechnie, zwłaszcza u ludzi młodych, aktywnych sportowo i seksualnie, u tych, którzy golą owłosienie łonowe, oraz u dzieci z atopowym zapaleniem skóry. Mogą występować wszędzie, także na wzgórku łonowym. W leczeniu stosuje się metody zabiegowe i niezabiegowe.
    Nadmanganian potasu wykazuje działanie odkażające i utleniające, bakteriobójcze i grzybobójcze. Stosowany jest u niemowląt często przy potówkach, odparzeniach, pieluszkowym zapaleniu skóry itp. Ma też działania uboczne. Może wywołać martwicę skrzepową.
    W profilaktyce i leczeniu atopowego zapalenia skóry na pierwszym miejscu wymienia się emolienty. Zasadnicze znaczenie mają te, które są używane do bezpośredniego stosowania na skórę.
    Słowa kluczowe: dzieci, półpasiec, opryszczka, zapalenie okołoustne, brodawki wirusowe, martwica skrzepowa, emolienty

    Wenerologia – pytania i odpowiedzi

    Monika Wasilewska, Bartłomiej Święs, Iwona Rudnicka, Sławomir Majewski

    Streszczenie
    Liszaj twardzinowy (lichen sclerosus – LS) to przewlekła choroba zapalna skóry i błon śluzowych, która często zlokalizowana jest w okolicach narządów płciowych i odbytu. LS powoduje świąd i ból, dysfunkcję seksualną, utrudnienie oddawania moczu u mężczyzn oraz związany jest z ryzykiem rozwoju raka. Etiologia LS nie jest znana, lecz znane są towarzyszące choroby oraz czynniki ryzyka rozwoju i czynniki protekcyjne. Rozpoznanie ustala się na podstawie obrazu klinicznego. Złotym standardem leczenia pozostają silne i bardzo silne miejscowe glikokortykosteroidy.
    W przypadku typowych zmian LS nie jest wymagana weryfikacja histopatologiczna. Jest ona jednak niezbędna przy: niepewnym obrazie klinicznym, podejrzeniu nowotworu, nieskuteczności leczenia oraz obrzezaniu.
    Dobrą praktyką jest, by przy każdej wizycie kontrolnej pacjenta z LS oceniać obraz kliniczny pod kątem obecności przemian nowotworowych, gdyż choroba ta wiąże się ze zwiększonym ryzykiem nowotworzenia. Nie jest pewne, czy w wyniku skutecznego leczenia ryzyko to zmienia się.
    Słowa kluczowe: liszaj twardzinowy, okolica anogenitalna, miejscowe preparaty glikokortykosteroidów, biopsja, ryzyko rozwoju nowotworu

    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł
  31. Neurologia Praktyczna 2/2020

    Neurologia Praktyczna 2/2020

    Wytyczne Europejskiej Organizacji Udarowej dotyczące odwracania działania doustnych leków przeciwkrzepliwych w ostrym krwotoku śródmózgowym
    Tłumaczenie artykułu:
    European Stroke Organisation guideline on reversal of oral anticoagulants in acute intracerebral haemorrhage

    Streszczenie
    Celem prezentowanych wytycznych Europejskiej Organizacji Udarowej (European Stroke Organisation) jest przedstawienie opartych na dowodach i przydatnych w praktyce klinicznej zaleceń dotyczących odwracania działania przeciwkrzepliwego: VKA (vitamin K antagonists – antagonistów witaminy K; warfaryna, fenprokumon i acenokumarol), bezpośrednich inhibitorów czynnika II (tj. trombiny; eteksylan dabigatranu) oraz inhibitorów czynnika Xa (apiksaban, edoksaban i rywaroksaban) u pacjentów z krwotokiem śródmózgowym w ostrej fazie. Wytyczne przygotowano zgodnie ze Standardową Procedurą Operacyjną dla wytycznych Europejskiej Organizacji Udarowej oraz według metodologii GRADE. Jako podstawową zasadę zdefiniowano, kiedy była praktycznie stosowana doustna terapia przeciwkrzepliwa: założono, że dodatni wywiad historii choroby to prowadzona doustna terapia przeciwkrzepliwa, z wyjątkiem sytuacji, gdy uważa się, że na podstawie wywiadu medycznego istotna aktywność przeciwkrzepliwa jest mało prawdopodobna lub została wykluczona za pomocą badań laboratoryjnych. Ogólnie rzecz biorąc, zdecydowanie zaleca się podawanie koncentratu kompleksu protrombiny zamiast powstrzymywania się od leczenia, czy stosowania świeżo mrożonego osocza (fresh-frozen plasma – FFP) w połączeniu z witaminą K u pacjentów przyjmujących VKA. Ponadto zdecydowanie zaleca się stosowanie idarucizumabu u pacjentów leczonych dabigatranem oraz rekomenduje się podawanie andeksanetu alfa u pacjentów leczonych rywaroksabanem i apiksabanem, zamiast powstrzymywania się od działań. Wydano słabą rekomendację dotyczącą stosowania koncentratu kompleksu protrombiny w wysokich dawkach (50 IU/kg) u wszystkich pacjentów przyjmujących edoksaban oraz u pacjentów otrzymujących rywaroksaban lub apiksaban, w przypadku gdy andeksanet alfa nie jest dostępny. Odradza się stosowanie kwasu traneksamowego i rekombinowanego aktywowanego czynnika krzepnięcia VII (rFVIIa), poza badaniami klinicznymi. Prezentowane zalecenia dotyczące leczenia mają na celu dążenie do normalizacji procesu krzepnięcia. Brak jest danych lub istnieją tylko pośrednie dane na temat wpływu tych działań na końcowy stan czynnościowy pacjenta lub śmiertelność, również niewiele jest danych pochodzących z randomizowanych badań kontrolnych.
    Słowa kluczowe: krwotok śródmózgowy, leki przeciwkrzepliwe niebędące antagonistami witaminy K, doustne antykoagulanty, odwracalne działanie przeciwkrzepliwe, antagoniści witaminy K
    Keywords: intracerebral haemorrhage, non-vitamin K antagonists, oral anticoagulants, reversal anticoagulant activity, vitamin K antagonists

     

    Pierwotne stwardnienie boczne: uzgodnione kryteria diagnostyczne
    Tłumaczenie artykułu:
    Primary lateral sclerosis: consensus diagnostic criteria

    Streszczenie
    Pierwotne stwardnienie boczne (primary lateral sclerosis – PLS) jest zaburzeniem neurodegeneracyjnym układu ruchowego występującym u osób dorosłych. Charakteryzuje się powoli postępującym zespołem górnego neuronu ruchowego; rozpoznanie ma charakter kliniczny, po wykluczeniu innych podobnych chorób o charakterze strukturalnym, neurodegeneracyjnym i metabolicznym. Odróżnienie PLS od postaci stwardnienia zanikowego bocznego z dominującymi objawami ze strony górnego neuronu ruchowego pozostaje znaczącym wyzwaniem we wczesnej fazie objawowej obu zaburzeń i nadal jest nierozstrzygnięte, czy schorzenia te tworzą kontinuum kliniczne i histopatologiczne. Obecne kryteria diagnostyczne dla PLS mogą stanowić barierę dla rozwoju postępowania terapeutycznego z powodu długotrwałego opóźnienia pomiędzy pojawieniem się objawów a ustaleniem formalnego rozpoznania. Podczas gdy nowe technologie pozwalające bardzo dokładnie potwierdzić zajęcie zarówno górnego, jak i dolnego neuronu ruchowego mogą ostatecznie rozwiązać kontrowersje przy ustaleniu rozpoznania PLS, przedstawiono tutaj zaktualizowane i uzgodnione kryteria diagnostyczne mające na celu zmniejszenie opóźnienia diagnostycznego, optymalizowanie projektu terapeutycznego i przyspieszenie rozwoju leczenia modyfikującego przebieg choroby.

     

    Neurotoksyny pochodzące z mikrobiomu przewodu pokarmowego (GI) – silne sygnały neurozapalne przechodzące z przewodu GI poprzez krążenie ogólnoustrojowe do mózgu
    Tłumaczenie artykułu:
    Gastrointestinal (GI) tract microbiome-derived neurotoxins – potent neuro-inflammatory signals from the GI tract via the systemic circulation into the brain

    Mikrobiom ludzkiego przewodu pokarmowego (gastrointestinal – GI) jest bogatym i dynamicznym źródłem mikroorganizmów, który jednocześnie posiada niewiarygodną złożoność i różnorodność. Mikroby te zbiorowo są w stanie wydzielać to, co znajduje się wśród najbardziej neurotoksycznych i prozapalnych znanych biopolimerów. Należą do nich: lipopolisacharydy (lipopolysaccharide – LPS), enterotoksyny, amyloidy pochodzące z mikroorganizmów oraz małe niekodujące RNA (small non-coding RNA – sncRNA). Jednym z głównych gatunków mikroorganizmów w mikrobiomie ludzkiego przewodu GI, ~100 razy obfitszym od Escherichia coli, jest Bacteroides fragilis, beztlenowa Gram-ujemna bakteria w kształcie pałeczki, która wydziela: 1) szczególnie silny, prozapalny podtyp glikolipidowego LPS (BF-LPS); 2) hydroli tyczną metaloproteinazę cynkową, znaną jako toksyna B. fragilis
    (B. fragilis toxin – BFT), czyli fragilizyna. Trwające obecnie badania wspierają liczne obserwacje, że BF-LPS i BFT (fragilizyna) przerywają bariery około komórkowe przez rozkład białek między komórkowych, takich jak E-kadheryna, pomiędzy komórkami nabłonka, doprowadzając do powstania „przeciekających” barier. Takie wadliwe bariery, które także w miarę starzenia się stają się coraz bardziej przepuszczalne, pozwalają z kolei na wniknięcie neurotoksycznych biopolimerów pochodzących z mikrobiomu do krążenia ogólnoustrojowego, z którego następnie mogą przejść przez barierę krew–mózg (blood-brain barier – BBB) i uzyskać dostęp do mózgu. W tym krótkim doniesieniu przedstawiono pewne najnowsze postępy w tej niezwykłej dziedzinie badań, która wiąże prozapalne wydzieliny mikrobiomu przewodu GI z zaburzeniami wrodzonej odporności i przekazywaniem sygnału zapalnego w obrębie ludzkiego ośrodkowego układu nerwowego (OUN), z nawiązaniem do choroby Alzheimera (Alzheimer disease – AD), gdzie jest to możliwe.
    Słowa kluczowe: choroba Alzheimera (AD), Bacteroides fragilis, BFT (fragilizyna), dysbioza, lipopolisacharyd (LPS), mikrobiom, genetyka mikroorganizmów, neurofilament lekki (NF-L), proces neurozapalny, synapsyna-2 (SYN-2)
    Keywords: Alzheimer’s disease (AD), Bacteroides fragilis, BFT (fragilysin), dysbiosis, lipopolysaccharide (LPS), microbiome, microbial genetics, neurofi lament light (NF-L), neuroinfl ammation, synapsin-2 (SYN2)

     

    Blaszki miażdżycowe w tętnicy szyjnej i uszkodzenie neurologiczne u pacjentów z ostrym udarem niedokrwiennym mózgu
    Tłumaczenie artykułu:
    Carotid plaques and neurological impairment in patients with acute cerebral infarction

    Streszczenie
    Cel. Określenie, czy obecność blaszek miażdżycowych w tętnicy szyjnej wpływa na funkcjonowanie neurologiczne w udarze niedokrwiennym mózgu.
    Metody. Do badania włączono w sumie 1078 pacjentów z ostrym zawałem mózgu, których podzielono na dwie kategorie: grupę z obecnością blaszek miażdżycowych w tętnicy szyjnej (n = 702) i grupę bez obecności blaszek w tętnicy szyjnej (n = 376). Jednocześnie wszystkich pacjentów przydzielono do grupy z objawami niewielkimi (n = 624) lub do grupy z objawami umiarkowanymi do ciężkich (n = 454). Przeanalizowano różnice w częstości występowania blaszek miażdżycowych między grupą z objawami niewielkimi a grupą z objawami umiarkowanymi do ciężkich.
    Wyniki. Spośród 1078 pacjentów z zawałem mózgu punktacja w skali NIHSS (National Institutes of Health Stroke Scale – Skala udarowa Narodowych Instytutów Zdrowia) w grupie z blaszkami miażdżycowymi w tętnicy szyjnej była istotnie wyższa niż w grupie bez blaszek miażdżycowych w tętnicy szyjnej (p < 0,05). Liczba przypadków z objawami niewielkimi w grupie bez blaszek miażdżycowych w tętnicy szyjnej była większa niż w grupie z blaszkami (p < 0,05), a liczba przypadków z objawami od umiarkowanych do ciężkich w grupie z obecnością blaszek w tętnicy szyjnej była większa niż w grupie bez blaszek (p < 0,05). U pacjentów z blaszkami miażdżycowymi w tętnicy szyjnej ryzyko wystąpienia zawału mózgu z objawami od umiarkowanych do ciężkich było 2,11 razy większe niż u chorych bez blaszek w tętnicy szyjnej. Wreszcie u pacjentów z pojedynczymi blaszkami istniało 1,82 razy większe prawdopodobieństwo wystąpienia zawału mózgu z objawami umiarkowanymi do ciężkich niż u osób bez blaszek w tętnicy szyjnej, a pacjenci z wieloma blaszkami w tętnicy szyjnej mieli 2,41 razy większą szansę na wystąpienie zawału mózgu z objawami umiarkowanymi do ciężkich niż osoby bez blaszek w tętnicy szyjnej.
    Wnioski. Obecność blaszek miażdżycowych w tętnicy szyjnej może mieć związek z deficytami neurologicznymi u pacjentów z ostrym udarem niedokrwiennym mózgu.

     

    Jakość życia chorych na dystonię idiopatyczną: systematyczny przegląd informacji
    Tłumaczenie artykułu:
    Quality of life in idiopathic dystonia: a systematic review

    Streszczenie
    Założenie. Dystonia to zespół objawów charakteryzujący się przetrwałymi kurczami mięśni często powodującymi powtarzające się, skręcające i schematyczne ruchy. Głównym celem niniejszego systematycznego przeglądu informacji było określenie wpływu idiopatycznej dystonii ogniskowej, wieloogniskowej czy segmentalnej na jakość życia (quality of life – QoL). W przedstawionym artykule przeglądowym oceniono zmienność QoL pacjentów z różnymi podtypami dystonii, określono czynniki determinujące QoL oraz oceniono wpływ różnych metod leczenia na QoL.
    Metody. Przeprowadzono systematyczne, komputerowe przeszukiwanie danych z piśmiennictwa umieszczonych w bazie PubMed w celu odnalezienia publikacji poruszających temat QoL pacjentów z idiopatyczną dystonią ogniskową, segmentalną, wieloogniskową i uogólnioną. Odnaleziono 75 badań spełniających wybrane kryteria włączenia. Z odnalezionych prac pozyskano informacje dotyczące częstości występowania, dane demograficzne i informacje na temat odpowiedzi na leczenie.
    Wyniki. W niniejszym artykule przeglądowym pokazano, że QoL jest istotnym, chociaż często przeoczanym problemem w grupie pacjentów z dystonią idiopa tyczną. Z uzyskanych danych wynika, że dystonia negatywnie wpływa na QoL pacjentów w porównaniu ze zdrowymi osobami z grupy kontrolnej, co potwierdzają oceny uzyskane z użyciem swoistych dla choroby i generycznych parametrów QoL. Większość badań obejmowała pacjentów z dystonią szyjną (cervical dystonia – CD) (n = 25) i samoistnym kurczem powiek (benign-essential blepharospasm – BEB) (n = 10). Leczenie toksyną botulinową (botulinum toxin – BTX) i głęboka stymulacja mózgu (deep brain stimulation – DBS), poza korzystnym wpływem na objawy podmiotowe dystonii, są również efektywne pod względem poprawy ogólnej QoL większości chorych.
    Wniosek. Na podstawie uzyskanych wyników pokazano, że konieczna jest rutynowa ocena i monitorowanie QoL pacjentów, a zdobyte informacje mogą wpływać na dalsze postępowanie. Dodatkowe badania pozwolą na wiarygodniejszą ocenę czynników, poza obserwowanymi w dystonii zaburzeniami fi zycznymi i niesprawnościami, wpływających na pogorszenie QoL chorych.
    Słowa kluczowe: QoL, CD, BEB, BTX, DBS
    Keywords: QoL, CD, BEB, BTX, DBS

     

    Doustne leczenie postaci rzutowo-remisyjnej stwardnienia rozsianego w Austrii: 2-letnie badanie porównawcze z zastosowaniem metody odwrotnego ważenia prawdopodobieństwa
    Tłumaczenie artykułu:
    Oral therapies for treatment of relapsing-remitting multiple sclerosis in Austria: a 2-year comparison using an inverse probability weighting method

    Streszczenie
    Cele. Porównanie skuteczności, częstości i przyczyn przerwania leczenia fingolimodem (fingolimod – FTY), fumaranem dimetylu (dimethyl fumarate – DMF) lub teryflunomidem (teriflunomide – TERI) w narodowej obserwacyjnej grupie badanej.
    Materiał i metody. Dwie grupy badane pacjentów z postacią rzutowo- remisyjną stwardnienia rozsianego (relapsing-remitting multiple sclerosis – RRMS) rozpoczęły leczenie FTY, DMF lub TERI, dokumentowane w Austriackim Rejestrze Leczenia Stwardnienia Rozsianego (Austrian MS Treatment Registry – AMSTR) od 2014 r. Pacjenci z tych grup pozostawali na leczeniu przez co najmniej 24 miesiące (kohorta 24 m) lub odbyli co najmniej jedną wizytę kontrolną po rozpoczęciu leczenia (kohorta ogólna). Kohorta 24 m obejmowała 629 pacjentów z RRMS: 295 w grupie FTY, 227 w grupie DMF i 107 w grupie TERI. Zastosowano wielomianowe oceny skłonności w celu odwrotnego ważenia prawdopodobieństwa w uogólnionym modelu linearnym i w modelu proporcjonalnego ryzyka Coxa dla skorygowania błędu związanego z brakiem randomizacji w tym badaniu rejestrowym.
    Wyniki. Szacowane średnie roczne wskaźniki rzutu (annualized relapse rate – ARR) w ciągu 24 miesięcy wynosiły: 0,13 dla leczenia FTY, 0,09 dla DMF i 0,11 dla terapii TERI. Dla TERI w porównaniu z DMF obserwowano większe prawdopodobieństwo przerwania leczenia (p = 0,023) i zmniejszenie utrzymującej się poprawy EDSS (Expanded Disability Status Scale – Rozszerzona skala niepełnosprawności) po 12 tygodniach (p = 0,016) i po 24 tygodniach (p = 0,031) oraz zmniejszenie utrzymującej się progresji EDSS po 12 tygodniach przy porównaniu leczenia DMF wobec FTY (p = 0,02).
    Wnioski. Wskaźniki rzutów przy leczeniu FTY, DMF i TERI były podobne. Pacjenci leczeni DMF wykazywali słabiej utrzymującą się progresję niesprawności przez 12 tygodni w porównaniu z pacjentami leczonymi FTY. Jednocześnie leczenie FTY i DMF wiązało się z większym prawdopodobieństwem poprawy EDSS przez 12 i 24 tygodnie i mniejszym prawdopodobieństwem przerwania leczenia w porównaniu z pacjentami, u których zastosowano terapię TERI.
    Słowa kluczowe: porównanie, fumaran dimetylu, fingolimod, odwrotne ważenie prawdopodobieństwa, stwardnienie rozsiane, teryflunomid
    Keywords: comparison, dimethyl fumarate, fingolimod, inverse probability weighting, multiple sclerosis, teriflunomide

    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł
  32. Gastroenterologia Praktyczna 2/2020

    Gastroenterologia Praktyczna 2/2020

    Zakażenie SARS‑CoV‑2 a objawy ze strony przewodu pokarmowego

    SARS‑CoV‑2 infection and gastrointestinal symptoms
    Anita Gąsiorowska

    Streszczenie
    COVID‑19 to choroba układu oddechowego wywołana przez nowy gatunek koronawirusa, który został po raz pierwszy zidentyfikowany w Wuhan, stolicy chińskiej prowincji Hubei, w grudniu 2019 r. Najczęstsze objawy COVID‑19 to gorączka, kaszel, duszność, dreszcze, bóle mięśni, głowy, gardła i nowo powstałe zaburzenia węchu i smaku. Ponadto u pacjentów z COVID‑19 stwierdzono różnorodne objawy ze strony przewodu pokarmowego, w tym biegunkę, nudności, wymioty i bóle brzucha. W artykule przedstawiono dane epidemiologiczne oraz charakterystykę kliniczną objawów ze strony przewodu pokarmowego z uwzględnieniem epizodów ostrego zapalenia trzustki u pacjentów z COVID‑19.


    Uszkodzenia wątroby w dobie COVID‑19

    Liver injury in COVID‑19
    Halina Cichoż‑Lach

    Streszczenie
    Publikacja przedstawia zjawisko uszkodzenia wątroby u chorych zakażonych SARS‑CoV‑2. Okazuje się, że nieprawidłowe wyniki badań wątrobowych są częste u pacjentów z COVID‑19 i mogą dotyczyć ponad 1/3 chorych przyjętych do szpitala. Powoduje to pogorszenie rokowania, zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu COVID‑19, przedłuża czas hospitalizacji. Pacjenci z nieprawidłowymi wynikami badań wątrobowych to głównie mężczyźni, osoby w starszym wieku, chorzy z wyższym BMI. Uszkodzenie wątroby może być wywołane również stosowaniem hepatotoksycznych leków w zakażeniu SARS‑CoV‑2, głównie przeciwwirusowych: lopinawiru i rytonawiru. Pacjenci z przewlekłą chorobą wątroby są obarczeni wyższym ryzykiem ciężkiego przebiegu COVID‑19, ale też ostrzejsza postać kliniczna zakażenia SARS‑CoV‑2 jest czynnikiem predysponującym do uszkodzenia tego narządu.


    Rozpoznawanie, leczenie i monitorowanie niedokrwistości u pacjentów z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit

    Diagnosis, treatment and monitoring of anemia in patients with inflammatory bowel diseases
    Małgorzata Woźniak, Renata Talar‑Wojnarowska

    Streszczenie
    Niedokrwistość jest najczęstszą układową manifestacją nieswoistych chorób zapalnych jelit (NChZJ), wiąże się z istotnym pogorszeniem jakości życia chorych oraz wzrostem częstości i czasu trwania hospitalizacji. Etiopatogeneza niedokrwistości w przebiegu NChZJ jest wieloczynnikowa, główną jej komponentę stanowi niedobór żelaza oraz przewlekły stan zapalny, skutkujący niekorzystnym wpływem cytokin prozapalnych na erytropoezę. Do innych przyczyn anemii w NChZJ należą niedobór witaminy B12 i/lub kwasu foliowego oraz działania niepożądane stosowanego leczenia. Rozpoznanie różnicowe niedokrwistości pozostaje wyzwaniem klinicznym, dlatego analizowana jest rola nowych parametrów diagnostycznych, takich jak hepcydyna, białka morfogenetyczne kości oraz wskaźnik sTfR/log ferrytyny. Z uwagi na różnorodny patomechanizm niedokrwistości prawidłowe ustalenie rozpoznania jest niezbędne, aby zastosować odpowiednie leczenie. Dożylna suplementacja żelaza jest terapią pierwszego wyboru u pacjentów z klinicznie aktywną postacią NChZJ, z hemoglobiną poniżej 10 g/dl oraz u chorych wymagających leków stymulujących erytropoezę. Z kolei w przypadku niedokrwistości chorób przewlekłych istotna jest intensyfikacja terapii choroby podstawowej. Podsumowując, biorąc pod uwagę wpływ niedokrwistości na jakość życia oraz przebieg NChZJ, niezwykle ważne jest skuteczne jej leczenie i regularne monitorowanie, także u chorych w fazie remisji.


    Okołoodbytnicza postać choroby Leśniowskiego‑Crohna w pytaniach i odpowiedziach

    Perianal Crohn’s disease – questions and answers
    Paweł Siwiński, Adam Dziki, Michał Mik

    Streszczenie
    Okołoodbytnicza postać choroby Leśniowskiego‑Crohna jest olbrzymim wyzwaniem terapeutycznym. Leczenie jest długotrwałe, a jego efekty są nadal niezadowalające. Przebieg tej formy choroby jest u części pacjentów wyniszczający, z towarzyszącymi licznymi powikłaniami i prawie zawsze wymaga leczenia wielospecjalistycznego. Najlepsze efekty osiąga się z wykorzystaniem skojarzonej terapii farmakologicznej i chirurgicznej. Doświadczenie chirurga w prowadzeniu tej grupy chorych oraz ciągła współpraca z gastroenterologami w celu wyboru jak najkorzystniejszej sekwencji leczenia to czynniki poprawiające skuteczność terapii.

     

    Wskazania do przeszczepienia wątroby

    Indication to liver transplantation
    Joanna Raszeja‑Wyszomirska

    Streszczenie
    Przeszczepienie wątroby jest od ponad 50 lat uznaną procedurą leczniczą w stanach ostrej i przewlekłej niewydolności wątroby oraz w wybranych schorzeniach onkologicznych, pierwotnie lub wtórnie dotyczących wątroby. Poniższy artykuł jest przeglądem wskazań do transplantacji wątroby, zarówno wynikających z etiologii choroby wątroby, z uwzględnieniem obecnie zachodzących zmian na listach oczekujących, jak i ze zmian patofizjologicznych w przewlekłych chorobach wątroby.

     

    Intermittent fasting – kolejny ryzykowny trend żywieniowy czy dieta o udowodnionych podstawach naukowych?

    Intermittent fasting – another risky nutrition trend or diet with proven scientific evidence?
    Cezary Chojnacki, Paulina Konrad, Aleksandra Błońska

    Streszczenie
    Dieta intermittent fasting (IF) – występująca m.in. pod nazwami „głodówka okresowa” lub „post przerywany” – to termin używany do określenia schematów żywieniowych, polegających na cyklicznym i drastycznym ograniczaniu kaloryczności posiłków. W różnych odmianach stosowana jest w wielu religiach od pokoleń, ale jej wpływ na stan zdrowia nie jest wystarczająco poznany. Wyniki badań przeprowadzonych głównie na zwierzętach wskazują na jej potencjalnie korzystny wpływ na skład masy ciała, zmniejszenie ryzyka kardiometabolicznego, poprawę parametrów gospodarki węglowodanowej i lipidowej, a także zmniejszenie ryzyka chorób nowotworowych i neurodegeneracyjnych. Badania przeprowadzone na ludziach dotyczą bardzo małych grup i krótkich okresów obserwacji. Dieta IF stosowana jest głównie w leczeniu nadwagi i otyłości, ale nadal brak jest wystarczających dowodów potwierdzających jej skuteczność i bezpieczeństwo.

     

    Opis przypadku pacjenta z podniedrożnością górnego odcinka przewodu pokarmowego w przebiegu choroby Leśniowskiego-Crohna

    Case report of a patient with upper gastrointestinal tract obstruction in the course of Crohn’s disease
    Tomasz Kurowski, Bartosz Ostrowski, Maciej Kajor, Marek Hartleb

    Streszczenie
    Choroba Leśniowskiego-Crohna może rozwinąć się w każdym odcinku przewodu pokarmowego. Najczęstszą lokalizacją zmian jest końcowy odcinek jelita cienkiego i jelito grube, natomiast obecność choroby Leśniowskiego-Crohna w górnym odcinku przewodu pokarmowego jest rzadka. Wyjątkowo rzadko powstają izolowane zmiany ograniczone do dwunastnicy. Opisano przypadek zmian dwunastniczych w chorobie Leśniowskiego-Crohna u 31-letniego pacjenta z objawami niedrożności górnego odcinka przewodu pokarmowego.

     

    Zespół PPP (zapalenie trzustki, zapalenie tkanki podskórnej oraz zapalenie stawów – pancreatitis, panniculitis, polyarthritis) – opis przypadku

    PPP syndrome (pancreatitis, panniculitis, polyarthritis) – case report
    Julia Banasik, Milena Padysz, Konrad Kosztowny, Piotr Hogendorf, Adam Durczyński, Janusz Strzelczyk, Anita Gąsiorowska

    Streszczenie
    Zespół PPP obejmujący zapalenie trzustki, zapalenie tkanki podskórnej oraz zapalenie stawów to rzadka choroba o niejasnej etiopatogenezie. Występuje zwykle u pacjentów z ostrym lub przewlekłym zapaleniem trzustki lub rakiem trzustki. Rozpoznanie zespołu należy brać pod uwagę u osób z chorobą tego narządu, u których występują także zmiany skórne i stawowe. Ustalenie właściwego rozpoznania jest niezbędne do wdrożenia odpowiedniego leczenia i wymaga wielodyscyplinarnej współpracy. Praca przedstawia przypadek pacjenta z zespołem PPP i krótkie podsumowanie dostępnego piśmiennictwa.

     

    Rozpoznawanie i leczenie halitosis – punkt widzenia lekarza stomatologa

    Diagnosis and treatment of halitosis – the dentist’s point of view
    Natalia Bielecka‑Kowalska

    Streszczenie
    Halitosis jest jednym z problemów skłaniających pacjentów do wizyty u lekarza dentysty lub gastroenterologa. Jest to przewlekły, nieprzyjemny zapach z ust spotykany u pacjentów obojga płci i w różnym wieku. Dolegliwość ta poza dyskomfortem i trudnościami w kontaktach interpersonalnych może być pierwszym objawem poważnych problemów zdrowotnych. Halitoza jest zagadnieniem interdyscyplinarnym, a przyczyna może być ukryta w wielu problemach ogólnoustrojowych. Znaczną część przypadków można powiązać z chorobami zlokalizowanymi w jamie ustnej. Najczęstszymi stomatologicznymi przyczynami nieświeżego oddechu są stany zapalne w obrębie dziąseł i przyzębia oraz próchnica, w większości przypadków będące wynikiem nieprawidłowej higieny jamy ustnej. W przypadku problemów stomatologicznych, które przyczyniają się do powstania halitosis, niezwykle istotna jest profilaktyka i systematyczne wizyty kontrolne. Celem tej pracy jest przedstawienie klasyfikacji i przyczyn nieświeżego oddechu związanych z jamą ustną. Ponadto opisano diagnostykę halitozy i badanie stomatologiczne m.in. zapalenia dziąseł i przyzębia. Przedstawiono możliwości leczenia halitozy związanej z nieprawidłową higieną i jej następstwami oraz nowe możliwości terapeutyczne. Niestety nie zawsze przyczynę halitosis da się wyeliminować. Niezwykle istotnym elementem jest właściwa edukacja i motywacja pacjenta. Odpowiednio przeprowadzony indywidualny instruktaż higieny jamy ustnej, dobór odpowiednich akcesoriów higienicznych dostosowanych do potrzeb pacjenta to podstawy długotrwałego efektu terapeutycznego. Pomimo wielu badań ten problem jest powszechny i wciąż brakuje skutecznych terapii.


    Abstract
    Halitosis is one of the problems motivating the patient to visit the dentist or gastroenterologist. This is a chronic, unpleasant odor from the oral cavity. It is found in patients of both sexes and at different ages. This problem, apart from discomfort and difficulties in interpersonal contacts, may be the first symptom of serious health problems. Halitosis is an interdisciplinary problem, and the cause can be hidden in many systemic problems. A significant proportion of cases can be associated with diseases located in the mouth. The most common dental causes of bad breath are gingivitis, periodontitis, and tooth decay. In most cases, they are the result of poor oral hygiene. For dental problems that contribute to halitosis, prevention and systematic follow‑up visits are extremely important. The purpose of this work is to present the classification and causes of bad breath associated with the mouth. In addition, the diagnosis of halitosis and dental examination of gingivitis and periodontitis are described. Treatment options for halitosis associated with poor hygiene and its consequences are described, as well as new therapeutic options. Unfortunately, the cause of halitosis cannot always be eliminated. The patient’s proper education and motivation are extremely important. Properly conducted individual oral hygiene instruction, the selection of appropriate hygiene accessories tailored to the needs of the patient are the basis for a long‑term therapeutic effect. Despite many studies this problem is still widespread and still lacks effective therapies

    .

    Halitoza – punkt widzenia lekarza gastroenterologa

    Halitosis – gastroenterologist’s point of view
    Aleksandra Kaczka

    Streszczenie
    Chociaż choroby przewodu pokarmowego rzadko są przyczyną halitozy, to nieprzyjemny zapach z ust jest jednym z dość częstych powodów konsultacji u gastroenterologa. Ten uciążliwy objaw w istotny sposób ogranicza życie społeczne pacjenta, wpływa na jego relacje z bliskimi i znacznie pogarsza jakość życia. Poniższa praca omawia najważniejsze aspekty dotyczące halitozy w codziennej praktyce klinicznej, które powinny być wzięte pod uwagę w diagnostyce i ustaleniu postępowania u pacjenta zgłaszającego nieprzyjemny zapach z ust.

     

    Znaczenie witaminy D w etiopatogenezie nieswoistych chorób zapalnych jelit u dzieci

    The role of vitamin D in the pathogenesis of inflammatory bowel disease in children
    Aleksandra Kowalik , Natalia Panasiuk , Elżbieta Pac‑Kożuchowska

    Streszczenie
    Witamina D jest związkiem o działaniu plejotropowym, wykazano jej wpływ nie tylko na regulację gospodarki wapniowo‑fosforanowej, ale również na funkcjonowanie układu sercowo‑naczyniowego, oddechowego, pokarmowego, moczowego, rozrodczego, nerwowego, immunologicznego. Szczególnie interesujące wydaje się jej znaczenie dla układu immunologicznego, liczne badania naukowe przeprowadzone w ostatnich latach wykazują, że witamina D ma zdolność modulowania odpowiedzi immunologicznej, można więc nazwać ją czynnikiem immunomodulującym. W chorobach autoimmunizacyjnych zaobserwowano wpływ niskiego poziomu witaminy D na rozwój m.in. cukrzycy typu 1, stwardnienia rozsianego, reumatoidalnego zapalenia stawów oraz nieswoistych chorób zapalnych jelit.
    Nieswoiste choroby zapalne jelit to schorzenia o nieznanej dokładnie etiologii i patogenezie, wiadomo jedynie, że na zachorowanie wpływ mają czynniki genetyczne, środowiskowe i immunologiczne. Obecnie uważa się, że niedobór witaminy D może być czynnikiem immunologicznym sprzyjającym zachorowaniu na nieswoiste zapalenia jelit. Wiadomo, że deficyt witaminy D może nasilać reakcję zapalną zachodzącą w ścianie jelita, tym samym witamina D może wpływać na ciężkość zaostrzeń i długość okresów remisji. W ostatnich latach obserwuje się wzrost zachorowalności na nieswoiste zapalenia jelit, również w populacjach pediatrycznych; choroby te dotyczą coraz częściej osób przed 18. r.ż. Nieswoiste zapalenia jelit rozpoczynające się w dzieciństwie bardzo często mają cięższy przebieg w porównaniu z tymi samymi schorzeniami mającymi swój początek w wieku dorosłym. Wiedza o czynnikach mających wpływ na przebieg choroby ma istotne znaczenie w terapii nieswoistych zapaleń jelit. W pracy przedstawiono podsumowanie aktualnych doniesień na temat immunomodulującej roli witaminy D w etiopatogenezie nieswoistych zapaleń jelit.


    Zasada informowania w przypadku pacjentów geriatrycznych. Artykuł 31 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty

    Rafał Patryn



    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł
  33. Przegląd Pediatryczny 1/2021

    Przegląd Pediatryczny 1/2021

    Prawny obowiązek leczenia gruźlicy
    Legal obligation of tuberculosis treatment
    Mariusz Gawrysiak, Magdalena Kowalewska-Pietrzak

    Streszczenie
    Artykuł powstał w związku z istniejącymi w praktyce wątpliwościami odnośnie do przymusu leczenia gruźlicy, wynikającymi z błędnej interpretacji przepisów dotyczących diagnostyki i leczenia tej choroby.
    W pracy przedstawiono analizę sytuacji prawnej lekarza oraz pacjenta w związku z przymusem diagnostyki i leczenia gruźlicy na podstawie Ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1845). Dodatkowo przybliżono możliwości prawne i administracyjne przymusu diagnostyki, leczenia i zapobiegania gruźlicy, tak aby nie powodować konfliktu na linii lekarz – pacjent oraz lekarz – urzędnik i nie prowadzić do niepotrzebnych sporów wynikających z koniecznego ograniczenia autonomii pacjenta w kontekście zdrowia populacji.
    W opracowaniu uwzględniono stan prawny na dzień 1 października 2020 r.
    Słowa kluczowe: gruźlica, prawny obowiązek, przymus leczenia

     

    Biomarkery zakażenia prątkami gruźlicy u dzieci
    Biomarkers for Mycobacterium tuberculosis infection in children
    Magdalena Druszczyńska
    Streszczenie
    Gruźlica wywoływana przez Mycobacterium tuberculosis (Mtb) pozostaje jedną z najgroźniejszych chorób zakaźnych. Szacuje się, że 1/4 światowej populacji jest zakażona Mtb, a wraz z rozprzestrzenianiem się zakażenia HIV i form lekoopornych zagrożenie tą chorobą wciąż wzrasta. Dostępna szczepionka przeciwgruźlicza – BCG – zmniejsza ryzyko ciężkiego przebiegu choroby u dzieci, ale nie chroni całkowicie przed zachorowaniem na gruźlicę. Gruźlica dziecięca charakteryzuje się niespecyficznymi objawami klinicznymi i odmiennym niż u dorosłych przebiegiem choroby, co znacznie utrudnia jej rozpoznanie. Żadna z obecnie dostępnych mikrobiologicznych, serologicznych lub genetycznych metod diagnostycznych nie jest wystarczająco dobra do ustalenia rozpoznania gruźlicy u dzieci. Dużym ułatwieniem w diagnostyce gruźlicy dziecięcej może być opracowanie panelu mierzalnych wskaźników biologicznych, zwanych biomarkerami, których obecność lub określone stężenie wskazuje na stan fizjologiczny organizmu, toczący się w nim proces chorobowy bądź reakcję na wdrożone leczenie. W pracy przedstawiono krótki przegląd wytypowanych na podstawie danych literaturowych biomarkerów gruźlicy, w tym odpornościowych biomarkerów gospodarza oraz wskaźników stanowiących elementy składowe komórek wirulentnych prątków, pozwalających na diagnozowanie aktywnej i latentnej postaci tej choroby oraz mogących być pomocnymi w określaniu skuteczności stosowanej terapii.
    Słowa kluczowe: gruźlica dziecięca, biomarker, diagnostyka

    Szczepienie BCG – wczoraj, dziś, jutro…
    BCG vaccination – yesterday, today, tomorrow…
    Joanna Szymańska-Kałuża, Izabela Sardecka-Milewska, Katarzyna Siniewicz-Luzeńczyk, Magdalena Kowalewska-Pietrzak

    Streszczenie
    Polska, jako kraj ze współczynnikiem zapadalności na gruźlicę płuc z dodatnim wynikiem bakterioskopii (wysoce zakaźna) > 5/100 tys. ludności/rok, nadal nie spełnia kryteriów Światowej Organizacji Zdrowia (World Health Organization – WHO) o warunkach rezygnacji z obowiązkowych szczepień przeciw gruźlicy. W niniejszej pracy przybliżono najważniejsze zagadnienia związane ze szczepieniem BCG, z uwzględnieniem m.in.: historii szczepień, wskazań i przeciwwskazań do stosowania BCG, skuteczności oraz bezpieczeństwa, a także wyników najbardziej obiecujących badań klinicznych z prac nad wynalezieniem szczepionki nowej generacji.
    Słowa kluczowe: dzieci, szczepionka BCG

     

    Niepożądane odczyny po szczepieniu BCG. Opis przypadków
    Adverse reactions after BCG vaccination. Case report
    Anna Pankowska

    Streszczenie
    BCG to jedna z najstarszych i najbezpieczniejszych szczepionek na świecie. Zgodnie z zaleceniami WHO szczepienie BCG rekomendowane jest w krajach o wysokiej i średniej zapadalności na gruźlicę. IUATLD (International Union Against Tuberculosis and Lung Disease) zaleca powszechne szczepienie w krajach, w których zapadalność na gruźlicę płuc z dodatnim rozmazem plwociny przekracza 5/100 tys./rok przez ostatnie 3 lata.
    Niepożądane odczyny poszczepienne (NOP) zdarzają się rzadko, najczęściej mają charakter lokalny, przebiegają łagodnie i ulegają samoograniczeniu, jednak ze względu na długotrwały, czasem wielomiesięczny, okres gojenia konieczne jest stałe monitorowanie oraz dobra współpraca z rodzicami dziecka. Ciężkie, uogólnione NOP dotyczą dzieci z pierwotnymi i nabytymi zaburzeniami odporności (HIV).
    W pracy przedstawiono najczęściej obserwowane, miejscowe NOP po szczepieniu BCG.
    Słowa kluczowe: gruźlica, BCG, NOP

     

    Gruźlica płuc u dzieci – prezentacja przypadków
    Pulmonary tuberculosis in children – case report
    Kinga Zentera-Kowalewska, Joanna Kaczmarek-Woźniak, Magdalena Kowalewska-Pietrzak

    Streszczenie
    Gruźlica płuc jest chorobą zakaźną wywołaną przez kwasooporne prątki Mycobacterium tuberculosis. Jest problemem nadal aktualnym i stanowi duże wyzwanie dla współczesnej medycyny, szczególnie gruźlica wielolekooporna (multidrug resistent – MDR). W 2019 r. na świecie chorowało na gruźlicę ok. 10 mln ludzi; w Polsce zarejestrowano 5321 nowych przypadków wszystkich postaci gruźlicy. W pracy omówiono dwa przypadki aktywnej gruźlicy płuc u dzieci. Przedstawiono kolejne etapy diagnostyki i leczenia.
    Słowa kluczowe: gruźlica płuc, Mycobacterium tuberculosis, dzieci

     

    Gruźlica opłucnej u dzieci – trudności diagnostyczne i terapeutyczne. Prezentacja przypadków
    Pleural tuberculosis in children – diagnostic and therapeutic difficulties. Case report
    Katarzyna Kulińska-Szukalska, Joanna Kaczmarek-Woźniak, Elżbieta Zawistowska, Magdalena Kowalewska-Pietrzak

    Streszczenie
    Gruźlicze zapalenie opłucnej jest jedną z najczęstszych postaci gruźlicy pozapłucnej. W populacji pediatrycznej dotyczy głownie dzieci starszych i młodzieży powyżej 14. r.ż. niezmiennie zajmuje pierwsze miejsce wśród wszystkich przypadków gruźlicy pozapłucnej. Etiologię gruźliczą należy brać pod uwagę u każdego dziecka z wysiękiem w jamie opłucnej, przy braku poprawy po standardowym leczeniu empirycznym, szczególnie gdy wywiad środowiskowy potwierdza kontakt z osobą chorą na gruźlicę płuc.
    W pracy zaprezentowano opisy historii choroby dwóch nastoletnich pacjentek z gruźliczym zapaleniem opłucnej; podkreślono trudności diagnostyczne i lecznicze, z jakimi mogą się zmierzyć lekarze klinicyści podczas opieki nad dziećmi z wysiękiem w jamie opłucnej. Omówiono ogólne zasady przeciwprątkowego leczenia gruźlicy opłucnej.
    Słowa kluczowe: dzieci, gruźlica, wysięk w opłucnej

    Gruźlica obwodowych węzłów chłonnych – opis przypadku
    Tuberculosis of peripheral lymph nodes – a case report
    Beata Lewandowska, Agata Brzeska, Magdalena Kowalewska-Pietrzak

    Streszczenie
    Gruźlica obwodowych węzłów chłonnych jest drugą co częstości występowania (po gruźliczym zapaleniu opłucnej) postacią gruźlicy pozapłucnej. Wywoływana jest przez Mycobacterium tuberculosis complex, ale też przez prątki atypowe: Mycobacterium avium-intracellulare, Mycobacterium kansasii. Dawniej stosunkowo często obserwowano ją u dzieci, które spożywały niepasteryzowane mleko krowie. Choroba ta w 90% przypadków dotyczy węzłów chłonnych głowy i szyi. Przy podejrzeniu etiologii swoistej zawsze należy dążyć do bakteriologicznego lub histologicznego potwierdzenia rozpoznania. W przypadku dzieci niezwykle istotne jest zebranie dokładnego wywiadu środowiskowego, gdyż najczęściej zarażają się one od osób dorosłych z najbliższego otoczenia. W pracy przedstawiono kliniczny przypadek gruźlicy obwodowych węzłów chłonnych w materiale własnym.
    Słowa kluczowe: gruźlica, limfadenopatia, dzieci

     

    Gruźlica płuc, węzłów chłonnych wewnątrzklatkowych i opłucnej u 3-letniego dziecka
    Tuberculosis of lungs, intrathoracic lymph nodes and pleura in 3 year old child
    Kamila Woźniak, Mariusz Woźniak

    Streszczenie
    Przedstawiamy opis przypadku gruźlicy węzłów chłonnych, płuc i wysiękowego gruźliczego zapalenia opłucnej u chłopca w wieku 3 lat. Przebieg choroby u tego dziecka jest przykładem na to, że objawy gruźlicy mogą imitować wiele rożnych schorzeń, a ujemny wywiad nie wyklucza podejrzenia gruźlicy.
    Słowa kluczowe: gruźlica płuc, gruźlica węzłów chłonnych, gruźlica opłucnej, bronchofiberoskopia

     

    Rola badania bronchoskopowego w diagnostyce i leczeniu gruźlicy u dzieci na podstawie prezentowanych przypadków
    The role of bronchoscopy in diagnosing and treatment of childhood tuberculosis – case report
    Elżbieta Zawistowska, Joanna Kaczmarek-Woźniak, Beata Lewandowska, Magdalena Kowalewska-Pietrzak

    Streszczenie
    Bronchofiberoskopia jest jednym z ważnych badań wykorzystywanych w diagnostyce gruźlicy u dzieci. W trakcie endoskopii pobiera się materiał do badań mikrobiologicznych oraz ocenia wygląd drzewa tchawiczo-oskrzelowego. Badanie mikrobiologiczne bronchoaspiratu pozwala na potwierdzenie etiologii choroby. W pracy zaprezentowano przydatność wziernikowania oskrzeli w diagnostyce, wspomaganiu i monitorowaniu leczenia gruźlicy u dzieci na podstawie przypadków własnych.
    Słowa kluczowe: gruźlica, dzieci, bronchofiberoskopia, badania mikrobiologiczne

    Przydatność badania USG w monitorowaniu leczenia gruźlicy u dzieci na podstawie przypadków klinicznych
    Usefulness of ultrasound in monitoring tuberculosis treatment in children based on clinical cases
    Katarzyna Kulińska-Szukalska, Anna Pankowska, Magdalena Kowalewska-Pietrzak

    Streszczenie
    Badania ultrasonograficzne (USG) odgrywają coraz większą rolę w diagnostyce chorób układu oddechowego. Rutynowo, jako komplementarne do badań radiologicznych, stosuje się je w ocenie obecności i ilości płynu w jamie opłucnej. W ostatnich latach wzrasta rola USG w diagnostyce odmy opłucnowej, obrzęku płuc, zatorowości płucnej oraz różnorodnych procesów zapalnych.
    Dostępne w piśmiennictwie metaanalizy potwierdzają wysoką czułość i swoistość przezklatkowego badania ultrasonograficznego płuc (PBUP) w rozpoznawaniu i monitorowaniu zapalenia płuc u dzieci. Wykorzystanie ultradźwięków, jako metody nieinwazyjnej, może przynieść szczególne korzyści u tych pacjentów pediatrycznych, którzy zwykle wymagaliby wielokrotnego powtarzania badań radiologicznych w takich stanach, jak nieswoiste powikłane zapalenia płuc czy gruźlica płuc i opłucnej.
    W pracy zaprezentowano możliwości zastosowania PBUP w monitorowaniu skuteczności leczenia przeciwprątkowego u dzieci z rozpoznaną gruźlicą płuc i opłucnej w materiale własnym.
    Słowa kluczowe: dzieci, gruźlica, przezklatkowe badanie ultradźwiękowe płuc

     

    Zasłużeni dla polskiej ftyzjopediatrii
    Meritorious for the Polish phthisopediatrics
    Marek Popielarz
    Streszczenie
    W pracy zaprezentowano sylwetki lekarzy najbardziej zasłużonych w XX i XXI w. dla rozwoju polskiej ftyzjopediatrii, nauczycieli kolejnych pokoleń pulmonologów zajmujących się problemami gruźlicy dziecięcej w Polsce.
    Słowa kluczowe: polska ftyzjopediatria, pulmonolog, gruźlica

    Dowiedz się więcej
    Cena: 30,00 zł
  34. Magazyn Stomatologiczny 4/2021

    Magazyn Stomatologiczny 4/2021

    Szanowni Państwo,

    artykuły dotyczące stomatologii estetycznej zawsze cieszą się dużym zainteresowaniem, dlatego zdecydowaliśmy się aktualny numer MAGAZYNU STOMATOLOGICZNEGO poświęcić REKONSTRUKCJOM W STOMATOLOGII ESTETYCZNEJ. Pierwsza z zamieszczonych w temacie miesiąca prac prezentuje bezpośrednią biomimetyczną odbudowę kompozytem zębów siecznych po urazie, druga zaś to opis leczenia pacjenta z oligodoncją polegającego na uzupełnieniu wrodzonego braku zawiązków stałych zębów siecznych bocznych w szczęce z użyciem implantów śródkostnych obciążonych pojedynczą koroną. Natomiast w dziale STOMATOLOGIA PRAKTYCZNA mogą Państwo znaleźć między innymi pracę dotyczącą dopasowania koloru wypełnienia do tkanek zęba czy kolejny artykuł z cyklu: Wyzwania i możliwości laseroterapii w stomatologii dziecięcej.

    Jak zawsze, pod koniec numeru zamieszczamy streszczenie artykułu z piśmiennictwa światowego. Tym razem praca dotyczy rzadko spotykanej zmiany pigmentacyjnej dziąsła i błony śluzowej warg spowodowanej stosowaniem pasków wybielających zęby.

    Zapraszając do lektury numeru kwietniowego, mam nadzieję, że każdy z Państwa znajdzie w nim dla siebie coś ciekawego.
     
    prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski
    Dowiedz się więcej
    Cena: 35,00 zł

    Brak w magazynie

  35. Gastroenterologia Praktyczna 3/2021

    Gastroenterologia Praktyczna 3/2021

    Pacjent z infekcyjnym zapaleniem jelita grubego – cechy kliniczne, diagnostyka i leczenie

    Tłumaczenie artykułu: Approach to the patient with infectious colitis: clinical features, work‑up and treatment
    Tehseen Iqbal, Herbert L. DuPont

    Streszczenie
    Cel pracy
    Celem przeglądu jest omówienie definicji, przyczyn i aktualnych zaleceń dotyczących diagnostyki i leczenia ostrych infekcyjnych zapaleń jelita grubego u dorosłych, będących powszechnym problemem medycznym o zróżnicowanych przyczynach.
    Najnowsze odkrycia
    Postępowanie w ostrym zapaleniu jelita grubego u dorosłych zależy od ustalenia przyczyny. Większość postaci zakaźnego zapalenia jelita grubego można leczyć środkami przeciwdrobnoustrojowymi. Badanie multipleks PCR (reakcja łańcuchowej polimerazy, polymerase chain reaction – PCR), po którym następuje celowana hodowla patogenów PCR‑dodatnich, często umożliwia potwierdzenie aktywnej infekcji, podczas gdy standardowe metody hodowli zapewniają izolaty do sprawdzenia wrażliwości na antybiotyki, podtypowania i sekwencjonowania całego genomu.
    Podsumowanie
    Zapalenie okrężnicy może mieć różną etiologię, w tym: zakaźne zapalenie okrężnicy, zapalenie okrężnicy związane z neutropenią, polekowe zapalenie okrężnicy i nieswoiste zapalenie jelit. Niniejszy przegląd przygotowano, aby przedstawić schemat szybkiej diagnostyki i leczenia ostrego zapalenia jelita grubego w celu zapobiegania poważnym powikłaniom (np. odwodnieniu i niedożywieniu lub toksycznemu rozdęciu okrężnicy) oraz podać zalecenia dotyczące terapii przeciwdrobnoustrojowej.

     

    Probiotyki w chorobach wątroby

    Probiotics in liver diseases
    Halina Cichoż‑Lach

    Streszczenie
    Mikrobiota jelitowa odgrywa kluczową rolę w czynności jelitowego układu odpornościowego, wpływa na cały system immunologiczny w ustroju człowieka i jest istotnym czynnikiem utrzymującym hemostazę i dobrostan organizmu ludzkiego. Zaburzenie fizjologicznego składu mikrobioty jelitowej, a co za tym idzie, upośledzenie funkcji bariery jelitowej leży u postaw patogenetycznych wielu różnych chorób, także przewlekłych chorób wątroby. Próby jej modyfikacji przez stosowanie probiotyków mogą być istotnym elementem terapii. W tym artykule przedstawiono efekty stosowania wieloszczepowych probiotyków w przewlekłych chorobach wątroby. Te efekty wskazują na korzystny wpływ tej formy leczenia w niealkoholowej stłuszczeniowej chorobie wątroby i w alkoholowej chorobie wątroby. Są skuteczne w pierwotnej i wtórnej profilaktyce encefalopatii wątrobowej. Wyniki badań sugerują, że probiotyki poprawiają wydolność wątroby ocenianą w skali Childa‑Turcotte’a‑Pugha i w MELD (Model for End‑Stage Liver Disease).

    Abstract
    The gut microbiota plays a key role in the intestinal immune system, and is an important factor in maintaining hemostasis and well‑being of the human body. The disturbance of the physiological gut microbiota causes the impairment of the intestinal barrier function and is the pathogenetic basis of many different diseases, including chronic liver diseases. Attempts to modify the gut microbiota through the use of probiotics can be an important element of the therapy. This article presents the effects of multi‑strain probiotics in chronic liver diseases. They indicate the beneficial effect of probiotics in the treatment of non‑alcoholic fatty liver disease and alcohol‑related liver disease. Probiotics are effective in primary and secondary prevention of hepatic encephalopathy. The results of the research suggest that probiotics improve liver efficiency assessed by the Child‑Turcotte‑Pugh scale and Model for End‑Stage Liver Disease (MELD).

     

    Personalizacja leczenia wedolizumabem w nieswoistych chorobach zapalnych jelit: dożylna lub podskórna postać leku w podtrzymaniu remisji

    Personalisation of treatment with vedolizumab in inflammatory bowel disease: intravenous or subcutaneous administration for maintenance therapy
    Edyta Zagórowicz

    Streszczenie
    Wedolizumab (Entyvio) jest monoklonalnym przeciwciałem skutecznym w terapii wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Leśniowskiego‑Crohna. Po 3‑4 dawkach podawanych dożylnie w celu indukcji remisji u chorych z poprawą kliniczną stosuje się leczenie podtrzymujące. Początkowo dysponowano wyłącznie Entyvio do podawania dożylnego, ale niedawno zarejestrowano drugą postać leku do podawania podskórnego, która w badaniu klinicznym z udziałem pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego była podobnie skuteczna jak postać dożylna. Następnie skuteczność podskórnej postaci leku w leczeniu podtrzymującym potwierdzono w chorobie Leśniowskiego‑Crohna. W artykule omówiono aktualne schematy leczenia wedolizumabem z wykorzystaniem obu postaci. Przedstawiono również dane z piśmiennictwa na temat preferencji pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi w odniesieniu do dożylnego i podskórnego stosowania leków biologicznych. Chociaż wielu pacjentów preferuje leczenie preparatami podskórnymi w warunkach domowych, to inni czują się bezpieczniej, gdy otrzymują lek z rąk fachowego personelu, i nie będą zainteresowani przejściem z leczenia dożylnego na leczenie podskórne.

    Abstract
    Vedolizumab (Entyvio) is a monoclonal antibody effective in the treatment of ulcerative colitis and Crohn’s disease. Following 3 to 4 intravenous doses for induction of remission, the patients who respond are given maintenance therapy. Initially, solely intravenous formulation of Entyvio was available. Recently, following the completion of a clinical trial in ulcerative colitis patients, Entyvio for subcutaneous injections have been permitted for use. In the study the efficacy of the subcutaneous formulation was equal to the intravenous one. Next, the efficacy of the subcutaneous formulation in maintenance treatment was confirmed in Crohn’s disease. In the paper, current treatment algorithms using both formulation of vedolizumab have been discussed. Data from the literature on preferences of patients with autoimmune diseases concerning intravenous or subcutaneous treatment with biological drugs have also been presented. A proportion of patients prefer subcutaneous injections at home, but others feel safe when their drugs are administered by medical staff and will not be interested in the switch from intravenous to subcutaneous treatment.

     

    Leczenie inhibitorem pompy protonowej – i co dalej?

    Treatment with a proton pump inhibitor – and what next?
    Barbara Skrzydło‑Radomańska

    Streszczenie
    Inhibitory pompy protonowej to najskuteczniejsza w terapii chorób zależnych od kwasu solnego (wrzód trawienny żołądka i dwunastnicy, eradykacja Helicobacter pylori, choroba refluksowa przełyku, dyspepsja czynnościowa, gastropatia wywołana niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, zespół Zollingera‑Ellisona) i rozpowszechniona grupa leków. Trzy ostatnie wymienione choroby stanowią wskazanie do długotrwałej terapii, której możliwymi następstwami mogą być powikłania infekcyjne (zakażenia jelitowe, rozrost bakteryjny w jelicie cienkim, zaburzenia mikrobioty) oraz zaburzenia wchłaniania (witaminy B12, wapnia, magnezu i żelaza). Grupą szczególnie zagrożoną wystąpieniem tych chorób są pacjenci po 65. r.ż., należy więc pamiętać o weryfikacji i rewaluacji wskazań. Odstawianie leczenia hiposekrecyjnego za pomocą inhibitorów pompy protonowej należy przeprowadzać stopniowo, redukując ich dawki, aby uniknąć efektu zwiększonego wydzielania kwasu „z odbicia”. Pomocne może być stosowanie leków działających miejscowo w przełyku i żołądku (alkalizujących, alginianów oraz osłaniających i kojących błonę śluzową) w formie preparatów monoskładnikowych i złożonych.

    Abstract
    Proton pump inhibitors (PPI) are the most effective in the treatment of hydrochloric acid‑related diseases (peptic ulcer of stomach and duodenum, Helicobacter pylori eradication, gastroesophageal reflux disease, functional dyspepsia, gastropathy caused by non‑steroidal anti‑inflammatory drugs, Zollinger‑Ellison syndrome) and a widely used group of drugs. The last three diseases are an indication for long‑term therapy, the possible consequences of which may include infectious complications (intestinal infections, small intestine bacterial overgrowth – SIBO, microbiota disorders) and malabsorption (of vitamin B12, calcium, magnesium and iron). The group particularly at risk of their occurrence are patients over 65 years of age, so it is important to remember about the verification and revaluation of indications. The withdrawal of hyposecretion treatment with PPI should be carried out gradually reducing their doses in order to avoid gastric acid rebound effect. It may be helpful to use drugs acting locally in the esophagus and stomach (alkalising, alginate, and preparations enhancing the protective barrier of esophageal mucosa) in the form of mono‑and complex preparations.

     

    Heterotopia żołądkowa w przewodzie pokarmowym – diagnostyka i postępowanie

    Gastric heterotopy – diagnosis and managment
    Marek Romanowski, Aleksandra Kaczka

    Streszczenie
    Ektopia żołądkowa to obecność błony śluzowej charakterystycznej dla żołądka w różnych częściach przewodu pokarmowego. Najczęściej stwierdza się ją w proksymalnej części przełyku, dwunastnicy, jelicie cienkim i w odbytnicy. Częstość występowania jest zróżnicowana: w części szyjnej przełyku wynosi do ok. 18,5%, w dwunastnicy ok. 1,9%, natomiast w odbytnicy ok. 2,9%. Podobnie jak prawidłową błonę śluzową żołądka tkankę heterotopii może kolonizować Helicobacter pylori. Zazwyczaj ektopie żołądkowe są znaleziskami przypadkowymi i bezobjawowymi. Najczęściej objawy zgłaszają pacjenci z ektopią żołądkową zlokalizowaną w proksymalnej części przełyku. U tych chorych mogą wystąpić powikłania, takie jak: zwężenie, owrzodzenie z krwawieniem, przetoka, gruczolaki czy gruczolakoraki. Diagnostyka opiera się głownie na badaniach endoskopowych: gastroduodenoskopii, endosonografii czy kolonoskopii w wypadku podejrzenia ektopii w odbytnicy. Nie ma dotychczas wytycznych dotyczących leczenia ani nadzoru pacjentów ze stwierdzoną heterotopią żołądkową.

    Abstract
    Gastric heterotopy is the presence of the gastric mucosa in different parts of the gastrointestinal tract. It is most often found in the proximal part of the esophagus, duodenum, small intestine and rectum. The incidence varies: in the cervical part of the esophagus it is up to about 18.5%, in the duodenum about 1.9%, and in the rectum about 2.9%. Like normal gastric mucosa, heterotopia tissue may be colonized by Helicobacter pylori. Usually, gastric ectopies are asymptomatic and found coincidentally during endoscopic tests. The symptoms are most often reported by patients with gastric ectopy located in the proximal part of the esophagus. These patients may develop complications such as: stenosis, ulceration with bleeding, fistulas, adenomas or adenocarcinoma. Diagnostics is mainly based on endoscopic examinations: gastroduodenoscopy, endosonography or colonoscopy in the case of suspected ectopy in the rectum. To date, there are no treatment or surveillance guidelines for patients with known gastric heterotopy.

     

    Zmiany w obrębie układu pokarmowego w przebiegu mukowiscydozy u dzieci

    Changes in the digestive system in the course of cystic fibrosis in children
    Sabina Więcek, Urszula Grzybowska‑Chlebowczyk

    Streszczenie
    Mukowiscydoza (cystic fibrosis – CF) jest uwarunkowaną genetycznie – autosomalnie recesywnie [mutacja genu CFTR (cystic fibrosis transmembrane conductance regulator)] – przewlekłą chorobą wieloukładową. Dotyczy przede wszystkim układu oddechowego i pokarmowego, w tym wątroby i trzustki. Najczęstsze objawy CF ze strony przewodu pokarmowego są związane z niewydolnością zewnątrzwydzielniczą trzustki powodującą zaburzenia trawienia i wchłaniania, przewlekłą biegunkę tłuszczową, bóle brzucha, a w następstwie niedobór masy ciała i wzrostu. Rzadziej obserwuje się zmiany w obrębie wątroby i dróg żółciowych pod postacią stłuszczenia wątroby, włóknienia ogniskowego, marskości wątroby i nadciśnienia wrotnego. Jedną z manifestacji mukowiscydozy może być niedrożność smółkowa, często powiązana w późniejszych okresach życia z zespołem DIOS (distal intestinal obstruction syndrome) i/lub zaparciem stolca. W grupie pacjentów z CF częściej niż populacyjnie obserwuje się występowanie przerostu bakteryjnego jelita cienkiego, refluksu żołądkowo‑przełykowego i/lub zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego. W pracy omówiono patomechanizm powstawania zmian w obrębie układu pokarmowego w przebiegu mukowiscydozy, objawy kliniczne i postępowanie diagnostyczno‑terapeutyczne.

    Abstract
    Cystic fibrosis (CF) is a genetically determined – autosomal recessive [mutation of the CFTR (cystic fibrosis transmembrane conductance regulator) gene] – chronic, multi‑system disease, mainly affecting the respiratory and digestive systems, including the liver and pancreas. The most common gastrointestinal symptoms are related to pancreatic exocrine insufficiency, causing digestive and absorption disorders, chronic fatty diarrhea, abdominal pain, and subsequent body mass and growth deficiency. Less frequent changes in the liver and bile ducts in the form of fatty liver, focal fibrosis, liver cirrhosis and portal hypertension are observed. One of the manifestations of cystic fibrosis may be meconium ileus, often associated later in life with DIOS (distal intestinal obstruction syndrome) and/ or constipation. Small intestine bacterial overgrowth, gastroesophageal reflux and/or gastrointestinal motility disorders are more frequently observed in the group of CF patients. This paper discusses the pathomechanism of changes in the digestive system in the course of cystic fibrosis, clinical symptoms, and diagnostic and therapeutic procedures.

     

    Rozedma podskórna jako rzadkie powikłanie kolonoskopii

    Subcutaneous emphysema as a rare complication of colonoscopy
    Ilona Savochka, Joanna Pietras, Andrzej Modrzejewski, Mirosław Parafiniuk

    Streszczenie
    Badania endoskopowe należą do często wykonywanych badań diagnostycznych. Są one bardzo bezpieczne – ryzyko wystąpienia poważnych powikłań kolonoskopii wynosi ok. 1%. Wzrasta ono u pacjentów w starszym wieku, z chorobą uchyłkową lub chorobami zapalnymi jelit. Praca powstała ze względu na nieliczną w języku polskim literaturę dotyczącą rozedmy podskórnej. W artykule opisano przypadek rzadkiego powikłania po wykonaniu badania kolonoskopii z polipektomią w postaci obszernej rozedmy podskórnej u młodego mężczyzny. W medycynie dość często słyszy się o rozedmie podskórnej, która najczęściej towarzyszy odmie opłucnowej jako skutek urazu klatki piersiowej. Bardzo rzadko natomiast rozedma występuje przy wykonywaniu rutynowych badań skriningowych. W pracy opisano mechanizm powstawania rozedmy podskórnej i rozprzestrzenianie się jej na różne okolice ciała. Kluczową rolę w tym mechanizmie odgrywa system powięziowy, dzięki któremu różne obszary organizmu człowieka mają możliwość komunikacji między sobą. Przedstawiono ponadto sposób postępowania z pacjentem, u którego wystąpiło powikłanie w postaci rozedmy podskórnej. Z reguły nie jest to sytuacja zagrażająca życiu człowieka, natomiast jest to objaw, który wymaga pilnej diagnostyki. Bardzo ważne w takim wypadku są ocena rozległości uszkodzenia i stan kliniczny pacjenta.

    Abstract
    Endoscopic examinations are frequently performed diagnostic tests. They are very safe – in the case of colonoscopy, the risk of serious complications is about 1%. The risk of complications is higher in elderly patients with diverticulitis or inflammatory bowel disease. This work was created due to the scarce amount of Polish literature on subcutaneous emphysema. The article presents a case of a rare complication of an extensive subcutaneous emphysema following a colonoscopy examination with polypectomy in a young male. The patient did not suffer from any chronic diseases. In the medical literature when the subcutaneous emphysema is described, it usually is linked with a pneumothorax as a result of a chest injury. It is very rarely discussed as a complications of a routine screening test. The article also explains the mechanism of subcutaneous emphysema development and its spreading to different parts of the body. A key role in this mechanism plays the fascia system, thanks to which the additional different areas of the body can communicate with each other. The article also includes a list of methods of dealing with a patient who developed a complication in the form of subcutaneous emphysema. As a rule, it is not a life threatening situation, but it is a symptom that requires urgent diagnosis. In such a case, it is very important to assess the extent of the damage and the clinical condition of the patient.

     

    Pemfigoid w przebiegu raka jelita grubego – opis przypadku

    Pemphigoid in the course of colorectal cancer – a case report
    Julia Banasik, Anita Gąsiorowska

    Streszczenie
    Zespoły paraneoplastyczne to zaburzenia czynności układów i narządów wynikające z toczącego się procesu nowotworowego. Objawy paranowotworowe towarzyszą różnym nowotworom, najczęściej występują w przebiegu raka płuca, piersi, nowotworów ginekologicznych i hematologicznych. Niespecyficzność objawów i ich różnorodność często prowadzą do problemów diagnostycznych. Praca przedstawia opis przypadku pacjenta ze zmianami skórnymi w przebiegu raka jelita grubego.

    Abstract
    Paraneoplastic syndromes are system and organ dysfunctions resulting from the ongoing neoplastic process. Paraneoplastic symptoms accompany various neoplasms, most often in the course of lung cancer, breast cancer, gynaecological and haematological cancers. The non‑specificity of symptoms and their diversity often lead to diagnostic problems. The paper presents a case report of a patient with skin lesions in the course of colorectal cancer.

     

    Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego o zróżnicowanej etiologii – opis przypadku

    Pseudomembranous colitis of various aetiology – a case report
    Ewa Walecka‑Kapica, Marta Siedlecka, Agnieszka Wierzchniewska‑Ławska

    Streszczenie
    Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego (pseudomembranous colitis – PMC) jest stanem zapalnym jelita charakteryzującym się występowaniem specyficznych, szarożółtych błon rzekomych, które tworzą się na powierzchni błony śluzowej jelita grubego. Choroba objawia się biegunką, dolegliwościami bólowymi brzucha, współistniejącą gorączką, wysokim stężeniem surowiczym białka C‑reaktywnego i leukocytozą. Rozwój rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego w głównej mierze wiąże się z kolonizacją jelita przez bakterie Clostridioides difficile. Przy braku potwierdzenia zakażenia należy szukać innych, mniej powszechnych etiologii. W artykule zaprezentowano opis przypadku 76‑letniej pacjentki z rozpoznanym wieloletnim wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, dotychczas leczonej preparatami kwasu 5‑aminosalicylowego (5‑aminosalicylic acid – 5‑ASA), bez wywiadu steroidoterapii lub immunosupresji, hospitalizowanej z powodu bólu brzucha z towarzyszącą śluzowo‑krwistą biegunką.

    Abstract
    Pseudomembranous colitis is an inflammatory condition of the colon characterized by elevated yellow‑white plaques that connect to form pseudomembranes on the mucosa. Patients with the condition commonly present with diarrhoea, abdominal pain, fever, elevated level of C‑reactive protein and leucocytosis. Pseudomembranous colitis is often associated with Clostridioides difficile infection. If Clostridioides difficile is excluded, then other less common aetiologies should be ruled out to identify the correct diagnosis. This paper presents the case of 76‑years old woman with long‑term diagnosis of colitis ulcerosa with no history of steroids or immunosuppressive therapy, but only 5‑aminosalicylic acid (5‑ASA) preparation, hospitalized with abdominal pain common with diarrhoea with blood and pus.


    Postępowanie lekarza podczas szczepień ochronnych

    Rafał Patryn












     

    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł
  36. Magazyn Stomatologiczny 12/2021

    Magazyn Stomatologiczny 12/2021

    Szanowni Państwo,

    tematem miesiąca grudniowego numeru „Magazynu Stomatologicznego” jest PACJENT O SPECJALNYCH POTRZEBACH. W dziale tym zamieściliśmy dwie prace. Pierwsza z nich dotyczy phantom bite syndrome – rzadkiego schorzenia neurologicznego, druga zaś prezentuje problem leczenia stomatologicznego pacjenta niepełnosprawnego. W dziale STOMATOLOGIA PRAKTYCZNA moją uwagę zwrócił artykuł dotyczący odbudowy zębów po leczeniu endodontycznym oraz reportaż kliniczny prezentujący materiały kompozytowe o zmiennej konsystencji do jednoetapowego wykonywania wypełnień typu bulk‑fill. Jak zawsze pod koniec numeru zamieściliśmy streszczenie z piśmiennictwa światowego. Tym razem jest to praca dotycząca postępowania w przypadku powikłania związanego z leczeniem ortodontycznym. Streszczenie jest opatrzone komentarzem specjalisty. Jako że święta za pasem, chciałbym życzyć Naszym Czytelnikom zdrowych i spokojnych Świąt Bożego Narodzenia. Niechaj będzie to szczególny czas, który pozostawi w Państwa wspomnieniach same miłe chwile spędzone w gronie najbliższych.

    prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski

    Dowiedz się więcej
    Cena: 48,00 zł

    Brak w magazynie

  37. Przegląd Pediatryczny 4/2021

    Przegląd Pediatryczny 4/2021

    Zalecenia Konsultantów krajowych w sprawie szczepień przeciwko SARS-CoV-2 u dzieci z chorobami nowotworowymi lub po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych
    Recommendations of National Consultants on vaccination against SARS-CoV-2 in children with malignancies or after hematopoietic cell transplantation
    Jan Styczyński, Sylwia Kołtan

    Streszczenie
    W związku z narastającą liczbą zakażeń SARS-CoV-2 i ryzykiem poważniejszego przebiegu COVID-19 u zdrowych dzieci należy wnioskować, że pacjenci pediatryczni z dysfunkcjami immunologicznymi mogą być tym bardziej narażeni na ciężki przebieg choroby, ze zgonem włącznie. Dlatego niezwykle ważne jest opracowanie i promowanie szczepień ochronnych w tej szczególnej grupie. Niniejsza propozycja Konsultantów krajowych w dziedzinie hematologii i onkologii dziecięcej oraz immunologii klinicznej opiera się głownie na rekomendacjach ECIL-9. Ze względu na zdobywaną wiedzę i szybko zmieniające się rekomendacje rożnych gremiów [np. Center for Disease Control (CDC), Food and Drug Administration (FDA), European Medicines Agency (EMA)] konieczna jest stała aktualizacja zaleceń, a także indywidualna ocena bilansu ryzyko/korzyść w odniesieniu do pacjentów ze szczególnie dużym ryzykiem słabej odpowiedzi poszczepiennej.
    Słowa kluczowe: dzieci, szczepienia, COVID, choroby nowotworowe, przeszczepienie, HCT

     

    Leczenie wodobrzusza u dzieci z marskością wątroby
    Management of ascites in children with cirrhosis
    Joanna Ryżko, Ryszard Grenda, Irena Jankowska

    Streszczenie
    Do najistotniejszych objawów marskości wątroby należy wodobrzusze. Ważną rolę w jego powstaniu odgrywa nadciśnienie wrotne i retencja sodu w wyniku zaburzenia czynności nerek. W artykule przedstawiono zasady postępowania w wypadku wystąpienia wodobrzusza u dzieci z marskością wątroby.
    Słowa kluczowe: marskość wątroby, dzieci, wodobrzusze, zespół wątrobowo-nerkowy

     

    Błahe i poważne przyczyny konsultacji kardiologicznych u dzieci i młodzieży w czasie pandemii COVID-19. Wybrane problemy
    Insignificant and serious reasons for cardiological consultations in children and adolescents during the COVID-19 pandemic. Selected problems
    Aleksandra Morka, Magdalena Czerżyńska, Bogusław Mazurek, Ewa Moric-Janiszewska, Sebastian Stec, Lesław Szydłowski

    Streszczenie
    Problemy kardiologiczne u dzieci są częstym powodem konsultacji przeprowadzanych w trybie dyżurowym. Obecnie w związku z pandemią wywołaną wirusem SARS-CoV-2 zachodzi konieczność ograniczania niepotrzebnych kontaktów i wszelkie konsultacje powinny być uzasadnione. Istnieją jednak problemy kardiologiczne, które mogą być niebezpieczne dla zdrowia dziecka, wśród błahych powodów konsultacji mogą być istotne nieprawidłowości wymagające szczegółowej diagnostyki i podjęcia leczenia. Z tego powodu lekarz rodzinny czy lekarz pediatra powinien przeprowadzić rzetelną ocenę wstępną uwzględniającą to, czy konsultacja kardiologiczna jest konieczna. Jeżeli tak, to czy trzeba ją odbyć w trybie nagłym, czy może być badaniem zaplanowanym.
    Słowa kluczowe: konsultacja kardiologiczna, dzieci, szmery, omdlenia, arytmia

     

    Rola profilaktyki przed- i poekspozycyjnej zakażeń wirusem wścieklizny u dzieci
    The role of pre- and post-exposure prophylaxis of Rabies virus infection in children
    Katarzyna Zabłocka, Anna Wieczorek, Aleksandra Ostrowska, Carlo Bieńkowski, Maria Pokorska-Śpiewak

    Streszczenie
    Wścieklizna jest śmiertelną chorobą zakaźną wywoływaną przez wirusa z rodzaju Lyssavirus, z rodziny Rhabdoviridae. Do zakażenia dochodzi najczęściej w wyniku ugryzienia człowieka przez chore zwierzę. Od ponad dekady nie odnotowano w Polsce przypadków zachorowania na wściekliznę wśród ludzi. Nie oznacza to jednak, że zagrożenie to zostało całkowicie wyeliminowane. Nadal stwierdzane są przypadki zakażeń wśród zwierząt. Leczenie wścieklizny ma charakter wyłącznie objawowy, a brak skutecznej metody zwalczania wirusa w organizmie nieuchronnie prowadzi do zgonu chorego. Istotną rolę w zapobieganiu szerzenia się choroby odgrywa właściwa profilaktyka. W sytuacji bezpośredniego narażenia na czynnik zakaźny, oprócz odpowiedniego oczyszczenia rany, stosuje się procedurę poekspozycyjną w postaci uodpornienia czynnego lub czynno-biernego, polegającą na podaniu cyklu szczepień zgodnie ze schematem pięciodawkowym (Essen – kolejne dawki odpowiednio w dniach: 0., 3., 7., 14. i 28.) lub czterodawkowym (Zagrzeb – dwie dawki w dniu 0., a następnie po jednej w dniach: 7. i 21.) oraz ewentualnie swoistej immunoglobuliny. Osobom uprzednio uodpornionym podaje się dwie dawki szczepienia w dniach: 0. i 3. W przypadku osób narażonych na kontakt z patogenem w sytuacjach zawodowych lub podczas podroży podaje się trzy dawki szczepienia przedekspozycyjnego w dniach: 0., 7. i 28. (lub 21.) oraz dawkę przypominającą po upływie roku. Należy pamiętać, że wściekliźnie można skutecznie zapobiegać jedynie dzięki odpowiedniej profilaktyce, dlatego warto edukować rodziców o konieczności jej wdrażania u dzieci i uświadamiać właścicieli zwierząt o potrzebie ich szczepienia.
    Słowa kluczowe: wścieklizna, profilaktyka poekspozycyjna, szczepienie

     

    Endometrioza jako przyczyna bólu podbrzusza i bolesnego miesiączkowania u dziewczynek
    Endometriosis as a cause of lower abdominal pain and dysmenorrhea in girls
    Magdalena Kajdos, Dorota Kolasa-Zwierzchowska, Tomasz Stetkiewicz, Marek Nowak, Krzysztof Szyłło

    Streszczenie
    Bolesne miesiączkowanie (dysmenorrhea) dotyka od 50% do 90% dziewczynek i młodych kobiet. Stanowi istotny problem w tej grupie wiekowej, ponieważ negatywnie wpływa na ogólny stan zdrowia dziecka i jego stan emocjonalny. Jest jedną z głównych przyczyn absencji w szkole nastoletnich dziewczynek. 90% bolesnego miesiączkowania spowodowane jest fizjologicznymi procesami zachodzącymi w czasie owulacyjnych cykli miesiączkowych. W pozostałych przypadkach należy upatrywać patologię w obrębie miednicy mniejszej, zwłaszcza przy braku poprawy po zastosowaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych i dwuskładnikowej antykoncepcji hormonalnej. Endometrioza jest jedną z częstszych przyczyn wtórnego bolesnego miesiączkowania. Dotyka coraz młodszych dziewczynek, w tym tych jeszcze niemiesiączkujących. Rozpoznanie i leczenie tego schorzenia jest trudne. Nierzadko wymaga współpracy kilku specjalistów przed ustaleniem ostatecznego rozpoznania. W leczeniu endometriozy stosuje się farmakoterapię oraz metody zabiegowe.
    Słowa kluczowe: nastolatki, bolesne miesiączkowanie, endometrioza

    Suplementacja witaminy K u noworodków
    Supplementation of vitamin K in newborns
    Katarzyna Dziedzic, Elżbieta Jakubowska-Pietkiewicz

    Streszczenie
    Witaminę K odkryto prawie 100 lat temu i od tego czasu nieustannie jest ona przedmiotem badań wielu naukowców. W kwietniu 2016 r. opublikowano wytyczne European Society for Pediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition dotyczące profilaktyki krwawienia z niedoboru witaminy K, w których pojawiała się rekomendacja co do konieczności przygotowania lokalnych wytycznych i monitorowania przypadków tych krwawień. Ma to na celu zapewnienie przestrzegania zaleceń i ocenę ich skuteczności. Rok 2016 był przełomowy dla stosowania witaminy K w grupie noworodków również w Polsce. Wówczas opublikowano nowe zalecenia dotyczące suplementacji tej witaminy, które wywołały liczne spory. Od tego czasu trwają dyskusje nad wskazaniem optymalnej drogi podaży i skutecznej dawki zapobiegającej krwawieniom z niedoboru witaminy K. Liczne badania wskazują, że zalecane przed 2016 r. dawki 25 μg/dobę i 150 μg/dobę witaminy K u dzieci karmionych piersią nie zapobiegają krwawieniom z niedoboru witaminy K. Obecnie kluczową rolę w profilaktyce krwawienia z niedoboru witaminy K odgrywa domięśniowa podaż 1 mg witaminy K po urodzeniu. Profilaktykę wyłącznie drogą doustną należy stosować, jeśli występują przeciwwskazania do iniekcji i u dzieci, których rodzice odmawiają domięśniowego podania witaminy K. Obowiązujące schematy profilaktyki różnią się między krajami co do dawki witaminy K, jej drogi podania i liczby dawek.
    Słowa kluczowe: witamina K, noworodek, krwawienie z niedoboru witaminy K



    Analiza wybranych czynników ryzyka oparzenia u dzieci
    Analysis of selected burn risk factors in children
    Leszek Marzec, Grażyna Skotnicka-Klonowicz, Janusz Piotr Sikora

    Streszczenie
    Oparzenia wśród dzieci zdarzają się często i dotyczą ponad połowy wszystkich oparzeń na świecie. Istotny wpływ na ich występowanie mają m.in. czynniki demograficzne, socjalne, miejsce zamieszkania oraz pora roku i dnia, ale rozwój cywilizacyjny może ten wpływ różnicować.
    Cel pracy. Sprawdzenie, czy wybrane czynniki ryzyka oparzeń u dzieci, takie jak płeć, wiek, miejsce zamieszkania, pora roku i pora dnia, pozostają nadal aktualne.
    Materiał i metody. Analiza retrospektywna dotyczyła 117 historii chorób dzieci do 18. r.ż., przyjętych w ciągu 24 godzin od oparzenia na Oddział Chirurgii Dziecięcej Szpitala Wojewódzkiego im. Zofii z Zamoyskich Tarnowskiej w Tarnobrzegu w okresie 1.01.2014-31.12.2017. Analizowano wybrane czynniki ryzyka oparzenia, takie jak: płeć, wiek, miejsce zamieszkania, porę roku i porę dnia. Uzyskane wyniki poddano analizie statystycznej i porównano z wynikami prac innych autorów.
    Wyniki. W analizowanym materiale stwierdzono brak istotnego wpływu na częstość oparzeń: płci (p = 0,079), miejsca zamieszkania (p = 0,698) i pory roku (p = 0,095). Wykazano natomiast istotny wpływ wieku – częstsze występowanie oparzeń w wieku 2-3 lat (p < 0,001) – i sporadyczność występowania oparzeń w nocy (p < 0,001).
    Wnioski. Uzyskane wyniki badania własnego wskazują na brak wpływu globalnie zmieniających się warunków życia na czynniki ryzyka oparzeń u dzieci. Jednocześnie potwierdzono, że najistotniejszym czynnikiem ryzyka oparzeń jest wiek dziecka, szczególnie do 3. r.ż.
    Słowa kluczowe: oparzenie, dziecko, czynniki ryzyka



    Ocena seroprewalencji i czynników ryzyka występowania zakażenia Toxocara spp. wśród dzieci w trakcie leczenia onkologicznego
    Assessment of seroprevalence and risk factors for Toxocara spp. in children under oncological treatment
    Aleksandra Oszer, Bartłomiej Pawlik, Justyna Walenciak, Monika Zjawiona, Joanna Trelińska, Beata Zalewska-Szewczyk, Wojciech Młynarski, Szymon Janczar

    Streszczenie
    Wstęp. Toksokaroza jest chorobą pasożytniczą wywoływaną przez larwy glisty psiej (Toxocara canis) lub glisty kociej (Toxocara cati). Ze względu na nieswoiste objawy choroba ta często stwarza trudności diagnostyczne. Dzieci w trakcie leczenia onkologicznego mają obniżoną odporność, co zwiększa ryzyko chorób bakteryjnych, wirusowych i pasożytniczych. Celem badania była ocena częstości występowania i czynników ryzyka zakażenia Toxocara spp. wśród dzieci w trakcie leczenia onkologicznego.
    Materiał i metody. Badanie przeprowadzono wśród 106 dzieci, w tym 48 dziewcząt i 58 chłopców, w wieku od 9 miesięcy do 17 lat, pozostających pod opieką Kliniki Pediatrii, Onkologii i Hematologii. Wykonano badania serologiczne w kierunku Toxocara spp. (ELISA IgG) i oznaczenie stężenia immunoglobuliny E w surowicy. Wśród pacjentów i ich opiekunów zebrano ponadto krotką ankietę dotyczącą: miejsca zamieszkania, posiadania zwierzęcia domowego, rozpoznania choroby zasadniczej i stosowania immunoglobulin w trakcie leczenia.
    Wyniki badań. Pozytywny wynik badania w kierunku zakażenia Toxocara spp. uzyskano u 8 pacjentów, nierozstrzygający u 5 dzieci. Seroprewalencję oszacowano na ok. 12% populacji dzieci leczonych z powodu chorób onkologicznych. Wśród tej grupy u 2 pacjentów obserwowano jednoczesny wzrost stężenia IgE, u jednego z nich wiązało się to również z przewlekłymi objawami zapalenia górnych i dolnych dróg oddechowych. Po zastosowaniu leczenia celowanego (albendazolu) uzyskano poprawę. Nie znaleziono statystycznie istotnego związku między zakażeniem a wiekiem, płcią, posiadaniem zwierzęcia czy rodzajem choroby zasadniczej. Jedynie zamieszkiwanie na terenach wiejskich istotnie zwiększało ryzyko zakażenia.
    Wnioski. Toksokaroza jest częstą chorobą pasożytniczą i może wystąpić u dzieci w trakcie leczenia onkologicznego. W naszym badaniu nie stwierdzono istotnych czynników ryzyka zakażenia Toxocara, które pozwoliłyby wyróżnić grupę pacjentów ze szczególnymi wskazaniami do wykluczenia tego zakażenia. W związku z tym zaleca się oznaczanie miana przeciwciał IgG w kierunku Toxocara spp. u każdego dziecka w trakcie leczenia onkologicznego z przewlekłymi, niewyjaśnionymi objawami ze strony dróg oddechowych, wątroby, skory, mózgowia, narządu wzroku i/lub z eozynofilią.
    Słowa kluczowe: Toxocara spp., choroby onkologiczne, dzieci


    Krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego u niemowlęcia – diagnostyka różnicowa na podstawie przypadku
    Lower gastrointestinal bleeding in infants – case based differential diagnosis
    Tomasz Krakowiak, Małgorzata Modzelewska-Hołyńska, Ewa Toporowska-Kowalska

    Streszczenie
    Krwawienie z przewodu pokarmowego u dzieci stanowi niepokojący objaw kliniczny, który może wynikać zarówno z chorób ogólnoustrojowych, jak i patologii w zakresie przewodu pokarmowego. Ostre krwawienie u małego dziecka w związku ze stosunkowo małą objętością krwi krążącej może stanowić ryzyko rozwinięcia się wstrząsu hipowolemicznego. W związku z tym pacjenci wymagają szerokiej diagnostyki różnicowej, z uwzględnieniem badań laboratoryjnych i specjalistycznych.
    Słowa kluczowe: pediatria, krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego, alergia pokarmowa


    Autoimmunologiczne zapalenie mózgu z przeciwciałami przeciwko receptorom NMDA u 13-letniej pacjentki – studium przypadku
    Autoimmune encephalitis with anti-NMDA receptor antibodies in a 13-year-old patient – a case study
    Iwona Klisowska, Mariola Seń, Barbara Grabowska, Karolina Chwast

    Streszczenie
    Wprowadzenie. Autoimmunologiczne zapalenie mózgu z przeciwciałami przeciwko receptorom N-metyl-D-asparaginowym (anti-N-methyl-D-aspartate receptor – NMDAR) po raz pierwszy opisano w 2007 r. W większości przypadków obecność przeciwciał anty-NMDAR to paraneoplastyczny objaw pierwotnego guza – najczęściej potworniaka jajników. We wczesnym stadium choroby występują objawy psychiatryczne, później – neurologiczne. Choroba pierwotnie została opisana jako paranowotworowa.
    Cel pracy. Zobrazowanie przebiegu diagnostyki i leczenia oraz problemów pielęgnacyjnych u 13-letniej pacjentki.
    Materiał i metody. W opracowaniu zastosowano metodę case study i przedstawiono proces pielęgnowania pacjentki, a także analizę dokumentacji medycznej i wywiad.
    Wyniki. Opisywana choroba neurologiczna jest mało znanym, uleczalnym schorzeniem, którego leczenie przyczynowe jest możliwe w przypadku poznania etiologii. Istotnym elementem w leczeniu i pielęgnacji jest badanie fizykalne ze szczegółowo zebranym wywiadem pozwalającym na zaplanowanie terapii i procesu pielęgnacyjnego. Ważnym celem leczenia u młodych chorych jest immunoterapia pierwszego rzutu.
    Wnioski. 1. W opiece pielęgniarskiej nad pacjentem chorym na autoimmunologiczne zapalenie mózgu nie ma opracowanych standardów ani schematów. 2. Opieka powinna opierać się na wielokierunkowym i indywidualnym traktowaniu chorego ze względu na szerokie spektrum objawów. 3. Wyjątkowe wsparcie dziecka chorego na autoimmunologiczne zapalenie mózgu ze strony całego interdyscyplinarnego zespołu terapeutycznego jest wskazane ze względu na złożoność problemów nie tylko z obszaru funkcjonowania układu nerwowego, ale także ze wszystkich układów całego organizmu.
    Słowa kluczowe: zapalenie mózgu, dziecko, opieka pielęgniarska


    Zespoł Beckwitha-Wiedemanna – trudności diagnostyczne u dzieci urodzonych przedwcześnie i z ciąży bliźniaczej
    Beckwith-Wiedemann syndrome – diagnostic difficulties in preterm and twin pregnancies
    Żaneta Malczyk, Ewelina Dąbrowska, Małgorzata Morawiecka -Pietrzak, Anna Jarzumbek, Katarzyna Ziora

    Streszczenie
    Zespół Beckwitha-Wiedemanna (BWS) jest uwarunkowanym genetycznie zespołem wad wrodzonych. Pacjentów z BWS z uwagi na zwiększone ryzyko wystąpienia guzów embrionalnych należy objąć skriningiem onkologicznym. Znajomość objawów klinicznych charakterystycznych dla tego zespołu wśród neonatologów i pediatrów może się przyczynić do szybszej jego diagnostyki i zapewnienia opieki wielospecjalistycznej już na wczesnym etapie rozwoju dziecka. Celem pracy jest przedstawienie typowych objawów zespołu Beckwitha-Wiedemanna, którego wystąpienie w ciąży dizygotycznej jest rzadko opisywane w literaturze.
    Słowa kluczowe: zespół Beckwitha-Wiedemanna, przepuklina pępowinowa, przerost języka, bliźniak dizygotyczny



    Dowiedz się więcej
    Cena: 30,00 zł
  38. Dermatologia Praktyczna 4/2021

    Dermatologia Praktyczna 4/2021

    Mukormykoza – współinfekcja u chorych z COVID-19

    Mucormycosis – co-infection in patients with COVID-19
    Michał Seneczko, Franciszek Seneczko

    Streszczenie
    W przebiegu pandemii COVID-19 występuje wzrost zachorowań na mukormykozę. Mukormykoza jest inwazyjną infekcją grzybiczą o ciężkim przebiegu. Do patogenów mukormykozy należą gatunki z grupy oportunistycznych pleśni (mucormycetes).
    Na rozwój mukormykozy u chorych z COVID-19 są szczególnie podatne osoby z obniżoną odpornością – po przewlekłym stosowaniu leków immunosupresyjnych, w tym kortykosteroidów, a także z niekontrolowaną cukrzycą, nowotworami hematologicznymi, po przeszczepie allogenicznych krwiotwórczych komórek macierzystych, po przeszczepie narządów litych oraz przyjmujące antybiotyki o szerokim spektrum działania.
    Na podstawie lokalizacji anatomicznej oraz stopnia zaawansowania klinicznego wyróżnia się sześć postaci klinicznych mukormykozy: nosowo-oczodołowo-mózgową, płucną, skórną, rozsianą, żołądkowo-jelitową oraz postacie rzadsze.
    Słowa kluczowe: COVID-19, SARS-CoV-2, mukormykoza, kortykosteroidy, cukrzyca

     

    Powikłania skórne szczepienia przeciw COVID-19

    Cutaneous side effects of COVID-19 vaccines
    Paulina Szczepanik-Kułak

    Streszczenie
    Szczepionki są bardzo użytecznym, wciąż nowym narzędziem przeciwko COVID-19, stymulującym układ odpornościowy. Wprowadzone na rynek medyczny pod koniec 2020 r., nie spotkały się z całkowitą aprobatą społeczeństwa. Główna obawa wiąże się z potencjalnymi poszczepiennymi działaniami niepożądanymi. Obecnie w naszym kraju dostępne są cztery szczepionki przeciwko SARS-CoV-2. Dwie z nich to szczepionki mRNA, dwie to szczepionki wektorowe. Wskazania do stosowania, liczba dawek oraz częstość podania są zgodne z Charakterystyką Produktu Leczniczego.
    Niewątpliwie wyniki badań klinicznych pozwoliły na istotny wgląd w podstawową charakterystykę badanych szczepionek, przede wszystkim w aspekcie ich wysokiej skuteczności i bezpieczeństwa. Jednakże masowe szczepienia na całym świecie pozwoliły na dokładniejsze określenie profilu bezpieczeństwa preparatów. W ostatnim czasie pojawiły się liczne doniesienia obserwacyjne oraz opisy przypadków dermatoz związanych z podaniem szczepionki przeciw COVID-19, rozwijających się de novo lub jako zaostrzenie istniejącej już wcześniej choroby skóry.
    Wyróżnia się kilka podtypów skórnych działań niepożądanych: opóźnione duże odczyny, osutki odropodobne, pokrzywkę, opóźnione odczyny zapalne na wypełniacze z kwasu hialuronowego, odmroziny oraz szereg innych chorób, które przedstawiono w formie opisów przypadków. Większość z nich miała charakter łagodny, samoustępujący. Dlatego też w świetle trwającej pandemii, pojawiających się nowych wariantów SARS-CoV-2, potencjalne działania niepożądane szczepionek COVID-19 nie powinny stanowić przeszkody w dostarczaniu tych wartościowych preparatów w walce z wirusem. Jednakże świadomość rzadkich skórnych działań niepożądanych jest niezbędna dla pracowników służby zdrowia, w szczególności lekarzy dermatologów, celem wdrożenia odpowiedniego postępowania.
    Słowa kluczowe: wirus SARS-CoV-2, infekcja COVID-19, szczepienie


    Świerzb – „stara” choroba, nowe możliwości leczenia

    Scabies – „old” disease, new treatment options
    Michał Niedźwiedź, Małgorzata Skibińska, Joanna Narbutt

    Streszczenie
    Świerzb wywołany zakażeniem roztoczem z rodzaju Sarcoptes jest najczęstszą pasożytniczą chorobą zakaźną skóry. Choroba ta dotyczy rocznie około 150-200 milionów ludzi na świecie i stanowi nadal poważny problem terapeutyczny. W Polsce w latach 2001-2008 świerzb rozpoznano u ponad 100 000 chorych. Dzięki wprowadzeniu nowych preparatów możliwe jest obecnie zapewnienie pacjentom różnych opcji leczniczych, a co za tym idzie zwiększenie skuteczności terapii. Wprowadzenie do obrotu w Polsce ogólnie stosowanej iwermektyny zwiększyło możliwości leczenia świerzbu, zwłaszcza wśród pacjentów, u których aplikacja preparatów miejscowych jest utrudniona lub niemożliwa oraz gdy zakażenie dotyczy większych skupisk ludzkich. Należy zawsze pamiętać o leczeniu osób z kontaktu oraz o konieczności, w większości przypadków, powtórzenia terapii w odstępie czasowym. W artykule omówiono epidemiologię, postaci kliniczne oraz leczenie świerzbu z uwzględnieniem wyboru leku w zależności od postaci i leczonej populacji chorych.
    Słowa kluczowe: świerzb, leczenie, iwermektyna

     

     

    Atopowe zapalenie skóry typu niemowlęcego postrzegane przez pryzmat fizyki – dlaczego tak ważne jest wczesne rozpoznanie i profilaktyka pierwotna? Cztery cechy wczesnego rozpoznania

    Physics of infant atopic dermatitis – why is early diagnosis and primary prevention so important? Four features of early diagnosis
    Mirosława Kuchciak-Brancewicz

    Streszczenie
    Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest najczęstszą chorobą skóry u dzieci w krajach Europy Zachodniej. U ok. 60% pacjentów objawy AZS rozwijają się w ciągu 1. roku życia. AZS jest chorobą uwarunkowaną genetycznie – podstawowym zaburzeniem jest defekt białka filagryny. Na ujawnienie i/lub zaostrzenie się choroby mają wpływ czynniki środowiskowe, z których najważniejszymi są suche przegrzane powietrze i niewłaściwe zabiegi higieniczne. Ważna jest profilaktyka pierwotna i wczesne rozpoznanie, tak aby choroba nie stała się przewlekła i nawrotowa. W okresie niemowlęcym istnieją 4 wyraźne cechy pozwalające rozpoznać chorobę: suchość skóry, objaw lakierowanych policzków, wolny od zmian trójkąt nosowo-wargowy i wolny od zmian obszar pampersowy. Wynikają one z fizycznego oddziaływania czynników środowiskowych na genetycznie predysponowane do choroby dziecko. Pierwsza faza choroby jest więc fizykalnym zapaleniem skóry. Później rozwijają się kolejne zaburzenia, mogące prowadzić do ciężkiego przebiegu choroby.
    Słowa kluczowe: niemowlęta, bariera skórna, czynniki uszkadzające, profi laktyka pierwotna, atopowe zapalenie skóry

     

    Atopowe zapalenie skóry – korzyści ze stosowania terapii proaktywnej

    Atopic dermatitis – benefits from recommending proactive therapy
    Agnieszka Żebrowska

    Streszczenie
    Atopowe zapalenie skóry to przewlekła, nawrotowa, zapalna choroba skóry, a leczenie i postępowanie
    profilaktyczne muszą uwzględniać złożoną i nie do końca poznaną patogenezę AZS oraz wpływ tej choroby na jakość życia. Choroba ta stanowi istotny problem ekonomiczny zarówno dla rodziców dzieci z AZS, jak i dla chorych dorosłych. Związane z tą chorobą zaostrzenia są zaś wyzwaniem w codziennej praktyce dermatologa, alergologa, a także pediatry i lekarza rodzinnego.
    Do zadań każdego lekarza powinna należeć edukacja pacjenta chorego na AZS i rodziców dzieci w zakresie podstawowej wiedzy o tej chorobie, czynnikach zaostrzających jej przebieg oraz możliwości identyfikacji i eliminacji czynników sprawczych, gdyż skuteczne leczenie tego przewlekłego schorzenia jest zależne od zrozumienia istoty choroby. Właściwie dobrana terapia jest niezwykle ważna i artykuł przedstawia zalety terapii proaktywnej, która powinna stanowić podstawę leczenia atopowego zapalenia skóry.
    Słowa kluczowe: atopowe zapalenie skóry, leczenie, takrolimus, terapia proaktywna

     

    Klasyczny liszaj płaski mieszkowy: cechy kliniczne, trichoskopowe i histopatologiczne na przykładzie zmian skórnych u 54-letniej pacjentki

    Classic lichen planopilaris: clinical, trichoscopic and histopathologic features on the example of skin lesions in a 54-year-old patient
    Piotr Brzeziński, Beatriz Di Martino Ortiz, Ewelina Cywińska

    Streszczenie
    Liszaj płaski mieszkowy to przewlekłe łysienie bliznowaciejące, charakteryzujące się nadmiernym rogowaceniem przymieszkowym, rumieniem okołomieszkowym i utratą ujścia mieszków włosowych. Zmiany skórne głowy mogą być pojedyncze lub mnogie i często obejmują wierzchołek i okolice ciemieniowe. W mieszkach włosowych na obrzeżach łysienia występuje rumień okołomieszkowy. W aktywnych zmianach włosy anagenowe można łatwo wyrywać. Powszechnie spotykanymi objawami i oznakami są zwiększone wypadanie włosów, swędzenie, łuszczenie, pieczenie i tkliwość. Odróżnienie łysienia bliznowaciejącego od innych można przeprowadzić poprzez drobiazgową ocenę wyników klinicznych, w tym trichoskopii, histopatologicznych i immunohistopatologicznych.
    Na podstawie liszaja płaskiego mieszkowego u 54-letniej pacjentki przedstawiono obraz kliniczny i diagnostykę tej jednostki chorobowej.
    Słowa kluczowe: liszaj płaski mieszkowy, łysienie bliznowaciejące, łysienie, blizna, bliznowacenie


    Podostra reakcja skórna w postaci rumienia wielopostaciowego po podaniu dożylnym infliksymabu – studium przypadku

    Subacute skin reaction in the form of erythema multiforme after intravenous infliximab injection – a case report
    Krzysztof Kanabaj, Iwona Krela-Kaźmierczak, Kinga Adamska, Magdalena Czarnecka-Operacz, Monika Bowszyc-Dmochowska, Agnieszka Dobrowolska

    Streszczenie
    Inhibitory czynnika martwicy nowotworów alfa (TNF-α inhibitors – tumor necrosis factor alpha inhibitors) stanowią znaną już od lat, szeroką grupę leków biologicznych stosowanych w wielu jednostkach chorobowych. Działania niepożądane ich stosowania, a także odległe skutki terapii są cały czas badane. Dotyczy to również skórnych powikłań. Infliksymab jest jednym z najczęściej stosowanych w Polsce przedstawicielem tej grupy – m.in. w łuszczycy, reumatoidalnym zapaleniu stawów czy nieswoistych zapaleniach jelit. W tym opisie przedstawiamy przypadek 65-letniej pacjentki, która na 11 dni po podaniu infliksymabu z powodu opornej na standardowe leczenie choroby Leśniowskiego-Crohna, rozwinęła ostrą reakcję skórną, która ze względu na swoją niejasną morfologię, traktowana była do czasu rozpoznania histopatologicznego i immunofluorescencyjnego jako podostry toczeń skóry lub rumień wielopostaciowy. Po weryfikacji histopatologicznej, przypadek ten został zaklasyfikowany
    jako rumień wielopostaciowy bez zajęcia błon śluzowych. Pacjentka uzyskała pełną remisję zmian skórnych po trzech dożylnych pulsach metyloprednizolonu i leczeniu miejscowym propionianem klobetazolu.
    Ze względu na niejasny patomechanizm występowania tego rzadkiego powikłania polekowego, konieczne są dalsze badania, które pozwolą lepiej zrozumieć istotę samego problemu klinicznego, umożliwią opracowanie konkretnego postępowania w przypadku jego wystąpienia, a także poszerzą wiedzę naukową w tym zakresie. Ze względu na to, że inhibitory czynnika martwicy nowotworów alfa stosowane są w wielu dyscyplinach medycyny, konieczna jest współpraca lekarzy różnych specjalności w tym zakresie.
    Słowa kluczowe: działania niepożądane leku, infliksymab, rumień wielopostaciowy, inhibitory czynnika martwicy nowotworów alfa

    Dermatologia dziecięca – pytania i odpowiedzi

    Mirosława Kuchciak-Brancewicz

    Streszczenie
    Łojotokowe zapalenie skóry typu niemowlęcego rozwija się głównie pod wpływem androgenów ciążowych matki. Ujawnia się najczęściej między 5. a 8. tygodniem życia. Występuje w formie ciemieniuchy lub wyprzeniowej. Leczy się ją delikatnymi środkami przeciwzapalnymi i złuszczającymi.
    Poronna rybia łuska jest jedną z cech mniejszych kryteriów rozpoznania atopowego zapalenia skóry według Hanifina i Rajki. Wymaga nawilżania skóry i dobrania odpowiednich emolientów stosownie do obszarów anatomicznych.
    Odwinięcie brzegu powieki to zaburzenie ułożenia powieki, polegające na zwiotczeniu i wywinięciu jej brzegu rzęskowego, który odstaje od gałki ocznej. Towarzyszy m.in. różnym postaciom rybiej łuski. W wyniku wysychania gałki ocznej może dochodzić do szeregu zaburzeń.
    Łuszczyca jest jedną z najczęstszych chorób skóry o przewlekłym i nawrotowym charakterze. Może wystąpić w każdym miejscu, np. w fałdach zausznych. W takiej lokalizacji wymaga szczególnie delikatnego leczenia.
    Podczas żądlenia pszczoły wprowadzają do ciała ofiary jad, który wywołuje łagodną lub nasiloną reakcję miejscową rozwiniętą w czasie. Mogą wystąpić także objawy ogólnoustrojowe. Zagrażający życiu jest wstrząs anafilaktyczny.
    Słowa kluczowe: łojotokowe zapalenie skóry typu niemowlęcego, rybia łuska zwykła, wywinięcie powiek, łuszczyca, użądlenie przez pszczoły







    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł
  39. Magazyn Stomatologiczny 1/2022

    Magazyn Stomatologiczny 1/2022

    Szanowni Państwo, temat miesiąca styczniowego numeru „Magazynu Stomatologicznego” brzmi RÓŻNE OBLICZA CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ. Znajdą w nim Państwo trzy prace kazuistyczne. Mnie szczególnie zainteresował artykuł prezentujący leczenie rozległej zakażonej torbieli szczęki oraz opis dwóch przypadków klinicznych hemisekcji. Równie ciekawe publikacje znajdą Państwo w dziale STOMATOLOGIA PRAKTYCZNA, w tym artykuł dotyczący pracy z pacjentem niepełnosprawnym ruchowo w gabinecie stomatologicznym. Natomiast pod koniec numeru zamieściliśmy tym razem artykuł przeglądowy dotyczący bulimii. Tego typu prace przeglądowe będziemy od czasu do czasu zamieszczać w dziale VADEMECUM. Nowy Rok przed nami. Chcę zatem złożyć naszym Czytelnikom, Recenzentom i wszystkim współpracującym z nami osobom życzenia, aby ten czas był dla Państwa najpiękniejszy i pomyślny. Szczęśliwego Nowego Roku 2022! prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski Dowiedz się więcej
    Cena: 48,00 zł

    Brak w magazynie

  40. Neurologia Praktyczna 4/2021

    Neurologia Praktyczna 4/2021

    Zaburzenia przetwarzania liczb i liczenia w praktyce neurologicznej
    Disorders of number processing and calculation in neurological practice
    Emilia J. Sitek

    Streszczenie

    Akalkulia, jako objaw ogniskowego uszkodzenia mózgu, cieszy się znacznie mniejszym zainteresowaniem niż inne zespoły kliniczne, takie jak afazja czy agnozja, zarówno ze strony naukowców, jak i klinicystów. Istnieją dwa główne rodzaje akalkulii: pierwotna (nazywana również anarytmetrią) oraz wtórna. Akalkulia pierwotna jest izolowanym głębokim zaburzeniem przetwarzania materiału liczbowego i liczenia, w którym dochodzi do utraty pojęcia liczby. W akalkuliach wtórnych zaburzenia liczenia są spowodowane innymi zaburzeniami poznawczymi bądź językowymi. Wśród akalkulii wtórnych można wyróżnić: akalkulię afatyczną (w afazji Broki, w afazji Wernickego, w afazji przewodzenia), akalkulię związaną z aleksją (w aleksji z agrafią oraz w czystej aleksji), agrafię związaną z zaburzeniami pisma, agrafię przestrzenną oraz wykonawczą (czołową). W praktyce klinicznej najczęściej rozpoznaje się akalkulię afatyczną. U pacjentów z akalkulią przestrzenną mogą być obecne również inne trudności z liczeniem. Czyste zaburzenia liczenia są spowodowane dysfunkcją lewego płata ciemieniowego i mogą być postrzegane jako składowa zespołu zakrętu kątowego czy zespołu Gerstmanna. Zespół ten ma obecnie wartość głównie historyczną. W niniejszej pracy omówiono dwa współczesne wyjaśnienia tego syndromu, jedno – neuroanatomiczne – odnoszące się dyskoneksji śródciemieniowej oraz drugie, będące jego reinterpretacją z perspektywy poznawczej. Warto zwrócić uwagę na to, że zaburzenia liczenia mogą być pierwszym objawem otępienia, w szczególności zaniku korowego tylnego. Zachowanie zdolności liczenia na tle nasilonych zaburzeń semantycznych jest typowe dla otępienia semantycznego i może być pomocne w jego różnicowaniu z chorobą Alzheimera. Ocena zdolności liczenia jest przydatna nie tylko w diagnostyce różnicowej chorób otępiennych, ale również w ocenie zdolności do wykonywania transakcji finansowych.
    Słowa kluczowe: akalkulia, udar mózgu, otępienie, zespół Gerstmanna
     

    Abstract

    Acalculia, as a sign of focal brain damage, has attracted much less attention than other syndromes, such as aphasia or agnosia, both in research and in the clinic. Two main types of acalculia are: primary acalculia (also called anarithmetia) and secondary acalculia. Primary acalculia is an isolated major number processing and calculation disorder, in which number sense is lost. In secondary acalculias calculation difficulties are caused by other cognitive or language defi cits. Among secondary acalculias there are: aphasic acalculia (in Broca’s aphasia, in Wernicke’s aphasia, in conduction aphasia), alexic acalculia (in alexia with agraphia and in pure alexia), agraphic acalculia, spatial acalculia and dysexecutive (frontal) acalculia. Aphasic acalculia is most often diagnosed in the clinic. In patients with spatial acalculia careful examination may reveal also other calculation problems. Pure calculation difficulties are caused by left parietal lobe dysfunction and are sometimes regarded as an element of angular gyrus syndrome or Gerstmann syndrome. This syndrome currently has mainly historical importance. In this paper two modern explanations of this syndrome are discussed, one – neuroanatomical – referring to intraparietal disconnection and the other re-interpreting this syndrome from the cognitive perspective. Of note, calculation deficit may be the first symptom of dementia, especially posterior cortical atrophy. Preserved calculation in the context of profound semantic loss is typical for semantic dementia and may help in its differentiation with Alzheimer’s disease. Calculation assessment is useful not only in the differential diagnosis of dementia but also in financial capacity assessment.

    Keywords: acalculia, stroke, dementia, Gerstmann syndrome

     
     
    Wybrane zagadnienia dotyczące podawania doustnie kladrybiny w stwardnieniu rozsianym i jej stosowania w dobie pandemii COVID-19
    Selected issues of oral cladribine in multiple sclerosis and its use during COVID-19 pandemic
    Dagmara Mirowska-Guzel

    Streszczenie
    Kladrybinę w postaci tabletek, podawaną w 2 cyklach przez 2 lata w leczeniu rzutowej postaci stwardnienia rozsianego (multiple sclerosis – MS) o dużej aktywności, zarejestrowano w Europie i Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej odpowiednio w 2017 r. i 2019 r. Kladrybina jest nukleozydowym chlorowanym analogiem deoksyadenozyny, gromadzącym się głównie w komórkach o dużej aktywności kinazy deoksycytydynowej (dCK) przekształcającej kladrybinę do jej trójfosforanowej pochodnej – trifosforanu 2-chloro-2'-deoksyadenozyny. Przedstawiciele komórek o istotnej aktywności dCK to przede wszystkim limfocyty B i T, będące także głównymi komórkami zaangażowanymi w patogenezę MS. Deplecja limfocytów prowokowana przez kladrybinę następuje stopniowo, w czasie kilku miesięcy, w mechanizmie apoptozy. Ze względu na mechanizm działania kladrybinę zalicza się do leków wywołujących wybiórczą rekonstytucję immunologiczną (selective immune reconstitution therapy – SIRT).
    W artykule przedstawiono szczegółowo wpływ kladrybiny na różne subpopulacje limfocytów i mechanizmy, które mogą odpowiadać za długo terminowe działanie leku. Opisano także jego wybrane parametry farmakokinetyczne. Dalsza część zawiera podsumowanie bieżącej wiedzy na temat prze biegu COVID-19 u chorych leczonych kladrybiną oraz przegląd doniesień na temat skuteczności i bezpieczeństwa szczepionek w tej grupie pacjentów.
    Słowa kluczowe: kladrybina, immunosupresja, SARS-CoV-2, COVID-19, układ odpornościowy

    Abstract
    Cladribine in tablets is a drug administered in two cycles during two years in highly active relapsing multiple sclerosis (MS) treatment. It was registered in Europe in 2017 and in United States of America in 2019. Cladribine is a chlorine analogue of deoxyadenosine, mainly gathered in cells of high activity of deoxycytidine kinase (dCK) transforming cladribine to triphosphate of chlorodeoxyadenosine. B and C lymphocytes represent this kind of cells. They are also main cells known to be involved in MS pathogenesis. Depletion of lymphocytes increases slowly after cladribine administration, reaching nadir in year 1 for B lymphocytes and year 2 for T lymphocytes. Apoptosis is the main mechanism responsible for lymphocytes depletion. Cladribine is representative for selective immune reconstitution therapy (SIRT).
    In the article detailed information on drug influence on immune cells population and subpopulation is presented with reference to long-term drug efficacy and safety. Some pharmacokinetics parameters with emphasis on blood-brain-barrier penetration were also described. In the second part of the article current knowledge about COVID-19 course and anti-SARS-CoV-2 vaccination in MS patients treated with cladribine are summarized.
    Keywords: cladribine, immunosuppression, SARS-CoV-2, COVID-19, immune system
     
     
    Związek diety i bólu głowy
    Tłumaczenie artykułu:
    Association of diet and headache

    Streszczenie
    Występowanie migreny jako pierwotnego bólu głowy oszacowano ogólnie na 14,4% u obu płci. Migrenowe bóle głowy zostały sklasyfikowane jako bóle głowy, które najbardziej przyczyniają się do powstania niepełnosprawności w światowej populacji osób w wieku poniżej 50 lat. W celu wyjaśnienia patologicznych mechanizmów migreny przeprowadzono szeroko zakrojone badania naukowe. Chociaż nie wszystko jest do końca jasne, to wykazano, że w powstawaniu bólu migrenowego domniemaną rolę mogą odgrywać: dysfunkcja naczyń, rozszerzająca się depresja korowa (cortical spreading depression – CSD), aktywacja szlaku trójdzielno-naczyniowego oraz stan prozapalny i oksydacyjny. W celu poprawy jakości życia pacjentów wiedzę o patofizjologicznych mechanizmach migreny powinno się połączyć z multimodalnym podejściem terapeutycznym. W związku z tym w ramach integracyjnych badań zdrowotnych coraz większe zainteresowanie wzbudzają interwencje dietetyczne. Chociaż liczba badań dotyczących wpływu diety na bóle głowy/ migrenę nie jest jeszcze zbyt duża, to w niniejszym artykule dokonano przeglądu dostępnych dowodów w tej dziedzinie. W przeglądzie tym zostały uwzględnione wszystkie publikacje dotyczące bólu głowy/migreny i interwencji dietetycznych, które ukazały się do maja 2019 r., a dostęp do nich uzyskano w wyniku przeszukiwania baz danych PubMed/MEDLINE i ScienceDirect. Zgodnie z obecnymi ustaleniami uważa się, że dieta ketogeniczna i zmodyfikowana dieta Atkinsa odgrywają rolę w neuroprotekcji, poprawiając funkcję mitochondriów i metabolizm energetyczny, kompensując dysfunkcję serotoninergiczną, zmniejszając poziom peptydu związanego z genem kalcytoniny (calcitonin gene-related peptide – CGRP) i hamując stan zapalny układu nerwowego. Można również spekulować, że przez łagodzenie stanu zapalnego w kontroli bólu głowy/migreny obiecujące może być zalecanie diety niskoglikemicznej. Co więcej, otyłość i bóle głowy, w tym migrena, mogą być ze sobą związane przez takie mechanizmy, jak stan zapalny i nieregularna funkcja podwzgórza. W związku z tym stosowanie strategii żywieniowych w celu utraty wagi może również złagodzić ból głowy/migrenę. Inna ważna interwencja dietetyczna, która może być skuteczna w leczeniu bólu głowy/migreny, wiąże się z równowagą pomiędzy przyjmowaniem niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, omega-6 i omega-3, które również wpływają na reakcje zapalne, czynność płytek krwi i regulację napięcia naczyń. Jeśli chodzi o diety eliminacyjne, wydaje się, że ukierunkowanie tych diet na pacjentów z migreną i wrażliwością na pokarmy może być skuteczne w zapobieganiu bólom głowy/migrenom. Podsumowując, podejścia żywieniowe, które można uznać za strategie skuteczne w profilaktyce bólu głowy/migreny, obejmują diety odchudzające u otyłych pacjentów z bólami głowy, diety ketogeniczne i niskokaloryczne, diety zmniejszające spożycie kwasów omega-6 i zwiększające spożycie kwasów tłuszczowych omega-3.
    Słowa kluczowe: migrena, dieta, odżywianie, post, dieta eliminacyjna
    Keywords: migraine, diet, nutrition, fasting, elimination diet
     
     
    Neurologiczne doniesienia: zastosowanie troponin sercowych u pacjentów z udarem niedokrwiennym mózgu
    Tłumaczenie artykułu:
    Neurological update: use of cardiac troponin in patients with stroke

    Streszczenie
    Troponiny sercowe są swoistym i czułym biomarkerem, służącym do rozpoznania i oszacowania skali uszkodzenia mięśnia sercowego, które jest często rozpoznawane po ostrym udarze niedokrwiennym mózgu i wiąże się bezpośrednio z niepomyślnym rokowaniem. Współistniejący ostry zespół wieńcowy jest tylko jednym z kilku możliwych rozpoznań różnicowych, które mogą powodować wzrost troponin sercowych po udarze niedokrwiennym. Wskutek tego w praktyce klinicznej pojawiają się wątpliwości co do prawidłowej interpretacji i optymalnego postępowania u pacjentów z udarem niedokrwiennym oraz uszkodzeniem mięśnia sercowego. Wzrost troponin sercowych może wystąpić jako część „zespołu udarowo-sercowego”. Termin „zespół udarowo-sercowy” obejmuje kliniczne spektrum powikłań sercowych po udarze niedokrwiennym, w tym uszkodzenie serca, niewydolność serca i arytmie, które mogą wiązać się z zaburzeniami układu autonomicznego i osi mózg–serce. W tej pracy przeglądowej zawarto aktualne podsumowanie dotyczące prognozowania, mechanizmów i postępowania przy podwyższonych poziomach troponin sercowych u pacjentów z ostrym udarem niedokrwiennym.
    Słowa kluczowe: udar niedokrwienny mózgu, biomarkery sercowe, zespół udarowo-sercowy,
    troponiny sercowe, interakcja mózg–serce, uszkodzenie mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego
    Keywords: ischemic stroke, cardiac biomarker, stroke-heart syndrome, cardiac troponin, brain-heart interaction, myocardial injury, myocardial infarction


    Następstwa neurologiczne pandemii i epidemii
    Tłumaczenie artykułu:
    The neurological sequelae of pandemics and epidemics

    Streszczenie
    Oznaki uszkodzenia neurologicznego w pandemiach często powodują krótkotrwałe lub długofalowe następstwa, które nierzadko zostają przeoczone. Pomimo postępów w leczeniu chorób zakaźnych zajęcie układu nerwowego pozostaje wyzwaniem często z ograniczonymi możliwościami dostępnych metod leczenia. Zbyt rzadkie rozpoznawanie objawów neurologicznych może doprowadzić do wzrostu obciążenia ostrą chorobą oraz do wtórnych powikłań z długofalowymi następstwami. Zakażenie układu nerwowego lub zaburzenie jego funkcjonowania podczas pandemii występuje często, a o jego trwałych następstwach, szczególnie wśród zagrożonych populacji, często się zapomina. Poprawa poznania możliwych mechanizmów uszkodzenia neurologicznego podczas epidemii i lepsze poznanie możliwych obrazów chorobowych mają fundamentalne znaczenie jako zdobyte doświadczenie, ważne podczas postępowania w przyszłych epidemiach. Aby zniwelować tę lukę w wiedzy, dokonano przeglądu wszystkich pandemii, dużych i znaczących epidemii w ludzkiej historii, w których zarejestrowano objawy neurologiczne, i opisano możliwe procesy fizjologiczne, które doprowadziły do wystąpienia niepożądanych następstw spowodowanych lub wyzwolonych przez tamte patogeny.
    Słowa kluczowe: zakażenia OUN, neuropatie obwodowe, pandemie/historia, zapalenie opon
    mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu
    Keywords: CNS infections, peripheral neuropathies, pandemics/history, meningitis, encephalitis
     
     
    Prodromalne objawy ruchowe choroby Parkinsona: od obserwacji przyłóżkowej do zastosowania na wielką skalę
    Tłumaczenie artykułu:
    The motor prodromes of Parkinson’s disease: from bedside observation to large-scale application

    Streszczenie
    Istnieje wystarczająco dużo dowodów na to, że procesy patologiczne, które powodują chorobę Parkinsona, rozpoczynają się na wiele lat przed ustaleniem rozpoznania klinicznego. W ostatnich 15 latach duże zainteresowanie wzbudza obecność zwiastunów u niektórych pacjentów, a szczególną uwagę skupia się na objawach pozaruchowych, takich jak: osłabienie odczuwania węchu, zaburzenie snu związane z fazą REM, depresja i zaparcia. Zważywszy na to, że w kryteriach diagnostycznych rozpoznanie choroby Parkinsona zależy od obecności bradykinezji, jest nieco zaskakujące, że przeprowadzono o wiele mniej badań naukowych nad możliwością użycia dyskretnych zaburzeń funkcji ruchowych jako wskaźnika przeddiagnostycznego. W tym przeglądzie skupiono się na wczesnych objawach ruchowych oraz poradach, jak je wykryć i zmierzyć.
    Słowa kluczowe: choroba Parkinsona, faza prodromalna, dyskretne objawy ruchowe, ilościowa analiza ruchowa, badania populacyjne
    Keywords: Parkinson’s disease, prodromal phase, subtle motor signs, quantitative motor analysis, population studies
    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł
  41. Magazyn Stomatologiczny 2/2022

    Magazyn Stomatologiczny 2/2022

    Szanowni Państwo,

     
    tematem miesiąca lutowego numeru „Magazynu Stomatologicznego” jest ZARZĄDZANIE TKANKAMI  MIĘKKIMI W STOMATOLOGII. Znajdą w nim Państwo dwie prace. Pierwszaz nich dotyczy implantacji natychmiastowej wykonywanej w celu zachowania poekstrakcyjnej architektury tkanek miękkich, druga zaś przedstawia przypadek przebudowy fenotypu dziąsła zębodołowego płatem zrolowanym podczas leczenia implanto‑protetycznego.
     
    Równie ciekawe prace zamieściliśmy w dziale STOMATOLOGIA PRAKTYCZNA. Ja polecam Państwu artykuł z cyklu poświęconemu procesowi planowania leczenia, który tym razem traktuje o czynnikach wpływających na leczenie protetyczne u pacjentów z brakamitkanek twardych zębów.
     
    Jak zawsze, pod koniec numeru zamieszczamy streszczenie publikacji z piśmiennictwa światowego oraz odpowiedź specjalisty na pytanie czytelnika, dotyczące tym razem past i płukanek, które winny być stosowane przez pacjentów z chorobami przyzębia.
     
    Już niedługo Dzień Świętego Walentego, więc życzę Państwu dużo serdeczności i miłości!

     

     
    prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski
    Dowiedz się więcej
    Cena: 48,00 zł
  42. Gastroenterologia Praktyczna 4/2021

    Gastroenterologia Praktyczna 4/2021

    Stanowisko UEG na temat zapobiegania, wczesnego wykrywania i leczenia raka trzustki w XXI wieku

    Tłumaczenie artykułu: UEG position paper on pancreatic cancer. Bringing pancreatic cancer to the 21st century: prevent, detect, and treat the disease earlier and better

    Patrick Michl, Matthias Löhr, John P. Neoptolemos, Gabriele Capurso, Vinciane Rebours, Nuria Malats, Mathilde Ollivier, Luigi Ricciardiello

    Streszczenie

    Wstęp: Gruczolakorak przewodowy trzustki jest nowotworem charakteryzującym się 98-procentowym ograniczeniem przewidywanej długości życia i wzrostem czasu trwania niepełnosprawności osób nim obciążonych o 30% w ciągu ostatniej dekady w Europie. Chorobie nie można skutecznie zapobiegać, a jej wczesne wykrycie pozostaje niezmiernie trudne. W momencie rozpoznania 80% pacjentów ma raka w stadium uniemożliwiającym leczenie, natomiast z pozostałej grupy osób poddanych leczeniu operacyjnemu 80% będzie mieć miejscowe lub odległe przerzuty. Co ważne, dotychczasowe schematy chemioterapii pozostają nadal mało efektywne.

    Cel pracy: Rak trzustki stanowi wielkie wyzwanie, a jednocześnie ogromną szansę na pogłębienie wiedzy, szczególnie w zakresie podłoża molekularnego, która doprowadziłaby do opracowania narzędzi jego wczesnego wykrywania i skutecznego leczenia, zwiększając tym samym przeżycie pacjentów.

    Wyniki: Badania nad rakiem trzustki w minimalnym stopniu są finansowane przez fundusze europejskie. UEG (United European Gastroenterology) wzywa partnerów publiczno‑prywatnych do wsparcia finansowania badań nad rakiem trzustki.

    Wnioski: Działania podjęte w licznych europejskich ośrodkach akademickich pozwoliłyby na lepsze zrozumienie tej choroby, w tym na poprawę wyników jej leczenia.

    Rozrost bakteryjny jelita cienkiego (SIBO) – możliwości interwencji

    Small intestinal bacterial overgrowth syndrome (SIBO) – possible interventions

    Anatol Panasiuk

    Streszczenie

    Mikrobiota to populacja zróżnicowanych drobnoustrojów odgrywająca ważną rolę w utrzymaniu zdrowia człowieka, kształtowana przez wiele czynników wewnętrznych i zewnętrznych. Zaburzenia funkcjonowania przewodu pokarmowego wywołane dysbiozą stwarzają ryzyko rozwoju zapalenia i jego translokacji, a w odległej perspektywie mogą być przyczyną różnych chorób. Poważnym zaburzeniem homeostazy jelitowej jest bakteryjny rozrost jelita cienkiego (small intestinal bacterial overgrowth syndrome – SIBO), który może być następstwem m.in. nieprawidłowego wydzielania kwasu solnego w żołądku, zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego lub niewydolności zastawki krętniczo‑kątniczej. Stworzenie warunków pozwalających na powrót do eubiozy jest poważnym wyzwaniem klinicznym. Postępowanie w SIBO obejmuje eliminację lub modyfikację przyczyn, indukcję remisji (antybiotyki, dieta) i utrzymanie remisji (leki, dieta, cykliczna antybiotykoterapia). Pomimo nagromadzonej wiedzy na temat SIBO schorzenie to nadal sprawia duże problemy diagnostyczne i terapeutyczne oraz cechuje się częstą nawrotowością. Poszukiwane są metody, które efektywnie i skutecznie chroniłyby przed nawrotem tej choroby. Należy brać pod uwagę możliwość korekcji składu mikrobioty u osób z SIBO przez probiotyki. Dotychczasowe badania nie dostarczyły przekonujących wyników potwierdzających skuteczność prebiotyków w leczeniu SIBO. Pojawiają się natomiast dowody, że podczas przewlekłej terapii inhibitorami pompy protonowej probiotyczne bakterie Bacillus subtilis i Enterococcus faecium mogą być skuteczne w profilaktyce SIBO.

    Abstract

    Microbiota is a population of diverse microorganisms that plays an important role in maintaining human health, and is shaped by many internal and external factors. Disturbances in the functioning of the gastrointestinal tract caused by dysbiosis pose a risk of developing inflammation, translocation and, in the long term, various diseases. A serious disturbance in intestinal homeostasis is bacterial colon hyperplasia (small intestinal bacterial overgrowth syndrome – SIBO), which may be a consequence of, inter alia, abnormal gastric acid secretion, gastrointestinal motility disorders, or ileocecal valve insufficiency. Creating conditions for a return to eubiosis is a serious clinical challenge. Management of SIBO includes elimination or modification of causes, induction of remission (antibiotics, diet) and maintenance of remission (drugs, diet, cyclical antibiotic therapy). Despite the accumulated knowledge about SIBO, it is still a disease that causes major diagnostic and therapeutic problems, and is characterized by frequent recurrence. Other methods that would be effective and protect against relapse are being sought. The possibility of correcting the microbiota composition by probiotics in people with SIBO should be taken into account. Previous studies have not provided convincing results confirming the effectiveness of probiotics in the treatment of SIBO. There is evidence, however, that in people during chronic therapy with proton pump inhibitors, the probiotic bacteria Bacillus subtilis and Enterococcus faecium can be effective in the prevention of SIBO.

    Podwójna terapia biologiczna w nieswoistych chorobach zapalnych jelit

    Dual biologic therapy in inflammatory bowel diseases

    Magdalena Wlazło, Dorota Jarzębicka, Jarosław Kierkuś

    Streszczenie

    Chorzy z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit (inflammatory bowel diseases – IBD), kwalifikujący się do terapii biologicznej, stanowią grupę pacjentów z ciężkim przebiegiem choroby, u których zawiodło leczenie preparatami konwencjonalnymi. Leki biologiczne są obecnie powszechnie stosowane, jednak pozwalają osiągnąć remisję kliniczną jedynie u 40% badanych po 1 roku leczenia. Przeprowadzono przegląd danych z piśmiennictwa dotyczący zastosowania terapii z kombinacją dwóch leków biologicznych oraz leków drobnocząsteczkowych, takich jak: anty‑TNF (infliksymab, adalimumab), wedolizumab i ustekinumab, a także inhibitorów kinaz janusowych (tofacytynib). Przegląd danych z piśmiennictwa przeprowadzono z wykorzystaniem terminów: combination biologics, dual biologic for treatment of inflammatory bowel disease, use of combination biologic in pediatric IBD. Zastosowanie podwójnej terapii biologicznej jest atrakcyjną opcją terapeutyczną. Wykazano, że odmienny mechanizm działania dwóch leków może być skuteczną i bezpieczną metodą leczenia. Szczególnie korzystne wydaje się połączenie leków z grupy anty‑TNF z wedolizumabem lub ustekinumabem. Konieczne są dalsze badania, mające na celu porównanie skuteczności i bezpieczeństwa terapii skojarzonych, a także oceny potencjalnych korzyści skojarzonych terapii biologicznych.

    Abstract

    Patients with inflammatory bowel diseases (IBD) who qualify for biological therapy, are a group of severely ill patients, who have failed therapy with conventional drugs. Biological drugs are now widely used, but they allow to achieve clinical remission only in 40% of patients after 1 year of treatment. The aim of the study was the review of literature data on the use of therapy with a combination of two biological and small molecule drugs, among them: anti‑TNF (infliximab, adalimumab), vedolizumab and ustekinumab, as well as Janus kinase inhibitors (tofacitinib).The review of data from the literature was carried out using the terms: “combination biologics”, “dual biologic for treatment of inflammatory bowel disease”, “use of combination biologic in pediatric IBD”. The use of dual biological therapy is an attractive therapeutic option. The different mechanism of action of the two drugs may be an effective and safe treatment method. The combination of anti‑TNF drugs with vedolizumab or ustekinumab seems to be of particular benefit. More research is needed to compare the efficacy and safety of combination therapies, and to evaluate the potential benefits of combination biological therapies.

    Zmiany na skórze okolicy głowy i szyi oraz objawy wewnątrzustne u pacjentów gastroenterologicznych

    Head and neck skin lesions and intraoral manifestations in gastroenterological patients

    Natalia Bielecka‑Kowalska, Marek Skiba

    Streszczenie

    Jama ustna jako początkowy odcinek układu pokarmowego jest łatwo dostępna do badania. W wielu przypadkach objawy na błonie śluzowej jamy ustnej poprzedzają wystąpienie zmian ogólnoustrojowych i objawów jelitowych, przez co mogą służyć jako wskazówka diagnostyczna. W nieswoistych zapaleniach jelit zmiany na błonie śluzowej jamy są bardzo częstym symptomem, mogą pojawiać się przed właściwymi zmianami uchwytnymi w kolonoskopii lub już podczas choroby. Rzadziej charakterystyczne zmiany w jamie ustnej pojawiają się w chorobie Duhringa i celiakii oraz przy refluksie żołądkowo‑przełykowym. Zmiany mogą również obejmować okolicę skóry twarzy lub tkanki twarde, tj. zęby. Objawy te mogą być istotne w diagnostyce różnicowej lub przyczynić się do rozszerzenia diagnostyki w przypadku podejrzenia współwystępowania choroby nowotworowej.

    Abstract

    The oral cavity, as the initial section of the digestive system, is easily accessible for examination. In many cases, symptoms on the oral mucosa precede systemic changes and intestinal symptoms, and therefore may serve as a diagnostic guide. In inflammatory bowel diseases, lesions on the cavity mucosa are very common, they may appear before the changes seen in colonoscopy or during the course of the disease. Less frequently, characteristic changes in the oral cavity appear in Duhring’s disease, celiac disease and gastroesophageal reflux. The lesions may also affect the facial skin or hard tissue, such as teeth. These symptoms may be important in the differential diagnosis or may contribute to the extension of diagnosis in cases of suspected coexistence of neoplastic disease.

    Rzadkie choroby spichrzeniowe – manifestacje ze strony przewodu pokarmowego. Choroba Fabry’ego

    Rare lysosomal storage disorders – gastroenterological manifestation. Fabry disease

    Katarzyna Muras‑Szwedziak, Krzysztof Kaczmarek, Michał Nowicki

    Streszczenie

    Choroba Fabry’ego jest jedną z niezwykle rzadkich lizosomalnych chorób spichrzeniowych. Szacowana średnia częstość jej występowania w populacji światowej wynosi 1 na 40 000‑60 000 [1]. Na podstawie badań przeprowadzonych w Polsce szacuje się, że częstość występowania choroby Fabry’ego w populacji polskiej wynosi 2,5 na 100 000, wśród mężczyzn 1 na 40 000, a wśród kobiet 1 na 117 000 [2, 3]. Podkreśla się jednak fakt niedoszacowania i braku poprawnych rozpoznań. Wielu pozostających pod opieką chorych było przez długi czas leczonych z powodu zupełnie innych jednostek chorobowych, a ostateczne rozpoznanie przychodziło po latach. Niedawna analiza chorych kwalifikowanych do programu leczenia tej choroby w Polsce pokazała, że czas od pierwszych objawów do rozpoznania przekraczał w naszym kraju 20 lat [3]. Niecharakterystyczne objawy i brak znajomości choroby powodują przedłużającą się diagnostykę, a przez to niewdrożenie odpowiedniego leczenia i rozwój nieodwracalnych powikłań narządowych. Skrócenie oczekiwanej długości życia w porównaniu z populacją przeciętną w tym samym wieku wynosi u mężczyzn nawet 15‑20 lat, a wśród kobiet 10‑12 lat [4]. Zajęcie przewodu pokarmowego może być jedną z pierwszych, a czasem jedyną manifestacją choroby, zwłaszcza w jej początkowych stadiach. Niejasne objawy ze strony przewodu pokarmowego współwystępujące choćby z jednym z opisywanych w tym opracowaniu objawów stanowią wskazanie do przeprowadzenia diagnostyki w kierunku tej choroby [5].

    Abstract

    Fabry disease is an ultra‑rare lysosomal storage disease. Estimated average prevalence of Fabry disease worldwide is 1/40 000‑60 000 [1], whereas in the Polish population it is estimated at 2.5/100 000, 1/40 000 among men and 1/117 000 among women [2, 3]. However, these numbers are most likely underestimated as many cases are not properly recognized. Thus, many patients had been treated due to other diseases and the ultimate diagnosis was delayed by years. Recent analysis of patients qualified for the Polish programme of Fabry disease treatment demonstrated that it took on average 20 years to make a correct diagnosis since the first symptoms appeared [3]. Unspecific symptoms and the lack of the knowledge of the disease have an impact on the prolonged diagnostics resulting in the lack of proper treatment and irreversible organ damage. Therefore, affected patients have life expectancy shortened by 15‑20 years and 10‑12 years among men and women, respectively, as compared to the general population [4]. Usually, the first and sometimes the only manifestation is present in the gastrointestinal tract, particularly at the early stages of the disease. Unclear symptoms within the gastrointestinal tract in conjunction with at least one of the symptoms described in this review are the indication for Fabry disease‑targeted diagnosis [5].

    Czy należy zmienić terminologię niealkoholowej choroby stłuszczeniowej wątroby u dzieci i młodzieży?

    Does the terminology of non‑alcoholic fatty liver disease should be changed in children and youth?

    Dariusz Marek Lebensztejn

    Streszczenie

    Niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby (NAFLD) jest najczęstszą przewlekłą patologią wątroby zarówno u dorosłych, jak i w populacji wieku rozwojowego. NAFLD jest uważana za wątrobową manifestację zespołu metabolicznego ze względu na współistnienie otyłości trzewnej, insulinooporności i dyslipidemii. Związek NAFLD z zespołem metabolicznym doprowadził do zmiany terminologii choroby i wprowadzenia nowej nazwy: stłuszczeniowa choroba wątroby związana z dysfunkcją metaboliczną (MAFLD) u dorosłych, lecz także u dzieci i młodzieży.

    Abstract

    Non‑alcoholic fatty liver disease (NAFLD) is the main cause of chronic liver pathology both in adult and pediatric population. Due to coexistence of visceral obesity, insulin resistance and dyslipidemia NAFLD is considered to be the hepatic manifestation of metabolic syndrome. The relationship between NAFLD and metabolic syndrome led to set up a new term: metabolic (dysfunction) associated fatty liver disease (MAFLD) in adults but also in children and youth.

    Zapalenie jelita grubego u pacjentki z rozpoznanym zakażeniem koronawirusem SARS‑CoV‑2

    Colitis in a patient diagnosed with SARS‑CoV‑2 coronavirus infection

    Marta Bielecka, Magdalena Kiepura‑Gibek, Paweł Szczepaniec

    Streszczenie

    W artykule przedstawiono przypadek 72‑letniej pacjentki, leczonej do tej pory z powodu reumatoidalnego zapalenia stawów, u której po zakażeniu koronawirusem SARS‑CoV‑2 wystąpiły utrzymujące się kilka tygodni objawy zapalenia błony śluzowej jelita grubego pod postacią uporczywej biegunki. Obraz mikroskopowy błony śluzowej jelita nie był charakterystyczny, dolegliwości ustąpiły po zastosowaniu skojarzonego leczenia mesalazyną.

    Abstract

    The article presents the case of a 72‑year‑old patient, treated so far for rheumatoid arthritis, who, after being infected with SARS‑CoV‑2 coronavirus, developed symptoms of colitis in the form of persistent diarrhea for several weeks. The microscopic image of the intestinal mucosa was not characteristic, and the symptoms resolved after the combined treatment with mesalazine.

    Pokrzywka przewlekła jako powikłanie po COVID‑19 u pacjentki z chorobą Leśniowskiego‑Crohna

    Chronic urticaria as a complication after COVID‑19 in a patient with Crohn’s disease

    Grażyna Piotrowicz, Adam Piotrowicz, Mariusz Śmigielski, Piotr Banaszkiewicz

    Streszczenie

    Pacjentka, lat 57, z rozpoznaniem nieswoistej choroby zapalnej jelit w 1992 r., konwersja rozpoznania z wrzodziejącego zapalenia jelita grubego na chorobę Leśniowskiego‑Crohna w 2017 r. Operowana w 2017 r. z powodu licznych ropni międzypętlowych, z częściową resekcją jelita grubego (hemikolektomia prawostronna), z wyłonieniem stomii, po 2‑krotnym leczeniu biologicznym infliksymabem, z powodu zaostrzenia choroby ponownie zakwalifikowana do leczenia biologicznego infliksymabem we wrześniu 2021 r. W kwietniu 2021 r. pacjentka zachorowała na COVID‑19 o przebiegu łagodnym, ale pojawiły się zmiany skórne o charakterze pokrzywki, które w konsekwencji przybrały charakter pokrzywki przewlekłej.

    Jak wiadomo, dla wirusa RNA jednoniciowego, jakim jest SARS‑CoV‑2, receptorem w organizmie ludzkim jest receptor enzymu konwertującego angiotensynę 2 (ACE2). Duży poziom ekspresji tego receptora wykazano w keratynocytach skóry (na poziomie 97,37%). Częstość współtowarzyszących zmian skórnych u pacjentów z COVID‑19 ocenia się na ok. 40%. Burza cytokinowa w czasie infekcji, a być może sama infekcja, może powodować reakcję immunologiczną skory z jej objawowymi następstwami.

    Ze względu na utrzymujący się proces immunologiczny skory i aktywny proces autoimmunologiczny (zapalny) w jelicie podjęto decyzję o leczeniu infliksymabem z dobrym efektem terapeutycznym.

    Abstract

    A 57‑year‑old patient was diagnosed with inflammatory bowel disease in 1992. In 2017, the final diagnosis of ulcerative colitis was changed to Crohn’s disease. The patient was surgically treated in 2017, due to numerous inter‑loops abscesses. The final decision was partial colon resection (right‑sided hemicolectomy) with a stoma formation. The patient went through two biological treatments with infliximab. In September 2021, due to exacerbation of the disease, the patient was re‑qualified for biological treatment with infliximab. In April 2021, the patient was diagnosed with COVID‑19 and got over the disease with a mild course. Besides, there were skin lesions of urticaria type, which consequently became chronic urticaria.

    As it is known, the SARS‑CoV‑2 virus is the single‑stranded RNA virus, in the human body responsible for the affection of an angiotensin‑converting enzyme 2 (ACE2) receptor. A high expression of this receptor is demonstrated in the skin keratinocytes (about 97.37%). The frequency of accompanying skin lesions in COVID‑19 patients is estimated at 40%. A cytokine storm during an infection, and perhaps the infection itself, can cause an immune response of the skin with the symptomatic sequel.

    Due to the persistent immunologic response of the skin and intestines, we decided to treat the patient with infliximab. The therapeutic result was achieved.

    Ochrona danych osobowych pacjentów. Zasady prawne

    Rafał Patryn

     

    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł
  43. Magazyn Stomatologiczny 3/2022

    Magazyn Stomatologiczny 3/2022

    Szanowni Państwo,
     
    tematem miesiąca marcowego numeru „Magazynu Stomatologicznego” są PROTETYCZNE MOŻLIWOSCI W STOMATOLOGII. Znajdą w nim Państwo kolejną pracę (już piąta z tej serii) dotyczącą procesu planowania protetycznego oraz opis przypadku prezentujący całkowite zwichnięcie zęba i komplikacje, jakie pojawiły się po latach od tego incydentu. Równie ciekawe prace kazuistyczne zamieściliśmy w dziale STOMATOLOGIA PRAKTYCZNA, w tym dwie dotyczące bruksizmu. Jak zawsze, pod koniec numeru znajdą Państwo streszczenie publikacji z piśmiennictwa światowego. Tym razem jest to praca opisująca przypadek raka płaskonabłonkowego dziąsła naśladującego martwiczo‑wrzodziejące zapalenie przyzębia, oczywiście jak zawsze z komentarzem specjalisty.
     
    W dniach 7‑9 kwietnia 2022 r., po 2‑letniej przerwie w Krakowie odbędą się Międzynarodowe Targi Stomatologiczne KRAKDENT. My również będziemy tam gościć, dlatego zapraszam Państwa do odwiedzenia nas w stoisku nr W69 Wydawnictwa Czelej, w którym będzie można spotkać się z redakcją „Magazynu Stomatologicznego” oraz zapoznać z nowymi pozycjami książkowymi Wydawnictwa.

     
    prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski
    Dowiedz się więcej
    Cena: 48,00 zł
  44. Dermatologia Praktyczna 1/2022

    Dermatologia Praktyczna 1/2022

    Zastosowanie podchlorynu sodu w leczeniu wspomagającym atopowego zapalenia skóry

    The use of sodium hypochlorite in the adjunctive therapy of atopic dermatitis
    Klaudia Tutka, Adam Reich
     
    Streszczenie
    Wstęp: Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest przewlekłą, zapalną chorobą skóry o wieloczynnikowej etiologii, rozpoznawaną zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Oprócz stosowanych powszechnie schematów terapeutycznych, nadal poszukuje się nowych form terapii mających działanie wspomagające w leczeniu tej jednostki chorobowej. Na uwagę w tym względzie zasługuje zastosowanie kąpieli w rozcieńczonym podchlorynie sodu.
    Cel pracy: Ocena wpływu systematycznych kąpieli w podchlorynie sodu na nasilenie AZS oraz kolonizację skóry przez gronkowca złocistego.
    Materiał i metody: Do badania zakwalifikowano 27 pacjentów z AZS, w przypadku których oprócz standardowej terapii do leczenia dołączono kąpiele w rozcieńczonym podchlorynie sodu. U każdego pacjenta w momencie włączenia do badania i po 6 tygodniach oceniono nasilenie choroby za pomocą skal SCORAD (SCORing of Atopic Dermatitis) i EASI (Eczema Area and Severity Index) oraz intensywność odczuwanego świądu za pomocą numerycznej skali szacunkowej (Numerical Rating Scale – NRS), a także pobrano wymaz ze skóry celem wykonania badania mikrobiologicznego z identyfikacją patogenu i ocenę półilościową wyizolowanych szczepów.
    Wyniki: U pacjentów stosujących kąpiele w rozcieńczonym podchlorynie sodu uzyskano poprawę stanu skóry: SCORAD przed leczeniem 51,1 ± 18,8 punktów vs. SCORAD po leczeniu 32,3 ± 15,4 punktów (p < 0,001) (poprawa % SCORAD 33,5 ± 25,9%), EASI przed 18,0 ± 16,1 punktów vs. EASI po 8,8 ± 8,3 punktów (p < 0,001) (poprawa % EASI 42,0 ± 32,9%) oraz redukcję świądu skóry: NRS przed 6,1 ± 2,4 punktów vs. NRS po 4,1 ± 2,1 punktów (p < 0,001).
    Nie potwierdzono natomiast związku stosowanej terapii z eradykacją Staphyloccocus aureus.
    Wnioski: Zastosowanie antyseptycznych kąpieli z zastosowaniem podchlorynu sodu przyczyniło się do poprawy stanu klinicznego pacjentów oraz redukcji świądu skóry, przy zachowaniu bezpieczeństwa i dobrej tolerancji takiego postępowania leczniczego. Nie wykazano wpływu kąpieli podchlorynowych na redukcję liczby kolonii St. aureus.
    Słowa kluczowe: podchloryn sodu, atopowe zapalenie skóry, mikroflora bakteryjna
     
     

    Cynk i choroby skóry. Część 1. Choroby genetyczne spowodowane mutacjami genów transporterów cynku

    Zinc and skin disease. Part 1. Genetic diseases caused by mutations of zinc transporter genes
    Franciszek Seneczko, Michał Seneczko
     
    Streszczenie
    Całkowita zawartość cynku w organizmie człowieka utrzymuje się na stabilnym poziomie 2-3 g, co stanowi 0,003% ogólnej puli pierwiastków organizmu. Mimo niewielkiej zawartości cynk odgrywa kluczową rolę procesach biologicznych jako zewnątrzkomórkowy i wewnątrzkomórkowy składnik strukturalny, katalityczny i mediator sygnalizacji. Homeostaza cynku jest ściśle kontrolowana na poziomach tkanek, komórek oraz struktur subkomórkowych.
    W tych procesach uczestniczą systemy białkowe przemieszczania cynku przez błony biologiczne, zwane transporterami cynku. Zaburzenia homeostazy cynku mogą prowadzić do rozwoju rozmaitych chorób, w tym chorób skóry. W pracy opisano choroby skóry powstałe na podłożu zaburzeń genetycznych spowodowanych mutacjami genów transporterów cynku.
    Słowa kluczowe: cynk, homeostaza cynku, acrodermatitis enteropathica, podtyp spondylodysplastyczny zespołu Ehlersa-Danlosa, przejściowy niedobór cynku u noworodków
     
     

    Nużyca – obraz kliniczny, rozpoznanie oraz możliwości terapeutyczne

    Demodicosis – clinical picture, diagnosis and therapeutic options
    Michał Niedźwiedź, Małgorzata Skibińska, Joanna Narbutt
     
    Streszczenie
    Demodex spp. są roztoczami, które kolonizują aparaty włosowo-łojowe ludzi i przez wielu badaczy uznawane są za część prawidłowej mikrobioty skóry. Uważa się, że rozpoznanie demodekozy dotyczy pacjentów, u których liczba roztoczy wynosi więcej niż 5 osobników na cm2 skóry. Objawy nużycy dotyczyć mogą zarówno skóry, jak i narządu wzroku. Podejrzenie rozpoznania choroby wysuwa się głównie na podstawie objawów klinicznych. Leczenie nużycy polega na zredukowaniu liczby roztoczy i przywróceniu równowagi fizjologicznej powierzchni skóry i okolicy oka. W artykule omówiono epidemiologię, postaci kliniczne, możliwości diagnostyczne i lecznicze demodekozy, uwzględniając terapię miejscową i ogólną.
    Słowa kluczowe: demodekoza, nużyca, leczenie, iwermektyna
     
     

    Oleogel i Celugel – nowe podłoża w polskiej recepturze aptecznej

    Oleogel and Celugel – new media in Polish pharmacy formula
    Mirosława Kuchciak-Brancewicz
     
    Streszczenie
    W dermatologii wykorzystywana jest cała gama leków recepturowych. Znając budowę skóry, można wybrać odpowiednią substancję leczniczą i zawiesić ją w odpowiednim podłożu lipofilnym lub hydrofilnym. Szybkość przenikania substancji przez skórę zwiększa się wraz ze wzrostem ich lipofi lności, co wynika z lipidowego charakteru warstwy rogowej naskórka. Szybkość penetracji leku przez skórę nie zależy jedynie od jego lipofilności. Zatem należy zapoznać się z warunkami dobrej penetracji leku dla doboru odpowiedniego leczenia. W artykule zawarta została krótka charakterystyka produktów Oleogel i Celugel oraz przykłady recept z ich zawartością w składzie.
    Słowa kluczowe: naskórek, lipofilność, hydrofilność, szybkość penetracji leku, podłoże, receptura apteczna
     
     

    Zachowania samobójcze u pacjentów z trądzikiem pospolitym w trakcie stosowania izotretynoiny

    Suicidal behaviour in patients with acne vulgaris during isotretinoin treatment
    Paulina Szczepanik-Kułak
     
    Streszczenie
    Izotretynoina, czyli kwas 13-cis-retinowy, to niearomatyczny retinoid I generacji, którego wprowadzenie pod koniec XX wieku stanowiło istotne, przełomowe wydarzenie w światowym lecznictwie dermatologicznym. Zwraca uwagę plejotropowe działanie leku, ukierunkowane na cztery kluczowe elementy patogenetyczne w trądziku pospolitym, acne vulgaris (stan zapalny, komedogeneza, nadprodukcja łoju, kolonizacja jednostek włosowo-łojowych przez Cutibacterium acnes). Zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego z 2012 r. wskazania do zastosowania izotretynoiny obejmują: trądzik piorunujący, piodermię twarzy, ciężkie i średnio nasilone postaci trądziku, w tym nieodpowiadające na leczenie standardowe lub charakteryzujące się nawrotami po leczeniu standardowym; postaci grudkowo-krostkowe o średnim nasileniu, w których nie uzyskano poprawy klinicznej szacowanej na co najmniej 50% stanu wyjściowego po 2-3 cyklach standardowej antybiotykoterapii; zmiany średnio nasilone ze skłonnością do rozwoju blizn, zmiany trądzikowe z nasilonym łojotokiem lub dysmorfofobią, zaburzeniami psychicznymi i skłonnościami samobójczymi. Należy podkreślić, że niemal u wszystkich pacjentów otrzymujących izotretynoinę występują działania niepożądane, wśród nich istnieje szereg komplikacji o kontrowersyjnym, wciąż nie do końca potwierdzonym charakterze. Wśród nich wymienia się negatywny wpływ na metabolizm kości, pogorszenie gojenia ran, ryzyko rozwoju chorób zapalnych jelit, a także depresji, myśli i prób samobójczych. W poniższym artykule omówiono zagadnienie dotyczące zachowań samobójczych u pacjentów z trądzikiem pospolitym w trakcie stosowania izotretynoiny na podstawie dostępnej literatury.
    Słowa kluczowe: izotretynoina, trądzik pospolity, powikłania leczenia dermatologicznego
     
     

    Alergia krzyżowa na składniki filtrów przeciwsłonecznych i ketoprofen – opis przypadku

    Cross-allergy to sunscreen ingredients and ketoprofen – case report
    Magda Wachal, Krzysztof Kanabaj, Magdalena Czarnecka-Operacz, Zygmunt Adamski, Dorota Jenerowicz
     
    Streszczenie
    Filtr przeciwsłoneczny to substancja, która stosowana jest w celu ochrony skóry przed szkodliwym działaniem UVR. Współcześnie znane jest ok. 120 substancji chemicznych, które wykazują takie działanie. Filtry można podzielić na nieorganiczne (fizyczne) oraz organiczne (chemiczne). W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat obserwuje się wzrost liczby osób stosujących preparaty przeciwsłoneczne. Wykazano, iż organiczne filtry UV u niektórych osób mogą być przyczyną alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, a po ekspozycji na słońce także fotoalergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Autorzy przedstawiają przypadek 58-letniej chorej, u której potwierdzono alergię kontaktową na 3-(4’-metylobenzylideno)-d-1-kamforę oraz fotoalergię na oktokrylen, jednak z poprzedzającą nadwrażliwością na ketoprofen. Zjawisko to można wytłumaczyć zbliżoną budową chemiczną tych związków i występowaniem reakcji krzyżowych.
    Słowa kluczowe: ketoprofen, filtry przeciwsłoneczne, fotonadwrażliwość
     

    Powikłania po zabiegach mezoterapii – opis przypadku i przegląd literatury

    Complications after mesotherapy procedures – case report and literature review
    Jagoda Stroynowska-Kosik, Ewelina Biało-Wójcicka
     
    Streszczenie
    Mezoterapia to jeden z najpopularniejszych zabiegów z zakresu dermatologii i medycyny estetycznej, polegający na śródskórnym lub podskórnym podaniu niewielkich ilości substancji czynnych bezpośrednio do skóry właściwej lub tkanki podskórnej. Zabieg ten jest wykorzystywany przede wszystkim w celu biorewitalizacji i odmłodzenia skóry oraz redukcji podskórnej tkanki tłuszczowej i modelowania sylwetki. Może być też pomocny w terapii niektórych schorzeń skóry.
    Dane na temat jego bezpieczeństwa są jednak ograniczone i opierają się jedynie na dostępnych w literaturze pojedynczych opisach powikłań. Na podstawie obserwowanego w ostatnich latach wzrostu zainteresowania mezoterapią i stale rosnącej liczby wykonywanych zabiegów, w tym przez osoby do tego nieuprawnione, przewiduje się, że liczba powikłań będzie wzrastać.
    Słowa kluczowe: mezoterapia, medycyna estetyczna, ziarniniaki, leczenie
     
     

    Dermatologia dziecięca – pytania i odpowiedzi

    Mirosława Kuchciak-Brancewicz
     
    Streszczenie
    Łuszczyca jest chorobą o złożonej etiologii. Na jej rozwój i przebieg wpływają czynniki genetyczne, środowiskowe i immunologiczne. U dzieci najczęściej występuje w postaci drobnogrudkowej i plackowatej o różnym stopniu nasilenia. Może występować w każdej lokalizacji. I od tego zależy często wybór leczenia.
    Szczepienie przeciwko gruźlicy wykonuje się zazwyczaj w oddziałach noworodkowych w pierwszej dobie życia. Wykonuje się je śródskórnie w 1/3 górnej części lewego ramienia. Po około 2-5 tygodniach
    w miejscu wstrzyknięcia szczepionki BCG pojawia się specyfi czny odczyn miejscowy, często jałowe ropienie, które nie wymaga leczenia. Nie należy go mylić z niepożądanymi odczynami poszczepiennymi.
    Dzieci w przedszkolu przyuczane są do częstego mycia rąk. Rzadko wycierają one ręce także na powierzchni grzbietowej. Powoduje to wysychanie skóry, które prowadzi do pękania, a w efekcie rozwoju stanu zapalnego. Stan wymaga właściwego leczenia przeciwzapalnego, emolientacji i edukacji wtórnej.
    Jeziorko żylne jest rozszerzonym naczyniem żylnym w górnych warstwach skóry. Jest to kilkumilimetrowa miękka grudka lub guzek barwy ciemnoniebieskiej. Zwykle budzi niepokój ze względu na ciemne zabarwienie. Wymaga różnicowania ze znamionami barwnikowymi oraz czerniakiem. Zmianę należy zawsze poddać badaniu dermoskopowemu. Jeziorko żylne może być leczone różnymi metodami. Najlepszą opcją wydaje się wysokoenergetyczny laser diodowy.
    W lecznictwie dermatologicznym, zgodnie z zasadą „mokre na mokre”, zalecane są barwniki i okłady.
    Wśród nich zastosowanie znajduje roztwór kwasu taninowego. Tanina denaturuje białka w tym bakteryjne. Ma działanie ściągające, osłaniające, odkażające, zakwaszające i przeciwzapalne. Te właściwości wykorzystywane są chętnie przy leczeniu ognisk wysiękowych.
    Słowa kluczowe: dzieci, łuszczyca plackowata, odczyn po szczepieniu BCG, wyprysk rąk ze zużycia, jeziorko żylne, kwas taninowy
     
     
    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł
  45. Przegląd Pediatryczny 1/2022

    Przegląd Pediatryczny 1/2022

    Zaktualizowane zasady profilaktyki, diagnostyki i leczenia COVID-19 u dzieci w Polsce. Zalecenia dla pediatrów oraz lekarzy medycyny rodzinnej (18.02.2022)

    Updated recommendations for the prevention, diagnosis and treatment of COVID-19 in children in Poland. Recommendations for pediatricians and general practitioners (18.02.2022)

    Magdalena Marczyńska, Maria Pokorska-Śpiewak, Ewa Talarek, Magdalena Figlerowicz, Bolesław Kalicki, Ernest Kuchar, Ewa Majda-Stanisławska, Małgorzata Pawłowska, Artur Sulik, Adam Sybilski, Leszek Szenborn, Jacek Wysocki, Teresa Jackowska

    Streszczenie

    Od końca 2021 r. obserwuje się znaczący wzrost odsetka dzieci zakażonych SARS-CoV-2. Przebieg choroby u dzieci jest najczęściej skąpo- lub bezobjawowy, ale wraz z dominacją nowych wariantów wirusa coraz częściej dzieci chorują objawowo i wymagają hospitalizacji. Celem pracy jest aktualizacja zaleceń dotyczących postępowania z dzieckiem z COVID-19 w warunkach ambulatoryjnych i szpitalnych. Omówiono aktualne możliwości profilaktyki i leczenia przeciwwirusowego, wskazując ograniczoną dostępność terapii dla dzieci. Podstawą leczenia COVID-19 u większości dzieci pozostaje leczenie objawowe i wspomagające oraz działania mające na celu ograniczenie szerzenia się zakażenia SARS-CoV-2.

    Słowa kluczowe: COVID-19, dzieci, SARS-CoV-2

    Abstract

    The course of COVID-19 in pediatric patients is usually mild or asymptomatic, but with the dominance of new virus variants, more children become symptomatic and require hospitalization. Since the end of 2021, a significant increase in the percentage of children infected with SARS-CoV-2 has been observed. This paper aimed to update the recommendations on the management of a child with COVID-19 in outpatient and inpatient settings. The current possibilities of prophylaxis, diagnostics, and anti viral treatment were discussed, indicating the limited availability of therapy for children. The mainstay of COVID-19 treatment in most pediatric patients is symptomatic and supportive treatment, as well as measures aimed at reducing the spread of SARS-CoV-2 infection.

    Key words: COVID-19, children, SARS-CoV-2

    Rekomendacje dotyczące szczepienia dzieci po przebytym wieloukładowym zespole zapalnym powiązanym z COVID-19

    Guidelines for immunization of children following multisystem inflammatory syndrome in children (MIS-C)

    Kamila Maria Ludwikowska, Magdalena Okarska-Napierała, Agnieszka Matkowska-Kocjan, Teresa Jackowska, Jacek Wysocki, Ernest Kuchar, Leszek Szenborn

    Streszczenie

    Wieloukładowy zespół zapalny związany z COVID-19 [paediatric inflammatory multisystem syndrome – PIMS lub multisystem inflammatory syndrome in children – MIS-C oraz postać występująca u dorosłych (adults) – MIS-A] jest późnym powikłaniem bezobjawowego lub objawowego zakażenia SARS-CoV-2, występującym po ok. 4 tygodniach od zakażenia. U podłoża PIMS leży dysregulacja immunologiczna prowadząca do nasilonego stanu zapalnego, obejmującego wiele narządów. Dzieci z PIMS wymagają leczenia szpitalnego, stosowania leków immunomodulujących, a niejednokrotnie intensywnej terapii. Wykazano wysoką skuteczność szczepień przeciw COVID-19 w profilaktyce PIMS u nastolatków. Brakuje jednak jednoznacznych wytycznych dotyczących szczepień ochronnych dzieci, które przebyły już takie powikłanie. Niniejsze opracowanie wychodzi naprzeciw tej potrzebie.

    W artykule zawarto stanowisko Polskiego Towarzystwa Wakcynologii oraz Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego dotyczące szczepień dzieci po przebytym PIMS.

    Słowa kluczowe: PIMS-TS, COVID-19, SARS-CoV-2, szczepienia, BNT162b2

    Abstract

    Multisystem inflammatory syndrome in children, MIS-C is also referred to as a paediatric inflammatory multi system syndrome, PIMS. It is a late complication of SARS-CoV-2 infection. The underlying cause is immunological dysregulation, leading to severe inflammatory processes. Children with PIMS require hospital treatment, the use of immunomodulating drugs, and oft en intensive care. The high effectiveness of COVID-19 vaccination has been demonstrated in the prevention of MIS-C in adolescents. However, there are no explicit vaccination recommendations for children who have already suffered from MIS-C. We present a summary of current knowledge on vaccinations against COVID-19 in the context of MIS-C and the Polish guidance of vaccinations for children following MIS-C.

    Key words: PIMS-TS, COVID-19, SARS-CoV-2, vaccines, BNT162b2

    Praktyczne aspekty terapii CAR-T u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną z komórek B w Polsce – rekomendacje Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej

    Practical aspects of CAR-T cell therapy in children with B-cell acute lymphoblastic leukemia in Poland – recommendations of the Polish Society for Pediatric Oncology and Hematology

    Paweł Marschollek, Karolina Liszka, Monika Mielcarek-Siedziuk, Ewa Gorczyńska, Tomasz Szczepański, Wojciech Młynarski, Jan Styczyński, Katarzyna Derwich, Krzysztof Kałwak

    Streszczenie

    Terapia limfocytami T z chimerycznym receptorem antygenowym (CAR-T) to przełom w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej (acute lymphoblastic leukemia – ALL). W Polsce dla dzieci zarejestrowany jest jeden preparat CAR-T – tisagenlecleucel (Kymriah®), mający chimeryczny receptor anty-CD19. Niniejsze rekomendacje opracowano jako konsensus ekspertów Zespołu Koordynacyjnego ds. CAR-T w Polsce. Od 1 września 2021 r. terapia jest finansowana w Polsce przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zgodnie ze wskazaniami refundacyjnymi. Obejmują one pacjentów do 25. r.ż. z pB-ALL, która jest oporna na leczenie lub w fazie drugiego albo kolejnego nawrotu, lub nawrotu po transplantacji. Wyniki długofalowej analizy potwierdziły skuteczność terapii CAR-T. Czas potrzebny na przygotowanie komórek – od aferezy do podania – wynosi zazwyczaj 3-4 tygodnie. Kwalifikacja do terapii powinna nastąpić jak najszybciej po spełnieniu kryteriów. Opóźnienie leukaferezy może się wiązać z pogorszeniem stanu ogólnego pacjenta, wystąpieniem infekcji, pogorszeniem liczby i funkcji limfocytów CD3+. W trakcie oczekiwania na przygotowanie preparatu stosuje się chemioterapię pomostową. Zarówno w przypadku aferezy, jak i podania komórek należy uwzględnić czas eliminacji stosowanych wcześniej leków. Najczęściej występujące powikłania po terapii CAR-T to zespół uwalniania cytokin i neurotoksyczność, które należy różnicować przede wszystkim z rozwijającą się sepsą. Po 2-3-tygodniowej obserwacji można rozważyć wypis ze szpitala, pod warunkiem dobrego stanu ogólnego, braku infekcji czy konieczności transfuzji. Kontrolne punkcje szpiku z oceną choroby resztkowej (minimal residual disease – MRD) należy zaplanować po 28, 100 i 180 dniach, a także po roku od infuzji. Cytopenie we wszystkich trzech liniach są dość częste, pacjenci zwykle nie wymagają transfuzji, mogą jednak wymagać podaży czynnika stymulującego tworzenie kolonii granulocytów (granulocyte colony-stimulating factor – G-CSF). Hipogammaglobulinemia, będąca skutkiem aplazji limfocytów B, powoduje konieczność okresowej substytucji immunoglobulin. Przeciwwskazane, poza sytuacjami zagrożenia życia, jest stosowanie ogólnoustrojowych glikokortykosteroidów ze względu na ryzyko negatywnego wpływu na funkcje i żywotność komórek CAR-T. Jednym z największych wyzwań po terapii jest ryzyko utraty ekspresji antygenu CD19 na komórkach białaczkowych.

    Słowa kluczowe: ostra białaczka limfoblastyczna, komórki CAR-T, tisagenlecleucel, immunoterapia, leukafereza

    Abstract

    Chimeric antigen receptor T-cell therapy (CAR-T) is a breakthrough in the B-cell malignancies management. In children, a single CAR-T cell product is registered in Poland – tisagenlecleucel (Kymriah®), with chimeric anti -CD19 receptor. These recommendations were developed as a consensus of experts within the Coordinating Team for CAR-T in Poland. From September 1, 2021, the therapy is financed in Poland by the National Health Fund, in particular indications. Eligibility criteria include patients up to 25 y.o. with refractory pB-ALL or in the second or subsequent relapse or in relapse after transplantation. Qualification should take place as soon as possible after meeting the criteria. Leukapheresis delay may be associated with patient’s worse general condition, infections and deterioration of CD3+ lymphocytes’ number and function. While waiting for the CAR-T, bridging chemotherapy is used. Both before the apheresis and infusion, the washout of previously used drugs must be considered. The most common complications after administration are cytokine release syndrome and neurotoxicity. Aft er 2-3 weeks of observation, if no complications occur, discharge from the hospital may be considered. Bone marrow biopsies with minimal residual disease (MRD) assessment should be scheduled at days 28, 100, 180 and 1 year post infusion. Cytopenias are common aft er therapy, usually with no need for blood transfusions, although patients may require periodic granulocyte colony-stimulating factor (G-CSF) administration. Hypogammaglobulinaemia necessitates periodic immunoglobulins substitution. Contraindicated, except in life-threatening situations, is the use of systemic glucocorticosteroids due to the negative effect on CAR-T cell function and persistence. One of the biggest challenges is the risk of potential loss of CD19 expression on leukemia cells.

    Key words: acute lymphoblastic leukemia, CAR-T cell, tisagenlecleucel, immunotherapy, leukapheresis

    Postępowanie u dzieci i młodzieży z hemofilią A lub B: rekomendacje Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej

    Management of children with hemophilia A or B: recommendations of the Polish Society of Pediatric Oncology and Hematology

    Paweł Łaguna, Wojciech Młynarski, Tomasz Urasiński, Andrzej Kołtan, Jan Styczyński, Tomasz Szczepański

    Streszczenie

    Hemofilia to choroba należąca do wrodzonych, osoczowych skaz krwotocznych. Przedstawione w niniejszej publikacji standardy postępowania u dzieci chorych na hemofilię A i B stanowią aktualne rekomendacje Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej, zaadaptowane do polskich warunków na podstawie standardów World Federation of Hemophilia (WFH).

    Słowa kluczowe: postępowanie, standardy, hemofilia A i B, dzieci

    Abstract

    Hemophilia is a disease that belongs to inherited plasma bleeding disorders. The standards of management in children with hemophilia A and B presented in this publication are the current recommendations of the Polish Society of Pediatric Oncology and Hematology, adapted to the Polish conditions based on the WFH (World Federation of Hemophilia) standards.

    Key words: diagnostics, standards, hemophilia A and B, children

    Modele organizacyjne postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w okresie przejściowym z wieku dziecięcego w wiek dorosły: propozycje pediatrycznego zespołu ekspertów Narodowej Strategii Onkologicznej

    Organizational models of diagnostic and therapeutic management during transition period from childhood to adulthood: proposals of pediatric experts of National Strategy of Oncology

    Jan Styczyński, Iwona Filipek, Katarzyna Muszyńska-Rosłan, Teresa Stachowicz-Stencel, Katarzyna Derwich

    Streszczenie

    Zespół ekspertów z dziedziny onkologii i hematologii dziecięcej przygotował propozycje do Narodowej Strategii Onkologicznej (NSO) w zakresie: opracowania możliwości rozwiązań systemowych dotyczących problemu „przejścia” leczonych pacjentów pediatrycznych pod opiekę onkologów klinicznych, w zakresie aktualnego leczenia, w tym leczenia podtrzymującego, opieki po leczeniu, wieloletniej opieki odległej, postępowania w wypadku wznowy choroby po 18. r.ż. „Przejście” musi się odbywać na szczeblu ośrodka koordynującego, tj. w rozumieniu NSO na szczeblu wojewódzkim. Uwzględniono zróżnicowanie rozwiązań dla grup nowotworów: hematologicznych, mięsaków, nowotworów ośrodkowego układu nerwowego (OUN), biorąc pod uwagę również postępowanie z dziećmi, u których rozpoznano nowotwór występujący u dorosłych, postępowanie z dorosłymi, u których rozpoznano nowotwór dziecięcy, oraz system opieki nad pacjentami z zespołami genetycznymi na przykładzie neurofibromatoz. Zaproponowano rozwiązanie systemowe i wytyczne w zakresie opieki długoterminowej, zaproponowano utworzenie poradni obserwacyjnych dla osób wyleczonych w zakresie opieki odległej i monitorowania odległych następstw, zaproponowano konieczność ustalenia wytycznych dla pacjenta.

    Słowa kluczowe: problem „przejścia”, strategia, model organizacyjny

    Abstract

    Team of experts in paediatric oncology and haematology prepared a set of guidelines and proposed models for National Strategy of Oncology (Narodowa Strategia Onkologiczna; NSO) in the field of: systemic solutions of transition of paediatric patients to clinical oncology and haematology for adults. Following aspects were analysed: maintenance treatment, post-chemotherapy care, long-term follow-up, relapse after age of 18 years. Transition of children to adults should occur at the level of centre co-ordinating oncological care, i.e. regional, voivodship centre. From paediatric point of view following groups of patients with oncological diagnoses were analysed: haematological, brain tumours, and sarcomas. Additionally, adult patients with paediatric diagnoses, children with diagnoses typical for adults, and patients with genetic abnormalities (e.g. neurofibromatosis) were also taken into account. A variety of systemic models was presented in the paper, including long-term follow-up for children and adults. A set of necessary solutions was proposed for emerging issues, common for paediatric and adult patients.

    Key words: transition period, strategy, organizational model

    Alergia i zaburzenia emocjonalne w populacji pediatrycznej – analiza potencjalnych związków przyczynowo-skutkowych

    Allergy and emotional disorders in the pediatric population – analysis of potential cause-and-effect relationships

    Zdzisław Michał Zawilski

    Streszczenie

    W ostatnich latach obserwuje się coraz większe rozpowszechnienie chorób alergicznych. Do najczęstszych zaburzeń bezpośrednio związanych ze zjawiskami alergicznymi należą: alergia pokarmowa, atopowe zapalenie skóry, astma oskrzelowa i alergiczny nieżyt nosa. Ich przewlekły przebieg i dyskomfort towarzyszący objawom stanowią znaczące obciążenie dla pacjentów, a jednocześnie są dużym wyzwaniem dla współczesnej medycyny. Okazuje się, że pomimo pozornie odmiennego tła przyczynowego choroby te często współwystępują z zaburzeniami psychicznymi natury emocjonalnej, skądinąd również coraz częściej obserwowanymi w społeczeństwie. Z jednej strony to właśnie stres emocjonalny, zwłaszcza silny i długo trwający, przyczynia się do zwiększenia prawdopodobieństwa alergizacji i nasilania objawów istniejących chorób alergicznych. Z drugiej zaś negatywne subiektywne doznania i przeżycia towarzyszące uciążliwemu przebiegowi alergii i wtórne do niego mogą stwarzać i intensyfikować problemy natury emocjonalnej. Wiele badań wskazuje również na to, że między alergią i stresem emocjonalnym nie tylko zachodzi związek czasowy czy przyczynowo-skutkowy, lecz także w pewnym sensie łączy je wspólny mianownik, na który składają się komponenty biochemiczne (mediatory), endokrynologiczne (hormony) i rozwojowe (funkcje adaptacyjne). Wzmocnieniem sugestii wynikłych z takich obserwacji może być występujące bardzo powszechnie proporcjonalne nasilenie jednocześnie przebiegających stanów psychicznych i alergicznych oraz łagodzące efekty działania tych samych, wybranych środków farmakologicznych na jedne i na drugie. Z pewnością jednak stanowi to potwierdzenie faktu, że problem człowieka jako całości psychosomatycznej wymaga holistycznego potraktowania w procesach diagnostyki, terapii i profilaktyki.

    Słowa kluczowe: alergia, stres emocjonalny, układ immunologiczny, adaptacja

    Abstract

    The prevalence of allergic diseases has been increasing in the recent years. The most common disorders related directly to allergy are: food allergy, atopic dermatitis, bronchial asthma and allergic rhinitis. Their chronic course and symptoms-accompanied discomfort are significant load for patients, also they are challenge for modern medicine. It turns out that – despite the seemingly different causal background – these diseases frequently coexist with emotional mental disorders, which otherwise are also observed in society more and more often nowadays. On the one hand, the emotional stress (especially strong and long-lasting) is a kind of factor that increases the likelihood of allergy and exacerbates the symptoms of ongoing allergic diseases. On the other hand, the negative subjective sensations and experiences associated with the troublesome course of allergy, as well as those which are secondary-related with it, can generate and intensify some emotional problems. However, many studies also seem to indicate that there is not only a time or cause-and-effect relationship between allergy and emotional stress, but in some sense, they share a common denominator, which consists of biochemical (mediators), endocrine (hormones) and developmental (adaptive functions) components. Furthermore, proportional severity of simultaneous mental and allergic disorders, as well as soothing effects of the same, selected drugs application in both of them, are very common. It may strengthen the suggestions arising from such observations. However, this certainly confirms the fact that the problem of the human being as a psychosomatic whole, in the processes of diagnosis, therapy and prevention, requires a holistic approach.

    Key words: allergy, emotional stress, immune system, adaptation

    Wykorzystanie koncepcji SPoRT w specyficznej fizjoterapii pacjentów ze skoliozą idiopatyczną – przegląd zakresu

    The SPoRT concept in physiotherapeutic scoliosis-specific exercises of patients with idiopathic scoliosis – a scoping review

    Julia Kruschewska, Maria Ferenstein, Aleksandra Krzyzińska, Ewelina Gołębiewska, Daria D. Kowalska, Jakub S. Gąsior

    Streszczenie

    Skolioza idiopatyczna to jedna z najczęściej występujących deformacji kręgosłupa wieku dziecięcego. Powoduje zmiany nie tylko w obrębie kręgosłupa, lecz także w klatce piersiowej, miednicy i innych obszarach ciała. Celem niniejszej pracy było przedstawienie i omówienie koncepcji SPoRT (symmetric, patient-oriented, rigid, three-dimensional) w specyficznej fizjoterapii pacjentów ze skoliozą idiopatyczną i przegląd badań, w których opisano wykorzystanie różnego rodzaju gorsetów korekcyjnych w leczeniu tej deformacji kręgosłupa. Zestawiono takie gorsety, jak Sforzesco Brace, Lyon Brace, Risser Brace i SpineCor. Znany jest również model Lapadula, lecz nie brano go pod uwagę w badaniach ze względu na niewielką różnicę w porównaniu z modelem Sforzesco. Przeszukano medyczną bazę danych PubMed. Kryterium włączenia publikacji do niniejszego przeglądu piśmiennictwa było spełnienie dwóch warunków – tematyka artykułów miała dotyczyć skoliozy idiopatycznej i zastosowania koncepcji SPoRT. Włączono jedynie publikacje anglojęzyczne. Zidentyfikowano siedem publikacji spełniających wymienione kryteria. W sześciu z nich zaobserwowano po zastosowaniu koncepcji SPoRT w grupie badanej zmniejszenie wartości kąta Cobba, będącego wyznacznikiem zaawansowania skoliozy i tylko w jednym badaniu nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic. Wykorzystanie w leczeniu koncepcji SPoRT w krótkim czasie wpływa korzystnie na poprawę wyglądu i jakości życia pacjentów ze skoliozą idiopatyczną. W ostatnim czasie zaprzestano dalszych badań weryfikujących skuteczność tej formy terapii, dlatego nie są dostępne informacje o długoterminowych efektach leczenia. Użyteczne byłoby kontynuowanie badań w zakresie analizy skuteczności koncepcji SPoRT w rehabilitacji młodzieńczej skoliozy idiopatycznej.

    Słowa kluczowe: koncepcja SPoRT, specyficzna fizjoterapia, terapia, skolioza idiopatyczna, gorsety korekcyjne

    Abstract

    Idiopathic scoliosis is one of the most common spinal deformities among children, which causes changes within the spine, as well as the chest, pelvis and other areas of the body. The main aim of this study was to present and discuss the concept of SPoRT (symmetric, patient-oriented, rigid, three-dimensional) in physiotherapeutic scoliosis-specific exercises (PSSE) of patients with idiopathic scoliosis as well as to review existing literature on the influence of various types of corrective orthoses in the treatment of this spine curvature. PubMed medical database has been searched for this purpose. In order to include articles to the literature review, two conditions have to be met: the selected articles had to concern idiopathic scoliosis and provide information about the use of SPoRT concept. Consequently, 7 articles have fulfilled above-mentioned criteria. Only English language articles have been included. In 6 studies, aft er the therapy using SPoRT concept, a decrease in the value of the Cobb angle was observed and only one of the studies has shown no statistically significant differences. The use of the SPoRT concept in the treatment process has a positive effect on improving the appearance and quality of life of patients with idiopathic scoliosis. Lack of studies on this topic in recent years has been observed. It would be useful to continue research on using SPoRT concept in rehabilitation process of patients with idiopathic scoliosis to analyse long-term effects.

    Key words: SPoRT concept, physiotherapeutic scoliosis-specific exercises (PSSE), therapy, idiopathic scoliosis, corrective orthoses

    Zaburzenie funkcji wątroby u dzieci zakażonych wirusem Epsteina-Barr

    Hepatic impairment in children with Epstein-Barr virus infection

    Kinga Półkośnik, Kamila Agnieszka Kwiatek-Średzińska, Dariusz Marek Lebensztejn

    Streszczenie

    Wprowadzenie: Zakażenie wirusem Epsteina-Barr (EBV) jest powszechne w populacji pediatrycznej i w większości przypadków pozostaje bezobjawowe. Może przebiegać także w postaci zespołu mononukleozy zakaźnej. W niektórych przypadkach obserwuje się zaburzenie funkcji wątroby, zwykle pod postacią bezobjawowego, samoograniczającego się procesu zapalnego.

    Cel pracy: Celem pracy była ocena występowania zaburzenia czynności wątroby wśród dzieci hospitalizowanych z powodu infekcji EBV.

    Materiał i metody: Przeprowadzono retrospektywną analizę dokumentacji medycznej 91 dzieci zakażonych EBV, hospitalizowanych w Klinice w latach 2016-2020. Analizowano wybrane parametry antropometryczne, laboratoryjne i wynik badania ultrasonograficznego (USG) jamy brzusznej.

    Wyniki: Zaburzenie czynności wątroby stwierdzono u 54 z 91 pacjentów zakażonych EBV (59,3%), spośród których aktywność transaminazy alaninowej (ALT) u wszystkich była powyżej górnej granicy normy laboratoryjnej, u 31 dzieci (57,4%) przekraczała ją ponad trzykrotnie. U 39 chorych (42,9%) wykazano podwyższoną aktywność transaminazy asparaginianowej (AST), a 22 dzieci (24,2%) miało podwyższoną aktywność gamma-glutamylotranspeptydazy (GGT). Odchylenia w badaniu USG wątroby wykazano u 18 spośród 54 pacjentów (33,3%), u których w przebiegu zakażenia EBV stwierdzono nieprawidłową aktywność aminotransferaz. Dzieci z zaburzeniem funkcji wątroby były istotnie statystycznie starsze i miały niższą liczbę płytek krwi. U dwojga dzieci rozpoznano rzadkie powikłanie – ostre bezkamicze zapalenie pęcherzyka żółciowego.

    Wnioski: Zaburzenie czynności wątroby jest rozpoznawane u znacznej części dzieci hospitalizowanych z powodu mononukleozy zakaźnej. Jest częstsze wśród starszych dzieci. W przebiegu zakażenia może dochodzić także do rozwoju powikłań, spośród których relatywnie rzadkie jest ostre bezkamicze zapalenie pęcherzyka żółciowego.

    Słowa kluczowe: wirus Epsteina-Barr, mononukleoza zakaźna, zaburzenie funkcji wątroby, hipertransaminazemia, dzieci

    Abstract

    Introduction: Epstein-Barr virus (EBV) infection is common in pediatric population. In most cases it is asymptomatic, but can also lead to infectious mononucleosis. In some cases liver function impairment is observed, usually manifesting as asymptomatic, self-limiting hepatitis.

    Aim of the study: The aim of the study was to evaluate the occurrence of hepatic impairment in children hospitalized due to EBV infection.

    Material and methods: Data from 91 children diagnosed with EBV infection hospitalized in our department from 2016 to 2020 were retrospectively reviewed. Selected anthropometric, laboratory parameters and result of transabdominal ultrasonography (USG) examination were analysed.

    Results: Hepatic impairment was detected in 54 of 91 children with EBV infection (59.3%). All of them had elevated alanine transaminase (ALT) serum activity, of which 31 (57.4%) more than 3 times upper limit of normal, 39 (42.9%) had elevated aspartate transaminase (AST) activity and 22 children (24.2%) had elevated gamma-glutamyl transpeptidase (GGT) serum activity. Pathological changes in liver USG were found in 18 of 54 patients (33.3%) with hypertransaminasemia. Children with liver dysfunction were older and had lower platelet count. Two children were diagnosed with rare complication: acute acalculous cholecystitis.

    Conclusions: Liver function impairment is present in a significant proportion of children hospitalized with infectious mononucleosis. It is more common in older children. Rare complication of the EBV infection is acute acalculous cholecystitis.

    Key words: Epstein-Barr virus, infectious mononucleosis, hepatic impairment, hypertransaminasemia, children

    Charakterystyka kliniczna dzieci z limfohistiocytozą hemofagocytarną

    Clinical analysis of hemophagocytic lymphohistiocytosis in children

    Magdalena Wołowiec, Katarzyna Smalisz, Katarzyna Popko, Katarzyna Bąbol-Pokora, Katarzyna Drabko, Małgorzata Salamonowicz-Bodzioch, Małgorzata Czogała, Anna Pieczonka, Sylwia Kołtan, Lucyna Maciejka-Kembłowska, Renata Tomaszewska, Grażyna Sobol-Milejska, Grażyna Karolczyk, Wanda Badowska, Iwona Malinowska

    Streszczenie

    Limfohistiocytoza hemofagocytarna (hemophagocytic lymphohistiocytosis – HLH) jest stanem ciężkiego, zagrażającego życiu zapalenia, wywołanego nadmierną, przedłużoną i nieefektywną odpowiedzią immunologiczną. Wyróżnia się postać pierwotną (uwarunkowaną genetycznie) i wtórną (nabytą) choroby, rozwijającą się w przebiegu zakażeń, chorób nowotworowych, autoimmunizacyjnych lub innych. HLH jest rzadko występującą u dzieci chorobą o niespecyficznych objawach i poważnym rokowaniu. Poprawa możliwości diagnostyki i szybkie rozpoczęcie leczenia zwiększają szanse na wyleczenie pacjentów. Celem pracy było ustalenie podłoża rozwoju HLH u dzieci w Polsce, analiza przebiegu klinicznego choroby i wyników leczenia. Badaną grupę stanowiło 63 pacjentów z HLH objętych diagnostyką i leczeniem w 12 pediatrycznych ośrodkach hematologicznych w Polsce w okresie od sierpnia 2008 r. do kwietnia 2018 r. W badanej grupie wiek rozpoznania wynosił od 10 dni do 17 lat i 10 miesięcy (mediana 3,96 roku). Dominującymi objawami klinicznymi i laboratoryjnymi stwierdzanymi w czasie rozpoznania były gorączka i powiększenie śledziony oraz pancytopenia i hiperferrytynemia. U 13 pacjentów stwierdzono zajęcie ośrodkowego układu nerwowego. W badanej grupie zidentyfikowano 14 pacjentów (22,2%) z pierwotną postacią HLH i 49 pacjentów (77,8%) z postacią wtórną. Po 8 tygodniach leczenia według protokołu HLH-2004 remisję uzyskało 9 z 14 pacjentów z pierwotną i 43 z 49 pacjentów z wtórną postacią HLH. Nawrót choroby wystąpił u odpowiednio 3 i 9 pacjentów. Do transplantacji krwiotwórczych komórek macierzystych zakwalifikowano 28 pacjentów, a zabieg przeprowadzono u 22 z nich; 6 pacjentów zmarło przed tym zabiegiem. Czas obserwacji pacjentów z badanej grupy wyniósł od 0 do 9,15 roku (mediana 1,95 roku). W chwili zakończenia obserwacji żyło 47 spośród 63 dzieci, a mediana czasu przeżycia wynosiła 2,29 roku. Prawdopodobieństwo całkowitego 5-letniego przeżycia w badanej grupie pacjentów wyniosło 62,4%.

    Słowa kluczowe: limfohistiocytoza hemofagocytarna, kryteria HLH, cytotoksyczność, mutacje, wyniki leczenia

    Abstract

    Hemophagocytic lymphohistiocytosis (HLH) is a condition of severe, life-threatening inflammation caused by an excessive and ineffective immune response. HLH can be divided into primary (genetically determined) and secondary (acquired) forms. Secondary forms develop as a result of an excessive stimulation of the immune system mainly due to infections, malignancies and autoimmune diseases. HLH has a broad spectrum of clinical symptoms, ranging from prolonged fever to multi organ failure. HLH is a rare condition in children but the prognosis is serious. New possibilities of diagnosis and treatment increase a chance to improve survival in patients. The aim of the study was to determine the genetic background and triggering factors of HLH in Polish children, to analyze the clinical course of the disease and to determine overall survival probability in the study group. The study involved 63 patients diagnosed with HLH and treated in 12 pediatric hematooncology centers in Poland from August 2008 to April 2018. Median age at diagnosis was 3.96 years (range 10 days to 17 years 10 months). The main clinical symptoms at diagnosis were fever, splenomegaly, pancytopenia and elevated ferritin. Central nervous system involvement was present in 13 patients. In the study group 14 patients were diagnosed with primary HLH and 49 patients with secondary HLH. Remission was reached in 9 and 43 patients with primary and secondary HLH, respectively. Relapse was observed in 3 patients with primary HLH and 9 patients with secondary HLH. Altogether 14 patients with primary HLH and 14 patients with secondary HLH were qualified to stem cell transplantation (SCT). SCT was performed in 22 out of 28 patients; 6 patients died before the procedure. Median time of the observation in the whole study group was 1.95 years (range 0-9.15 years). At the end of the observation 47 out of 63 patients were alive (median time of survival was 2.29 years). For the whole study group the 5-year overall survival was 62.4%.

    Key words: hemophagocytic lymphohistiocytosis, HLH criteria, cytotoxicity, mutations, outcome

    Zespół Plummera-Vinsona jako rzadka przyczyna przewlekłej niedokrwistości i dysfagii w wieku rozwojowym. Opis przypadku i przegląd piśmiennictwa

    Plummer-Vinson syndrome as a rare cause of chronic anemia and dysphagia in children. Case report and review

    Anna Jarzumbek, Katarzyna Bąk-Drabik, Jarosław Kwiecień, Żaneta Malczyk, Anna Saran, Katarzyna Ziora

    Streszczenie

    Zespół Plummera-Vinsona (Plummer-Vinson syndrome – PVS) jest rzadką jednostką chorobową, w której występuje charakterystyczna triada objawów: niedokrwistość z niedoboru żelaza, dysfagia, obecność błon przełykowych. Najczęściej jest on rozpoznawany u kobiet w wieku pomenopauzalnym. Rozpoznanie w wieku rozwojowym ustalane jest niezwykle rzadko. Przedstawiamy przypadek 17-letniej pacjentki z przewlekłą niedokrwistością syderopeniczną i dysfagią, u której w toku diagnostyki stwierdzono obecność błon przełykowych, co pozwoliło na ustalenie rozpoznania PVS. Uzupełnienie niedoborów żelaza, początkowo drogą parenteralną, a następnie doustną, doprowadziło do redukcji objawów i poprawy stanu endoskopowego. Zespół PVS należy brać pod uwagę w diagnostyce różnicowej dysfagii, szczególnie ze współistniejącą niedokrwistością. Ze względu na zwiększone ryzyko nowotworzenia pacjenci z PVS powinni podlegać okresowej kontroli endoskopowej.

    Słowa kluczowe: zespół Plummera-Vinsona, niedokrwistość, dysfagia

    Abstract

    Plummer-Vinson syndrome (PVS) is a rare clinical condition associated with the triad of: iron deficiency anemia, dysphagia, and oesophageal web. PVS is reported most commonly in women in postmenopausal age. In children it is reported rarely. We described a case report of 17 years old patient with chronic syderopenic anemia and dysphagia, and oesophageal web, which was found in endoscopic examination, and allowed to set the diagnosis. The intravenous iron therapy, and next oral supplementation reduced the symptoms of dysphagia and improved the endoscopic state. The PVS should be taken under consideration especially in patients with both anemia and dysphagia symptoms. PVS is associated with an increased risk of carcinogenesis, therefore the endoscopic supervision should be regularly performed.

    Key words: Plummer-Vinson syndrome, anemia, dysphagia

    Zespół ponownego odżywienia – opis przypadku i przegląd piśmiennictwa

    Refeeding syndrome – case report and review

    Beata Kosarzycka, Adrianna Szypulska, Marek Wolski

    Streszczenie

    Zespół ponownego odżywienia (refeeding syndrome – RS) określa zaburzenia metaboliczne i ich kliniczne manifestacje występujące w odpowiedzi na wdrożenie leczenia żywieniowego u pacjentów chronicznie niedożywionych lub po wydłużonym okresie głodzenia. W 2020 r. ASPEN (American Society for Parenteral and Enteral Nutrition) zaproponowało definicję RS jako obniżenie stężenia jednego lub większej liczby jonów spośród fosforu, potasu i magnezu, lub niedobór tiaminy, rozwijające się szybko, w ciągu godzin lub dni po rozpoczęciu podaży kalorii po okresie głodzenia. Szczególnie narażeni na rozwój RS są pacjenci z zespołami złego wchłaniania, jadłowstrętem psychicznym i innymi zaburzeniami psychiatrycznymi, chorobami nerek, nowotworami oraz krytycznie chorzy, po operacjach bariatrycznych, resekcjach jelit, wgłobieniach oraz dzieci będące ofiarami przemocy lub głodu. RS jest często nieleczony i niedoceniany przez klinicystów, szczególnie w pediatrii, dlatego ogromną rolę odgrywa znajomość czynników ryzyka. Do identyfikacji populacji zagrożonych RS konieczna jest ocena ryzyka niedożywienia za pomocą walidowanych narzędzi przesiewowych oraz określenie stopnia niedożywienia. Ich wczesna identyfikacja oraz odpowiednio prowadzona terapia żywieniowa pozwalają uniknąć niepotrzebnej zachorowalności i śmiertelności. Obecnie optymalną strategią leczenia wydaje się powolne i stopniowe wprowadzanie żywienia, uzupełnianie deficytów elektrolitów, częsty monitoring pacjenta.

    Słowa kluczowe: zespół ponownego odżywienia, chirurgia dziecięca, hipofosfatemia, niedożywienie, żywienie kliniczne

    Abstract

    Refeeding syndrome is defi ned as metabolic shift s and their clinical manifestations as a result of food reintroduction aft er chronic malnourishment or a long period of starvation. In 2020 ASPEN (American Society for Pareneteral and Enteral Nutrition) proposed an unified clinical definition of the RS as a decrease in phosforus, potassium or magnesium blood concentration or thiamine deficiency that develop rapidly in a few hours or days aft er caloric intake aft er a period of starvation. Patients with malabsorption syndrome, anorexia nervosa and other psychiatric disorders, kidney disease, malignancy, critically ill, patients after intestinal resection, intussusception and paediatric victims of domestic violence or hunger are at particularly high risk of developing RS. RS is often left untreated or underestimated by clinicians, especially in paediatrics, therefore it is vital to recognize risk factors of the syndrome. To identify populations at risk of RS, it is necessary to assess the risk of malnutrition using validated screening tools and to determine the degree of malnutrition.

    Dowiedz się więcej
    Cena: 30,00 zł
  46. Gastroenterologia Praktyczna 1/2022

    Gastroenterologia Praktyczna 1/2022

    Wielonarządowe implikacje niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby

    Multi-organ implications of nonalcoholic fatty liver disease

    Marek Hartleb

    Streszczenie

    Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (nonalcoholic fatty liver disease – NAFLD) jest najczęstszą przewlekłą chorobą tego narządu, która niesie ze sobą ryzyko nie tylko wystąpienia niewydolności wątroby, lecz także przedwczesnego zgonu z powodu powikłań sercowo-naczyniowych. Współwystępowanie z NAFLD innych chorób należących do zespołu metabolicznego jest dobrze znane, lecz znacznie mniej wiadomo o pozawątrobowych manifestacjach tej choroby, niezwiązanych bezpośrednio z zaburzeniami metabolicznymi. NAFLD można postrzegać jako chorobę systemową, a wczesne interwencje metaboliczne mają korzystny wpływ nie tylko na stan czynnościowy wątroby, ale także bezpośrednio lub pośrednio mogą poprawiać funkcjonowanie innych narządów. W niniejszej pracy przedstawiono dotychczasową wiedzę na temat współwystępowania NAFLD z pozawątrobowymi chorobami nowotworowymi, przewlekłą niewydolnością nerek, kamicą nerkową, osteoporozą, łuszczycą, obturacyjnym bezdechem sennym oraz chorobami endokrynologicznymi.

    Abstract

    Nonalcoholic fatty liver disease (NAFLD) is the most common cause of chronic liver disease, which carries the risk not only of liver failure, but also of premature death from cardio-vascular complications. Coexistence of NAFLD with other diseases belonging to metabolic syndrome is well recognized, however, much less is known about extra-hepatic comorbidities not directly associated with metabolic disturbances. NAFLD may be perceived as systemic disease and early metabolic interventions not only have beneficial effect on functional state of the liver but also may directly or indirectly improve functioning of other organs. In this review we presented cur¬rent knowledge on coexistence of NAFLD with extra-hepatic neoplastic diseases, chronic renal failure, urolithiasis, osteoporosis, psoriasis, obstructive sleep apnea and endocrine diseases.

    Przełyk Barretta – postępowanie diagnostyczno-terapeutyczne w gabinecie gastroenterologa

    Barrett’s esophagus – diagnostic and therapeutic procedure in a gastroenterologist’s office

    Maria Janiak

    Streszczenie

    Przełyk Barretta (PB) jest stanem przedrakowym związanym ze zwiększonym ryzykiem rozwoju raka gruczołowego przełyku. Jednym z prekursorów PB jest choroba refluksowa przełyku, wobec czego występowanie tego schorzenia jest związane z jej rozpowszechnieniem. Rozpoznanie PB powinno zostać ustalone na podstawie dokładnej oceny zmian makroskopowych w badaniu endoskopowym oraz wyniku badania histopatologicznego wycinków pobranych w trakcie gastroskopii. Chorym z PB i z objawami refluksu zaleca się terapię przeciwwydzielniczą. Przewlekłe leczenie inhibitorami pompy protonowej (IPP) u bezobjawowych chorych z PB, mimo że pozostaje przedmiotem dyskusji, jest zalecane w większości wytycznych. Leczenie endoskopowe polegające na usuwaniu widocznych zmian ogniskowych niezależnie od stopnia neoplazji powinno być prowadzone w ośrodkach eksperckich.

    Abstract

    Barrett’s esophagus (BE) is a precancerous condition associated with increased risk of esophageal adenocarcinoma. One of conditions strictly linked to BE is gastroesophageal reflux disease (GERD), consequently occurrence of this disease is connected to the prevalence of GERD. The diagnosis of BE should be made on a basis of both strict evaluation of macroscopic changes in endoscopic examination, and histopathological image of the biopsies taken during gastroscopy. For patients with BE and reflux symptoms antisecretory therapy is recommended. Although long-term proton pump inhibitors (PPI) therapy in asymptomatic patients remains under discussion, it is still recommended in most guidelines. Endoscopic treatment, involving the removal of visible lesions, regardless off the degree of neoplasia should be held in expert centres.

    Nieswoiste choroby zapalne jelit w czasach pandemii COVID-19

    Inflammatory bowel diseases during COVID-19 pandemic

    Edyta Derda, Edyta Szymańska, Jarosław Kierkuś

    Streszczenie

    Od początku pandemii COVID-19 w 2020 r. bezpieczeństwo osób nieimmunokompetentnych oraz ze współistniejącymi chorobami przewlekłymi było przedmiotem szczególnej troski pracowników opieki medycznej. Nieswoiste choroby zapalne jelit (inflammatory bowel diseases – IBD) to przewlekłe, nieuleczalne schorzenia układu pokarmowego o nieznanej etiologii, których jedną z przyczyn jest zaburzona odpowiedź immunologiczna. Do najczęściej stosowanych terapii w IBD należą steroidy ogólnoustrojowe, leki immunosupresyjne oraz coraz powszechniejsze leczenie biologiczne. Wszystkie te aspekty sprawiają, że pacjenci, zwłaszcza pediatryczni z chorobą Leśniowskiego-Crohna (Crohn’s disease – CD) i wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego (ulcerative colitis – UC), mogą stanowić grupę szczególnego ryzyka. Celem artykułu jest omówienie potencjalnych mechanizmów, zagrożeń i postępowania z pacjentami z IBD podczas pandemii COVID-19, ze szczególnym uwzględnieniem grupy pediatrycznej.

    Abstract

    Since the beginning of the COVID-19 pandemic in 2020, the safety of individuals with compromised immune systems and those with chronic diseases has been of particular concern for health care providers. Inflammatory bowel diseases (IBD) are chronic, incurable diseases of the digestive system of unknown etiology, but one of the causes is an impaired immune response. The most frequently used therapies in IBD include systemic steroids, immunosuppressive drugs and biological treatment. Due to all these aspects, patients, especially pediatric ones with Crohn’s disease (CD) and ulcerative colitis (UC), may be at special risk. The aim of the article is to discuss the potential mechanisms, risks and management of IBD patients during the COVID-19 pandemic, with particular emphasis on the pediatric group.

    Stwardniające zapalenie krezki – o czym powinniśmy pamiętać

    Sclerosing mesenteritis – what we should remember

    Aleksandra Kaczka

    Streszczenie

    Stwardniające zapalenie krezki jest przewlekłą chorobą charakteryzującą się martwicą tkanki tłuszczowej, zapaleniem i włóknieniem krezki. Ze względu na swoją niejasną etiopatogenezę, niecharakterystyczny obraz kliniczny oraz zróżnicowany przebieg może stanowić wyzwanie diagnostyczno-terapeutyczne. W pracy przedstawiono najważniejsze informacje dotyczące tej rzadko rozpoznawanej choroby, ze szczególnym uwzględnieniem praktycznych aspektów klinicznych.

    Abstract

    Sclerosing mesenteritis is a chronic disease characterized by fat necrosis, inflammation and fibrosis of the mesentery. Due to its unclear etiopathogenesis, non-specific clinical picture and varied course, it may be a diagnostic and therapeutic challenge. The paper presents the most important information on this rarely recognized disease with particular emphasis on practical clinical aspects.

    Czy można zapobiegać zespołowi rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego?

    How to prevent small intestine bacterial overgrowth?

    Martyna Więcek, Grażyna Rydzewska

    Streszczenie

    Zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego (small intestinal bacterial overgrowth – SIBO) stanowi istotny problem w codziennej praktyce klinicznej. Wśród jego najczęstszych objawów wyróżnia się ból i dyskomfort brzucha, wzdęcia, uczucie pełności poposiłkowej, nadmierne oddawanie gazów i biegunkę. Najprostsze i najszerzej dostępne w diagnostyce są testy oddechowe, które mierzą stężenie wodoru w powietrzu wydychanym przez pacjenta. W leczeniu zastosowanie znalazły antybiotyki oraz dieta low-FODMAP. Rozpowszechnienie problemu, jego negatywny wpływ na jakość życia pacjentów, złożony proces leczenia i tendencja do nawrotowości wskazują na konieczność stosowania profilaktyki SIBO w codziennej praktyce lekarskiej. Dodanie Enterococcus faecium Rosell®-26 oraz Bacillus subtilis Rosell®-179 do terapii inhibitorami pompy protonowej (proton pump inhibitors – PPI) zmniejsza działania niepożądane takiego le¬czenia, w tym częstość występowania biegunek, znacząco zmniejsza ryzyko występowania SIBO oraz wydłuża czas do nawrotu objawów choroby refluksowej przełyku (gastroesophageal reflux disease – GERD) po zakończeniu leczenia.

    Abstract

    Small intestine bacterial overgrowth (SIBO) is a significant problem in clinical practice. The most common symptoms of small intestinal bacterial overgrowth include abdominal pain and discomfort, flatulence, a feeling of postprandial fullness, excessive gas and diarrhoea. The simplest and most widely available for diagnosis are breath tests, which measure the concentration of hydrogen in the air exhaled by the patient. Antibiotics and a low-FODMAP diet are used in the treatment. The prevalence of the SIBO problem, its negative impact on the quality of life of patients, the complex treatment and the tendency to relapse indicate the need for SIBO prophylaxis in everyday medical practice. The addition of Enterococcus faecium Rosell®-26 and Bacillus subtilis Rosell®-179 to proton pump inhibitors (PPI) therapy reduces the side effects of such therapy, including the incidence of diarrhoea, the risk of SIBO, and prolongs the time to recurrence of gastroesophageal reflux disease (GERD) symptoms after the end of treatment.

    Azytromycyna: alternatywa dla erytromycyny w stosowaniu przed pilną gastroskopią

    Azithromycin: an alternative to erythromycin before urgent gastroscopy

    Łukasz Dembiński, Andrzej Radzikowski, Aleksandra Banaszkiewicz

    Streszczenie

    Warunkiem powodzenia endoskopowego zaopatrzenia krwotoku z górnego odcinka przewodu pokarmowego jest uwidocznienie miejsca krwawienia. Erytromycyna ma ugruntowaną pozycję prokinetyku, który podany przed interwencją endoskopową przyspiesza opróżnianie żołądka i umożliwia ocenę błony śluzowej. Dostępność erytromycyny jest jednak mocno ograniczona, bowiem postaci dożylnej nie ma w krajowym obrocie i musi być sprowadzana z zagranicy na zamówienie. W świetle opublikowanych badań, potencjalną alternatywą dla erytromycyny mogłaby być azytromycyna. Co prawda, również nie jest dostępna w Polsce w postaci dożylnej, ale ma korzystniejszy profil bezpieczeństwa przy porównywalnej skuteczności.

    Abstract

    Successful endoscopic management of upper gastrointestinal haemorrhage depends on visualizing the bleeding site. Erythromycin is a well-established prokinetic that accelerates gastric emptying and enables mucosa assessment when given before endoscopic intervention. However, the availability of erythromycin is limited, as the intravenous form is not available in Poland and must be imported. The research results indicate that azithromycin could be a potential alternative to erythromycin. It is not yet available in Poland in an intravenous form, however, it has a more favourable safety profile with comparable effectiveness.

    Napad padaczkowy u pacjentki z zespołem Gardnera

    Epileptic seizure in the patient with Gardner syndrome

    Mikołaj Świerczyński, Maria Wiśniewska-Jarosińska, Anita Gąsiorowska

    Streszczenie

    Zespół Gardnera (ZG) jest rzadką chorobą będącą wariantem fenotypowym rodzinnej polipowatości gruczolakowatej (FAP), związanym z mutacją genu APC. Charakterystyczną cechą ZG jest występowanie w przewodzie pokarmowym polipów stwarzających ryzyko onkologiczne, zwłaszcza w obrębie jelita grubego. Stwierdza się również manifestacje pozajelitowe, np. kostniaki, tłuszczaki czy przerost barwnikowy siatkówki. W leczeniu następstw ZG uwzględnia się działania profilaktyczne z proktokolektomią jako standardowym postępowaniem, co w przypadku ZG nie uwzględnia pozajelitowych manifestacji choroby ani ich powikłań. Dwudziestodwuletnia pacjentka została przywieziona do izby przyjęć przez zespół ratownictwa medycznego po napadzie drgawek z utratą przytomności. W badaniach obrazowych uwidoczniono krwiak tkanek miękkich w okolicy potylicznej oraz liczne kostniaki. W wywiadzie stan po przebytym zakażeniu SARS-CoV-2, zespół policystycznych jajników oraz zaburzenia depresyjne. Przebieg ZG u pacjentki wiązał się z koniecznością wykonania profilaktycznej proktokolektomii w drugiej dekadzie życia, resekcją wyrośli kostnych oraz kostniakomięsaka żuchwy wraz z następczą chemioradioterapią powikłaną nawracającym ostrym zapaleniem trzustki oraz tymczasową koniecznością żywienia przez zgłębnik PEG. Przebieg choroby u pacjentki wiąże się z koniecznością regularnego nadzoru endoskopowego. W powtarzanych badaniach gastroskopowych stwierdza się liczne polipy dwunastnicy oraz żołądka. Ze względu na następstwa obciążającego przebiegu ZG oraz świadomość następstw choroby pacjentka od wielu lat wymaga leczenia zaburzeń depresyjno-lękowych. Zespół Gardnera wiąże się z wysokim ryzykiem onkologicznym oraz obciążającymi powikłaniami pomimo wykonania profilaktycznej kolektomii. Napady drgawkowe nie są wymieniane wśród objawów ZG, ale zaburzenia ścieżki sygnałowej APC/β-katenina zostały już powiązane etiologicznie z chorobami ośrodkowego układu nerwowego. Niniejszy przypadek obrazuje kompleksowość problemu klinicznego, jaki stanowi ZG, oraz podkreśla konieczność poszukiwania nowych schematów profilaktycznych i terapeutycznych w tym schorzeniu.

    Abstract

    Gardner syndrome (GS) is a rare variant of familial adenomateous polyposis (FAP) etiologically associated with mutation in APC gene region. The most common features of GS comprise presence of multiple polyps within gastrointestinal tract, including stomach and small intestine, posing a significant oncological risk. However, the hallmark of GS are extraintestinal manifestations such as osteomas, lipomas or hypertrophy of the retinal pigment epithelium. In management of GS the preventive proctocolectomy is still a golden standard, which is, however, insufficient because of extraintestinal symptoms. Twenty-two-year old female patient was administered to the hospital after episode of seizures accompanied by loss of consciousness. In performed imaging studies soft tissue hematoma in occipital region and multiple osteomas were revealed. In patient’s medical history there are documented prior SARS-CoV-2 infection, polycystic ovary syndrome and depression. In the course of GS patient underwent early preventive proctocolectomy (Soave procedure) in second decade of her life, resections of osteomas and osteosarcoma supplemented by subsequent chemoradiotherapy complicated with acute pancreatitis and need for enteral nutrition with percutaneous endoscopic gastrostomy (PEG). As a consequence of mentally overwhelming course of GS, the patient developed depression and anxiety disorders that still require pharmacological treatment. GS is associated with serious complications and substantial oncological risk even despite preventive proctocolectomy. Although seizures are not mentioned among GS manifestations, the alternations in APC/β-catenin signalling pathway were already etiologically connected with diseases of central nervous system. The clinical case presented in this paper represents the complexity of GS as clinical problem and emphasizes the urgent need to improve or develop new preventive and therapeutic protocols for this disease.

    Stosowanie leków poza rejestracją (off-label).Warunki i możliwości przepisywania. Część I

    Rafał Patryn

     

    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł
  47. Przegląd Pediatryczny 2/2022

    Przegląd Pediatryczny 2/2022

    Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników, Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego, Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej, Polskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej, Polskiego Towarzystwa Wakcynologii oraz Polskiego Towarzystwa Kolposkopii i Patofizjologii Szyjki Macicy w zakresie szczepień profilaktycznych przeciwko zakażeniom wirusami brodawczaka ludzkiego w Polsce

    Recommendations of the Polish Society of Gynaecologists and Obstetricians, Polish Paediatric Society, Polish Society of Family Medicine, Polish Society of Vaccinology, Polish Society of Oncological Gynaecology and Polish Society of Colposcopy and Cervical Pathophysiology on prophylactic vaccinations against infections with human papillomaviruses in Poland

    Andrzej Nowakowski, Robert Jach, Leszek Szenborn, Mariusz Bidziński, Teresa Jackowska, Jan Kotarski, Agnieszka Mastalerz-Migas, Aneta Nitsch-Osuch, Jarosław Pinkas, Włodzimierz Sawicki, Piotr Sieroszewski, Maciej Stukan, Jacek Wysocki

    Streszczenie

    Rocznie na świecie kilkaset milionów ludzi ulega zakażeniom genitalnymi genotypami wirusa brodawczaka ludzkiego (human papillomavirus – HPV). Przenoszone głównie drogą płciową infekcje przebiegają najczęściej bezobjawowo, ale mogą prowadzić do rozwoju raka szyjki macicy, sromu, pochwy, odbytu, prącia, niektórych nowotworów głowy i szyi oraz brodawek narządów płciowych (kłykcin kończystych). Udział HPV w etiologii chorób wynosi od blisko 100% w przypadku raka szyjki macicy do kilku/kilkunastu procent w przypadku innych nowotworów i schorzeń. Brak jest skutecznych leków przeciwko HPV (p-HPV), ale szczepionki profilaktyczne są dostępne bezpłatnie w programach immunizacji wielu krajów na świecie. W Polsce szczepienia p-HPV były dotychczas realizowane odpłatnie lub w bezpłatnych, lokalnych samorządowych programach profilaktyki, objętych jednak nimi było nie więcej niż 10% populacji. Od listopada 2021 r. jedna ze szczepionek jest dostępna z 50% refundacją, trwają prace nad refundacją kolejnych, a Narodowa Strategia Onkologiczna zakłada wdrożenie programu immunizacji p-HPV i objęcie 60% populacji nastolatków szczepieniami do 2028 r. Rejestrację posiadają trzy szczepionki profilaktyczne p-HPV. Wszystkie są bezpieczne, a ich skuteczność w profilaktyce chorób wywoływanych przez genotypy szczepionkowe sięga blisko 100% pod warunkiem uzyskania pełnej odporności poszczepiennej przed kontaktem z wirusem. Priorytetową kohortę docelową dla szczepień p-HPV w Polsce stanowią dziewczęta w wieku 11-13 lat. Należy dążyć do wdrożenia rutynowych, bezpłatnych szczepień p-HPV do Programu Szczepień Ochronnych (PSO) dla wszystkich nastolatków. Osoby po 13. roku życia także mogą odnieść korzyść ze szczepień p-HPV i powinny być szczepione zgodnie z charakterystyką produktów. Oprócz bezpłatnej dostępności w ramach PSO elementem kluczowym dla sukcesu wdrożenia szczepień p-HPV w Polsce będzie edukacja personelu medycznego oraz rodziców szczepionych nastolatków.

    Słowa kluczowe: wirus brodawczaka ludzkiego, szczepionka profilaktyczna, rak szyjki macicy

    Abstract

    Several hundred million people are infected with genital genotypes of the human papillomavirus (HPV) annually in the world. The infections transmitted mainly through sexual routes are usually asymptomatic, but can lead to the development of cervical, vulvar, vaginal, anal, penile cancers, some head and neck cancers and genital warts (condylomas). The fraction HPV-related cancers ranges from nearly 100% in the case of cervical cancer to several/over a dozen percent in the case of other cancers and diseases. There are no effective drugs against HPV, but prophylactic HPV vaccines are available free of charge in immunization programmes in many countries around the world. In Poland, HPV vaccinations have so far been executed out on the pocket or in free-of-charge, local-governmental prevention programs, but the vaccination coverage of the target population does not exceed 10%. From November 2021, one of the vaccines is available with a 50% reimbursement, work is underway to reimburse the next ones, and the National Oncology Strategy assumes the implementation of the HPV immunization programmes and vaccination of 60% of the teen population by 2028. Three prophylactic HPV vaccines are registered. All of them are safe and their effectiveness in the prevention of diseases caused by vaccine genotypes reaches almost 100%, provided that full post-vaccination immunity is obtained before the contact with the virus. Girls aged 11-13 are the priority target cohort for HPV vaccination in Poland. The implementation of routine, free-of-charge HPV immunization in the Preventive Immunization Program (PIP) for all adolescents should be pursued. Persons over the age of 13 may also benefit from HPV vaccination and should be vaccinated according to product specifications. In addition to free access under the PIP, the key element for the success of the implementation of HPV vaccinations in Poland will be the education of medical personnel and parents of adolescents to be vaccinated.

    Key words: human papillomavirus, prophylactic vaccination, cervical cancer

    Stanowisko polskich ekspertów dotyczące bezpieczeństwa i skuteczności składników obecnych w środkach medycznych używanych podczas ząbkowania dziecka

    The position of Polish experts on the safety and efficacy of ingredients present in medical products used during the teething process of a child

    Dorota Olczak-Kowalczyk, Teresa Jackowska, Ewa Helwich, Dagmara Mirowska-Guzeł, Anna Turska-Szybka

    Streszczenie

    Wstęp. Fizjologicznemu wyrzynaniu się zębów mogą towarzyszyć objawy powodujące dyskomfort u dziecka, dlatego rodzice stosują różne metody oraz środki, nie zawsze bezpieczne i skuteczne. Cel pracy. Z inicjatywy Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego powołano grupę ekspertów stomatologii dziecięcej, pediatrii, neonatologii i farmakologii w celu opracowania wskazówek dotyczących postępowania w czasie ząbkowania u dziecka. Materiał i metody. Dokonano przeglądu piśmiennictwa dotyczącego przebiegu wyrzynania się zębów, objawów towarzyszących ząbkowaniu, bezpieczeństwa i skuteczności metod oraz środków stosowanych do łagodzenia tych objawów. Spotkanie ekspertów i dyskusja odbyły się 19 kwietnia 2022 r. Wyniki. Wyniki przeglądu wykorzystano do przygotowania dokumentu zawierającego podstawowe informacje o objawach towarzyszących fizjologicznemu ząbkowaniu, środkach „na ząbkowanie” mogących stanowić zagrożenie dla niemowlęcia, a także rekomendacje metod oraz środków skutecznych i bezpiecznych dla dziecka. Wnioski. Na podstawie aktualnego stanu wiedzy stwierdzono, że substancje nierekomendowane do stosowania u niemowląt podczas ząbkowania to: lidokaina, belladonna, sacharoza, alkohol, salicylan choliny. Zalecane składniki produktów „na ząbkowanie” to: kwas hialuronowy, ksylitol, korzeń lukrecji, prawoślaz zwyczajny, róża damasceńska, aloes, rumianek.

    Słowa kluczowe: ząbkowanie, objawy fizjologicznego ząbkowania, środki „na ząbkowanie”

    Abstract

    Introduction. Physiological tooth eruption may be accompanied by symptoms that cause discomfort to the child, therefore parents use various methods and measures, not always safe and effective. Purpose. On the initiative of the Polish Dental Society, a group of experts in pediatric dentistry, pediatrics, neonatology and pharmacology was established in order to develop guidelines for the management of teething in a child. Material and methods. A review of the literature on the course of tooth eruption, symptoms accompanying teething, safety and effectiveness of methods and measures used to alleviate them. An expert meeting and discussion took place on April 19, 2022. Results. The results of the review were used to prepare a document containing basic information about the symptoms accompanying physiological teething, measures “for teething” that may pose a threat to the infant, and recommendations for methods and measures that are effective and safe for the child. Conclusions. Based on the current state of knowledge, the following substances are not recommended for use in infants at the time of teething: lidocaine, belladonna, sucrose, alcohol, choline salicylate. Ingredients recommended in the composition of teething products are: hyaluronic acid, xylitol, licorice root, marshmallow, damask rose, aloe, chamomile.

    Key words: teething, symptoms of physiological teething, teething remedies

    Gorączka – znany objaw w nowym świetle

    Fever – a known symptom in a new light

    Martyna Śliwińska, Anna Rakuś-Kwiatosz

    Streszczenie

    Gorączka, będąca skutkiem zmian zachodzących w podwzgórzowym ośrodku termoregulacji, to objaw budzący niepokój nie tylko wśród rodziców, lecz także wśród lekarzy. Przez opiekunów postrzegana jest najczęściej jako niebezpieczna oznaka toczącej się w organizmie dziecka infekcji, a co za tym idzie, konieczności wizyty u specjalisty, zwłaszcza gdy gorączce towarzyszy epizod drgawek gorączkowych. Zdecydowanie najczęstszą przyczyną gorączki u pacjentów pediatrycznych są samoograniczające się choroby wirusowe, z którymi rodzic może sobie poradzić samodzielnie, stosując odpowiednie leczenie objawowe. Gorączka może być jednak znakiem rozwijającego się poważnego zakażenia, zagrażającego życiu dziecka. W czasie, kiedy wiele porad odbywa się online, pediatra powinien zwrócić uwagę rodzica na towarzyszące gorączce niebezpieczne objawy. W artykule omówiono przyczyny gorączki oraz zasady postępowania w wypadku jej podejrzenia i stwierdzenia. Podano też metody stosowane do szacowania ryzyka poważnej infekcji u gorączkującego dziecka (skala YOS – Yale Observation Scale oraz system „świateł drogowych” według NICE – National Institute for Health and Care Excellence), nakazujące bezpośredni kontakt pacjenta z lekarzem.

    Słowa kluczowe: dzieci, gorączka, drgawki gorączkowe, leki przeciwgorączkowe, zdarzenie zagrażające życiu

    Abstract

    Fever, resulting from changes in a thermoregulation centre in the hypothalamus, is one of the symptoms of concern not only among parents but also among doctors. It is most often identified by caregivers as a dangerous sign of an infection in the child’s body, and thus suggests the need to see a specialist, especially if fever is accompanied by febrile seizures. Self-limiting viral diseases are by far the most common cause of fever in paediatric patients, which parents can deal with independently by implementing appropriate symptomatic treatment. In such cases, a visit to a doctor is not necessary. Not every episode of seizures in a feverish child is an indication for in-depth diagnostics. On the other hand, fever might be a sign of a developing serious and life-threatening infection. Nowadays, when many consultations are conducted online, the doctor should warn the parents about alarming symptoms, indicating the existing danger and telling the parents to seek help as soon as possible. In the article we described the causes of fever, its diagnosis and treatment. We presented the tools (YOS – Yale Observation Scale and traffic light-like system according to NICE – National Institute for Health and Care Excellence) assessing the risk of a serious infection in a feverish child, helping parents to react in a timely manner and seek for direct medical advice.

    Key words: children, fever, febrile seizures, antipyretics, apparent life-threatening event (ALTE)

    Wybrane aspekty opieki nad noworodkiem urodzonym przedwcześnie z niewydolnością oddechową i ekstremalnie niską urodzeniową masą ciała

    Selected aspects of care for a preterm newborn with respiratory failure and extremely low birth weight Karolina Zimmer, Magdalena Rodak, Wioletta Pollok-Waksmańska

    Streszczenie

    Noworodki urodzone przedwcześnie muszą się zmagać z wieloma problemami wynikającymi z niedojrzałości strukturalnej i czynnościowej narządów oraz układów. Im niższy wiek płodowy takiego noworodka i im mniejsza waga urodzeniowa, tym bardziej ulega zakłóceniu fizjologiczny tor dojrzewania dziecka, a także zmniejszają się jego możliwości adaptacji do zmienionych warunków otoczenia. Dla współczesnej neonatologii i pediatrii istotne są problemy, które wiążą się z wcześniactwem oraz jego następstwami. Noworodki urodzone przedwcześnie stanowią dla personelu medycznego wyzwanie, polegające na konieczności stosowania odpowiedniej pielęgnacji, której jakość wpływa na rokowanie pacjenta. Osoby pracujące na oddziałach neonatologicznych powinny więc nieustannie poszerzać swoje kompetencje i zakres wiedzy. W niniejszym artykule przedstawiono wybrane aspekty opieki nad noworodkami przedwcześnie urodzonymi z niewydolnością oddechową i z ekstremalnie niską urodzeniową masą ciała. Omówiono szczegółowo kwestie utrzymania właściwej temperatury ciała, karmienia, pielęgnacji dróg oddechowych noworodka oraz ochronę pacjenta przed zakażeniami. Wymaga podkreślenia fakt, że przedwcześnie urodzone noworodki poddane wentylacji oraz wsparciu oddechu wymagają szczególnej i delikatnej pielęgnacji oraz ciągłej obserwacji. U dzieci przedwcześnie urodzonych konieczne jest prowadzenie holistycznej, kompleksowej i interdyscyplinarnej terapii. W omawianą terapię powinien być zaangażowany cały zespół specjalistów, składający się z lekarzy, pielęgniarek i położnych, fizjoterapeutów, psychologa oraz neurologopedy. Zadaniem personelu medycznego pracującego na oddziale intensywnej terapii noworodków jest rozpoznanie, monitorowanie i wspieranie indywidualnych potrzeb każdego noworodka przedwcześnie urodzonego do czasu, aż pacjent uzyska pełną dojrzałość. Niezwykle ważne jest także zaangażowanie w opiekę rodziców – to ważny fi lar pielęgnacji dzieci urodzonych przedwcześnie.

    Słowa kluczowe: noworodek przedwcześnie urodzony, wentylacja mechaniczna, opieka, pielęgnacja

    Abstract

    Preterm newborns struggle with many problems resulting from the structural and functional immaturity of organs and systems. The lower the infant’s foetal age and the lower the birth weight, the more the child’s physiological maturation path is disturbed and its adaptability to changed environmental conditions decreased. Issues related to preterm birth and its consequences are significant for the modern neonatology and paediatrics. Preterm infants present a challenge for the medical staff since they require necessary strict nursing the quality of which translates to a patient’s prognosis. Therefore, the medical staff working in neonatal wards should constantly develop their competences and knowledge. In this paper the selected aspects of preterm infants care with respiratory failure and extremely low birth weight are presented. The matt er of maintaining the proper body temperature, feeding, taking care of the infant’s respiratory tract and preventing infections is discussed. It should be emphasized that preterm infants undergoing ventilation as well as breath support require particular and gentle care and constant observation. For preterm babies conducti ng therapy in holistic, complex and interdisciplinary manner is necessary. In the aforementioned therapy the team of professionals comprising of medical doctors, nurses, midwifes, physiotherapists, psychologists, and neurologopaedists should be involved. The role of this whole medical team working in the neonatal intensive care is to identify and support the individual needs of each preterm infant until they reach full maturity. It is crucial to involve parents into the infant’s care, it constitutes one of the most important foundations of nursing preterm babies.

    Key words: preterm newborn, mechanical ventilation, care, nursing

    Zapalenie naczyń związane z IgA (plamica Schönleina-Henocha) u dzieci – diagnostyka i leczenie

    IgA vasculitis (Henoch-Schönlein purpura) in children – diagnostics and treatment

    Joanna Michalczuk, Małgorzata Zubowska, Agnieszka Szadkowska

    Streszczenie

    Zapalenie naczyń związane z IgA (dawniej plamica Schönleina-Henocha) jest często występującym, układowym zapaleniem naczyń u dzieci. Na początkowym etapie opieki medycznej ustalenie rozpoznania może czasami przysparzać problemów, ponieważ nie ma specyficznego testu laboratoryjnego pozwalającego jednoznacznie potwierdzić rozpoznanie. Choroba charakteryzuje się tetradą objawów, z której koniecznym kryterium jest wystąpienie plamisto-grudkowej wysypki na skórze. W artykule przedstawiono kryteria diagnostyczne, przebieg kliniczny choroby, metody leczenia plamicy oraz jej powikłania.

    Słowa kluczowe: zapalenie naczyń związane z IgA, plamica Schönleina-Henocha, dzieci, metody leczenia

    Abstract

    IgA vasculitis, called Henoch-Schönlein purpura, is a common systemic vasculitis in children. Diagnosis in the primary care may be difficult, because there is no single diagnostic test to confirm Henoch-Schönlein purpura. Disease is characterized by a tetrad of clinical manifestations, and the major sign is the presence of purpura on the skin. In this article we present clinical criteria, course, therapeutic management and complications of the disease. Key words: IgA vasculitis, Henoch-Schönlein purpura, children, treatment Pacjent z wszczepionym stymulatorem serca w praktyce pediatrycznej The pacemaker patient in pediatric practice Natalia Peć Streszczenie Choć zaledwie 1-2% osób z wszczepionym układem stymulującym serca to dzieci, pediatra może podczas codziennej praktyki napotkać dziecko z rozrusznikiem. Istotne jest, by znać podstawowe informacje na temat rozrusznika oraz zasady postępowania w tej grupie pacjentów. Niniejsza praca przybliża cechy chorych kwalifikowanych do implantacji stymulatora serca oraz dostarcza informacji o funkcji samych urządzeń. Opisano wczesne i późne powikłania po zabiegu wszczepienia oraz sytuacje wymagające szybkiej reakcji pediatry i przyjęcia pacjenta do ośrodka kardiologicznego. W ostatniej części wymieniono także ograniczenia związane z wykonywaniem rezonansu magnetycznego i niektórych rodzajów zabiegów leczniczych oraz dopuszczalne i zabronione aktywności. Słowa kluczowe: stymulator serca, dzieci Abstract Although children are only 1-2% of all patients with pacemaker, pediatrician may encounter these patients during the common practice. It is important to know basic information about the device and principles of the medical management of this group of patients. The paper presents characteristics of children considered for implantation of pacemaker and provides information about the device. Early and late complications are described as well as emergencies demanding urgent response of pediatrician and admission to a cardiology department. Limitation of magnetic resonance imaging and particular types of treatment, permissible and forbidden kind of activities are also mentioned in the last part of this paper.

    Key words: cardiac pacemaker, children

    Twarz adenoidalna jako czynnik ryzyka występowania zespołu obturacyjnych bezdechów podczas snu (OBPS) u dzieci

    Adenoid face as a risk factor in pediatric obstructive sleep apnea syndrome (OSAS)

    Paulina Szot, Marcin Burghard, Eliza Brożek-Mądry, Antoni Krzeski

    Streszczenie

    Wstęp. Celem niniejszego badania jest ocena identyfikacji oraz klasyfikacji fenotypu twarzy dziecka jako szybkiego i prostego narzędzia przesiewowego, na którego podstawie można stwierdzić ryzyko wystąpienia zespołu obturacyjnych bezdechów podczas snu (OBPS). Materiał i metody. Badaniem objęto 713 dzieci w wieku od 4 lat do 17 lat, których rodzice lub opiekunowie wypełnili kwestionariusz przesiewowy w kierunku ryzyka występowania zespołu OBPS (Pediatric Sleep Questi onnaire). 64 dzieci, u których stwierdzono ryzyko wystąpienia zespołu OBPS na podstawie kwestionariusza, oraz 66 dzieci bez tego ryzyka poddano przedmiotowemu badaniu lekarskiemu, którego elementem była ocena fenotypu twarzy i kwalifikacja dziecka do jednej z trzech grup – typ normalny, adenoidalny, dorosły. Wyniki. Ryzyko występowania zespołu OBPS wśród 713 badanych dzieci określono na 13,18%. Podczas oceny fenotypu twarzy dziecka stwierdzono, że fenotyp adenoidalny jest spotykany tylko wśród dzieci z ryzykiem zespołu OBPS, natomiast wśród dzieci bez ryzyka zespołu OBPS odnotowano głównie fenotyp normalny. Istnieje istotna statystycznie różnica w rozkładzie fenotypów twarzy między wszystkimi podgrupami badanymi a kontrolnymi (χ2 = 31,361; p < 0,001). Wnioski. Rozpoznanie fenotypu adenoidalnego twarzy dziecka powinno zwrócić uwagę lekarza na możliwe ryzyko wystąpienia zespołu OBPS oraz skłonić do podjęcia odpowiednich decyzji diagnostycznych i terapeutycznych.

    Słowa kluczowe: dziecięcy zespół bezdechów podczas snu, zespół OBPS, test przesiewowy zespołu OBPS, fenotyp twarzy, twarz adenoidalna

    Abstract

    Introduction. The aim of this investigation is to evaluate the usefulness of identification of facial phenotype in children, as an easy and rapid screening tool assessing the risk of pediatric obstructive sleep apnea syndrome (OSAS). Material and methods. Parents or guardians of 713 children, aged from 4 to 17 years old, completed a survey (Pediatric Sleep Questi onnaire) to assess the risk of them having OSAS. 64 children who were found to be at risk of OSAS and 66 children as a control group underwent physical examination which included identificati on of their facial phenotype – either adenoid, normal or adult face. Results. The risk of having pediatric OSAS was identified in 13.18% of the examined children. Adenoid face phenotype was found to be present only in children at risk of OSAS. Among children without the risk of OSAS, mainly normal facial phenotype was identified. There was a statistically significant difference in the distribution of facial phenotypes between every control and at-risk subgroup (χ2 = 31.361; p < 0.001). Conclusion. Identificati on of adenoid facies in children should bring attention of a doctor to the possibility of a patient being at risk of OSAS and to appropriate diagnostic and therapeutic decisions.

    Key words: pediatric obstructive sleep apnea, obstructive sleep apnea syndrome, OSAS, OSAS screening tool, facial phenotype, adenoid facies Coincidence of ataxia-telangiectasia and lymphoid malignancy – diagnostic and treatment challenges: report of three cases

    Współwystępowanie zespołu ataksja-teleangiektazja i nowotworu układu limfoidalnego – trudności diagnostyczne i terapeutyczne: opis trzech przypadków

    Agata Kozakiewicz, Kamil Kośmider, Aleksandra Filipiuk, Monika Lejman, Joanna Zawitkowska

    Abstract

    Ataxia-telangiectasia (AT) is a rare autosomal recessive disease associated with mutations in the ATM gene which encodes a kinase involved in DNA (deoxyribonucleic acid) repair. The disease usually appears in early childhood, and its main features include cerebellar ataxia, telangiectasias on the skin and eyeballs, immunodeficiency, and an increased risk (25%) of cancer development. We report three children with AT and lymphoid malignancies. They were treated at the Department of Pediatric Hematology, Oncology and Transplantology, Medical University of Lublin in Poland in 2012-2019. Two patients developed T-cell acute lymphoblastic leukemia (T-ALL). They had confirmed mutations in the ATM gene before cancer diagnosis. The children were treated according to the ALL IC-BFM 2009 (Acute Lymphoblastic Leukaemia Intercontinental Berlin-Frankfurt-Münster 2009) therapeutic program. The first underwent therapy without modification, the second was given modified therapy due to poor condition. The complete remission was achieved, however, complications requiring interruptions occurred during treatment. The third patient was diagnosed with AT syndrome after admission to the clinic, where he was because of advanced diff use large B-cell lymphoma (DLBCL). The boy was qualified for CHOP [cyclophosphamide, hydroxydaunorubicin (doxorubicin), Oncovin (vincristine), prednisone] chemotherapy. Despite initially good response to treatment, the disease progressed rapidly aft er the fourth cycle and the boy died. It is essential to maintain oncological vigilance in patients with AT syndrome. Future prospective studies are required to determine the optimal treatment regimen in this group of children.

    Key words: ataxia telangiectasia, acute lymphoblastic leukemia, lymphoma, chromosomal instability

    Streszczenie

    Zespół ataksja-teleangiektazja (AT) jest rzadką chorobą dziedziczoną autosomalnie recesywnie. Wiąże się z obecnością mutacji w genie ATM, który koduje kinazę zaangażowaną w naprawę DNA. Choroba ujawnia się zwykle we wczesnym dzieciństwie, a do jej cech charakterystycznych należą ataksja móżdżkowa, teleangiektazje na skórze i gałkach ocznych, niedobór odporności oraz zwiększone ryzyko (25%) rozwoju nowotworów. Artykuł przedstawia przypadki trzech chłopców z AT, u których rozpoznano nowotwory układu limfoidalnego. Dzieci były leczone w Klinice Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej w Lublinie w latach 2012-2019. Dwóch pacjentów zachorowało na ostrą białaczkę limfoblastyczną T-komórkową. Mutacja genu ATM była u nich potwierdzona przed chorobą. Dzieci leczone były zgodnie z programem terapeutycznym ALLIC-BFM 2009, pierwszy chłopiec terapią bez modyfikacji, drugi zmodyfikowaną ze względu na zły stan kliniczny. W obu przypadkach uzyskano całkowitą remisję, lecz w trakcie leczenia wystąpiły powikłania wymagające przerw w chemioterapii. Trzeci pacjent miał rozpoznany zespół AT po przyjęciu do kliniki, gdzie trafił z powodu zaawansowanego chłoniaka rozlanego z dużych komórek B (DLBCL). Chłopca zakwalifikowano do leczenia blokami CHOP (cyklofosfamid, doksorubicyna, winkrystyna, prednizon). Pomimo początkowo dobrej odpowiedzi na leczenie po IV cyklu nastąpiła szybka progresja choroby, chłopiec zmarł. U pacjentów z zespołem AT należy zachować czujność onkologiczną. W celu ustalenia optymalnego schematu leczenia w tej grupie dzieci konieczne jest prowadzenie dalszych badań.

    Słowa kluczowe: ataksja-teleangiektazja, ostra białaczka limfoblastyczna, chłoniak, niestabilność chromosomowa

    Zaburzenia karmienia i wzrastania u dziecka z dysmorfią jako jeden z objawów rodzinnego występowania zespołu Noonan

    Feeding difficulties and failure to thrive in infant with dysmorphia as one of the signs of familial occurrence of Noonan syndrome

    Irmina Gapińska, Iwona Stecewicz, Wioletta Pawlukowska, Mieczysław Walczak, Maria Giżewska

    Streszczenie

    Zespół Noonan (ZN) jest genetycznie uwarunkowanym zespołem wad wrodzonych o autosomalnym dominującym sposobie dziedziczenia, występuje z częstością od 1 : 1000 do 1 : 2500 żywych urodzeń. Podłożem schorzenia są najczęściej warianty genetyczne w genach PTPN11, SOS1, RAF1, KRAS. Objawy kliniczne obejmują charakterystyczne cechy dysmorficzne, których ekspresja ewoluuje wraz z wiekiem chorego: wady układu sercowo-naczyniowego (najczęściej zwężenie zastawki pnia tętnicy płucnej – SP), wady układu moczowo-płciowego, kostnego, limfatycznego, niskorosłość, zaburzenia hematologiczne, okulistyczne, słuchu, artykulacji, w okresie noworodkowym i niemowlęcym zaburzenia karmienia, skutkujące słabymi przyrostami masy ciała, u 30% chorych niepełnosprawność intelektualna. W pracy przedstawiono przypadek 10-miesięcznej dziewczynki leczonej z powodu zaburzeń karmienia, znacznego niedoboru masy ciała i wzrostu, cech dysmorfii twarzy i wrodzonej wady serca o typie stenozy płucnej. W wywiadzie rodzinnym u matki obecna była wrodzona wada serca pod postacią stenozy płucnej oraz cechy dysmorfii twarzy. Na podstawie obrazu klinicznego dziecka, w korelacji z obrazem klinicznym matki, wysunięto podejrzenie zespołu Noonan, które potwierdzono w badaniu molekularnym. Niedobór masy ciała u pacjentki związany był z zaburzeniami karmienia, które są jedną z cech charakterystycznych ZN. Na siatkach centylowych WHO stosunek masy ciała do wzrostu był znacznie poniżej dolnej granicy normy, co nie potwierdziło się po zastosowaniu siatek centylowych przeznaczonych do oceny rozwoju fizycznego dzieci z ZN.

    Słowa kluczowe: zespół Noonan, niedobór masy ciała, zaburzenia karmienia, dysmorfia

    Abstract

    Noonan syndrome (NS) is a genetically determined syndrome of birth defects with an autosomal dominant pattern of inheritance, occurring at a frequency of 1 : 1000 to 1 : 2500 live births. The disease is caused mostly by mutations, most often in the PTPN11, SOS1, RAF1 and KRAS genes. Clinical symptoms include characteristic dysmorphic features, the expression of which evolves with the patient’s age: defects of the cardiovascular system (most often pulmonary valve stenosis – SP), defects of the genitourinary, bone and lymphatic systems, short stature, hematological, ophthalmological and hearing disorders with articulation deficits as well as feeding disorders in the neonatal and infancy period resulting in poor weight gain and intellectual disability in 30% of patients. The paper presents a case of a 10-month-old girl diagnosed due to feeding disorders, significant weight and height deficiency, features of facial dysmorphy and congenitally hearth pulmonary stenosis. The family history revealed a heart defect in the form of pulmonary stenosis and features of facial dysmorphia in the mother. Based on the clinical picture of the child, in correlation with the clinical picture of the mother, the Noonan syndrome was suspected and confirmed by molecular examination. The patient’s body weight deficiency was associated with feeding disorders, which are one of the hallmarks of NS. On the WHO percentile charts, the weight-to-height ratio was significantly below the lower limit of normal, which was not confirmed by the percentile charts dedicated to children with NS.

    Key words: Noonan syndrome, failure to thrive, feeding disorders, dysmorphia

    Dowiedz się więcej
    Cena: 30,00 zł
  48. Magazyn Stomatologiczny 11/2021

    Magazyn Stomatologiczny 11/2021

    Szanowni Państwo,
     
    temat miesiąca listopadowego numeru „Magazynu Stomatologicznego” brzmi NOWOCZESNE ROZWIĄZANIA W STOMATOLOGII. Znajdą w nim Państwo dwie prace – pierwsza z nich prezentuje pokrycie mnogich recesji dziąsłowych całego łuku zębowego na jednej wizycie zmodyfikowaną techniką tunelową z zastosowaniem podnabłonkowej tkanki łącznej oraz białek matrycy szkliwa, druga zaś to opis skomplikowanego leczenia endodontycznego zęba siecznego z obliteracją kanału i resorpcją wewnętrzną z zastosowaniem nawigacji endodontycznej.

    Równie ciekawe opisy przypadków znajdą Państwo w dziale STOMATOLOGIA PRAKTYCZNA. Mnie zainteresowały prace prezentujące zastosowanie biostymulacji laserowej do przyspieszania leczenia ortodontycznego oraz oral mucositis w przebiegu terapii metotreksatem reumatoidalnego zapalenia stawów.

    Natomiast pod koniec numeru zamieściliśmy tym razem artykuł przeglądowy dotyczący wpływu wegetarianizmu, weganizmu i wegańskiego witarianizmu na stan jamy ustnej. Być może tego typu prace przeglądowe będziemy od czasu do czasu zamieszczać w dziale VADEMECUM.

    Mam nadzieję, że zawartość listopadowego numeru „Magazynu Stomatologicznego” w pełni Państwa usatysfakcjonuje.


    prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski

    Dowiedz się więcej
    Cena: 48,00 zł

    Brak w magazynie

  49. Neurologia Praktyczna 3/2021

    Neurologia Praktyczna 3/2021

    Choroby ze spektrum zapalenia nerwów wzrokowych i rdzenia: innowacje w terapii i złożony proces decyzyjny
    Tłumaczenie artykułu:
    Neuromyelitis optica spectrum disorder: therapeutic innovations and complex decision-making

    Rzadkie współwystępowanie ostrego uszkodzenia nerwów wzrokowych i rdzenia kręgowego po raz pierwszy opisano na początku XIX w. Eugene Devic z Lyonu w 1894 r. podsumował i przeanalizował te wczesne obserwacje na podstawie jednego ze swoich pacjentów oraz zdefiniował chorobę nazwaną później jego imieniem. Przez wiele lat uważano ją za wariant stwardnienia rozsianego. Różnice w obrazie klinicznym, badaniu metodą rezonansu magnetycznego (magnetic resonance imaging – MRI) i badaniu płynu mózgowo-rdzeniowego, które zidentyfikowano w latach 90. XIX w., utorowały drogę dla zmiany tej koncepcji. Odkrycie w 2004 r. przez grupę Mayo patogennych autoprzeciwciał przeciwko kanałowi wodnemu – akwaporynie 4, zlokalizowanemu w stopkach końcowych astrocytów, ustanowiło zespół jako odrębną jednostkę chorobową [1, 2]. Odkrycie tych patognomonicznych autoprzeciwciał pozwoliło badaczom na zaliczanie innych zaburzeń ośrodkowego układu nerwowego do chorób ze spektrum zapalenia nerwów wzrokowych i rdzenia (neuromyelitis optica spectrum disorder – NMOSD). Chorobę typowo charakteryzują rzuty, które mogą spowodować znaczną niesprawność. Zaostrzenia mogą pojawić się nawet po długich okresach remisji i wymagać ciągłej profilaktyki.

     

    Piąty nerw czaszkowy w bólach głowy
    Tłumaczenie artykułu:
    The fifth cranial nerve in headaches

    Streszczenie
    Piąty nerw czaszkowy jest wspólnym mianownikiem wielu znanych obecnie bólów głowy i patologii bólowych twarzy. Wychodzący dwubiegunowo ze zwoju trójdzielnego łączy się z pniem mózgu oraz zaopatruje różne części głowy i twarzy w unerwienie czuciowe. W tym przeglądzie przedstawiono struktury neuroanatomiczne i szlaki zaangażowane w przewodzenie czucia związane z układem trójdzielnym. Ponadto zaprezentowano współczesną wiedzę na temat kilku samoistnych bólów głowy, bolesnych neuropatii oraz ich farmakologicznych metod leczenia. Autorzy mają nadzieję, że przegląd ten rozjaśni szerszemu gronu młodych naukowców skomplikowaną dziedzinę patologii bólów głowy i ich powiązań z nerwem trójdzielnym.
    Słowa kluczowe: piąty nerw czaszkowy, zwój trójdzielny, ból głowy, CGRP, metody leczenia, patofizjologia migreny
    Keywords: fifth cranial nerve, trigeminal ganglion, headache, CGRP, treatments, migraine pathophysiology

    Ponapadowa psychoza w padaczce: badanie kliniczno-genetyczne
    Tłumaczenie artykułu:
    Postictal psychosis in epilepsy: a clinicogenetic study

    Streszczenie
    Założenia. Psychoza, która dotyka osoby chore na padaczkę, zwiększa stopień obciążenia chorobą i pogarsza jakość życia. Dokonano charakterystyki psychozy ponapadowej, która stanowi jedną czwartą psychoz związanych z padaczką, a jej przyczyny nie są znane.
    Metody. Przeprowadzono kohortowe badanie typu przypadek kontrolny–przypadek badany, do którego włączono pacjentów z rozpoznaniem ponapadowej psychozy, potwierdzonym oceną psychiatryczną, z dostępnymi danymi dotyczącymi padaczki, leczenia, wywiadu psychiatrycznego, profilu psychozy i stanu odległego. Po przesiewowym badaniu 3288 pacjentów chorych na padaczkę wyłoniono 83 chorych z psychozą: u 49 występowała psychoza ponapadowa. Grupę kontrolną stanowiło 98 osób dorosłych, dobranych pod względem wieku i rodzaju padaczki, bez psychozy w wywiadzie. Do zbadania czynników klinicznych związanych z psychozą ponapadową zastosowano regresję logistyczną: jednoczynnikowe związki z wartościami p < 0,20 zostały wykorzystane do stworzenia modelu wieloczynnikowego. Obliczono punktację ocen poligenicznego ryzyka wystąpienia schizofrenii.
    Wyniki. Chorzy z grupy badanej z większym prawdopodobieństwem mieli napady gromadne (OR 7,59, p < 0,001), napady z aurą pamięciową (OR 2,49, p = 0,013) i chorobę psychiczną w wywiadzie rodzinnym (OR 5,17, p = 0,022). Chorzy z grupy badanej mieli przewagę wyładowań padaczkowych w prawej okolicy skroniowej (OR 4,87, p = 0,007). Nie stwierdzono różnic pomiędzy grupą badaną a grupą kontrolną w zakresie czasu trwania padaczki, zmian w badaniach neuroobrazowych czy leczenia przeciw padaczkowego. Oceny punktacji poligenicznego ryzyka wystąpienia schizofrenii w rozszerzonej kohorcie przypadków z psychozami ponapadowymi (58) były nieznacznie wyższe niż w grupie padaczkowej kontrolnej, liczącej 1366 chorych (R2 = 3%, p = 6 x 10-3), natomiast nie różniły się istotnie od 945 niezależnych pacjentów ze schizofrenią (R2 = 0,1%, p = 0,775).
    Interpretacja. Psychoza ponapadowa występuje w szczególnych okolicznościach u osób chorych na padaczkę z większą predyspozycją genetyczną do schizofrenii, co stanowi odzwierciedlenie tego, jak biologia choroby (napady) oraz cecha podatności (na schizofrenię) mogą współdziałać i powodować szczególne następstwa (ponapadową psychozę) w pospolitej chorobie.

     

    Leczenie pacjentów z zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi w czasie pandemii SARS-CoV-2
    Tłumacze nie artykułu:
    Management of patients with neuromuscular disorders at the time of the SARS-CoV-2 pandemic

    Streszczenie
    Nowa pandemia choroby koronawirusowej 2019 (coronavirus disease-19 – COVID-19) postawiła kilka wyzwań w odniesieniu do pacjentów z zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi (neuromuscular disorder – NMD). We wszystkich postaciach NMD, z wyjątkiem najłagodniejszych, ryzyko ciężkiej infekcji wirusem SARS-CoV-2 (severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 – koronawirus 2 ostrego ciężkiego zespołu oddechowego) jest zwiększone. Stany wysokiego ryzyka obejmują osłabione oczyszczanie się dróg oddechowych z powodu osłabienia części ustnej gardła i ryzyko pogorszenia się w wyniku gorączki, głodzenia lub infekcji. Warunki wymaganej izolacji mogą mieć wpływ na stosowane w warunkach szpitalnych kuracje infuzyjne, takie jak nusinersen, alfa-glukozydaza, dożylna immunoglobulina czy rytuksymab. Ponadto leki stosowane w leczeniu zakażenia SARS-CoV-2 znacznie zaburzają funkcje nerwowo-mięśniowe; chlorochina i azytromycyna nie są zalecane w miastenii bez dostępnego wspomagania wentylacji, a przedłużone ułożenie na brzuchu może mieć wpływ na opcje leczenia. Inne leki mogą wpływać na pewne rodzaje NMD (choroby metaboliczne, mitochondrialne, miotonie), a eksperymentalne leczenie choroby koronawirusowej 2019 może być oferowane „z ostrożnością” tylko po konsultacji ze specjalistą zajmującym się NMD. Równolegle reorganizacja oddziałów szpitalnych i ambulatoryjnych może zmienić sposób postępowania z chorymi na NMD bez cech infekcji i z ich opiekunami, faworyzując leczenie na odległość. Jednak piśmiennictwo dotyczące walidacji telezdrowia w tej podgrupie pacjentów jest skąpe, zatem gdy fala pandemii postępuje, ważnym zadaniem klinicystów i badaczy jest zajęcie się tymi kluczowymi otwartymi kwestiami w celu zapewnienia odpowiedniej opieki pacjentom z NMD. W tym artykule dokonano podsumowania dostępnych do tej pory dowodów i zaproponowano wytyczne zarówno dla neurologów ogólnych, jak i specjalistów zajmujących się pacjentami z NMD w czasie pandemii COVID-19.
    Słowa kluczowe: zaburzenia nerwowo-mięśniowe, COVID-19, telemedycyna, szczepionka, pandemia, terapie modyfikujące przebieg choroby, centra zaburzeń nerwowomięśniowych, wspomaganie wentylacji
    Keywords: neuromuscular disorders, COVID-19, telemedicine, vaccine, pandemic, disease-modifying therapies, neuromuscular disorder centres, ventilatory support


    Zaostrzenie objawów neurologicznych i ciężkość przebiegu choroby COVID-19 u pacjentów z wcześniej występującymi zaburzeniami neurologicznymi i COVID-19: przegląd systematyczny
    Tłumaczenie artykułu:
    Exacerbation of neurological symptoms and COVID-19 severity in patients with preexisting neurological disorders and COVID-19: a systematic review

    Streszczenie
    Tło. Pacjenci z chorobami przewlekłymi są bardziej narażeni na ciężki przebieg choroby wywołanej przez koronawirusa 2019 (COVID-19). Niewiele natomiast wiadomo o wpływie COVID-19 na pacjentów z zaburzeniami neurologicznymi. Przeprowadzono przegląd systematyczny, by ocenić nasilenie objawów COVID-19 i jej wpływ na objawy neurologiczne u pacjentów z COVID-19 oraz wcześniej rozpoznaną chorobą neurologiczną.
    Metody. Przeszukano bazy MEDLINE (PubMed) i medRxiv pod kątem opisów pacjentów z COVID-19 oraz z wcześniej rozpoznanymi schorzeniami neurologicznymi. Włączone zostały badania zawierające dane o zmianach objawów wcześniejszych zaburzeń neurologicznych i/lub nasileniu COVID-19.
    Wyniki. Znaleziono 26 artykułów obejmujących 2278 pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami neurologicznymi oraz COVID-19. Spośród 232 pacjentów u 74 (31,9%) obserwowano zaostrzenie wcześniej występujących objawów neurologicznych: otępienia (55/92; 59,5%), choroby Parkinsona (10/17; 58,8%), padaczki (1/1; 100%) oraz nieokreślonych zaburzeń neurologicznych (8/106; 7,5%). Spośród 2168 pacjentów 478 (22,0%) miało ciężki przebieg COVID-19. Wśród nich byli pacjenci z chorobami naczyniowymi mózgu (86/445; 19,3%), otępieniem (70/316; 22,2%), chorobą Parkinsona (25/214; 11,7%), stwardnieniem rozsianym (28/71; 39,4%), uszkodzeniem rdzenia kręgowego (5/7; 71,4%), padaczką (10/98; 10,2%) i nieokreślonymi zaburzeniami neurologicznymi (254/1011; 25%).
    Wnioski. Pacjenci z COVID-19 i z wcześniejszymi oraz obecnymi u nich zaburzeniami neurologicznymi mogą doświadczać zaostrzenia objawów neurologicznych oraz ciężkiego przebiegu COVID-19. Lekarze powinni być świadomi ryzyka zaostrzenia objawów i ciężkiego przebiegu COVID-19 u pacjentów z wcześniej występującą chorobą neurologiczną i powinni skupić się na profilaktyce oraz wczesnym leczeniu COVID-19.
    Słowa kluczowe: COVID-19, zaburzenia neurologiczne, neurologia, padaczka, przegląd systematyczny
    Keywords: COVID-19, neurological disorder, neurology, epilepsy, systematic review


    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł
  50. Dermatologia Praktyczna 3/2021

    Dermatologia Praktyczna 3/2021

    Objawy skórne u chorych z COVID-19

    Cutaneous sign in COVID-19 patients
    Michał Seneczko, Franciszek Seneczko

    Streszczenie
    Koronawirusy są jednymi z największych pod względem długości genomu i rozmiaru wirionu otoczkowymi wirusami RNA. Dotychczas zidentyfi kowano 7 ludzkich koronawirusów, spośród których 4 (HCoV-229E, HCoV-NL63, HCoV-OC43 i HCoV-HKU1) charakteryzują się niską patogennością, natomiast 3 kolejne (SARS-CoV, MERS-CoV i SARS-CoV-2) cechuje patogenność wysoka, manifestująca się klinicznie jako zespół ostrej niewydolności oddechowej.
    SARS-CoV-2 został zidentyfikowany pod koniec grudnia 2019 r. w chińskiej prowincji Wuhan i w ciągu niespełna 6 miesięcy rozprzestrzenił się na prawie wszystkie kraje świata, wywołując stan zagrożenia pandemicznego. Poza zakażeniem ogólnoustrojowym, głównie dotyczącym układu oddechowego, występują także rozmaite objawy skórne. Omówiono je, uwzględniając klasyfi kację wyróżniającą 2 główne grupy oraz 6 głównych wzorców klinicznych.
    Słowa kluczowe: COVID-19, SARS-CoV-2, pokrzywka, zmiany akralne podobne do odmrożenia, wysypka plamisto-grudkowa

     

    Ciężkie skórne reakcje niepożądane związane ze stosowaniem leków – etiopatogeneza, cechy kliniczne i leczenie. Część 4. Uogólniona pęcherzowa utrwalona wysypka polekowa (GBFDE)

    Severe cutaneous adverse reactions related to the use of drugs – ethiopathogenesis, clinical features and treatment. Part 4. Generalized bullous fixed drug eruption (GBFDE)
    Franciszek Seneczko, Michał Seneczko

    Streszczenie
    Uogólniona pęcherzowa utrwalona wysypka polekowa jest rzadkim wariantem trwałej wysypki polekowej, stanowiącej około 10% wszystkich niepożądanych skórnych reakcji polekowych. Wśród leków wywołujących uogólnioną pęcherzową utrwaloną wysypkę polekową najczęściej wymienia się antybiotyki, głównie z grupy cefalosporyn i penicylin, następnie sulfonamidy oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne. Choroba wymaga różnicowania z zespołem Stevensa-Johnsona/toksyczną nekrolizą naskórka, w porównaniu do którego charakteryzuje się krótszym okresem utajonym i mniejszym zajęciem błon śluzowych. W leczeniu znajdują zastosowanie kortykosteroidy, cyklosporyna oraz immunoglobuliny dożylnie.
    W pracy omówiono uogólnioną pęcherzową utrwaloną wysypkę polekową – jej patogenezę, rozpoznanie i leczenie.
    Słowa kluczowe: uogólniona pęcherzowa utrwalona wysypka polekowa, trwała wysypka polekowa, zespół Stevensa-Johnsona/toksyczna nekroliza naskórka, reakcja na lek z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi, ostra uogólniona osutka krostkowa

     

    Przerost gruczołów łojowych

    Sebaceous hyperplasia
    Małgorzata Dominiak, Ewa Trznadel-Grodzka, Andrzej Kaszuba, Joanna Narbutt

    Streszczenie
    Przerost gruczołów łojowych stanowi łagodną proliferację gruczołów łojowych lokalizującą się głównie na twarzy. Występuje przede wszystkim u osób starszych oraz często u pacjentów otrzymujących długotrwale cyklosporynę. W leczeniu przerostu gruczołów łojowych opisano stosowanie: elektrokoagulacji, metod chirurgicznych, krioterapii, doustnej izotretynoiny, metod laserowych oraz terapii fotodynamicznej.
    Słowa kluczowe: gruczoł łojowy, zmiany skórne twarzy, łagodny przerost

     

    Świerzb i jego odrębności w wieku niemowlęcym i u dzieci starszych

    Scabies and its peculiarities in infancy and in older children
    Mirosława Kuchciak-Brancewicz, Magdalena Szczegielniak

    Streszczenie
    Świerzb jest chorobą zakaźną wywołaną przez roztocze. Zakażenie następuje drogą bezpośredniego kontaktu, rzadziej przez zainfekowane przedmioty. Chorobą tą zarazić się może każdy. Świerzb naśladuje wiele chorób i nie zawsze łatwo go rozpoznać. Rozwój zmian chorobowych jest wywołany przez migrację pasożytów w naskórku, a także wynika z reakcji nadwrażliwości typu IV, uruchomionej przez antygeny świerzbowca. Dominującym objawem podmiotowym jest świąd nasilający się w porze nocnej.
    Słowa kluczowe: dzieci, świerzb, cykl rozwojowy, świąd, swoiste i nieswoiste zmiany skórne

     

    Olbrzymie kłykciny kończyste zlokalizowane w okolicy pozagenitalnej. Opis przypadku i przegląd leczenia

    Giant condyloma acuminatum located in the extragenital region. Case report and review of therapy
    Aleksandra Kitowska, Piotr Brzeziński, Justyna Słomka, Monika Groszewska, Mariana Karwan, Józef Jasonek, Mieczysława Karcz

    Streszczenie
    Olbrzymie kłykciny kończyste (giant condyloma acuminatum) są rzadką jednostką chorobową, zwykle związaną z zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) typu 6 i 11. Najczęściej dotknięte obszary to prącie, odbyt i otaczające struktury. Opcje leczenia są ograniczone ze względu na dużą podstawę, miejsca wystąpienia i łatwe nawroty. Opisujemy przypadek pacjenta z kalafi orowatymi tworami w okolicy pachwiny prawej, trwającymi od 4 lat. Na podstawie klinicznego obrazu i badań laboratoryjnych ustalono rozpoznanie olbrzymich kłykcin kończystych o rzadkiej anogenitalnej lokalizacji.
    Słowa kluczowe: olbrzymie kłykciny kończyste, okolica pachwinowa, HPV, zmiany pozogenitalne

     

    Znamię „halo”. Ciekawe czy niepokojące? Opis przypadku

    Halo nevus. Interesting or disturbing? Case study
    Anna Pogorzelska-Antkowiak

    Streszczenie
    Znamię „halo” jest rzadko spotykaną, łagodną formą znamienia melanocytowego. Dotyczy szczególnie dzieci i młodych dorosłych. Rzadko występuje pojedynczo, najczęściej lokalizując się na skórze tułowia. Występowanie znamienia typu „halo” w populacji szacuje się na ok. 1%. Klinicznie charakteryzuje się ono występowaniem dookoła znamienia białej obwódki.
    W badaniu dermoskopowym obserwuje się białą, homogenną obwódkę otaczającą ciemną część znamienia, złożoną w najczęściej z globul. Obraz spod mikroskopu konfokalnego in vivo często jest bardzo niepokojący i nie daje podstaw do wykluczenia czerniaka. Opisany przypadek potwierdza konieczność usunięcia chirurgicznego znamienia typu „halo” w każdym przypadku pojedynczej zmiany u osoby dorosłej.
    Słowa kluczowe: znamię „halo”, znamię barwnikowe, dermoskopia, mikroskopia konfokalna in vivo, czerniak


    Dermatologia dziecięca – pytania i odpowiedzi

    Mirosława Kuchciak-Brancewicz

    Streszczenie
    Kontaktowy wyprysk alergiczny jest reakcją antygen-przeciwciało opóźnioną, zależną od IV mechanizmu alergicznego zwanego komórkowym. Rozpoznania dokonuje się na podstawie obrazu klinicznego i towarzyszącego świądu. W leczeniu stosuje się kortykosteroidy miejscowe, rzadziej systemowe, a także leki przeciwświądowe.
    Potówki to zmiany, które powstają w następstwie wzmożonego pocenia przy jednoczesnym zmniejszeniu lub utrudnieniu odpływu potu. W większości postępowanie polega na usunięciu przyczyn wywołujących nadmierne pocenie oraz utrudnienie parowania, nieraz miejscowego leczenia dermatologicznego.
    Twardzina ograniczona to zlokalizowane stwardnienie dotyczące wyłącznie skóry. Ustępuje wraz z pozostawieniem przebarwień lub odbarwień i zaników wyrażających się ścieńczeniem naskórka. Z powodu braku przydatków wymaga nawilżania/natłuszczania skóry.
    Wyprysk opryszczkowy to rozsiana postać pierwotnego zakażenia wirusem opryszczki. Przebiega często z wysoką temperaturą, zaburzeniem równowagi wodno-elektrolitowej i nadkażeniami bakteryjnymi i zwłaszcza u małych dzieci, kontaktowy wyprysk alergiczny, potówki, zanik skóry, wyprysk opryszczkowy, nawykowe oblizywanie warg u dzieci jest wskazaniem do hospitalizacji.
    Nawykowe oblizywanie warg jest powodem rozwoju kontaktowego zapalenia skóry. Leczenie obejmuje likwidację stanu zapalnego, odbudowę bariery skórno-naskórkowej i likwidację nawyku.
    Słowa kluczowe: kontaktowy wyprysk alergiczny, potówki, zanik skóry, wyprysk opryszczkowy, nawykowe oblizywanie warg




    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł
  51. Dermatologia Praktyczna 1/2021

    Dermatologia Praktyczna 1/2021

    Łuszczyca i choroby współistniejące. Część 2. Choroby autoimmunologiczne

    Psoriasis and co-morbidities. Part 2. Autoimmunological diseases
    Franciszek Seneczko

    Streszczenie
    W etiopatogenezie łuszczycy, poza zaburzeniami immunologicznymi, rozważa się również mechanizmy autoimmunologiczne, za którymi przemawia obecność autoreaktywnych komórek T, jako jednych z najważniejszych patogenetycznych elementów komórkowych choroby. Poza tym łuszczyca, szczególnie o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego, wiąże się ze znacząco zwiększonym ryzykiem dermatologicznych oraz innych chorób współistniejących, w tym chorób autoimmunologicznych, takich jak autoimmunologiczne choroby pęcherzowe, bielactwo nabyte, łysienie plackowate, zapalenie tarczycy, niektóre choroby tkanki łącznej, stwardnienie rozsiane, cukrzyca typu I i choroba Leśniowskiego-Crohna.
    Słowa kluczowe: łuszczyca, choroby autoimmunologiczne, autoimmunologiczne choroby pęcherzowe, choroby współistniejące.


    Kalcypotriol/Betametazon – preferencje pacjentów

    Calcipotriol/Betamethasone – patients’ preferences
    Joanna Narbutt

    Streszczenie
    W łagodnej postaci łuszczycy zaleca się terapię miejscową, natomiast w postaci umiarkowanej do ciężkiej jest ona jedynie uzupełnieniem leczenia ogólnego. Zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego leczeniem miejscowym pierwszego rzutu są preparaty zawierające w składzie betametazon i kalcypotriol, obecnie dostępne w trzech podłożach: maści, żelu i piany. Wykazują one najwyższą skuteczność spośród wszystkich dostępnych na rynku leków i charakteryzują się dobrym profilem bezpieczeństwa. Ponadto są łatwe w aplikacji, co istotnie wpływa na przestrzeganie zaleceń lekarskich i regularne stosowanie preparatu przez pacjentów. Kalcypotriol/betametazon w postaci maści dodatkowo charakteryzuje się szybką penetracją substancji aktywnych oraz ma właściwości natłuszczające skórę. Ostateczny wybór podłoża (maść, żel, piana) jest wynikiem poznania preferencji pacjenta. W pracy przedstawiono dane dotyczące potrzeb chorych oraz informacje na temat bezpieczeństwa i skuteczności preparatów zawierających kalcypotriol z dipropionianem betametazonu.
    Słowa kluczowe: łuszczyca, terapia miejscowa, betametazon, kalcypotriol, potrzeby pacjentów


    Najczęstsze patologie skóry stopy

    The most common pathologies of the foot’s skin
    Ligia Brzezińska-Wcisło, Agnieszka Honisz, Piotr Kapica

    Streszczenie
    Stopa to jeden z najbardziej precyzyjnych elementów narządu ruchu, styka się z podłożem, po którym stąpamy, wyczuwa nieprawidłowości, dostosowuje się do marszu pod górę czy w dół, a czasami ulega zmęczeniu.
    Pokrywa ją skóra gruba i nieowłosiona. Na jej powierzchni występują rowki o równym przebiegu, tworząc charakterystyczny układ zwany liniami papilarnymi, znamiennymi i charakterystycznymi dla każdego człowieka.
    Do podstawowych funkcji skóry stóp zalicza się funkcję ochronną, odbiór bodźców ze środowiska zewnętrznego i termoregulację. Stopy są podatne na wiele zaburzeń dermatologicznych ze względu na odmienną budowę histopatologiczną skóry w tej lokalizacji. Stopa narażona jest na częste urazy, co może skutkować infekcjami bakteryjnymi. Intensywne pocenie się, maceracja i znaczna ciepłota w obrębie stopy mogą prowadzić do zakażeń o różnorodnej etiologii. Przykład stanowi zakażenie grzybicze wywołane dermatofitami, grzybami drożdżopodobnymi i pleśniowcami.
    Nadmierne pocenie predysponuje także do zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego. W pracy został również omówiony wyprysk stóp, w terapii którego kluczowe znaczenie ma szybka eliminacja czynników prowokujących zmiany.
    Omówiono również zmiany morfologiczne paznokci, do których zaliczamy wrodzone zaburzenia w rozwoju paznokci, zmiany w uksztaltowaniu i zabarwieniu płytki paznokciowej oraz zmiany strukturalne paznokci.
    Wzmożone pocenie i podrażnienie mechaniczne nasilają chorobę podstawową, dlatego leczenie dermatologiczne stóp jest trudne.
    Słowa kluczowe: łuszczyca, grzybica, wyprysk, zmiany morfologiczne paznokci


    Ciężkie skórne reakcje niepożądane związane ze stosowaniem leków – etiopatogeneza, cechy kliniczne i leczenie. Część 1. Zespół Stevensa-Johnsona/ toksyczna nekroliza naskórka (SJS/TEN)

    Severe cutaneous adverse reactions related to the use of drugs – ethiopathogenesis, clinical features and treatment. Part 1. Stevens-Johnson syndrome/ toxic epidermal necrolysis (SJS/TEN)
    Michał Seneczko, Franciszek Seneczko

    Streszczenie
    Nadwrażliwość na leki może ujawniać się jako różne rodzaje reakcji – od łagodnych i samoograniczających się, po zagrażające życiu ciężkie skórne reakcje niepożądane (SCARs). Do SCARs należą nieanafilaktyczne postaci fenotypowe, wywoływane przy udziale opóźnionych reakcji nadwrażliwości typu IV, które cechuje swoista dla leku odpowiedź immunologiczna z udziałem limfocytów T. Do głównych SCARs są zaliczane: zespół Stevensa-Johnsona/toksyczna nekroliza naskórka (SJS/TEN), reakcja na lek z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi (DRESS), ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP) oraz uogólniona pęcherzowa utrwalona wysypka polekowa (GBFDE). Poza patomechanizmem, poszczególne postacie SCARs różnią się pod względem wywołujących leków, obrazem klinicznym, leczeniem i rokowaniem. W pracy omówiono zespół Stevensa-Johnsona/ toksyczną nekrolizę naskórka – etiologię, cechy kliniczne i leczenie.
    Słowa kluczowe: ciężkie skórne reakcje niepożądane, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, cyklosporyna, leki biologiczne


    Historia fototerapii (UVB, UVA, PUVA) w dermatologii

    History of phototherapy (UVB, UVA, PUVA) in dermatology
    Anna Malewska-Woźniak, Zygmunt Adamski

    Streszczenie
    W dermatologii istnieje wiele form leczenia, od miejscowego, poprzez leczenie ogólne oraz światłolecznictwo. Fototerapia jako najstarsza metoda jest jedną z bezpieczniejszych i skuteczniejszych terapii. Fototerapia jest szczególną formą leczenia, która wykorzystując światło słoneczne lub widmo zbliżone do światła słonecznego, wywołuje efekt terapeutyczny. Leczenie światłem jest uznaną metodą leczenia ze względu na koszt, jednakże nie zawsze cechuje się łatwą dostępnością. Już w starożytności uczeni wierzyli w zdrowotną moc słońca, uznawali, że wpatrywanie się w nie może nieść im pomoc. Leczenie światłem stało się popularną formą leczenia i jest wykorzystywane do dzisiaj.
    Słowa kluczowe: fototerapia, UVB, PUVA, UVA1


    Opis przypadku terapii trądziku piorunującego bez objawów systemowych przy pomocy izotretynoiny z azytromycyną oraz miejscowego leczenia roztworem rodników ponadtlenkowych o neutralnym pH

    Acne fulminans without systemic symptoms treated with isotretoin, azithromycin and neutral pH superoxidised aqueous solution – a case report
    Gustaw Roter, Dorota Mehrholz, Natalia Brzezińska, Roman Nowicki

    Streszczenie
    Trądzik piorunujący (acne fulminans) to rzadka postać trądziku, występująca najczęściej u chłopców w wieku dojrzewania. Z uwagi na ciężki przebieg choroby terapia powinna być wielokierunkowa oraz dostosowana do potrzeb pacjenta. Leczenie w pierwszej linii opiera się na połączeniu doustnych glikokortykosteroidów oraz izotretynoiny. W przypadku obecności zaawansowanych zmian ropnych stosuje się dodatkowo doustne antybiotyki oraz miejscowe środki antyseptyczne. U przedstawionego pacjenta jako leczenie wspomagające zastosowano miejscowo roztwór rodników ponadtlenkowych o neutralnym pH.
    Słowa kluczowe: trądzik, izotretynoina, roztwór rodników ponadtlenkowych o neutralnym pH


    Skórne manifestacje zakażenia SARS-CoV-2 – opis przypadku („COVID toes”)

    Cutaneus manifestations in SARS-Cov-2 patients – case report („COVID toes”)
    Katarzyna Waligóra-Dziwak, Zygmunt Adamski

    Streszczenie
    Infekcja SARS-CoV-2 obejmuje szerokie spektrum objawów, zarówno zagrażających życiu, jak i miernie nasilonych. Wraz z rosnącą liczbą raportowanych przypadków zakażeń SARS-CoV-2 zwiększa się ilość opisywanych manifestacji skórnych. W literaturze pojawiają się dane o występowaniu objawów dermatologicznych zakażenia SARS-CoV-2 z różną częstością, w zależności od badań przeprowadzonych w zainfekowanej populacji, obejmując zakres od 0,2% przypadków w badaniu przeprowadzonym w populacji chińskiej, aż do 20,4% przypadków w badaniu przeprowadzonym w populacji włoskiej. Spośród najczęściej opisywanych skórnych manifestacji wymienia się osutkę ospopodobną, osutkę plamistogrudkową, wykwity pokrzywkowate, a także zmiany pseudoodmrozinowe w częściach akralnych kończyn. Zmiany pseudoodmrozinowe raportowane podczas pandemii COVID-19 opisywane są jako rumieniowo-obrzękowe wykwity, zlokalizowane w częściach akralnych kończyn, zazwyczaj na palcach stóp i podeszwach. Zmiany te występują zwykle asymetrycznie, są bolesne lub towarzyszy im świąd. Zazwyczaj dotyczą młodych pacjentów, bez objawów ogólnych oraz bez objawu Raynauda, a także bez wywiadu ekspozycji na zimne, wilgotne powietrze. Istnieją liczne doniesienia literaturowe odnośnie tzw. „COVID toes”, jednakże w części przypadków nie przeprowadzono testów weryfikujących zakażenie SARS-CoV-2, z tego względu związek pomiędzy zakażeniem i objawem wymaga dalszych badań. W niniejszej publikacji został opisany kolejny przypadek zmian rumieniowo-obrzękowych w części akralnej kończyn w przebiegu zakażenia SARS-CoV-2.
    Słowa kluczowe: SARS-CoV-2, COVID-19, zmiany pseudoodmrozinowe, manifestacja skórna

    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł
  52. Gastroenterologia Praktyczna 1/2021

    Gastroenterologia Praktyczna 1/2021

    Co gastroenterolog powinien wiedzieć o doustnych antykoagulantach

    Tłumaczenie artykułu: What gastroenterologists should know about direct oral anticoagulants
    F. Radaelli, L. Fuccio, S. Paggi, C. Del Bono, J.M. Dumonceau, F. Dentali

    Streszczenie
    Bezpośrednie doustne antykoagulanty (direct oral anticoagulants – DOAC), dzięki większej skuteczności i korzystnemu profilowi bezpieczeństwa, bardziej przewidywalnemu działaniu przeciwkrzepliwemu, niewymagającemu regularnego monitorowania parametrów krzepnięcia i dzięki mniejszemu ryzyku interakcji z pokarmami i innymi lekami w porównaniu z antagonistami witaminy K, są grupą leków przeciwkrzepliwych coraz szerzej stosowaną w niezastawkowym migotaniu przedsionków i chorobie zakrzepowo‑zatorowej. Krwawienie z przewodu pokarmowego należy do poważnych powikłań, a jego leczenie wciąż stanowi wyzwanie dla gastroenterologów z powodu braku standardów postępowania klinicznego. Dane dotyczące bezpieczeństwa procedur endoskopowych u pacjentów otrzymujących DOAC są wciąż skąpe i brakuje klinicznych danych potwierdzających zalecenia postępowania, co z kolei prowadzi do rożnych, często bezpodstawnych i potencjalnie szkodliwych przykładów postępowania wobec chorych przyjmujących doustne antykoagulanty.
    Przedstawione w artykule wyniki badań pozwalają na analizę ryzyka krwawienia z przewodu pokarmowego u pacjentów leczonych DOAC i na identyfikację czynników ryzyka u poszczególnych osób w celu indywidualizacji leczenia. Artykuł omawia ponadto zasady postępowania u chorych leczonych DOAC w przypadku powikłań krwotocznych i prezentuje rożne algorytmy postępowania zależnie od możliwości pomiaru osoczowych parametrów krzepnięcia. Ponadto przedstawia zasady postępowania w przypadku konieczności wykonywania procedur endoskopowych u pacjentów leczonych DOAC, zgodnie z obowiązującymi wytycznymi i wynikami badań.

     

    Implikacje kliniczne współwystępowania choroby trzewnej i nieswoistych chorób zapalnych jelit

    Clinical implications of coexistence of celiac disease and inflammatory bowel diseases
    Julia Banasik, Anita Gąsiorowska

    Streszczenie
    Celiakia, inaczej choroba trzewna, jest glutenozależną enetropatią jelita cienkiego. Jest chorobą autoimmnulogiczną, która występuje u osób z predyspozycją genetyczną. Coraz częściej w literaturze medycznej poruszana jest tematyka współistnienia choroby trzewnej i nieswoistych chorób zapalnych jelit. Praca przedstawia przegląd piśmiennictwa dotyczący częstości współwystępowania obu jednostek chorobowych. Zwraca uwagę na wspólne podłoże patogenetyczne tych chorób, ich wpływ na przebieg i obraz kliniczny oraz omawia problemy diagnostyczne wynikające z współwystępowania opisywanych schorzeń.

     

    Badanie endoskopowe u chorego bariatrycznego

    Endoscopic assessment of the bariatric patient
    Adam Janiak, Ewa Małecka‑Panas

    Streszczenie
    Otyłość jest jednym z największych problemów współczesnej medycyny. Stanowi przyczynę licznych i ciężkich powikłań ogólnoustrojowych, w wielu przypadkach zakończonych zgonem chorego. Udowodniono związek otyłości ze zwiększoną częstością występowania licznych chorób. Leczenie otyłości prowadzone jest obecnie wieloma metodami: modyfikacją trybu życia, odpowiednimi dietami niskokalorycznymi, zestawami intensywnych ćwiczeń fizycznych, farmakologicznie, metodami behawioralnymi i chirurgicznie. Uznaje się jednak, że jedyną metodą gwarantującą długofalowe utrzymanie osiągniętej masy ciała jest leczenie chirurgiczne. Rolą nowoczesnej endoskopii bariatrycznej jest ocena górnego odcinka przewodu pokarmowego przed kwalifikacją chorego do leczenia bariatrycznego, umożliwiająca właściwe jego przygotowanie, co znacząco wpływa na występowanie powikłań pooperacyjnych i śmiertelność pacjentów. Endoskopia służy również do rozpoznawania i leczenia powikłań zabiegów bariatrycznych oraz pooperacyjnego monitorowania chorych. Wprowadzenie endoskopowych zabiegów bariatrycznych pozwoliło na rozszerzenie wskazań ograniczających metody operacyjne. Rosnące doświadczenie w endoskopowym postępowaniu z chorymi bariatrycznymi może skutkować większą skutecznością i wyższym bezpieczeństwem leczenia chorych z otyłością patologiczną.

     

    Nowe miejsce probiotyków w eradykacji zakażenia Helicobacter pylori

    Probiotics in Helicobacter pylori eradication
    Anatol Panasiuk

    Streszczenie
    O zakażeniu Helicobacter (H.) pylori wiemy od niemal 40 lat, jednak nadal istotnym problemem jest eradykacja uzależniona od wielu czynników, w tym oporności na leki. Dlatego poszukuje się metod, które byłyby pomocne w monitorowaniu tej infekcji. Antybiotykoterapia zwykle kojarzy się nieodłącznie z negatywnymi skutkami dla mikrobioty organizmu człowieka. Jednym ze sposobów zwiększających skuteczność eradykacji jest dodatkowa suplementacja probiotyków. Wykazano, że istnieją drobnoustroje probiotyczne, które mają bezpośrednią zdolność do interakcji z H. pylori. Są to mechanizmy bezpośrednie – tworzenie koagregatów Lactobacillus (L.) reuteri z H. pylori lub poprzez pośrednie oddziaływanie białek, np. bakteriocyn i innych białek o aktywności przeciw H. pylori. Probiotyki wpływają również na mikrobiotę błony śluzowej żołądka, zmieniając warunki na niekorzystne do wzrostu H. pylori. Według konsensusu z Maastricht (2016) zwraca się uwagę na probiotyczne bakterie Lactobacillus reuteri i Saccharomyces (S.) boulardii, które potencjalnie mogą być pomocne w leczeniu zakażenia H. pylori. Dotychczasowe badania wskazują na szczepozależność probiotyków w eliminacji H. pylori. Zastosowanie L. reuteri oraz S. boulardii o synergistycznym działaniu wobec H. pylori zwiększa skuteczność eradykacji o ok. 10‑14% oraz zmniejsza objawy uboczne antybiotykoterapii, zwiększając adherencję pacjentów do terapii.

     

    Wrodzony obrzęk naczynioruchowy – podstawy diagnostyki, objawy i leczenie. Proste spojrzenie na trudny temat

    Hereditary angioedema – basics of diagnosis, symptoms and treatment. A simple look at a difficult topic
    Krzysztof Kuziemski

    Streszczenie
    Dziedziczny obrzęk naczynioruchowy (hereditary angioedema – HAE) jest rzadko występującą, rodzinną chorobą genetyczną. Schorzenie jest spowodowane mutacjami w genie SERPING1 kodującym inhibitor C1 esterazy (C1‑INH). Brak C1‑INH lub obniżenie jego aktywności prowadzi do jego niedoboru w osoczu, co powoduje nawracające ataki ciężkiego obrzęku naczynioruchowego. HAE występuje z częstością od 1 : 10 000 do 1 : 50 000, jego wystąpienie jest niebezpieczne ze względu na możliwość pojawienia się obrzęku krtani, dróg oddechowych i jamy brzusznej. Obrzęk naczynioruchowy w HAE może lokalizować się obwodowo lub centralnie, obejmując krtań i przewód pokarmowy. Istnieje wiele dobrze znanych czynników wywołujących napady HAE, do których należą: infekcje wirusowe i bakteryjne dróg oddechowych, stres, urazy fizyczne, estrogeny, wykonywanie procedur medycznych, takich jak gastroskopia lub kolonoskopia, oraz przyjmowanie leków z grupy inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę (ACEI). W diagnostyce HAE należy ocenić stężenie składnika C4 dopełniacza. W celu potwierdzenia rozpoznania ocenia się aktywność i stężenie C1‑INH. Zwykle wystąpienie obrzęku HAE nie ustępuje po zastosowaniu leków przeciwhistaminowych i glikosteroidów. Skuteczne w codziennej praktyce jest podawanie dożylne inhibitorów dopełniacza C1 (C1‑INH) lub podskórne antagonistów receptora bradykininy.


    Stłuszczenie wątroby jako objaw wrodzonej nietolerancji fruktozy – opis przypadku

    Liver steatosis as a symptom of hereditary fructose intolerance – a case report
    Dominika Kaps‑Kopiec, Irena Jankowska

    Streszczenie
    Wrodzona nietolerancja fruktozy należy do chorób rzadkich, jest schorzeniem o podłożu genetycznym, dziedziczonym autosomalnie recesywnie. Przyczyną choroby jest deficyt aktywności aldolazy B w wątrobie, jelicie cienkim i w proksymalnym kanaliku nerkowym. Pierwsze objawy – nudności, wymioty, bole brzucha, zaburzenia wzrastania – pojawiają się najczęściej w okresie niemowlęcym, kiedy do diety dziecka zostają wprowadzone pokarmy uzupełniające, takie jak warzywa i owoce. U większości chorych stwierdza się nieprawidłową aktywność aminotransferaz oraz wzmożoną echogeniczność wątroby (stłuszczenie wątroby) w badaniu ultrasonograficznym jamy brzusznej, a także cechy uszkodzenia nerek o typie tubulopatii (zespół Fanconiego). Chociaż badanie molekularne, polegające na znalezieniu patogennej mutacji w genie ALDOB, stanowi potwierdzenie rozpoznania choroby, to zwrócenie uwagi na charakterystyczny wywiad, w którym pojawia się niechęć dziecka do jedzenia owoców i warzyw, może umożliwić wcześniejsze ustalenie właściwego rozpoznania. Szybkie ustalenie rozpoznania jest bardzo istotne, ponieważ nieleczona wrodzona nietolerancja fruktozy może prowadzić do stanów zagrażających życiu, w tym do nagłej hipoglikemii, śpiączki czy ostrej niewydolności wątroby. Omawiając przypadek dziecka z fruktozemią, autorki wskazują, że u dziecka ze stłuszczeniem wątroby i/lub nieprawidłową aktywnością aminotransferaz należy również mieć na uwadze tę rzadką chorobę.

     

    Choroba Stilla u dorosłych w praktyce gastroenterologicznej – opis przypadku

    Still’s disease in adults in gastroenterological practice – a case report
    Maria Kopoń, Maria Kłopocka

    Streszczenie
    Chorobę Stilla u dorosłych definiuje się jako układową postać młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów o nieznanej etiologii, która przebiega z gorączką, osutką, powiększeniem węzłów chłonnych i śledziony, a także zapaleniem błon surowiczych oraz wielu narządów. Ostra niewydolność wątroby jest rzadką, zagrażającą życiu manifestacją choroby. W pracy przedstawiono przypadek ciężkiego przebiegu choroby Stilla z ostrą niewydolnością wątroby wymagającą przekazania pacjentki do Kliniki Transplantacyjnej.

     

    Zespół Alcocka – opis przypadku i przegląd piśmiennictwa

    Alcock canal syndrome: a case report and literature review
    Magdalena Barańska, Patrycja Dudek, Renata Talar‑Wojnarowska

    Streszczenie
    Zespół Alcocka, czyli neuralgia nerwu sromowego, charakteryzuje się przewlekłymi bólami krocza i odbytu z allodynią tej okolicy. Dodatkowo obserwowane są zaburzenia w sferze seksualnej i dysfunkcja zwieracza odbytu pod postacią nietrzymania stolca, uczucia niepełnego wypróżnienia lub obecności ciała obcego w odbytnicy. Z powodu niespecyficznego obrazu klinicznego zespół Alcocka wymaga interdyscyplinarnej współpracy w diagnostyce i leczeniu. Bardzo pomocnym narzędziem diagnostycznym jest neurografia metodą rezonansu magnetycznego, mogąca wykazać uszkodzenie nerwu sromowego i asymetrię w jego przebiegu. Potwierdzeniem neuralgii jest ustąpienie dolegliwości klinicznych po blokadzie nerwu sromowego. W leczeniu zespołu Alcocka stosowane są: fizjoterapia dna miednicy, farmakoterapia i chirurgiczna dekompresja włókien nerwowych. W przypadku prezentowanej chorej leczenie zabiegowe okazało się skuteczne, ale okres od wystąpienia pierwszych manifestacji klinicznych do ustalenia rozpoznania wynosił kilka lat. Do poradni gastroenterologicznych rzadko trafiają chorzy z objawami zespołu Alcocka, ale warto znać kryteria jego rozpoznania, aby uniknąć opóźnienia w diagnostyce i terapii.


    Procedura dotycząca bezpieczeństwa zabiegów inwazyjnych. Okołooperacyjna karta kontrolna

    Rafał Patryn





    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł
  53. Neurologia Praktyczna 1/2021

    Neurologia Praktyczna 1/2021

    Diagnostyka i nadzór epidemiologiczny kleszczowego zapalenia mózgu w praktyce klinicznej – wyniki badania jakościowego
    Diagnostic process and epidemiological surveillance of tick-borne encephalitis in the clinical practice – a qualitative study

    Streszczenie
    Wprowadzenie. Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) jest jedną z najczęstszych neuroinfekcji ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Choroba przenosi się głównie przez ukłucie zakażonego kleszcza, ale możliwe jest również zakażenie drogą pokarmową, szczególnie na terenach endemicznych. W Polsce zgłaszalność KZM wynosi 0,69/100 000 osób w populacji i jest wyraźnie niższa niż w krajach sąsiadujących. Choroba zgłaszana jest najczęściej w północno-wschodniej części Polski, natomiast w pozostałych regionach zgłaszane są pojedyncze przypadki. Jednak poprzednie badania wskazują, że zapadalność na KZM jest niedoszacowana.
    Cel. Celem badania było zebranie od specjalistów chorób zakaźnych opinii dotyczących diagnostyki i raportowania KZM w praktyce klinicznej.
    Materiał i metody. Przeprowadzono 16 wywiadów pogłębionych ze specjalistami chorób zakaźnych z co najmniej 10-letnią praktyką w zawodzie, z endemicznych i nieendemicznych obszarów występowania KZM.
    Wyniki. Badanie ujawniło różnorodność praktyk w zakresie rozpoznawania wirusowych neuroinfekcji. Pokazało również wiele ograniczeń związanych z procesem diagnostycznym i raportowaniem do systemu nadzoru, wiążących się przede wszystkim z brakiem wpływu rozpoznania na dalsze leczenie, stosunkowo łagodnym przebiegiem i szybkim powrotem do zdrowia, a także względami organizacyjnymi i logistycznymi.
    Wnioski. Działania edukacyjne kierowane do lekarzy zajmujących się pacjentami hospitalizowanymi z powodu neuroinfekcji i wdrożenie wytycznych ujednolicających proces diagnostyczny mogłyby poprawić wykrywalność KZM w Polsce. Dane pochodzące z systemu nadzoru epidemiologicznego są kluczowe we właściwym planowaniu i realizacji działań profilaktycznych, w tym także mających postać szczepień przeciw KZM na obszarach szczególnie dotkniętych chorobą.
    Słowa kluczowe: zapalenie mózgu, kleszczowe zapalenie mózgu, profilaktyka, nadzór epidemiologiczny
    Keywords: encephalitis, tick-borne encephalitis, prevention, surveillance

     

    Zaburzenia chodu i postawy w parkinsonizmie: podejście kliniczne
    Tłumaczenie artykułu:
    Gait and postural disorders in parkinsonism: a clinical approach

    Streszczenie
    Zaburzenia równowagi, chodu i postawy są cechą charakterystyczną zespołów parkinsonowskich. Rozpoznanie tych objawów osiowych może dostarczyć ważnych i często wczesnych wskazówek dotyczących leżącej u podstaw choroby, a zatem może pomóc w różnicowaniu choroby Parkinsona, chorób związanych z parkinsonizmem naczyniowym i różnymi postaciami atypowego parkinsonizmu, w tym zaniku wieloukładowego, postępującego porażenia nadjądrowego i zespołu korowo-podstawnego. Dokładna ocena objawów osiowych niezbędna jest również do zainicjowania odpowiednich strategii leczenia i dokumentowania wyników takich interwencji. W tym artykule dokonano przeglądu nieprawidłowości dotyczących zakłócenia równowagi, chodu i postawy ciała w zaburzeniach parkinsonowskich, ze szczególnym uwzględnieniem różnicowych aspektów diagnostycznych.
    Słowa kluczowe: zaburzenia osiowe, parkinsonizm naczyniowy, zanik wieloukładowy, postępujące porażenie nadjądrowe, zespół korowo-podstawny
    Keywords: axial disorders, vascular parkinsonism, multiple system atrophy, progressive supranuclear palsy, corticobasal syndrome

    Rozpoznawanie upośledzenia funkcji przedsionka: najnowsze informacje
    Tłumaczenie artykułu:
    Diagnosing vestibular hypofunction: an update

    Streszczenie
    Objawami jednostronnego lub obustronnego osłabienia funkcji przedsionka najczęściej są nieukładowe zawroty głowy (dizziness) lub zaburzenia równowagi ciała, które wywierają wpływ na dużą populację. Często jednak bywają pomijane, gdyż nie przeprowadza się ilościowego badania funkcji przedsionkowej, lub są mylnie rozpoznawane ze względu na brak standaryzacji testów przedsionkowych. Z tego względu w artykule tym dokonano przeglądu współczesnego statusu najczęściej stosowanych testów przedsionkowych przeznaczonych do badania funkcji kanałów półkolistych i otolitów. Informacji tych można także użyć w celu osiągnięcia ujednoliconego stanowiska dotyczącego systematycznego rozpoznawania osłabienia funkcji przedsionka.
    Słowa kluczowe: obustronna westybulopatia, jednostronna westybulopatia, wideookulografia, test wideo pchnięcia głową, testowanie kaloryczne, miogenne przedsionkowe potencjały wywołane, dynamiczna ostrość wzroku, próg postrzegania
    Keywords: bilateral vestibulopathy, unilateral vestibulopathy, video-oculography, video-head impulse test, caloric testing, vestibular evoked myogenic potentials, dynamic visual acuity, perceptual threshold

     

    Udar niedokrwienny pomimo doustnego leczenia przeciwkrzepliwego u pacjentów z migotaniem przedsionków
    Tłumaczenie artykułu:
    Ischemic stroke despite oral anticoagulant therapy in patients with atrial fibrillation

    Założenia. Nie wiadomo, czy u pacjentów z migotaniem przedsionków (atrial fibrillation – AF) i udarem mózgu pomimo doustnego leczenia przeciwkrzepliwego istnieje większe ryzyko wystąpienia kolejnych nawrotów udaru mózgu ani jak należy prowadzić wtórną profilaktykę.
    Metody. Przeprowadzono analizę zbiorczych danych indywidualnych uczestników 7 prospektywnych badań kohortowych, do których włączano pacjentów z AF i świeżym udarem niedokrwieniem mózgu. Porównywano pacjentów przyjmujących doustne leki przeciwkrzepliwe [antagonistów witaminy K (vitamin K antagonists – VKA) i doustne bezpośrednie antykoagulanty (direct oral anticoagulants – DOAC)] przed epizodem wskaźnikowym (OACprzed) z tymi, którzy nie przyjmowali doustnej antykoagulacji (OACnieleczeni). Następnie porównywano osoby, które zmieniły rodzaj antykoagulantu (OACzmieniony) (tj. VKA na DOAC lub odwrotnie albo DOAC na inny DOAC), z tymi, które kontynuowały tę samą terapię antykoagulacyjną jako prewencję wtórną udaru mózgu (OACniezmieniony). Czas do wystąpienia nawrotu udaru niedokrwiennego analizowano z zastosowaniem wielowymiarowych modeli konkurującego ryzyka Fine’a-Graya do obliczenia współczynników ryzyka (hazard-ratio – HR) i 95% przedziałów ufności (95% confidence interval – CI).
    Wyniki. Włączono 5413 pacjentów [mediana wieku = 78 lat; rozstęp międzykwartylowy (interquartile range – IQR) 71-84 lat]; u 5136 (96,7%) wystąpił udar niedokrwienny mózgu jako epizod wskaźnikowy, mediana punktacji w Skali udarowej Narodowych Instytutów Zdrowia (National Institutes of Health Stroke Scale – NIHSS) przy przyjęciu wynosiła 6 (IQR = 2-12). Mediana punktacji w skali CHA2DS2-Vasc (niewydolność zastoinowa serca, nadciśnienie, wiek co najmniej 75 lat, cukrzyca, udar mózgu/przejściowy napad niedokrwienia mózgu, choroba naczyń, wiek 65-74 lata, płeć) wynosiła 5 (IQR = 4-6) i była podobna dla OACprzed (n = 1195) i OACnieleczeni (n = 4119, p = 0,103). Podczas obserwacji w okresie 6128 pacjentolat u 289 chorych wystąpił ostry udar niedokrwienny (acute ischemic stroke – AIS) (4,7% na rok, 95% CI = 4,2-5,3%). Przyjmowanie OACprzed związane było ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia AIS (HR = 1,6; 95% CI = 1,2-2,3; p = 0,005). Podawanie OACzmieniony (n = 307) nie wiązało się z obniżeniem ryzyka pojawienia się AIS (HR = 1,2; 95% CI = 0,7-2,1; p = 0,415) w porównaniu z leczeniem OACniezmieniony (n = 585).
    Interpretacja. U pacjentów z AF, u których wystąpił AIS mimo przyjmowania wcześniej antykoagulacji doustnej, istnieje większe ryzyko nawrotu udaru mózgu, chociaż w skali CHAzDS2-Vasc punktacja była podobna do tej dla osób bez wcześniejszego doustnego leczenia przeciwkrzepliwego. Dla tej grupy pacjentów o wysokim ryzyku potrzebne są lepsze strategie prewencyjne.

     

    Przegląd infekcji wirusowych układu nerwowego u osób z osłabioną odpornością
    Tłumaczenie artykułu:
    An overview of viral infections of the nervous system in the immunosuppressed

    Streszczenie
    Kilka wirusów ma zdolność wywoływania poważnych infekcji układu nerwowego u pacjentów z osłabioną odpornością. Osoby mogą mieć słabą odporność ze względu na pierwotne niedobory immunologiczne, a wtórny niedobór odporności może być konsekwencją szczególnych chorób, takich jak nowotwór złośliwy, podawania leków immunosupresyjnych lub przeszczepu narządu albo szpiku kostnego. Oportunistyczne zakażenia układu nerwowego mogą być wywołane przez: wirus opryszczki (Herpes simplex virus – HSV), wirus ospy wietrznej i półpaśca (Varicella-zoster virus – VZV), wirus cytomegalii (Cytomegalovirus – CMV), wirus Epsteina-Barr (Epstein-Barr virus – EBV), ludzki wirus Herpes typu 6 (Human Herpes virus type 6 – HHV-6), wirus JC (JC virus – JCV), enterowirus, wirus odry i COVID-19. W większości przypadków wydaje się prawdopodobne, że u osób z osłabioną odpornością brakuje immunologicznych mechanizmów obronnych, co stwarza pewnym wirusom odpowiednie środowisko do przekształcenia się w wirusy oportunistyczne w układzie nerwowym i innych narządach. Potrzebne są dalsze badania, by bardziej szczegółowo poznać mechanizmy oportunistyczne i określić, ile infekcji wirusowych zostaje przekształcanych przez specyficzne, wrodzone błędy odpowiedzi immunologicznych.
    Słowa kluczowe: wirus, układ nerwowy, immunosupresja, zakażenie, PCR, niedobór odporności
    Keywords: virus, nervous system, immunosuppression, infection, PCR, immunodeficiency

     

    Powikłania ostrego zapalenia zatok przynosowych: przegląd i seria przypadków
    Tłumaczenie artykułu:
    Complications of acute sinusitis: a review and case series

    Streszczenie
    Ostre zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych (rhinosinusitis) jest powszechną infekcją, lecz w małej części przypadków mogą występować poważne powikłania z istotną chorobowością i śmiertelnością. Do możliwych powikłań wewnątrz czaszkowych należą: zakrzepica zatok żylnych mózgowia, ropniak podtwardówkowy, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ropień mózgu i miejscowe zapalenie mózgu (cerebritis). Powikłania oczodołowe obejmują zapalenie tkanki łącznej (cellulitis) oczodołu i okołooczodołowe, wymagające drenażu chirurgicznego i dożylnych antybiotyków. W artykule przedstawiono przegląd i serię przypadków pacjentów z powikłaniami ostrego zapalenia zatok przynosowych, skorelowano badania obrazowe z manifestacją kliniczną i krótko omówiono postępowanie kliniczne.


    Międzynarodowy konsensus dotyczący standardów jakości w opiece ukierunkowanej na zdrowie mózgu stosowanej u chorych na stwardnienie rozsiane
    Tłumaczenie artykułu:
    International consensus on quality standards for brain health-focused care in multiple sclerosis

    Streszczenie
    Tło. Czas w stwardnieniu rozsianym (multiple sclerosis – MS) odgrywa istotną rolę, ponieważ już na początku choroby obserwuje się nieodwracalne uszkodzenie i utratę komórek w układzie nerwowym. Społeczność związana z chorymi na MS popiera strategię postępowania mającą na celu poprawę rezultatów osiąganych przez pacjentów, która obejmuje odpowiednio wczesną diagnostykę i leczenie oraz regularne, czynne monitorowanie skuteczności terapii i aktywności choroby.
    Założenia. Podjęto próbę opracowania międzynarodowych standardów jakości w celu zapewnienia odpowiednio wczesnej, ukierunkowanej na zdrowie mózgu opieki nad chorymi na MS.
    Metody. Panel złożony z neurologów zajmujących się leczeniem MS wziął udział w iteracyjnej procedurze online, w której wykorzystano zmodyfikowaną metodę delficką do zdefiniowania „podstawowych”, „osiągalnych” i „pożądanych” ram czasowych odzwierciedlających odpowiednio minimalne, dobre i wysokie standardy opieki. Członkowie wielodyscyplinarnej grupy rewizyjnej (pielęgniarki zajmujące się MS, chorzy na MS, przedstawiciele zawodów związanych z ochroną zdrowia) wyrazili swoją opinię, starając się, aby opracowane zalecenia odzwierciedlały perspektywę zainteresowanych stron.
    Wyniki. Po zakończeniu 5 rund głosowania łącznie 21 neurologów z 19 krajów osiągnęło zgodność w zakresie większości podstawowych (25/27), osiągalnych (25/27) i pożądanych (22/27) ram czasowych. Opracowane standardy dotyczą 6 aspektów ścieżki opieki, czyli: początku objawów, skierowań i diagnostyki, decyzji terapeutycznych, stylu życia, monitorowania choroby i postępowania z nowymi objawami.
    Wniosek. Niniejsze standardy jakości opracowane w celu zapewnienia podstawowej, osiągalnej i pożądanej opieki tworzą 3-poziomowy model umożliwiający zespołom zajmującym się chorymi na MS ocenę, porównywanie i poprawę świadczeń. Dzięki temu istnieje szansa na wprowadzenie głębokich zmian w opiece nad chorymi na MS.
    Słowa kluczowe: stwardnienie rozsiane, poprawa jakości, konsensus, standardy, technika delficka, analiza porównawcza
    Keywords: multiple sclerosis, quality improvement, consensus, standards, Delphi technique, benchmarking




    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł
  54. Magazyn Stomatologiczny 5/2021

    Magazyn Stomatologiczny 5/2021

    Szanowni Państwo,

    majowy numer „Magazynu Stomatologicznego” jest poświęcony LASEROM W PRAKTYCE LEKARZA DENTYSTY. Pierwsza z dwóch prac, które znalazły się w TEMACIE MIESIĄCA, prezentuje przypadek leczenia kanałowego zęba 37 z przewlekłym stanem zapalnym tkanek okołowierzchołkowych z zastosowaniem dwóch rodzajów lasera oraz powtórnego leczenia kanałowego zęba 36 z usunięciem złamanych narzędzi – i dokumentację tego artykułu poza zdjęciami stanowią filmy – druga zaś przedstawia leczenie postaci zanikowo-nadżerkowej liszaja płaskiego jamy ustnej z użyciem lasera diodowego 980.
    Równie interesujące prace zamieściliśmy w pozostałych działach czasopisma. Ja rekomenduję Państwu artykuł prezentujący metody skutecznej eliminacji aerozoli i rozprysków w stomatologii rekonstrukcyjnej.
    Jak zawsze, pod koniec numeru zamieszczamy streszczenie artykułu z piśmiennictwa światowego oraz odpowiedź na pytanie czytelnika.

    prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski


    Dowiedz się więcej
    Cena: 48,00 zł

    Brak w magazynie

  55. Magazyn Stomatologiczny 6/2021

    Magazyn Stomatologiczny 6/2021

    Szanowni Państwo,

    tematem miesiąca czerwcowego numeru „Magazynu Stomatologicznego” jest STOMATOLOGIA MAŁOINWAZYJNA. Znajdą w nim Państwo dwie prace – pierwsza z nich prezentuje możliwości i ograniczenia wykonania napraw istniejących rekonstrukcji kompozytowych oraz ceramicznych, druga zaś stanowi krótki przegląd nowych koncepcji stwarzania dostępu do jamy zęba podczas leczenia endodontycznego.

    Natomiast w dziale STOMATOLOGIA PRAKTYCZNA zamieściliśmy między innymi reportaż kliniczny prezentujący leczenie endodontyczne zęba z niezakończonym rozwojem korzenia oraz dwie prace kazuistyczne dotyczące pacjentów w wieku rozwojowym.

    Jak zawsze, pod koniec numeru znajdą Państwo streszczenie publikacji z piśmiennictwa światowego. Tym razem jest to praca opisująca proces diagnostyczny polegający na wykonaniu tomografii komputerowej wiązki stożkowej oraz badania histopatologicznego, który ostatecznie pozwolił rozpoznać zakażoną torbiel przewodu nosowo‑podniebiennego, sugerującą na początku diagnostyki zapalenie tkanek przyzębia wierzchołkowego. Streszczenie zostało opatrzone komentarzem specjalisty.

    Jako że zaczyna się okres wakacyjny, życzę Państwu dobrej pogody i udanego odpoczynku!

    prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski

    Dowiedz się więcej
    Cena: 48,00 zł

    Brak w magazynie

  56. Przegląd Pediatryczny 2/2021

    Przegląd Pediatryczny 2/2021

    Postępowanie z dzieckiem z wieloukładowym zespołem zapalnym powiązanym z COVID-19
    Approach to a child with pediatric inflammatory multisystem syndrome with COVID-19
    Magdalena Okarska-Napierała, Kamila Ludwikowska, Teresa Jackowska, Janusz Książyk, Piotr Buda, Artur Mazur, Leszek Szenborn, Bożena Werner, Jacek Wysocki, Ernest Kuchar

    Streszczenie
    Dziecięcy wieloukładowy zespół zapalny powiązany z COVID-19 (pediatric inflammatory multisystem syndrome – PIMS) to nowa jednostka chorobowa, występująca u dzieci i młodych dorosłych, związana z przebytym zakażeniem wirusem SARS-CoV-2. Pierwsze przypadki PIMS stwierdzono w Polsce w maju 2020 r. Od października 2020 r. obserwowano znaczne zwiększenie liczby przypadków nowej choroby, co odzwierciedlało zwiększoną zapadalność na zakażenie SARS-CoV-2 w populacji dziecięcej. U podłoża PIMS leży dysregulacja układu odpornościowego następująca w okresie ok. 4 tygodni po przebyciu zakażenia SARS-CoV-2. Rozpoznanie opiera się na spełnieniu kryteriów klinicznych (w tym występowanie gorączki i niewydolności wielonarządowej) i laboratoryjnych (zwiększone wskaźniki zapalne), po wykluczeniu innych przyczyn. Do najczęstszych powikłań należą zaburzenia kardiologiczne, w tym ostre uszkodzenie mięśnia sercowego z obniżoną frakcją wyrzutową lewej komory, wstrząs, nieprawidłowości w obrębie tętnic wieńcowych i zaburzenia rytmu serca. Śmiertelność w krajach Europy Zachodniej i w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej (USA) wynosi ok. 2%. Odpowiednie postępowanie, w tym monitorowanie, podtrzymywanie funkcji życiowych oraz leczenie immunomodulujące, pozwala na szybki powrót do pełni zdrowia zdecydowanej większości pacjentów. Poniższy dokument stanowi wytyczne postępowania diagnostyczno-terapeutycznego wobec dzieci z podejrzeniem PIMS w Polsce.
    Niniejsza publikacja stanowi aktualizację dotychczasowych wytycznych. Najistotniejsze zmiany dotyczą leczenia, przede wszystkim steroidoterapii oraz leczenia przeciwpłytkowego.
    Słowa kluczowe: choroba Kawasakiego, MIS-C, choroba zapalna, powikłania późne, niekrzepliwość, zmiany zatorowo-zakrzepowe


    Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci
    Nutrition of healthy term infants. Recommendations of the Polish Society for Paediatrics Gastroenterology, Hepatology and Nutrition
    Hanna Szajewska, Piotr Socha, Andrea Horvath, Anna Rybak, Bartłomiej M. Zalewski, Magdalena Nehring-Gugulska, Hanna Mojska, Mieczysława Czerwionka-Szaflarska, Danuta Gajewska, Ewa Helwich, Teresa Jackowska, Janusz Książyk, Ryszard Lauterbach, Dorota Olczak-Kowalczyk, Halina Weker

    Streszczenie
    Według teorii programowania metabolicznego (lub żywieniowego) czynniki środowiskowe i żywieniowe działające w krytycznym okresie rozwoju pre- i postnatalnego mają istotny wpływ na zdrowie w późniejszym życiu. W 2014 r. PTGHiŻDz opublikowało stanowisko dotyczące zasad żywienia zdrowych niemowląt, a w 2016 r. dotyczące karmienia piersią. Niniejszy dokument jest aktualizacją obu tych stanowisk. Zalecenia opracowano na podstawie istniejących, wiarygodnych wytycznych towarzystw naukowych, zespołów ekspertów oraz organizacji zajmujących się żywieniem, które zaadaptowano do warunków polskich. W tym celu powołano specjalną grupę, która zajęła się wyszukaniem istniejących wytycznych oraz oceną ich jakości, aktualności i możliwości przyjęcia w Polsce. Wszyscy członkowie interdyscyplinarnego zespołu opracowującego niniejszy dokument zrecenzowali oraz przedyskutowali jego pierwszą wersję z przyszłymi użytkownikami. Do dokumentu dołączono zaktualizowany skrócony schemat żywienia przeznaczony do codziennego użytku przez rodziców/opiekunów dziecka. Kolejną aktualizację zaplanowano nie później niż 5 lat po publikacji niniejszych zaleceń.


    Wpływ pandemii COVID-19 na opiekę nad pacjentem z alergią na białka mleka krowiego
    The influence of the COVID-19 pandemic on the medical care of a patient with cow’s milk allergy
    Mieczysława Czerwionka-Szaflarska, Teresa Jackowska, Andrea Horvath, Elżbieta Jarocka-Cyrta, Ernest Kuchar, Agnieszka Krauze, Ryszard Kurzawa, Agnieszka Kalinowska

    Streszczenie
    Artykuł stanowi podsumowanie dyskusji przeprowadzonej podczas spotkania ekspertów, które odbyło się 16 lutego 2021 r. i było poświęcone opiece medycznej nad pacjentami z alergią na białka mleka krowiego. W czasie spotkania eksperci analizowali, w jakim stopniu pandemia COVID-19 wpłynęła na dostęp pacjenta do świadczeń usług medycznych, w tym proces diagnostyczny i możliwość prawidłowego postępowania dietetycznego. Analiza danych Narodowego Funduszu Zdrowia wskazała znaczące (o 25%) zmniejszenie liczby porad POZ w 2020 r. w porównaniu z 2019 r. dla populacji dziecięcej oraz ograniczenie dostępu do świadczeń w formie porady osobistej. Dyskusja posłużyła opracowaniu rekomendacji postępowania dla lekarzy sprawujących opiekę nad dziećmi z alergią na białka mleka krowiego. Zalecono, aby wspierać świadczenia w formie osobistej porady medycznej, zwłaszcza w przypadku wizyt pierwszorazowych, ograniczać formy teleporady/wideoporady do monitorowania czy przedłużania terapii, pod warunkiem braku występowania nowych objawów i dobrej odpowiedzi na wcześniej zastosowane postępowanie. Silnie podkreślono także konieczność monitorowania diety dziecka i weryfikację nabywania tolerancji alergenu poprzez prowokacje pokarmowe. Odpowiednie postępowanie w alergii na białka mleka krowiego może mieć znaczenie dla ograniczania ryzyka wystąpienia kolejnych chorób (marszu alergicznego). Zalecenia zawarte w artykule powinny być przydatne w codziennej praktyce w gabinecie pediatry.
    Słowa kluczowe: alergia na białka mleka krowiego, marsz alergiczny, teleporady, SARS-CoV-2, opieka pediatryczna


    Wedolizumab w nieswoistych chorobach zapalnych jelit u dzieci
    Vedolizumab in paediatric inflammatory bowel diseases
    Sylwia Fabiszewska, Edyta Derda, Edyta Szymańska, Jarosław Kierkuś

    Streszczenie
    Choroba Leśniowskiego-Crohna (ChLC) oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG) należą do grupy nieswoistych chorób zapalnych jelit (NZJ) – przewlekłych schorzeń przewodu pokarmowego o nieustalonej etiologii. Jest to rosnący problem w populacji pediatrycznej, wobec czego pojawia się potrzeba wdrażania nowych terapii, zwłaszcza wśród pacjentów z ciężkim przebiegiem choroby.
    Niniejszy artykuł stanowi podsumowanie badań klinicznych z wedolizumabem – lekiem biologicznym, który od dawna stosowany jest w NZJ u dorosłych, a coraz częściej również u dzieci z ciężką postacią ChLC lub WZJG.
    Słowa kluczowe: wedolizumab, nieswoiste choroby zapalne jelit, leczenie biologiczne u dzieci

    Wymioty u dzieci w codziennej praktyce ratownika medycznego
    Vomiting in children in the daily practice of a paramedic
    Dariusz Zawadzki, Magdalena Waliś, Janusz P. Sikora

    Streszczenie
    W artykule przedstawiono patofizjologię oraz przyczyny wymiotów, które są bardzo częstym objawem występującym w semiotyce patologii wieku rozwojowego. Zaprezentowano przyczyny infekcyjne i nieinfekcyjne wymiotów spowodowanych schorzeniami różnych układów anatomicznych u dzieci. Położono nacisk na praktyczne postępowanie związane z wymiotami w praktyce przedszpitalnej oraz w warunkach oddziału szpitalnego (postępowanie diagnostyczno-terapeutyczne). Niniejsza praca może okazać się bardzo przydatna w codziennej praktyce zawodowej ratowników medycznych i pozwolić im na szybkie podejmowanie decyzji odnośnie do leczenia ambulatoryjnego lub szpitalnego.
    Słowa kluczowe: wymioty u dzieci, zespoły ratownictwa medycznego, przyczyny wymiotów

    Zakażenie pałeczkami Campylobacter spp. w praktyce klinicznej
    Campylobacter spp. infection in clinical practice
    Katarzyna Angiel, Lidia Stopyra

    Streszczenie
    Ostry nieżyt żołądkowo-jelitowy to jedna z głównych chorób zakaźnych oraz przyczyna hospitalizacji dzieci. Obecnie najczęściej izolowanym bakteryjnym czynnikiem etiologicznym chorób biegunkowych w krajach wysoko rozwiniętych jest Campylobacter spp. Mimo to, w Polsce zakażenie to jest bardzo rzadko rozpoznawane i rejestrowane. Do głównych źródeł zakażenia u ludzi zalicza się produkty żywnościowe pochodzenia zwierzęcego (głównie mięso drobiowe oraz mleko). Oprócz typowych ostrych zakażeń przewodu pokarmowego szczepy Campylobacter spp. odpowiadają również za wystąpienie wielu innych objawów klinicznych, które obejmują: choroby o etiologii poinfekcyjnych zaburzeń immunologicznych, ogniskowe zakażenia pozajelitowe oraz powikłania systemowe. Około 10% z tych zakażeń wymaga hospitalizacji. Mimo że większość przypadków zachorowań ma samoograniczający się przebieg, wymagający jedynie leczenia objawowego, istnieją sytuacje kliniczne, w których zastosowanie antybiotykoterapii staje się niezbędne. Antybiotykami z wyboru w terapii są makrolidy: azytromycyna i erytromycyna. „Złotym standardem” diagnostyki jest metoda izolacji i hodowli tych bakterii. Jako uzupełnienie tej metody należy traktować dostępne techniki biologii molekularnej i metody serologiczne. Kluczową rolę w ograniczeniu infekcji tymi patogenami u ludzi odgrywa edukacja społeczeństwa dotycząca etapów i metod profilaktyki tych zakażeń.
    Słowa kluczowe: kampylobakterioza, epidemiologia, metody diagnostyczne, makrolidy, profilaktyka zakażeń

    Jestem na 6! Wiem, jak zdrowo jeść! 5 kroków do zdrowia. Program przeciwdziałania otyłości u dzieci
    I am on 6! I know how to eat healthy! 5 steps to healthiness. Childhood obesity prevention program
    Katarzyna Plata-Nazar, Joanna Troch, Daria Bogucka, Magdalena Dettlaff-Dunowska, Karolina Miszczyszyn, Julia Leszkowicz, Agata Pieńkowska, Wojciech Nazar, Anna Szymczak, Agnieszka Łuczak, Dominika Rynkiewicz, Eliza Bogdan, Julia Piasta, Karolina Hecold, Klaudia Pietrzyk, Marcin Sasin, Marta Miksiewicz, Piotr Witkowski, Agnieszka Szlagatys-Sidorkiewicz

    Streszczenie
    Wstęp. Otyłość uznaje się za epidemię XXI w., która stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia. Światowa Organizacja Zdrowia i Komisja Europejska za najważniejsze czynniki ryzyka rozwoju otyłości uznają przede wszystkim: niewłaściwe żywienie oraz brak dostatecznej aktywności fizycznej. Powszechnie wiadomo, że edukacja na temat zdrowego żywienia jest niedostateczna. Dlatego postanowiliśmy przeprowadzić praktyczne warsztaty dla dzieci oraz ich rodziców na temat prawidłowego odżywiania się. Celem projektu było nauczenie dzieci i ich rodziców dokonywania prozdrowotnych wyborów żywieniowych.
    Materiał. Programem objęto 20 mieszkańców Gdańska w wieku 8-12 lat oraz ich rodziców, którzy deklarowali chęć zmiany nawyków żywieniowych. Zajęcia były prowadzone dwutorowo: dla dzieci i rodziców.
    Metody. Realizacja projektu opierała się na 5 spotkaniach, każde po minimum 3 godz., w okresie 2 miesięcy. Spotkania odbywały się na terenie Kliniki Pediatrii, Gastroenterologii, Alergologii i Żywienia Dzieci w Gdańsku. Projekt realizowany był w ramach Gdańskiego Funduszu Młodzieżowego. Udział uczestników był bezpłatny. Zajęcia odbywały się dwutorowo: część warsztatowa dla dzieci i równolegle część teoretyczna dla rodziców. Były one prowadzone kompleksowo przez: pediatrów, dietetyka, psychologa i studentów Koła Naukowego. Na każdym spotkaniu uzupełniano „dzienniczek zdrowia”. Dodatkowo, na początku i na końcu warsztatów ocenialiśmy masę ciała, wzrost, BMI, a także wynik analizy bioimpedancyjnej składu ciała dziecka.
    Wyniki. Projekt cieszył się niezwykle dużym zainteresowaniem zarówno ze strony dzieci, jak i rodziców. Na podstawie prowadzonego „dzienniczka zdrowia” obserwowano nabywanie wiedzy w zakresie prawidłowego odżywiania. Porównując dane z początku i końca projektu, zauważono istotny spadek zawartości tkanki tłuszczowej oraz wzrost masy mięśniowej. BMI nie uległo zmianie.
    Wnioski. Uczestnicy programu, zarówno rodzice, jak i dzieci, zrozumieli informacje przekazane im na warsztatach, stosują zdobytą wiedzę w życiu codziennym i zaczęli dokonywać właściwych wyborów prozdrowotnych, o czym świadczy istotna poprawa najważniejszych parametrów składu ciała dzieci. Uważamy, że program był skuteczny, ponieważ udało się zrealizować postawione cele.
    Słowa kluczowe: żywienie, dzieci, otyłość

    Zaburzenia świadomości i osłabienie jako objawy krwawienia z przewodu pokarmowego u 10-letniego pacjenta z umiarkowaną postacią hemofilii typu A objętego wtórną profilaktyką krwawień z zastosowaniem pdFVIII
    Impaired consciousness and weakness as symptoms of gastrointestinal bleeding in a 10-year-old boy with moderate hemophilia A receiving secondary prophylaxis with pdFVIII
    Klaudia Paczóska, Tomasz Ociepa, Tomasz Urasiński
    Streszczenie
    Głównym celem profilaktyki w hemofilii A jest zapobieganie wystąpieniom krwawień. Pomimo systematycznej podaży koncentratów czynników krzepnięcia u części pacjentów wciąż dochodzi do powikłań krwotocznych. Opisujemy przypadek 10-letniego chłopca z hemofilią A, na wtórnej profilaktyce, przyjętego w trybie nagłym z powodu zaburzeń świadomości i znacznego stopnia osłabienia. W świetle wykonanych badań rozpoznano ciężką niedokrwistość wynikającą z aktywnego krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego w przebiegu choroby wrzodowej dwunastnicy oraz zakażenia Helicobacter pylori.
    Słowa kluczowe: hemofilia A, choroba wrzodowa, zakażenie Helicobacter pylori, ciężka niedokrwistość

    Severe Mycoplasma pneumoniae infection during chemotherapy in a 7-year old boy with relapsed acute lymphoblastic leukemia – case report
    Ciężki przebieg zapalenia płuc Mycoplasma pneumoniae w trakcie chemioterapii u 7-letniego chłopca ze wznową ostrej białaczki limfoblastycznej – opis przypadku
    Aleksandra Filipiuk, Agata Kozakiewicz, Kamil Kośmider, Monika Lejman, Katarzyna Prądzyńska, Joanna Zawitkowska

    Abstract
    Multidrug chemotherapy is the basis for treating hematological malignancies in children. On the other hand, treatment-related mortality is mainly caused by infections during cytostatic therapy. Pneumonia remains one of the most frequent complications. However, the choice of appropriate antibiotics for empiric therapy still causes difficulties.
    We report a patient with relapsed acute lymphoblastic leukemia (ALL) who was hospitalized in the Department of Pediatric Hematology, Oncology and Transplantology of the Medical University of Lublin in Poland and developed Mycoplasma pneumoniae infection during chemotherapy according to IntReALL SR 2010 protocol. During the SCA 2 course [Cyclophosphamide 1 g/m2/day (day 1); Cytarabine 75 mg/m2/day (day 3, 4, 5, 6, 10, 11, 12, 13); Thioguanine 60 mg/m2/day (14 days)], the boy suffered from fever over 38°C, cough with purulent sputum and elevated serum inflammatory marker (C-Reactive Protein – CRP). Computed tomography showed symptoms of a lower respiratory tract infection (LRTI). Serological tests revealed elevated levels of Mycoplasma pneumoniae IgM and IgG antibodies. The empiric antibiotic therapy used in febrile neutropenia was modified. The child responded well to macrolides.
    Pneumonia is a cause of a long interruption of chemotherapy which affects the prognosis of oncological patients. M. pneumoniae should always be considered as a possible etiological factor of LRTI in children with ALL. Early macrolide administration in these patients may limit associated morbidity and, consequently, prevent potential complications.
    Key words: acute lymphoblastic leukemia, chemotherapy, Mycoplasma pneumoniae, infection, pneumonia

    Streszczenie
    Wielolekowa chemioterapia stanowi podstawę leczenia nowotworów hematologicznych u dzieci. Niemniej jednak śmiertelność związana z leczeniem tych pacjentów wynika głównie z infekcji, które pojawiają się podczas podawania leków cytostatycznych. Jednym z najczęstszych powikłań jest zapalenie płuc, a wybór właściwej antybiotykoterapii empirycznej w dalszym ciągu sprawia wiele trudności.
    Prezentujemy przypadek kliniczny pacjenta ze wznową ostrej białaczki limfoblastycznej, leczonego w Klinice Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej w Lublinie, u którego rozwinęło się zapalenie wywołane przez Mycoplasma pneumoniae podczas chemioterapii według protokołu IntReALL SR 2010. Podczas stosowania schematu SCA 2 [cyklofosfamid 1 g/m2/dobę (dzień 1); cytarabina 75 mg/m2/dobę (dzień 3, 4, 5, 6, 10, 11, 12, 13); tioguanina 60 mg/m2/dobę (14 dni)], u chłopca pojawiła się gorączka ponad 38°C, kaszel z odksztuszaniem lepkiej wydzieliny, a także stwierdzono w badaniach laboratoryjnych dużą wartość wskaźnika stanu zapalnego (białko C-reaktywne, C-reactive protein – CRP). W wykonanym badaniu tomografii komputerowej opisano cechy infekcji dolnych dróg oddechowych. Przeprowadzone testy serologiczne wykazały podwyższone poziomy przeciwciał przeciwko Mycoplasma pneumoniae w klasie IgM i IgG. Zmodyfikowano schemat antybiotykoterapii empirycznej zalecanej w gorączce neutropenicznej. Chłopiec dobrze odpowiedział na wdrożone leczenie makrolidami.
    Zapalenie płuc jest przyczyną długich przerw w chemioterapii, co wpływa na rokowanie u pacjentów onkologicznych. M. pneumoniae powinna być zawsze rozważana jako potencjalny czynnik etiologiczny infekcji dolnych dróg oddechowych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną. Wczesne podanie antybiotyków z grupy makrolidów u tych pacjentów ogranicza śmiertelność i zapobiega powikłaniom.
    Słowa kluczowe: ostra białaczka limfoblastyczna, chemioterapia, Mycoplasma pneumoniae, infekcja, zapalenie płuc

    Wybitny pediatra prof. Maria Goncerzewicz nie żyje
    Marian Krawczyński, Jerzy Socha

    Psycholog kliniczny Renata Strzyżewska. Wspomnienie w 15. rocznicę śmierci
    Marian Krawczyński


    Dowiedz się więcej
    Cena: 30,00 zł
  57. Dermatologia Praktyczna 2/2021

    Dermatologia Praktyczna 2/2021

    Ciężkie skórne reakcje nieporządane związane ze stosowaniem leków – etiopatogenza, cechy kliniczne i leczenie. Część 2. Zespół nadwrażliwości polekowej (DiHS)/ Reakcja na lek z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi (DRESS)

    Severe cutaneous adverse reactions related to the use of drugs – ethiopathogenesis, clinical features and treatment. Part 2. Drug-induced hypersensivity syndrome/drug reaction with eosinophilia and systemic symptoms (DiHS/DRESS)
    Franciszek Seneczko, Michał Seneczko

    Streszczenie
    Zespół nadwrażliwości polekowej/reakcja na lek z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi (DiHS/DRESS) jest rzadką, ale ciężką, potencjalnie śmiertelną chorobą zapalną, u podłoża której leżą reakcje między lekami, wirusami oraz odpowiedzią immunologiczną. Obraz chorobowy charakteryzuje się wysypką i gorączką, powiększeniem węzłów chłonnych, zaburzeniami hematologicznymi, w tym eozynofi lią lub atypowymi limfocytami. Może także dochodzić do zaangażowania narządowego. Po wystąpieniu choroby następuje reaktywacja wirusów oraz zaburzenia narządowe na podłożu autoimmunologicznym. W pracy omówiono zespół nadwrażliwości polekowej/reakcję na lek z eozynofi lią i objawami ogólnoustrojowymi – etiologię, cechy kliniczne, rozpoznanie i leczenie.
    Słowa kluczowe: reaktywacja cytomegalowirusa, zespół nadwrażliwości polekowej (DiHS), reakcja na lek z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi (DRESS), limfocyty T, eozynofilia


    Ciężkie skórne reakcje niepożądane zwiazane ze stosowaniem leków – etiopatogeneza, cechy kliniczne i leczenie. Cz. 3. Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP)

    Severe cutaneous adverse reactions related to the use of drugs – ethiopathogenesis, clinical features and treatment. Part 3. Acute generalized exanthematous pustulosis (AGEP)
    Michał Seneczko, Franciszek Seneczko

    Streszczenie
    Niepożądane skórne reakcje lekowe stanowią problem zdrowotny o zasięgu uniwersalnym. Większość z nich ma charakter łagodny, natomiast około 2% wykazuje przebieg ciężki z zagrożeniem życia. Do tej grupy należą głównie: zespół Stevensa-Johnsona/ toksyczna nekroliza naskórka, zespół nadwrażliwości polekowej/ reakcja na lek z eozynofilą i objawami ogólnoustrojowymi, uogólniona pęcherzowa utrwalona wysypka polekowa oraz ostra uogólniona osutka krostkowa. W pracy omówiono ostrą uogólnioną osutkę krostkową (AGEP) – jej etiologię, cechy kliniczne, rozpoznanie i leczenie.
    Słowa kluczowe: niepożądane skórne reakcje lekowe, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostra miejscowa osutka krostkowa, interleukiny, łuszczyca krostkowa


    Zastosowanie metforminy w terapii trądziku pospolitego u pacjentek z zespołem policystycznych jajników

    Use of metformin in the therapy of acne vulgaris in patients with polycystic ovary syndrome
    Paulina Szczepanik-Kułak, Dorota Krasowska

    Streszczenie
    Zespół policystycznych jajników (polycystic ovary syndrome – PCOS) został po raz pierwszy przedstawiony przez Steina i Leventhala w 1935 r. Obecnie uważa się, że PCOS to często występujące, przewlekłe i dziedziczne zaburzenie o zróżnicowanym obrazie klinicznym. U podłoża choroby leżą nie do końca poznane mechanizmy. Do skórnych objawów PCOS należą: trądzik, hirsutyzm, łysienie androgenowe, rogowacenie ciemne, włókniaki miękkie, przy czym trądzik to jedna z najczęściej występujących manifestacji PCOS.
    Metformina w terapii PCOS wykazuje plejotropowe działanie. Jest to lek pierwszego wyboru zarówno w przypadku profi laktyki zaburzeń gospodarki węglowodanowej, jak i rozpoznanej cukrzycy typu 2. Dotychczas wykazano, że metformina: wpływa na redukcję masy ciała, reguluje poziom androgenów, obniża rozkurczowe ciśnienie tętnicze oraz stężenia trójglicerydów, cholesterolu i frakcji lipidowych. Co więcej, metformina jako terapia dodatkowa może zwiększyć szansę na zajście w ciążę. Liczne wyniki badań klinicznych, w tym z randomizacją, potwierdzają skuteczność pochodnej biguanidu w łagodzeniu zmian trądzikowych. Ponadto, w oparciu o wyniki dostępnych doniesień, należy podkreślić, że lek może być stosowany zarówno jako monoterapia, jak i dodatkowa forma leczenia trądziku szczególnie u pacjentek z nadmierną masą ciała, chorujących na cukrzycę lub chcących zajść w ciążę.
    Słowa kluczowe: zespół policystycznych jajników, metformina, trądzik pospolity


    Znaczenie mikroskopii konfokalnej in vivo w codziennej praktyce deramtoonkologa

    The importance of reflectance confocal microscopy in vivo in dermato-oncologic practice
    Anna Pogorzelska-Antkowiak

    Streszczenie
    Nowotwory skóry stanowią poważny problem zdrowia publicznego ze względu na bardzo częste występowanie wśród osób powyżej 50. roku życia. Diagnostyka zmian skórnych, w tym nowotworów, w dużej mierze opiera się na obserwacji klinicznej pacjenta i badaniu dermoskopowym. W ostatniej dekadzie coraz śmielej sięga się po nowoczesne i zaawansowane technologicznie metody diagnostyczne. Jedną z nich jest mikroskopia konfokalna in vivo (reflectance confocal microscopy – RCM). Metoda ta oparta jest na świetle lasera diodowego o długości 830 nm, które penetrując na głębokość maksymalną ok. 200 μm, odbija się od keratyny, melaniny i włókien tkanki łącznej, czyniąc je w uzyskanym obrazie jasnymi. Mikroskopia konfokalna in vivo wykorzystywana jest przede wszystkim do weryfikacji rozpoznania w przypadku podejrzenia nowotworu skóry – zarówno nieczerniakowych raków skóry, jak i przede wszystkim czerniaka. Celem niniejszego opracowania jest przybliżenie metody mikroskopii konfokalnej in vivo i wskazania jej użyteczności w codziennej praktyce dermatoonkologa.
    Słowa kluczowe: mikroskopia konfokalna in vivo, diagnostyka, raki skóry, czerniak


    Trądzik izolowany w znamieniu Beckera u 17-letniego chłopca – rzadka dermatoza

    Acne isolated within a Becker nevus of a 17 year-old boy – rare dermatosis
    Piotr Brzeziński, Monika Groszewska, Justyna Słomka, Aleksandra Kitowska, Mariana Karwan

    Streszczenie
    Znamię Beckera (ZB) jest częstym, łagodnym schorzeniem występującym znacznie częściej u młodych mężczyzn niż u kobiet. Charakteryzuje się jednostronną zmianą składającą się z nagromadzonego barwnika i nadmiernego owłosienia. Trądzik izolowany w ZB jest rzadkim zjawiskiem, które – przynajmniej częściowo – obejmuję zmianę skórną, a może mieć związek ze zwiększoną wrażliwością na androgeny w obrębie znamienia. Przedstawiamy rzadki przypadek trądziku współistniejącego ze znamieniem Beckera u 17-letniego chłopca.
    Słowa kluczowe: trądzik, znamię Beckera, wrażliwość na androgeny, receptor androgenowy


    Pułapki dermatologii – atypowy nowotwór Spitz. Szara strefa w dermatologii – czerniak czy jednak nie?

    Traps of dermatology – atypical Spitz nevus. A grey area in dermatology – melanoma or not?
    Jacek Zdybski, Dariusz Staszek

    Streszczenie
    Różnicowanie atypowych zmian barwnikowych i czerniaków pozostaje najtrudniejszym z perspektywy potencjalnych konsekwencji medycznych oraz prawnych zadań dla dermatologa i patomorfologa. W artykule opisano rodzaje zmian barwnikowych z naciskiem na atypowe zmiany melanocytarne i czerniaka. Przedstawiono 4 trudne diagnostycznie przypadki guzów barwnikowych oraz dokonano przeglądu dostępnych obecnie na świecie metod diagnostycznych.
    Słowa kluczowe: czerniak, atypowe znamię Spitz, molekularne metody diagnostyczne

    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł
  58. Gastroenterologia Praktyczna 2/2021

    Gastroenterologia Praktyczna 2/2021

    Refluks krtaniowo‑gardłowy – punkt widzenia gastroenterologa

    Laryngopharyngeal reflux – gastroenterologist’s point of view
    Anita Gąsiorowska

    Streszczenie
    Choroba refluksowa przełyku powstaje, gdy patologiczny refluks treści żołądkowej do światła przełyku wywołuje dokuczliwe objawy i/lub powikłania choroby. Obraz kliniczny choroby refluksowej przełyku obejmuje objawy przełykowe i pozaprzełykowe. Występowanie przewlekłych objawów ze strony gardła i krtani, takich jak pieczenie w gardle, chrypka, chrząkanie i zaburzenia głosu, uznawane jest za refluks krtaniowo‑gardłowy. W artykule przedstawiono aktualny przegląd piśmiennictwa dotyczący epidemiologii, objawów klinicznych, rozpoznawania i leczenia refluksu krtaniowo‑gardłowego w praktyce gastrologicznej.

    Abstract
    Gastroesophageal reflux disease is a condition which develops when the reflux of gastric content causes troublesome symptoms and/or complications. The spectrum of clinical presentations includes typical esophageal symptoms and extraesophageal symptoms. Chronic laryngeal symptoms such as throat clearing, soreness or burning in the throat, and dysphonia are commonly diagnosed as laryngopharyngeal reflux. The article presents the current literature review about epidemiology, clinical presentation, diagnosis, and treatment on laryngopharyngeal reflux in gastroenterological practice.

     

    Refluks krtaniowo-gardłowy – punkt widzenia laryngologa

    Laryngopharyngeal reflux – ENT specialist’s point of view
    Wioletta Pietruszewska, Magdalena Kowalczyk

    Streszczenie    
    Głównymi objawami choroby refluksowej przełyku są zgaga oraz regurgitacja, ból i pieczenie za mostkiem. Część pacjentów zgłasza dodatkowo chrząkanie, chrypkę, kaszel i poranne zaburzenia głosu – objawy pozaprzełykowe będące manifestacją refluksu krtaniowo‑gardłowego. Uszkodzenia morfologiczne w obrębie błony śluzowej górnych dróg oddechowych powstają w takim samym mechanizmie jak w typowym zespole przełykowym – na skutek destrukcyjnego działania cofającej się treści żołądkowo‑dwunastniczej. Nie udało się do tej pory ustalić złotego standardu diagnostyki refluksu krtaniowo‑gardłowego. Zazwyczaj rozpoznanie opiera się na dokładnym wywiadzie, badaniu laryngologicznym i obrazie uzyskanym za pomocą wideolaryngoskopii. Ze względu na mało specyficzne objawy w przypadku podejrzenia refluksu krtaniowo‑gardłowego w pierwszej kolejności należy wykluczyć proces nowotworowy. Po ustaleniu rozpoznania pacjentom zaleca się zmianę sposobu odżywiania, bezwzględne zaprzestanie palenia tytoniu i wprowadzenie umiarkowanych aerobowych ćwiczeń fizycznych. Standardowo w leczeniu farmakologicznym stosuje się inhibitory pompy protonowej. W razie braku skuteczności monoterapii nowoczesne postępowanie polega na uzupełnieniu tego leczenia lekami prokinetycznymi nowej generacji, jak itopryd, i preparatami osłonowymi złożonymi z kwasu hialuronowego, siarczanu chondroityny i poloksameru 407. Znajdują one swoje zastosowanie w łagodzeniu objawów refluksu kratniowo‑gardłowego, a szczególnie chrypki, chrząkania i kaszlu.

    Abstract
    The most common symptoms of gastroesophageal reflux disease (GERD) are heartburn and regurgitation. Some patients complain additionally about recurrent throat clearing, hoarseness, cough and dysphonia – extraesophageal symptoms being a presentation of the laryngopharyngeal reflux disease (LPR). Morphological damage to the mucosa of the upper respiratory tract is caused by the same mechanism as in the typical esophageal syndrome – due to the destructive effect of the retrograde flow of gastroduodenal contents. There is no diagnostic standard for laryngopharyngeal reflux yet. Usually, the diagnosis is based on a detailed interview, ENT examination and image obtained by laryngoscopy. Due to the non‑specific symptoms, if laryngopharyngeal reflux is suspected, the neoplastic process should be excluded first. Patients with LPR are advised to change their diet, stop smoking and to exercise. Standard pharmacological treatment involves proton pump inhibitors. If monotherapy is ineffective, modern management consists of supplementing this treatment with new‑generation prokinetic drugs such as itopride and protective preparations consisting of hyaluronic acid, chondroitin sulphate and poloxamer 407. These are used to relieve the symptoms of grating‑pharyngeal reflux, particularly hoarseness, grunting and coughing.

     

    Nowości w nomenklaturze niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby – MAFLD

    News in the nomenclature of non‑alcoholic fatty liver disease – MAFLD
    Tomasz Mach

    Streszczenie
    Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (nonalcoholic fatty liver disease – NAFLD) jest obecnie najczęstszą przewlekłą chorobą wątroby, która występuje u blisko miliarda osób na świecie. Biorąc pod uwagę dotychczasową wiedzę na jej temat, w ostatnim roku wprowadzono nowe podejście do tego schorzenia i zmieniono jego nazwę. Określenie „bezalkoholowy” w NAFLD podkreśla konieczność uwzględnienia w definicji niespożywania alkoholu i nie uwzględnia istotnej roli zaburzeń metabolicznych, które zwiększają ryzyko progresji choroby oraz rozwoju poważnych następstw pozawątrobowych, takich jak choroby układu sercowo‑naczyniowego. W 2020 r. zaproponowano zmianę nazwy NAFLD na chorobę stłuszczeniową wątroby związaną z dysfunkcją metaboliczną (metabolic dysfunction‑associated fatty liver disease – MAFLD) i uproszczenie kryteriów diagnostycznych. MAFLD rozpoznajemy, gdy chory ma stłuszczenie wątroby stwierdzone badaniem obrazowym, np. USG, biopsją wątroby lub biomarkerami krwi, oraz ma nadwagę bądź jest otyły albo choruje na cukrzycę typu 2. Natomiast do rozpoznania MAFLD u osoby szczupłej lub z prawidłową masą ciała poza stłuszczeniem wątroby niezbędne jest spełnienie 2 lub więcej czynników ryzyka metabolicznego [zwiększony obwód talii, nadciśnienie, hipertriglicerydemia, obniżone stężenie frakcji lipoproteiny o wysokiej gęstości (high density lipoprotein – HDL), hiperglikemia lub cukrzyca typu 2, HOMA‑IR (homeostatic model assessment for insulin resistance) > 2,5] oraz podwyższone stężenie białka C-reaktywnego (C-reactive protein – CRP) wysokiej czułości. Zmiana nazwy ułatwia rozpoznanie tej najczęstszej choroby wątroby i ogranicza potencjalną stygmatyzację społeczną ze względu na podkreślany w NAFLD związek choroby ze spożywaniem alkoholu.

    Abstract
    Nonalcoholic fatty liver disease (NAFLD) is currently the most common chronic liver disease, affecting nearly a billion people worldwide. Taking into account the knowledge about it so far, in the last years a new approach to this disease was introduced and its name was changed. The term “non‑alcoholic” in NAFLD emphasizes the need to include alcohol in the definition of non‑consumption and does not take into account the important role of metabolic disorders that increase the risk of disease progression and the development of serious extrahepatic consequences, such as cardiovascular and other diseases. In 2020, it was proposed to change the name of NAFLD to metabolic dysfunction associated fatty liver disease (MAFLD) and to simplify the diagnostic criteria. MAFLD is diagnosed when a patient who has a fatty liver confirmed by imaging tests, e.g. ultrasound, liver biopsy or blood biomarkers, is overweight or obese or has type 2 diabetes; two or more metabolic risk factors must be met [increased waist circumference, hypertension, hypertriglyceridemia, decreased level of high density lipoprotein (HDL), hyperglycemia or type 2 diabetes, HOMA‑IR (homeostatic model assessment for insulin resistance) > 2.5] and increased high sensitivity C-reactive protein (CRP). Changing the name makes it easier to diagnose this most common liver disease and reduces potential social stigma due to the association of the disease with alcohol consumption, which is emphasized in NAFLD.

     

    Czynniki środowiskowe i leczenie żywieniowe w nieswoistych chorobach zapalnych jelit

    Environmental factors and nutritional treatment in inflammatory bowel diseases
    Ewa Walecka-Kapica, Aleksandra Sobolewska-Włodarczyk

    Streszczenie
    Nieswoiste choroby zapalne jelit (NChZJ) są odpowiedzialne za rozwój przewlekłego stanu zapalnego przewodu pokarmowego, powodującego zaburzenia trawienia pokarmów, wchłaniania substancji odżywczych i eliminacji niewchłoniętych produktów oraz metabolitów. Patogenezy NChZJ dotychczas w pełni nie wyjaśniono. Za jedną z głównych przyczyn wzrostu zachorowań na nieswoiste choroby zapalne jelit są uważane czynniki środowiskowe, a szczególnie westernizacja stylu życia. Wydaje się, że główną rolę odgrywa zmiana sposobu odżywiania na bardziej „zachodni”. Mimo że nie ma jednoznacznych zaleceń odnośnie do sposobu odżywiania rekomendowanego dla pacjentów z nieswoistymi chorobami jelit, to znaczny odsetek chorych uważa, że sposób odżywiania ma wpływ na ich samopoczucie, a nawet może być istotnym czynnikiem inicjującym zaostrzenie choroby. W pracy omówiono najczęstsze modyfikacje dietetyczne wykorzystywane w leczeniu pacjentów z NChZJ.

    Abstract
    Inflammatory bowel diseases (IBD) are responsible for the development of chronic inflammation of the gastrointestinal tract, leading to disturbances in food digestion, nutrient absorption and the elimination of unabsorbed products and metabolites. The pathogenesis of IBD is still poorly understood. One of the main reasons for the increase in the incidence of inflammatory bowel diseases are environmental factors, especially the westernization of lifestyle. However, the main role seems to be played by the change of diet to a “western diet”. Although there are no unambiguous recommendations regarding the diet for patients with IBD, a significant percentage of patients believe that the diet has an impact on their well-being and may even be a significant factor initiating the exacerbation of the disease. The paper discusses the most common dietary modifications used in the treatment of IBD patients

     

    Zmotoryzowana enteroskopia spiralna jako nowatorska metoda endoskopii jelita cienkiego – doświadczenia własne i przegląd piśmiennictwa

    PowerSpiral motorized enteroscopy as the innovative technology of the small bowel endoscopy – our experiences and literature review
    Anna Mackiewicz, Łukasz Gers, Adam Przybyłkowski


    Streszczenie
    Jelito cienkie długo stanowiło odcinek przewodu pokarmowego niedostępny badaniom endoskopowym. Rozwój metod obrazowych pozwolił na wykrywanie zmian w tym rejonie, lecz do ich oceny histopatologicznej konieczna była interwencja chirurgiczna. Przez prawie 30 lat do wziernikowania jelita cienkiego wykorzystywana była tzw. push‑enteroskopia. Na początku XXI w. pojawiła się kapsułka endoskopowa pozwalająca na ocenę całego jelita cienkiego, lecz bez możliwości terapeutycznych. Kilka lat później wprowadzono enteroskopię balonową – jedno‑ lub dwubalonową. Metoda ta jest jednak czasochłonna i wymaga od endoskopisty cierpliwości oraz dużych umiejętności, a osiągnięcie ileum terminale jest najczęściej niemożliwe z dostępu przezustnego. Przełomem okazało się wynalezienie spiralnej enteroskopii, ale procedura ta wymaga asysty drugiego lekarza lub pielęgniarki, którzy obracają tubą/nasadką spiralną, co powoduje plisowanie jelita cienkiego i postęp badania. Sukces tej metody dał początek wynalezieniu zmotoryzowanego spiralnego enteroskopu. Dzięki wbudowanemu mechanizmowi motoryzacyjnemu oraz rotacyjnej nasadce pokonywanie kolejnych centymetrów jelita cienkiego staje się mniej czasochłonne i mniej uciążliwe niż klasyczna enteroskopia.
    W pracy autorzy chcieli podzielić się swoim doświadczeniem i zaprezentować pierwszych 6 zabiegów przeprowadzonych w Klinice Gastroenterologii i Chorób Wewnętrznych UCK WUM w Warszawie, pokazujących rożne zastosowania zmotoryzowanej spiralnej enteroskopii w codziennej praktyce klinicznej. Jak wynika z przedstawionych przypadków, spiralna enteroskopia pozwala na dokładną ocenę dotychczas niedostępnych odcinków przewodu pokarmowego i umożliwia ustalenie ostatecznego rozpoznania u pacjentów, u których inne metody diagnostyczne nie przyniosły odpowiedzi, co jest przyczyną ich objawów i dolegliwości.

    Abstract
    The small intestine for a very long time was a part of the digestive tract unavailable for endoscopic examinations. The development of imaging methods (CT scan, MRI) made it possible to detect changes in this area, but surgical intervention was necessary for their histopathological assessment. For almost 30 years, endoscopy called push‑enteroscopy was used for small intestine examination. At the beginning of the 2000s, a capsule endoscopy appeared that allowed for the evaluation of the entire small intestine, but without therapeutic possibilities. A few years later, balloon assisted enteroscope technology was introduced – single or double balloon ones. However, this method is time‑consuming and requires patience and great skill from the endoscopist, and achieving ileum terminale is usually impossible from peroral access. The breakthrough was the invention of spiral enteroscopy, but the procedure requires the assistance of a second doctor or nurse who twirls the spiral overtube, which causes the small intestine to be pleated and the examination progressed. The success of this method gave rise to the invention of the PowerSpiral motorized enteroscopy. Thanks to the built‑in automotive mechanism and the rotating overtube, walking the next centimeters of the small intestine becomes less time‑consuming and less burdensome than classic enteroscopy.
    In this paper, the authors wanted to share their experience and present the first 6 procedures performed at the Department of Gastroenterology and Internal Medicine, UCK Medical University of Warsaw, showing various applications of PowerSpiral motorized enteroscopy in everyday clinical practice. As can be seen from the presented cases, PowerSpiral enteroscopy allows for a detailed assessment of the previously inaccessible parts of the gastrointestinal tract and enables final diagnosis to be made in patients in whom other diagnostic methods have not provided a response.

     

    Seksualność wśród populacji pacjentów z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit

    Sexuality in population of inflammatory bowel diseases patients
    Magdalena Kaniewska, Konrad Lewandowski, Grażyna Rydzewska

    Streszczenie
    Podejmując się opieki nad pacjentami z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit (NChZJ), musimy mieć na uwadze ważne kwestie dotyczące seksualności, płodności i antykoncepcji, które mogą wpływać na ogólny stan zdrowia i samopoczucie pacjentów. W publikacji opisano najważniejsze kwestie dotyczące zdrowia seksualnego i obrazu ciała u pacjentów z NChZJ. Przedstawiono wpływ samej choroby, stosowanych leków i zabiegów operacyjnych na płodność, jak również możliwości stosowania antykoncepcji u pacjentów z NChZJ. Przedstawiono również rekomendacje European Crohn’s and Colitis Organization (ECCO) co do prowadzenia ciąży, porodu i zalecenia co do stosowania leków w trakcie ciąży i laktacji u pacjentek z NChZJ.

    Abstract
    When caring for inflammatory bowel diseases (IBD) patients, we need to keep in mind important issues regarding sexuality, fertility and contraception that can affect overall health and well‑being of these patients. The publication describes the most important issues regarding sexual health and body image in patients with IBD. The effects of the disease itself, the medicines used and the surgical procedures on fertility, as well as the potential for contraception in patients with IBD were demonstrated. European Crohn’s and Colitis Organization (ECCO) recommendations on pregnancy, childbirth and recommendations for the use of drugs during pregnancy and lactation in patients with IBD were also presented.

    Szczepienia ochronne u dzieci z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit

    Vaccination in children with inflammatory bowel diseases
    Kamila Ziarko, Kinga Kowalska‑Duplaga

    Streszczenie
    Pacjenci z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit (NChZJ), zwłaszcza poddawani leczeniu immunomodulującemu, stanowią grupę chorych, u których istotnie większe jest ryzyko wystąpienia zakażeń oportunistycznych oraz chorób infekcyjnych o ciężkim przebiegu. Co więcej, występujące u nich zakażenia mogą stać się przyczyną zaostrzenia i pogorszenia przebiegu choroby podstawowej. W związku z tym jednym z istotnych elementów opieki nad pacjentami z NChZJ jest podejmowanie działań mających na celu ochronę przed zakażeniami, w tym rekomendowanie i prawidłowe realizowanie szczepień ochronnych.

    Abstract
    Patients with inflammatory bowel diseases (IBD), particularly those on immunomodulatory therapy, are at significantly higher risk for opportunistic infections and severe infectious diseases. Moreover, these infections may exacerbate and worsen the course of the underlying IBD. Therefore, one of the important elements of the care of patients with IBD is to undertake actions aimed at protection against infections, including recommending and proper implementation of protective vaccinations.

     

    Ostre powikłania hematologiczne u pacjentów z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit

    Acute haematological diseases in IBD patients
    Julia Banasik, Barbara Kopera, Maria Wiśniewska‑Jarosińska, Anita Gąsiorowska

    Streszczenie
    Niedokrwistość z niedoboru żelaza, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna z niedoboru kwasu foliowego, granulocytopenia, ostra lub przewlekła białaczka, idiopatyczna plamica małopłytkowa są najczęstszymi chorobami krwi wśród pozajelitowych powikłań u pacjentów z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit (NChZJ). U osób z NChZJ, hospitalizowanych w Klinice Gastroenterologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi w ciągu ostatnich 5 lat, obserwowano kilka postaci nowotworów układu krwiotwórczego. Pacjenci wymagający długotrwałego leczenia lekami immunosupresyjnymi, takimi jak azatiopryna czy metotreksat, wymagający skojarzonego leczenia biologicznego i immunosupresyjnego, z predyspozycjami genetycznymi, wydają się bardziej narażeni na ryzyko wystąpienia białaczki. Objawy, takie jak astenia, osłabienie i gorączka mogą występować na początku rozwoju każdego rodzaju nowotworu hematologicznego. Stwierdzenie niedokrwistości, zmiany liczby leukocytów oraz dużych nieokreślonych komórek może sugerować zwiększone prawdopodobieństwo nieprawidłowej proliferacji pojedynczej linii białych krwinek. W niniejszym doniesieniu opisano występowanie hematologicznych nowotworów złośliwych u 4 pacjentów z NChZJ – 2 z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego (WZJG) i 2 z chorobą Leśniowskiego‑Crohna (ChLC) przebywających w naszej Klinice Gastroenterologii.

    Abstract
    Iron deficiency anemia, autoimmune hemolytic anemia, folic acid deficiency megaloblastic anemia, granulocytopenia, acute or chronic leukemia, idiopathic thrombocytopenic purpura have been reported as the most common blood diseases among the extra‑intestinal complications of inflammatory bowel diseases (IBD). Several forms of hematological malignancies have been rarely observed during the clinical course of IBD in patients hospitalized in the Department of Gastroenterology, Medical University of Lodz within the last five years. Patients needing a prolonged treatment with immunosuppressants, such as azathioprine or methotrexate, the ones requiring combined biological and immunosupressive treatment, with familiarity and genetic predisposition seem to be at a higher risk of leukemia. On the other hand, asthenia, weakness, and fever may be the symptoms of the onset of each kind of hematological malignancy. The finding of anemia, alteration of leukocyte count and large undetermined cells may suggest increased probability of abnormal proliferation of a single white blood cell line. In this report, the occurrence of hematological malignancies is described in four IBD patients (two with ulcerative colitis and two with Crohn’s disease) attending our Gastroenterology Department.

     

    Powietrze pod kopułą przepony – czy operacja jest zawsze konieczna? Opis przypadku

    Pneumoperitoneum – is surgery always needed? A case report
    Julia Banasik, Aleksandra Kaczka, Anita Gąsiorowska

    Streszczenie
    Objaw Chilaiditiego to rzadko występujący objaw radiologiczny polegający na przemieszczeniu jelita cienkiego lub grubego między wątrobę a przeponę. W praktyce klinicznej może on mieć znaczenie w różnicowaniu z innymi stanami chorobowymi, które często wymagają interwencji chirurgicznej. Praca przedstawia przypadek pacjentki, u której przypadkowo w badaniach obrazowych rozpoznano objaw Chilaiditiego.

    Abstract
    Chilaiditi’s sign is a radiographic finding in which the small or large bowel is displaced between the liver and the diaphragm. In clinical practice it is important in differentiating with other conditions that frequently require surgical intervention. The paper presents a case of a patient who was accidentally diagnosed with Chilaiditi’s symptom in imaging tests.


    Odstąpienie od wykonywania czynności zawodowych przez lekarza z uwagi na agresywne zachowanie pacjenta

    Rafał Patryn




    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł
  59. Neurologia Praktyczna 2/2021

    Neurologia Praktyczna 2/2021

    Fremanezumab w prewencji migreny – co wiemy z badania FOCUS
    Fremanezumab for migraine prevention – what we know from FOCUS trial
    Marcin Kopka

    Streszczenie
    Celem leczenia prewencyjnego epizodycznej i przewlekłej migreny jest zmniejszenie częstości oraz ciężkości napadów migreny, a dzięki temu poprawa jakości życia chorych. Sugeruje się, że peptyd związany z genem kalcytoniny (calcitonin gene-related peptide – CGRP) odgrywa kluczową rolę w patofizjologii migreny. W ciągu ostatnich kilku dekad opracowano nową klasę przeciwciał monoklonalnych przeciw CGRP. Jednym z nich jest fremanezumab. Jest on w pełni humanizowanym przeciwciałem monoklonalnym, które zapobiega biologicznej aktywności CGRP przez łączenie się z nim. Celem randomizowanego, podwójnie zaślepionego badania III fazy FOCUS była ocena skuteczności i tolerancji fremanezumabu u chorych, u których nieskutecznych okazało się od 2 do 4 grup leków stosowanych w prewencji napadów. Podawany podskórnie fremanezumab istotnie zmniejszył w ciągu 12 tygodni, w porównaniu z placebo, średnią liczbę dni z migreną w miesiącu. Korzyści z leczenia w tej grupie chorych odnotowano w ciągu pierwszych 4 tygodni terapii. Ponadto fremanezumab okazał się również skuteczny w grupie osób ze współistniejącym bólem głowy wynikającym z nadużywania leków przeciwbólowych. Fremanezumab był dobrze tolerowany przez badanych. Częstość objawów ubocznych u leczonych pacjentów była podobna do grupy placebo. Najczęściej występującymi objawami ubocznymi były reakcje w miejscu wkłucia oraz zapalenie nosa i gardła. Nie zaobserwowano toksycznego wpływu na wątrobę ani negatywnego wpływu na parametry hemodynamiczne i wyniki badań laboratoryjnych. Odsetek chorych leczonych fremanezumabem, którzy przerywali leczenie z powodu objawów ubocznych, był niski (mniej niż 1%). Ponadto u pacjentów poprawiła się jakość życia, zmniejszyły się także objawy depresji. Podsumowując, fremanezumab jest dobrą opcją leczenia, szczególnie u tych chorych na migrenę, u których od 2 do 4 terapii profilaktycznych okazało się nieskutecznych.
    Słowa kluczowe: migrena, leczenie, profilaktyka

    Abstract
    The aim of preventive treatment of episodic and chronic migraine is to reduce the frequency and severity of attacks and thereby improve patient’s quality of life. It is suggested that calcitonin-gene-related-peptide (CGRP) plays a critical role in migraine pathophysiology. In last few decades a new class of drugs was developed – monoclonal antibodies against CGRP. One of them is fremanezumab. It is fully humanized monoclonal antibody that selectively binds to CGRP protein, preventing its biological activity. The aim of randomized, double blind, placebo-controlled phase 3 FOCUS study was to assess the effi cacy and tolerability of
    fremanezumab in patients with migraine who had previously not responded to two to four classes of migraine preventive medications. Subcutaneous administering of fremanezumab, compared with placebo, resulted in a statistical reduction in the mean number of monthly migraine days over a 12-week period. The benefits of treatment with this drug was noted in first 4 weeks. Fremanezumab was also eff ective in patients with medications overuse headache. Fremanezumab was well tolerated. The frequency of adverse events in treated patients was similar to placebo. The most frequently reported adverse events were injection site reactions and nasopharyngitis. No toxic effects on the liver or negative influences on hemodynamic or laboratory parameters were reported. The discontinuation rates due to adverse events in patients treated with fremanezumab were low (less than 1 %). Moreover, the improvements in quality of life and symptoms of depression in patients treated with fremanezumab were also noted. In conclusion fremanazumab seems to be a good option of treatment especially in patients with migraine who had previously not responded to two to four classes of migraine preventive medications.
    Keywords: migraine, treatment, prophylaxis

     

    Powikłania neurologiczne i naczyniowe pierwotnych oraz wtórnych guzów mózgu: wytyczne EANO-ESMO dla praktyki klinicznej dotyczące profilaktyki, diagnostyki, leczenia i obserwacji
    Tłumaczenie artykułu:
    Neurological and vascular complications of primary and secondary brain tumours: EANO-ESMO Clinical Practice Guidelines for prophylaxis, diagnosis, treatment and follow-up

    W ośrodkowym układzie nerwowym (OUN) występuje wiele pierwotnych guzów mózgu i przerzutów z nowotworów wywodzących się z innych narządów. Guzy mózgu cechuje wysoka zachorowalność i są one związane z wieloma powikłaniami, które występują stosunkowo rzadko w przypadku nowotworów umiejscowionych w innych lokalizacjach anatomicznych. Objawy neurologiczne są związane z anatomicznym obszarem zajętego OUN. Nie ma żadnych objawów specyficznych dla pierwotnych lub wtórnych guzów mózgu. Do ogniskowych bądź zlateralizowanych objawów miejscowych zniszczenia tkanki mózgowej należy niedowład połowiczy, afazja i deficyty pola widzenia. Wymienione wyżej objawy lateralizacyjne często pojawiają się podostro i wykazują progresywny przebieg w ciągu kilku dni lub tygodni. Zajęcie opon mózgowo-rdzeniowych zazwyczaj prowadzi do objawów wieloogniskowych. Najczęściej pacjenci zgłaszają bóle głowy, nudności i wymioty, zaburzenia psychiczne, trudności w chodzeniu, objawy zajęcia nerwów czaszkowych i ogniskowe lub promieniujące (korzeniowe) bóle szyi i pleców.
    Powikłania związane z guzami mózgu wymagają konkretnych strategii postępowania w celu zapewnienia optymalnej profilaktyki, diagnostyki, terapii i obserwacji oraz wymagają współpracy multidyscyplinarnej. Obecne wspólne wytyczne European Association of Neuro-Oncology (EANO; Europejskiego Stowarzyszenia Neuroonkologii) i European Society for Medical Oncology (ESMO; Europejskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej) podsumowują zalecenia dotyczące postępowania klinicznego w najważniejszych powikłaniach obserwowanych u pacjentów z guzem mózgu, czyli obrzękiem mózgu, drgawkami, zaburzeniami neurokognitywnymi, żylną chorobą zakrzepowo-zatorową, udarem, krwotokiem wewnątrzczaszkowym, uciskiem rdzenia kręgowego spowodowanym przez przerzuty (metastatic spinal cord compression – MSCC) oraz podczas opieki u schyłku życia. Ze względu na brak wysokiej jakości dowodów dotyczących tych zagadnień większość zaleceń opiera się na opiniach i konsensusach ekspertów. Zalecenia te mają na celu ukierunkowanie postępowania klinicznego u pacjentów z guzem mózgu i opieki terminalnej oraz służą jako pomocne źródło informacji dla lekarzy i osób zarządzających opieką zdrowotną. W przyszłości potrzebne będzie przeprowadzenie prospektywnych badań klinicznych z udziałem
    pacjentów z guzem mózgu w celu lepszego zdefiniowania działań diagnostycznych i terapeutycznych w odniesieniu do powikłań w tej grupie pacjentów.
    Słowa kluczowe: guz mózgu, przerzuty do mózgu, powikłania, obrzęk, drgawki, zakrzepica
    Keywords: brain tumour, brain metastasis, complications, oedema, seizures, thrombosis

    Lęk wysokości i wzrokowa nietolerancja wysokości: postępy w zakresie epidemiologii i poznania mechanizmów
    Tłumaczenie artykułu:
    Acrophobia and visual height intolerance: advances in epidemiology and mechanisms

    Streszczenie
    Historyczne opisy lęku przed wysokością (akrofobii) sięgają starożytnych Chin i Rzymu. We współczesnych definicjach wyróżnia się trzy stany reakcji na zetknięcie się z wysokością: fizjologiczny brak równowagi przy wysokości, który wynika z upośledzenia wzrokowej kontroli równowagi, mniej lub bardziej stresująca wzrokowa nietolerancja wysokości i lęk wysokości (akrofobia) jako najcięższy w tym spektrum. W badaniach epidemiologicznych wykazano, że częstość występowania w ciągu życia wzrokowej nietolerancji wysokości, w tym lęku wysokości, u osób dorosłych wynosi 28% (32% u kobiet, 25% u mężczyzn) i 34% wśród dzieci w okresie przedpokwitaniowym w wieku 8-10 lat (bez przewagi płci). Wzrokowa nietolerancja wysokości, jeżeli wystąpi po raz pierwszy w wieku dorosłym, zwykle utrzymuje się do końca życia, natomiast pojawienie się jej w dzieciństwie przeważnie wskazuje na łagodny przebieg i spontaniczne ustępowanie wraz z upływem lat. Stwierdzono częste współwystępowanie lęku wysokości z chorobami psychiatrycznymi (np. z zespołami lękowymi i depresyjnymi) oraz innymi zespołami układowych zawrotów głowy (np. z migreną przedsionkową, chorobą Ménière’a), lecz nie z westybulopatią obustronną. W neurofizjologicznych analizach postawy, chodu i ruchów gałek ocznych wykazano lękową kontrolę stabilności postawy, która pociąga za sobą współkurczenie się mięśni antygrawitacyjnych, co powoduje usztywnienie całego ciała, w tym aparatu gałkoruchowego. Wzrokowa ocena zredukowana jest raczej do skupienia się na horyzoncie. Zmiany chodu charakteryzują się ostrożnym, wolnym sposobem chodzenia z ograniczeniem długości kroku i wydłużeniem faz podwójnego podparcia. We wzrokowej nietolerancji wysokości i w akrofobii lęk jest decydującym czynnikiem prowadzącym do reakcji motorycznej, która przypomina prymitywny, atawistyczny odruch pozorowania śmierci. Nasilenie lęku i parametry neurofizjologiczne usztywnienia mięśniowo-szkieletowego wzrastają wraz ze zwiększaniem się wysokości. Ich wysycenie (i brak dalszego wzrostu) występuje jednak na około 20 m bezwzględnej wysokości nad ziemią dla objawów posturalnych i na około 40 m dla lęku (u uczestników z lękiem wysokości na 70 m). W postępowaniu powinno się rozróżnić behawioralne rekomendacje dla profilaktyki i leczenia tego zaburzenia. Zalecenia dotyczące strategii radzenia sobie ukierunkowane są na reakcje podczas oceny wzrokowej, kontrolę postawy i poruszania się oraz na rolę sfery poznawczej. Leczenie ciężko chorujących osób z rozpaczliwymi reakcjami unikania polega głównie na terapii behawioralnej.
    Słowa kluczowe: lęk wysokości, strach przed wysokością, wzrokowa nietolerancja wysokości, kontrola równowagi, współkurczenie się mięśni
    Keywords:acrophobia, fear of heights, visual height intolerance, balance control, muscle co-contraction

     

    Odstawić czy kontynuować? Leczenie modyfikujące przebieg choroby po pierwszym epizodzie klinicznym stwardnienia rozsianego
    Tłumaczenie artykułu:
    Should I stop or should I go on? Disease modifying therapy after the first clinical episode of multiple sclerosis

    Streszczenie
    Wprowadzenie. Obecnie terapia modyfi kująca przebieg choroby (disease modifying therapy – DMT) u pacjentów z klinicznie izolowanym zespołem (clinically isolated syndrome – CIS) stanowi standardowy sposób postępowania u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym (multiple sclerosis – MS). Ponieważ po pewnym okresie leczenia pewny odsetek pacjentów może nie wykazywać oznak aktywności choroby (no evidence of disease activity – NEDA), wyłania się problem dotyczący ryzyka związanego z odstawieniem DMT.
    Metody. Badanie objęło grupę 49 pacjentów, którzy rozpoczęli DMT natychmiast po wystąpieniu CIS i nie wykazywali oznak aktywności choroby (NEDA-3) przez co najmniej 5 lat przed zakończeniem leczenia. Później, przez co najmniej 5 kolejnych lat, pacjenci poddawani byli kontrolnym badaniom klinicznym i badaniu metodą rezonansu magnetycznego (magnetic resonance imaging – MRI).
    Wyniki. Spośród 49 pacjentów, którzy zakończyli DMT, 53% (n = 26) osób wykazywało stan NEDA przez co najmniej 5 kolejnych lat, natomiast u 47% (n = 23) chorych wystąpił rzut/progresja choroby (18,4%, n = 9), stwierdzono aktywność schorzenia w MRI (14,3%, n = 7) lub wystąpiły oba zjawiska (14,3%, n = 7). Głównym czynnikiem zapowiadającym utrzymywanie się NEDA był wiek zakończenia DMT. U pacjentów w wieku powyżej 45 lat stwierdzono znacznie mniejsze ryzyko reaktywacji choroby (13% w stosunku do 54% chorych w wieku poniżej 45 lat, p < 0,001) po zaprzestaniu DMT.
    Dyskusja. U pacjentów z CIS z włączeniem DMT natychmiast po pierwszym epizodzie klinicznym starszy wiek w czasie odstawiania DMT jest głównym czynnikiem zapowiadającym utrzymywanie się stanu NEDA.

     

    Neurologia i szczepienia: rozważania w kontekście COVID-19/SARS-CoV-2
    Tłumaczenie artykułu:
    Neurology and vaccinations: considerations in the context of COVID-19/SARS-CoV-2

    Świat rozpoczyna największy w historii program szczepień, warto zatem zastanowić się nad związanym z tym ogromnym wysiłkiem logistycznym. W arsenale zdrowia publicznego szczepienia pozostają najsilniejszym narzędziem w profilaktyce chorób zakaźnych, ale uzyskanie odporności zbiorowej będzie wymagało osiągnięcia około 70% wskaźnika szczepień w populacji. Oprócz konieczności ogromnego wysiłku dystrybucyjnego i produkcyjnego do osiągnięcia tego typu odporności skuteczność starań związanych ze szczepieniem będzie zależeć również od przeciwdziałania dezinformacji i wahaniom wobec szczepienia się.
    W przeszłości z niektórymi szczepionkami wiązano występowanie rzadkich zdarzeń niepożądanych o podłożu immunologicznym, chociaż czasami trudno je oddzielić od ogólnego obciążenia infekcyjnego w danym czasie. Należy jednak zachować czujność w odniesieniu do zdarzeń niepożądanych, które mogą pojawić się w wyniku szczepienia przeciw COVID-19, gdyż nawet bardzo rzadkie objawy uboczne mogą nieść za sobą poważne obciążenia zdrowotne ze względu na liczbę przewidywanych szczepień. Należy zauważyć, że dostępne do tej pory dane z badań odnośnie do szczepień przeciwko COVID-19 nie są niepokojące.


    Wpływ natalizumabu na jakość życia w rzeczywistej kohorcie pacjentów ze stwardnieniem rozsianym: wyniki MS PATHS
    Tłumacze nie artykułu:
    Impact of natalizumab on quality of life in a real-world cohort of patients with multiple sclerosis: results from MS PATHS

    Streszczenie
    Tło. Optymalizacja leczenia stwardnienia rozsianego (multiple sclerosis – MS) gwarantuje zrozumienie zmian w fizycznym, psychicznym i społecznym wymiarze zdrowia.
    Cel. Oszacowanie wpływu natalizumabu na skalę oceny jakości życia w zaburzeniach neurologicznych (quality of life in neurological disorders – Neuro-QoL).
    Metody. Roczne zmiany wskaźnika T-score i prawdopodobieństwo poprawy o co najmniej 5 pkt powyżej wartości początkowej obliczono dla każdej domeny Neuro-QoL po włączeniu natalizumabu. Po określeniu wskaźnika skłonności (propensity score) i skorygowaniu o istotne leki przyjmowane jednocześnie, rok i interakcje lek-rok porównano z pacjentami leczonymi okrelizumabem.
    Wyniki. Wśród 164 przeanalizowanych pacjentów leczonych natalizumabem 8 z 12 domen Neuro-QoL znacząco się poprawiło, a większą korzyść zaobserwowano u pacjentów z zaburzoną początkową wartością Neuro-QoL. W porównaniu podgrup pacjentów leczonych natalizumabem (n = 145) i okrelizumabem (n = 520) znaczącą poprawę zaobserwowano odpowiednio w 9 na 12 i 4 na 12 domen. Różnica między grupami była istotna statystycznie dla pozytywnego afektu i dobrego samopoczucia (p = 0,02), snu (p = 0,003) oraz satysfakcji ze społecznych ról i aktywności (social roles and activities – SRA) (p = 0,03) w ogólnej populacji, a także dla zaburzeń kontroli emocji i zachowania (p = 0,01), uczestniczenia w SRA (p = 0,0001) oraz satysfakcji z SRA (p = 0,02) u pacjentów z zaburzoną początkową wartością Neuro-QoL.
    Wnioski. Natalizumab może nieść klinicznie znaczącą poprawę w psychicznym i społecznym wymiarze zdrowia. Jest mało prawdopodobne, by powyższa poprawa była spowodowana tendencyjnością, bo jej wielkość przekroczyła poprawę w innej terapii o wysokiej skuteczności – okrelizumabem.
    Słowa kluczowe: natalizumab, Neuro-QoL, zmęczenie, sen, depresja, stwardnienie rozsiane
    Keywords: natalizumab, Neuro-QoL, fatigue, sleep, depression, multiple sclerosis


    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł
  60. Magazyn Stomatologiczny 7-8/2021

    Magazyn Stomatologiczny 7-8/2021

    Szanowni Państwo,
     
    tematem wakacyjnego numeru „Magazynu Stomatologicznego” są CHOROBY BŁON ŚLUZOWYCH JAMY USTNEJ. Z dużym zainteresowaniem przeczytałem pracę dotyczącą diagnostyki i leczenia kandydozy jamy ustnej oraz opis pemfigoidu – rzadkiej jednostki chorobowej.
     
    Równie interesujące artykuły zamieściliśmy w pozostałych działach czasopisma. Są to głównie prace prezentujące postępowanie w wybranych sytuacjach klinicznych (usuwanie licówek pełnoceramicznych w odcinku przednim z zastosowaniem lasera Er, Cr:YSGG, rehabilitacja protetyczna z zastosowaniem leczenia implantologicznego, chirurgiczne leczenie intruzji zębów mlecznych, gojenie się zmian zapalnych tkanek okołowierzchołkowych zębów po leczeniu endodontycznym).
     
    Jak zawsze, pod koniec numeru zamieściliśmy streszczenie artykułu z piśmiennictwa światowego. Tym razem praca dotyczy postępowania diagnostycznego i leczniczego w przypadku pozostawienia w ranie ekstrakcyjnej ciała obcego. Streszczenie zostało opatrzone komentarzem redakcyjnym.
     
    Mam nadzieję, że zawartość wakacyjnego numeru „Magazynu Stomatologicznego” w pełni Państwa usatysfakcjonuje.
     

    prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski

    Dowiedz się więcej
    Cena: 48,00 zł

    Brak w magazynie

  61. Magazyn Stomatologiczny 9/2021

    Magazyn Stomatologiczny 9/2021

    Szanowni Państwo,
     
    tematem miesiąca wrześniowego numeru „Magazynu Stomatologicznego” są FUNKCJONALNE I ESTETYCZNE REKONSTRUKCJE W STOMATOLOGII. Znajdą w nim Państwo dwie prace. Pierwsza z nich dotyczy wykonywania rekonstruckji zębów bocznych z użyciem veneerlay, druga zaś przedstawia przypadek wieloetapowego postępowania terapeutycznego po utracie zęba przedtrzonowego szczęki.
     
    Równie ciekawe prace zamieściliśmy w dziale STOMATOLOGIA PRAKTYCZNA. Ja szczególnie polecam Państwu reportaż kliniczny prezentujący różne metody leczenia ubytków próchnicowych na powierzchniach stycznych, choć z dużym zainteresowaniem przeczytałem także artykuł dotyczący suchości w jamie ustnej czy fotografii stomatologicznej.
     
    Jak zawsze, pod koniec numeru zamieszczamy streszczenie publikacji z piśmiennictwa światowego oraz odpowiedź specjalisty na pytanie czytelnika. Tym razem dowiemy się, jakie metody mechanoterapii poddziąsłowej są skuteczne i obecnie zalecane w leczeniu chorób przyzębia.
     
    Mam nadzieję, że we wrześniowym wydaniu „Magazynu Stomatologicznego” każdy z Państwa znajdzie dla siebie coś ciekawego.

    prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski

    Dowiedz się więcej
    Cena: 48,00 zł

    Brak w magazynie

  62. Przegląd Pediatryczny 3/2021

    Przegląd Pediatryczny 3/2021

    Ambroksol – właściwości farmakologiczne i zastosowanie kliniczne u dzieci
    Ambroxol – pharmacological properties and clinical use in children
    Zbigniew Doniec

    Streszczenie
    W leczeniu zakażeń układu oddechowego z objawami kaszlu produktywnego zalecane są leki mukoaktywne stosowane w celu usunięcia nadmiaru wydzieliny i normalizacji składu śluzu. Ambroksol jest powszechnie stosowanym i dobrze tolerowanym lekiem mukoaktywnym o złożonym i wielokierunkowym mechanizmie obejmującym działanie mukolityczne, mukokinetyczne, mukoregulujące i wykrztuśne. Skuteczność kliniczna wiąże się również z aktywnością antyoksydacyjną, pobudzaniem wydzielania surfaktantu oraz działaniem przeciwzapalnym. Lek podawany dzieciom doustnie w postaci syropu smakowego daje możliwość łatwego dawkowania i stanowi korzystną farmakologicznie oraz „przyjazną” dla dziecka formę terapii. Wszystkie te cechy, a także wysoki profil bezpieczeństwa ambroksolu, uzasadniają stosowanie leku w codziennej praktyce.
    Słowa kluczowe: ambroksol, choroby układu oddechowego, dzieci

     

    Choroba Menkesa: symptomatologia, diagnostyka i możliwości terapeutyczne. Opracowanie na podstawie przeglądu aktualnej literatury i doświadczeń własnych ośrodka szczecińskiego
    Menkes disease: symptomatology, diagnosis and therapeutic options. A review of the current literature and own experiences of the Szczecin center
    Jakub Baranowski, Iwona Stecewicz, Hanna Romanowska, Mieczysław Walczak, Maria Giżewska

    Streszczenie
    Choroba Menkesa (Menkes disease – MD) jest rzadką chorobą genetyczną, związaną z zaburzonym metabolizmem miedzi. Dziedziczy się recesywnie, w sposób sprzężony z chromosomem X i wynika z mutacji w obrębie genu ATP7A, który koduje wewnątrzkomórkowy transporter miedzi o tożsamej nazwie. Ekspresja tego enzymu zachodzi w niemal wszystkich tkankach ustroju, z wyjątkiem wątroby. Ze względu na mechanizm dziedziczenia chorują wyłącznie chłopcy, natomiast kobiety mogą być nosicielkami patologicznego wariantu genu ATP7A.
    Schorzenie charakteryzuje się ciężkim, wieloukładowym przebiegiem, z objawami neurodegeneracyjnymi i dotyczącymi zaburzeń budowy tkanki łącznej. Do pierwszych objawów klinicznych należą regres rozwoju psychomotorycznego dziecka po ukończeniu 8-10 tygodni życia, napady padaczkowe, a także pojawiające się w tym okresie włosy o charakterystycznej morfologii – rzadkie, jasne, skręcone, szorstkie i łamliwe, tzw. kinky hair. Obserwuje się również obniżone stężenie miedzi i ceruloplazminy we krwi. Także w badaniach obrazowych nierzadko stwierdza się patologie budowy ośrodkowego układu nerwowego. Pacjenci dotknięci tą chorobą zazwyczaj umierają przed osiągnięciem 3. r.ż.
    Podstawę rozpoznania stanowi zwykle obciążony wywiad rodzinny i charakterystyczny obraz kliniczny. Złotym standardem w diagnostyce jest wykrycie mutacji w genie ATP7A. Do metod pomocniczych zalicza się również, obok badań laboratoryjnych i obrazowych, badanie mikroskopowe włosów, analizę stężeń neuroprzekaźników i testy biochemiczne.
    Nie opracowano dotychczas skutecznej metody leczenia przyczynowego MD. Zaobserwowano jednak, że wcześnie wprowadzona (w ciągu pierwszych 30 dni życia) suplementacja histydynianu miedzi może zapobiec rozwinięciu pełnoobjawowego zespołu chorobowego i może wydłużyć czas przeżycia pacjentów.
    W poniższym opracowaniu dokonano syntetycznego przeglądu piśmiennictwa dotyczącego patomechanizmu choroby, jej objawów, diagnostyki i leczenia substytucyjnego oraz przedstawiono doświadczenia własne autorów z opieki nad czterema chorymi chłopcami.
    Słowa kluczowe: choroba Menkesa, niedobór miedzi sprzężony z chromosomem X, ATPazy transportujące miedź, wrodzone wady metabolizmu

    Ostra niewydolność wątroby u noworodka w przebiegu ciążowej alloimmunizacyjnej choroby wątroby i hemochromatozy noworodkowej
    Neonatal acute liver failure caused by gestational alloimmune liver disease and neonatal hemochromatosis
    Dominika Kaps-Kopiec, Irena Jankowska

    Streszczenie
    Ostra niewydolność wątroby należy do stanów zagrożenia życia, a jej etiologia u dzieci rożni się istotnie od etiologii u osób dorosłych. U noworodków i niemowląt do przyczyn ostrej niewydolności wątroby zalicza się przede wszystkim infekcje, schorzenia uwarunkowane genetycznie i metabolicznie oraz schorzenia z tzw. dysregulacji immunologicznej. Do tej ostatniej grupy należy obecnie hemochromatoza noworodkowa i ciążowa alloimmunizacyjna choroba wątroby. W artykule autorki przedstawiają nowe spojrzenie na hemochromatozę noworodkową oraz opisują przebieg ciążowej alloimmunizacyjnej choroby wątroby i ciążowej alloimmunizacyjnej choroby wątroby z towarzyszącą hemochromatozą noworodkową.
    Słowa kluczowe: ostra niewydolność wątroby noworodka, hemochromatoza noworodkowa, ciążowa alloimmunizacyjna choroba wątroby

    Dysplazja włóknista kości w wieku rozwojowym – diagnostyka i leczenie z zastosowaniem bisfofonianów
    Fibrous dysplasia of bone in developmental age – diagnostic and treatment options with bisphosphonates
    Izabela Woch, Elżbieta Jakubowska-Pietkiewicz

    Streszczenie
    Dysplazja włóknista kości jest heterogenną grupą chorób o zróżnicowanym obrazie klinicznym. Występuje w postaciach jedno- lub wieloogniskowych. Objawy mogą dotyczyć wyłącznie kości i przebiegać z zaburzeniami ich mineralizacji, ale także zajmować inne układy. Rozpoznanie dysplazji włóknistej oparte jest przede wszystkim na badaniach obrazowych, natomiast w jej leczeniu i monitorowaniu nie wypracowano jednolitych standardów. W terapii bólu, najczęstszego objawu klinicznego dysplazji włóknistej kości, stosowane są leki zgodne z drabiną analgetyczną, w ciężkim przebiegu choroby drabina analgetyczna może mieć charakter nietypowy. U pacjentów z silnymi dolegliwościami bólowymi i towarzyszącymi zaburzeniami mineralizacji kośćca mogą być stosowane bisfosfoniany, lecz terapia ta budzi liczne spory. Leczenie dysplazji włóknistej kości w wieku rozwojowym powinno być wielospecjalistyczne i oparte na indywidualnej analizie korzyści oraz ocenie ewentualnych powikłań tej terapii.
    Słowa kluczowe: dysplazja włóknista kości, bisfosfoniany, dzieci

    Zastosowanie mikromacierzy zmienności pojedynczego nukleotydu w diagnostyce ostrej białaczki limfoblastycznej u dzieci
    Application of single nucleotide polymorphism microarray method in molecular diagnostics of pediatric acute lymphoblastic leukemia
    Zuzanna Urbańska, Kamila Wypyszczak, Joanna Madzio, Karolina Miarka, Joanna Taha, Katarzyna Bąbol-Pokora, Agata Pastorczak

    Streszczenie
    Ostra białaczka limfoblastyczna jest najczęstszym nowotworem złośliwym wieku dziecięcego, a jej powstanie jest uwarunkowane pojawieniem się w genotypie dojrzewającej komórki limfoidalnej nieprawidłowości genetycznych, takich jak: aberracje liczbowe i strukturalne chromosomów z towarzyszącymi rearanżacjami genów, submikroskopowe mikrodelecje i mikroduplikacje oraz mutacje punktowe. Niektóre defekty molekularne w genomie białaczkowym nie tylko odgrywają kluczową rolę w transformacji nowotworowej, lecz stanowią także istotny czynnik prognostyczny w tej chorobie. Zastosowanie metody mikromacierzy zmienności pojedynczego nukleotydu umożliwia całogenomową identyfikację istotnych rokowniczo zaburzeń liczby kopii genów w komórkach białaczkowych i przyczynia się do precyzyjnej stratyfikacji ryzyka w obowiązującym protokole leczenia dziecięcej ostrej białaczki limfoblastycznej w Polsce – AIEOP BFM 2017. W niniejszej pracy omówiono zalety i ograniczenia zastosowania mikromacierzy w diagnostyce białaczki.
    Słowa kluczowe: dziecięca ostra białaczka limfoblastyczna, mikromacierze SNP, zaburzenia genetyczne

     

    Comparison of occurrence of acute lymphoblastic leukemia in children in districts of Lubelski Region
    Porównanie występowania ostrej białaczki limfoblastycznej u dzieci w powiatach województwa lubelskiego
    Sebastian Sawonik, Monika Kozłowiec, Aleksandra Kołodyńska, Anna Aftyka, Joanna Zawitkowska, Monika Lejman, Joanna Milanowska, Marzena Samardakiewicz

    Abstract
    Background. Due to the fact, that acute leukemias account for 30% of all types of neoplasms in children and the most common is acute lymphoblastic leukemia (ALL), author analysed the incidence of ALL in Lubelski Region in Poland to confirm potential influence of risk factors during the process of diagnosis and the duration of hospitalization.
    Aim of the study. The aim of the study was to analyse the incidence of ALL in various districts in Lubelski Region, south-east part of Poland and compare the occurrence of various factors with the number of patients treated in each district.
    Material and methods. The study included the patients treated in Department of Pediatric Hematology, Oncology, and Transplantology, Medical University of Lublin, Poland. The research contains information of 251 patients (139 males and 112 females) aged from 4 months to 17 years and 10 months old. The statistical evaluation of age, number of citizens in patient’s location, distance between patient’s location and clinical ward, white blood cell (WBC) count, time from the onset of the first symptoms to the admission to clinical ward, and genetic mutations was carried out using the IBM SPSS 21 program.
    Results. Various districts are characterized by different rates of children with ALL per 1 million of children in district. An indicator for children with ALL per 1 million of children in Puławski district and Łukowski district is the highest. Weak negative correlation between patient’s age and WBC count (r = −0.16, p < 0.05) was proved. The differences in the frequency of BCR/ABL1 and KMT2A/AFF1(MLL/AF4) mutations in the rural and urban areas were not statistically significant.
    Conclusions. The data analysis shows the difference in the number of occurrences of ALL in selected districts. The coincidence between environmental risk factors and ALL occurrence should be the aim of further research.
    Key words: risk factors, childhood leukemia, children, Lubelski Region

     

    Analiza przyczyn, objawów klinicznych i leczenia sepsy u dzieci w rożnych grupach wieku
    Analysis of the causes, clinical symptoms and treatment of sepsis in children of different age groups
    Mikołaj Starkowski, Monika Burzyńska, Magdalena Waliś, Janusz P. Sikora

    Streszczenie
    Wprowadzenie. Sepsa jest to zagrażająca życiu dysfunkcja narządowa spowodowana zaburzoną regulacją odpowiedzi ustroju na zakażenie, skutkująca uszkodzeniem tkanek i narządów.
    Cel pracy. Celem niniejszej pracy była analiza czynników etiologicznych, wyników laboratoryjnych, objawów klinicznych i leczenia sepsy u dzieci hospitalizowanych w OITiA CSK UM w Łodzi w latach 2015-2017.
    Materiał i metody. Przeprowadzono retrospektywną analizę danych z historii chorób dzieci z rozpoznaną sepsą [na podstawie obrazu klinicznego i wyników badań laboratoryjnych, m.in. badań bakteriologicznych krwi, morfologii krwi, stężenia białka C-reaktywnego (CRP) i prokalcytoniny (PCT)]. Badaniem objęto 59 dzieci, z czego 29 stanowiły noworodki, 8 niemowlęta, 22 dzieci powyżej 1. r.ż.
    Wyniki. Dominującym patogenem wśród badanych były bakterie Gram-ujemne (39% badanych), bakterie Gram-dodatnie stanowiły 23,7% ogółu, grzyby – ok. 17%, a posiewy jałowe uzyskano u 20,3%. Sepsę o wczesnym początku (early onset sepsis – EOS) zaobserwowano u 17/29 noworodków, natomiast sepsa o późnym początku (late onset sepsis – LOS) występowała w 12/29 przypadków. W grupie noworodków wykazano istotną zależność między wiekiem płodowym i urodzeniową masą ciała a występowaniem zaburzeń neurologicznych (odpowiednio p = 0,03507, p = 0,01540). W tej samej grupie dzieci wykazano istotną ujemną korelację między wiekiem płodowym i urodzeniową masą ciała a długością sztucznej wentylacji (odpowiednio r = −0,6402, p = 0,000 oraz r = −0,6302, p = 0,000). Nie wykazano wpływu rodzaju patogenu na ciężkość przebiegu klinicznego sepsy. W całej badanej grupie pacjentów zaobserwowano natomiast istotny związek między skutkiem leczenia a poziomem D-dimerów (p = 0,0168). Nie stwierdzono jednakże istotnych korelacji między punktacją w skali Apgar, urodzeniową masą ciała, wiekiem płodowym, wiekiem pacjentów w chwili badania a ciężkością przebiegu klinicznego sepsy według zmodyfikowanej skali SOFA. Śmiertelność w badanej grupie dzieci wynosiła 0,23. Zaobserwowano dobrą skuteczność przeciwbakteryjną stosowanych antybiotyków (od 0,7 do 0,83).
    Wnioski. Najczęstszym czynnikiem etiologicznym wywołującym sepsę były bakterie Gram-ujemne. Ciężkość przebiegu klinicznego sepsy (oceniana długością sztucznej wentylacji i występowaniem zaburzeń neurologicznych) wykazywała istotną zależność od stopnia wcześniactwa. Uszkodzenia narządowe (niewydolność oddechowa, uszkodzenie wątroby, nerek, zaburzenia neurologiczne, koagulologiczne, ze strony przewodu pokarmowego i niewydolność wielonarządowa) występowały często w obrazie klinicznym choroby. D-dimery okazały się najlepszym biomarkerem prognostycznym zgonu pacjenta. Poziom śmiertelności sepsy wśród noworodków był porównywalny z danymi z piśmiennictwa. Zastosowane w leczeniu antybiotyki charakteryzowały się wysoką skutecznością przeciwbakteryjną.
    Słowa kluczowe: sepsa, etiologia, obraz kliniczny, leczenie, dzieci

     

    Zapobieganie krwawieniom do stawów u pacjenta z hemofilią A powikłaną inhibitorem przez włączenie profilaktyki aPCC
    Prevention of bleeding into joints in a patient with haemophilia A complicated by inhibitor by aPCC prophylaxis
    Paweł Łaguna, Justyna Miklasz, Andrzej Mital, Michał Matysiak

    Streszczenie
    Hemofilia A i B to wrodzone zaburzenia krzepnięcia związane z chromosomem X, klinicznie charakteryzują się niedoborem podstawowych czynników krzepnięcia, odpowiednio VIII i IX. Rozwój inhibitorów czynnika VIII (FVIII) i czynnika IX (FIX) jest obecnie najważniejszym powikłaniem leczenia hemofilii. Eradykacja inhibitora czynnika VIII za pomocą indukcji tolerancji immunologicznej (immune tolerance induction – ITI) jest standardem postępowania, ale nie zawsze skutecznym u pacjentów z hemofilią A z tym powikłaniem. ITI polega na regularnym podawaniu preparatów zawierających czynnik VIII. Jakość życia pacjentów z hemofilią powikłaną inhibitorem jest istotnie gorsza niż jakość życia pozostałych chorych na hemofilię. W pracy przedstawiono przypadek pacjenta chorego na ciężką postać hemofilii A, u którego w 2. r.ż., po podaniu 6 dawek czynnika VIII, pojawił się inhibitor. Niestety próba wywołania immunotolerancji okazała się nieskuteczna. Ze względu na nawracające krwawienia do stawów zastosowano profilaktyczne podawanie pacjentowi koncentratu aktywowanych czynników zespołu protrombiny (activated prothrombin complex concentrate – aPCC). Po zastosowaniu tej profilaktyki zauważono malejącą częstotliwość i intensywność krwawień. To leczenie umożliwiło rozpoczęcie intensywnych ćwiczeń rehabilitacyjnych, które dodatkowo przez odbudowanie i wzmocnienie masy mięśniowe zwiększyły stan ruchomości stawów, a przez to poprawiły jakość życia chorego. Obecnie pacjenta po ukończeniu 18. r.ż. przekazano do ośrodka leczenia hemofilii dla osób dorosłych, gdzie kontynuuje się podawanie profilaktyczne aPCC. Pacjent rozpoczął studia na wydziale rehabilitacji.
    Słowa kluczowe: hemofilia A, inhibitor, leki omijające, aPCC


    Zapalenie płuc o etiologii Mycoplasma pneumoniae jako przyczyna izolowanego bólu w klatce piersiowej u 6-letniego chłopca
    Mycoplasma pneumoniae caused pneumonia and isolated chest pain as a result in 6-year-old boy
    Maciej Materek

    Streszczenie
    Bóle w klatce piersiowej zgłaszane przez dzieci w każdym wieku są zawsze niepokojącym objawem i powodują konieczność wykonania wnikliwej diagnostyki. W opisanym przypadku przyczyną dolegliwości pacjenta było atypowe zapalenie płuc, którego jedyną manifestacją był bol w klatce piersiowej. Opisany przypadek zwraca uwagę na fakt, że dolegliwości tego typu nie powinny być bagatelizowane przez rodziców ani przez lekarza pierwszego kontaktu. Prawidłowo przeprowadzona diagnostyka zwiększa szanse na właściwe rozpoznanie i leczenie zaburzeń.
    Słowa kluczowe: zapalenie płuc, bol w klatce piersiowej, Mycoplasma pneumoniae

    Dowiedz się więcej
    Cena: 30,00 zł
  63. Magazyn Stomatologiczny 10/2021

    Magazyn Stomatologiczny 10/2021

    Szanowni Państwo,
     
    temat miesiąca bieżącego numeru „Magazynu Stomatologicznego” brzmi ENDODONCJA CZY IMPLANTOLOGIA? WYBORY. Składają się na niego dwa ciekawe artykuły. W jednym z nich, o tytule brzmiącym niemal identycznie jak temat miesiąca, jego Autorka próbuje odpowiedzieć na to dość złożone pytanie, drugi zaś to prezentacja leczenia implantologicznego braku zęba siecznego szczęki.
     
    Ciekawe artykuły znajdą Państwo również w dziale STOMATOLOGIA PRAKTYCZNA. Mnie szczególnie zainteresowały prace kazuistyczne prezentujące (1) postępowanie w przypadku złamania instrumentów oraz (2) rekonstrukcję złamanych zębów siecznych przyśrodkowych szczęki poprzez adhezyjne doklejenie ich fragmentów.
     
    Jak zawsze, pod koniec numeru zamieściliśmy streszczenie artykułu z piśmiennictwa światowego. Tym razem praca dotyczy inwazyjnej resorpcji zęba siecznego przyśrodkowego, będącej powikłaniem leczenia ortodontycznego. Streszczenie tradycyjnie zostało opatrzone komentarzem redakcyjnym.
     
    Na zakończenie życzę Państwu pięknej, polskiej, złotej jesieni i zapraszam do odwiedzenia naszego stoiska w czasie targów CEDE, tym razem w Łodzi i nietypowo w październiku. Do zobaczenia!
     
     
    prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski
    Dowiedz się więcej
    Cena: 48,00 zł

    Brak w magazynie

  64. Dermatologia Praktyczna 2/2022

    Dermatologia Praktyczna 2/2022

    Cynk i choroby skóry. Część 2. Choroby związane z dysregulacją transporterów cynku.

    Zinc and skin diseases. Part 2. Diseases related to the dysregulation of zinc transporters

    Franciszek Seneczko, Michał Seneczko

    Streszczenie

    Utrzymanie komórkowej homeostazy cynku wymaga skomplikowanej regulacji wychwytu, wypływu, dystrybucji i magazynowania. W tych procesach, kontrolowanych na poziomie całego organizmu, tkanek, komórek oraz struktur subkomórkowych, uczestniczą różne białka, w tym metaloproteiny oraz transportery cynku – zwiększające (ZIP) i obniżające (ZnT) poziom cynku w cytozolu. Epidermodysplasia verruciformis jest chorobą o etiopatogenezie wieloczynnikowej – biorą w niej udział: podłoże genetyczne, czynnik zakaźny, czynniki środowiskowe oraz zaburzenia immunologiczne. Elementem etiopatogenezy EV są także nieprawidłowości transporterów cynku z następowymi zaburzeniami homeostazy pierwiastka oraz ich wpływem na enzymy związane z DNA i RNA, czynniki transkrypcyjne, a także na funkcję komórek dendrytycznych.

    Abstract

    Maintaining cellular zinc homeostasis requires complex regulation of uptake, efflux, distribution, and storage. These processes, controlled at the level of the whole organism, tissues, cells and subcellular structures, involve various proteins, including metalloproteins and zinc transporters – increased (ZIP) and lowering (ZnT) the level of zinc in the cytosol. Epidermodysplasia verruciformis is a disease with a multifactorial etiopathogenesis – it involves: genetic beackground, infectious agent, environmental factors and immuniological disorders. An element of the etiopathogenesis of EV are also abnormalities of zinc transporters with subsequent disturbances in the homeostasis of the element and their infl uence on enzymes related to DNA and RNA, transcription factors, and the function of dendritic cells.

    Key words: zinc, zinc transporters, epidermodysplasia verruciformis, human papillomavirus, non-melanoma skin cancers

    Zastosowanie laseroterapii w bielactwie

    The use of laser therapy in vitiligo

    Paulina Szczepanik-Kułak

    Streszczenie

    Bielactwo nabyte (vitiligo) uważa się za idiopatyczną dermatozę ogólnoustrojową, manifestującą się w postaci ognisk odbarwionej skóry, tak zwanych plam bielaczych. Zmiany chorobowe, rozwijające się na skutek utraty lub uszkodzenia funkcji melanocytów, mogą dotyczyć skóry gładkiej i owłosionej głowy, błon śluzowych i aparatu paznokciowego. Zgodnie z obowiązującą klasyfi kacją, istnieją trzy odmienne typy bielactwa: niesegmentalny (najczęstszy), segmentalny i niesklasyfikowany. Etiopatogeneza bielactwa nadal nie została do końca poznana, a rozpoznanie choroby ustala się głównie na podstawie obrazu klinicznego i wywiadu medycznego. Skuteczna terapia bielactwa powinna uwzględniać trzy aspekty: ograniczenie stresu melanocytów, stymulację ich regeneracji, a także regulację odpowiedzi autoimmunologicznej. Wśród obecnie dostępnych metod wyróżnia się: leczenie miejscowe, ogólne, fototerapię, zabiegi chirurgiczne, kosmetyczne, a także laseroterapię. W poniższej pracy przedstawiono zastosowanie różnych typów zabiegów laserowych w terapii bielactwa. Warto podkreślić, że laseroterapia w vitiligo stanowi skuteczną metodę leczenia, a wskazania do jej zastosowania obejmują kilka aspektów, w tym monoterapię repigmentacyjną, metodę dodatkową do wąskospektralnej fototerapii UVB, przygotowanie miejsca biorczego przed przeszczepem i depigmentację.

    Abstract

    Vitiligo is an idiopathic dermatosis that manifests as patches of discolored skin. The lesions, which develop due to loss or damage of melanocyte function, may affect the skin, the scalp, mucous membranes, and nail apparatus. According to the current classification, there are three distinct types of vitiligo: non-segmental (most common), segmental, and unclassified. The etiopathogenesis of vitiligo is still not fully understood, and the diagnosis of the disease is mainly based on clinical picture and medical history. The effective therapy of vitiligo should include three aspects: reduction of melanocyte stress, stimulation of their regeneration, and regulation of autoimmune response. Currently available methods include: topical treatment, general treatment, phototherapy, surgery, cosmetic procedures, and laser therapy. The following paper presents the use of different types of laser treatments in the therapy of vitiligo.

    Słowa kluczowe: laseroterapia, bielactwo, leczenie dermatologiczne

    Key words: laser therapy, vitiligo, dermatological treatment

    Brodawczak naskórkowy leczony laserem CO2

    Epidermal papilloma treated with a CO2 laser

    Adam Borzęcki, Renata Miturska

    Streszczenie

    Brodawczak naskórkowy stanowi jednostkę chorobową często spotykaną w praktyce lekarza dermatologa, natomiast dość rzadko rozpoznawaną w badaniu histopatologicznym. Ukazały się prace dotyczące działań niepożądanych po chirurgicznym usuwaniu zmian brodawczakowatych. Wykwity są zwykle uważane za łagodny proces rozrostowy lub nowotwór niewymagający badania histopatologicznego. Brodawczak często rozpoznawany jest błędnie jako włókniak, brodawka łojotokowa czy wirusowa. Jeżeli zmiany umiejscowione są w okolicy anogenitalnej – jako kłykciny kończyste. Przedstawiamy przypadki, gdzie zastosowano leczenie laserem CO2.

    Abstract

    Epidermal papilloma is a disease often found in the practice of a dermatologist, but quite rarely recognized in histopathological examination. Papers on side eff ects after surgical removal of papilloma lesions have been published. Eruptions are usually considered a benign proliferative process or a tumor that does not require histopathological examination. Papilloma is often misdiagnosed as fibroma, seborrheic or viral wart. If the lesions are located in the anogenital region – as condylomas. We present cases where CO2 laser treatment was used in the therapy.

    Słowa kluczowe: brodawczak naskórkowy, odmiany histopatologiczne, terapia laserem CO2

    Key words: epidermal papilloma, histopathological varieties, CO2 laser therapy

    Kiedy użycie mikroskopu konfokalnego in vivo staje się koniecznością? Rola mikroskopu w diagnostyce różnicowej wczesnych postaci wybranych, złośliwych nowotworów skóry.

    When does the use of an in vivo confocal microscope become a necessity? The role of the microscope in the differential diagnosis of early forms of selected, malignant skin tumors.

    Anna Pogorzelska-Antkowiak

    Streszczenie

    Nowotwory skóry ze względu na wzrastającą w ostatnich latach zachorowalność stanowią poważny problem kliniczny. Do najczęstszych nowotworów skóry zalicza się raka podstawnokomórkowego, raka płaskonabłonkowego (kolczystokomórkowego) i czerniaka. Diagnostyka zmian nowotworowych opiera się na badaniu klinicznym i dermoskopowym, a także mikroskopii konfokalnej in vivo. Mikroskopia konfokalna in vivo jest nowoczesną, nieinwazyjną metodą diagnostyczną, która pozwala z większą dokładnością ustalić ostateczne rozpoznanie. O ile rozpoznanie zaawansowanego raka skóry i czerniaka na ogół nie stanowi problemu i może być postawione przy pomocy dermoskopu, to rozpoznanie zmiany na etapie in situ jest zwykle bardzo trudne. Doświadczenie dermatologa, jego czujność onkologiczna, a także mikroskopia konfokalna wydają się mieć w procesie diagnostycznym kluczowe znaczenie.

    Abstract

    Skin cancers, due to increasing morbidity in recent years pose a significant clinical problem. Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma are the most common skin tumors. The diagnosis of skin cancers is based on clinical examination, dermoscopy and reflectance confocal microscopy in vivo. Reflectance confocal microscopy in vivo is a modern, non-invasive diagnostic tool useful in making the final diagnosis. Although in case of advanced skin cancer or melanoma a diagnosis can be established easily, the early stages of tumors are challenging. The experience of a dermatologist, oncological alertness and application of refl ectance confocal microscopy seem to be the most important.

    Słowa kluczowe: czerniak, rak podstawnokomórkowy, rak skóry, mikroskopia konfokalna in vivo

    Key words: melanoma, basal cell carcinoma, skin cancer, reflectance confocal microscopy in vivo

    Wszawica głowowa

    Head lice

    Mirosława Kuchciak-Brancewicz

    Streszczenie

    Wszawica głowowa jest chorobą pasożytniczą. Szerzy się przez kontakt bezpośredni, rzadziej – pośredni. Występuje często u dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Objawy związane są z bezpośrednim działaniem toksyn w miejscu wkłucia oraz alergią na składniki zawarte w ślinie owada. W leczeniu stosuje się preparaty zatykające płucotchawki pasożyta. W działaniu profilaktycznym używa się repelentów odstraszających owady.

    Abstract

    Head lice is a parasitic disease. It is spread through direct contact, less often indirect. It is common in preschool and early school-age children. The symptoms are related to the direct action of toxins at the injection site and an allergy to components contained in the insect’s saliva. The treatment uses preparations that clog the parasite’s lungs. In the prophylactic action, insect repellants are used.

    Słowa kluczowe: dzieci, wszawica głowowa, objawy, leczenie

    Key words: children, head lice, symptoms, treatment

    Notalgia paresthetica – dobra odpowiedź na miejscowy, kombinowany preparat ibuprofenu z mentolem

    Notalgia paresthetica – a good response to topical drug combination of ibuprofen and menthol

    Piotr Brzeziński, Andriej Kavenskyy

    Streszczenie

    Notalgia paresthetica jest częstą, choć niedostatecznie rozpoznaną, chorobą charakteryzującą się zlokalizowanym, przewlekłym świądem w górnej części pleców, dotykającą najczęściej kobiety w średnim wieku. Oprócz świądu, pacjenci mogą odczuwać pieczenie lub zimno, mrowienie, drętwienie powierzchniowe, tkliwość i uczucie ciała obcego. Dodatkowo pacjenci często zgłaszają się z przebarwioną skórą w miejscu objawów. Powszechnie przyjmuje się, że notalgia paresthetica jest neuropatią czuciową spowodowaną zmianą i uszkodzeniem tylnych gałęzi nerwów rdzeniowych odcinka piersiowego od T2 do T6. Do tej pory nie znaleziono dobrze zdefiniowanego leczenia, chociaż donoszono o wielu metodach leczenia z różnym powodzeniem, zwykle zapewniających jedynie chwilową ulgę. Przedstawiamy dwie kobiety, odpowiednio w wieku 52 oraz 38 lat, cierpiące na epizodyczny, zlokalizowany świąd środkowej części pleców. Świądowi czasami towarzyszyło mu uczucie „szpilek i igieł”. Pacjentki skarżyły się również na zwiększoną wrażliwość w tej okolicy, szczególnie podczas zakładania ubrań lub ocierania się plecami o łóżko. W badaniu stwierdzono jedno przebarwione ognisko usytuowane przyśrodkowo na kręgosłupie (na wysokości łopatek) (pacjentka nr 1) oraz w okolicy lewej łopatki (pacjentka nr 2). Obydwie pacjentki zgłaszały przeczulicę na lekki dotyk w tej okolicy. W leczeniu zastosowano kombinowany preparat ibuprofenu z mentolem, uzyskując spektakularną poprawę.

    Abstract

    Notalgia paresthetica is a common, although under-recognized condition characterized by localized chronic pruritus in the upper back, most often affecting middle-aged women. Apart from pruritus, patients may present with a burning or cold sensation, tingling, surface numbness, tenderness and foreign body sensation. Additionally, patients often present with hyperpigmented skin at the site of symptoms. It is widely accepted that notalgia paresthetica is a sensory neuropathy caused by alteration and damage to posterior rami of thoracic spinal nerves T2 through T6. To date, no well-defined treatment has been found, although many treatment modalities have been reported with varying success, usually providing only temporary relief. We present two women, aged 52 and 38, respectively, suff ering from episodic localized pruritus of the middle back. The itching was sometimes accompanied by a feeling of “pins and needles”. Patients also complained of increased sensitivity in this area, especially when putting on clothes or rubbing her back against the bed. The examination revealed one discolored focus in the medial area of the spine (at the level of the shoulder blades) (patient No. 1) and in the area of the left shoulder blade (patient No. 2). Both patients reported hyperesthesia to slight touch in this area. In the treatment, a combined preparation of ibuprofen with menthol was used, achieving a spectacular improvement.

    Słowa kluczowe: świąd, notalgia, parestezja, przeczulica

    Key words: pruritus, notalgia, paresthesia, hyperesthesia

    Dermatologia dziecięca – pytania i odpowiedzi

    Mirosława Kuchciak-Brancewicz

    Streszczenie

    Naczyniak chłonny to ograniczona, wrodzona deformacja układu limfatycznego. Zmiany widoczne są po urodzeniu lub pojawiają się w okresie wczesnego dzieciństwa. Najczęściej są następstwem zaburzonego procesu łączenia się struktur limfatycznych z pozostałymi elementami układu chłonnego lub żylnego. Widoczne na powierzchni mogą jednak towarzyszyć zniekształceniom głębokich naczyń limfatycznych i dlatego wymagają diagnostyki obrazowej CT. Rumień trwały polekowy jest miejscową reakcją na podaż leków. Jest to zmiana pojawiająca się na skórze, zawsze w tym samym miejscu po każdym następnym podaniu leku. Ma charakter plamy, plamy obrzękowej w kolorze najczęściej brunatnym. Należy zaprzestać przyjmowania leku wywołującego. Pamiętać też należy, że plamy na skórze mogą się utrzymywać nawet przez kilka miesięcy. Mięczak zakaźny należy do bardzo rozpowszechnionych infekcji wirusowych. Występuje u pacjentów z uszkodzoną barierą skórno-naskórkową, najczęściej u pacjentów z atopowym zapaleniem skóry. Wykwitami pierwotnymi są perłowoszare kopulaste, ostro odgraniczone guzki wielkości łebka od szpilki z pępkowatym zagłębieniem w obrębie środkowej części. Trudności diagnostyczne mogą sprawiać wykwity z odczynem ziarniniakowym i zwłókniałe. Łuszczyca kropelkowata jest szczególną odmianą łuszczycy, która typowo rozpoczyna się jako następstwo ostrej infekcji paciorkowcowej. Nagły, prawie jednoczasowy wysiew dużej ilości drobnych kropelkowatych grudek pokrytych łuską powinien nasunąć rozpoznanie. Dla potwierdzenia można zdrapać łuskę, co wyzwala punkcikowate krwawienie. Pokrzywka barwnikowa jest najczęstszą postacią mastocytoz skórnych. Może wystąpić w każdym wieku, ale typowo pierwsze objawy pojawiają się w okresie niemowlęcym i wczesnym dzieciństwie. Objaw Dariera naprowadza na rozpoznanie, a dla potwierdzenia należy wykonać badanie histopatologiczne.

    Abstract

    Lymphangioma is a limited, congenital deformity of the lymphatic system. The changes are visible after birth or appear during early childhood. Most often, they are the result of a disturbed process of connecting lymphatic structures with other elements of the lymphatic or venous system. However, visible on the surface, they may accompany deformations of deep lymphatic vessels and therefore require CT imaging diagnostics. Permanent drug-induced erythema is a local reaction to the supply of drugs. This is a change in the skin that always appears in the same place after each injection. It has the character of a spot, swelling, usually brown in color. The inducing drug should be discontinued. It should also be remembered that the spots on the skin may persist for several months. The contagious mollusk is a very common viral infection. It occurs in patients with a damaged skin-epidermal barrier, most often in patients with atopic dermatitis. Primary blooms are pearl-gray domed, sharply delimited nodules the size of a pinhead with an umbilical depression in the middle part. Diagnostic difficulties may be caused by granulomatous and fibrotic erupt. Guttate psoriasis is a particular form of psoriasis that typically begins following an acute streptococcal infection. The sudden, almost simultaneous sowing of a large number of small droplet-like lumps covered with husk should lead to a diagnosis. For confirmation, you can scratch the husk, which triggers a pinpoint bleeding. Pigmented urticaria is the most common form of cutaneous mastocytosis. It can occur at any age, but typically the first symptoms appear in infancy and early childhood. Darier’s symptom leads to a diagnosis and a histopathological examination should be performed to confirm.

    Słowa kluczowe: naczyniak chłonny, rumień trwały polekowy, mięczak zakaźny, łuszczyca kropelkowata, pokrzywka barwnikowa

    Key words: lymphangioma, persistent drug-induced erythema, molluscum contagiosum, guttate psoriasis, pigmentary urticaria

    Dowiedz się więcej
    Cena: 27,00 zł
  65. Prenumerata dwuletnia - Magazyn Stomatologiczny
    Cena: 449,00 zł
  66. Przegląd Pediatryczny 3/2018

    Przegląd Pediatryczny 3/2018

    WSPOMNIENIA/MEMORIES

    Wspomnienie o Pani Profesor Marii Gołębiowskiej 

    Danuta Chlebna-Sokół

     

    REKOMENDACJE/RECOMMENDATIONS

    Wskazania do transplantacji komórek krwiotwórczych u dzieci i młodzieży – rekomendacje Polskiej Pediatrycznej Grupy ds. Transplantacji Komórek Krwiotwórczych w 2018 r.

    Indications for hematopoietic stem cell transplantation in children and adolescents – recommendations of the Polish Pediatric Study Group for Hematopoietic Stem Cell Transplantation in the year 2018
    Jacek Wachowiak, Walentyna Balwierz, Alicja Chybicka, Katarzyna Drabko, Ewa Gorczyńska, Jolanta Goździk, Krzysztof Kałwak, Bernarda Kazanowska, Jerzy R. Kowalczyk, Michał Matysiak, Jan Styczyński, Tomasz Szczepański, Marek Ussowicz, Grażyna Wróbel, Mariusz Wysocki

    Streszczenie:
    U dzieci i młodzieży transplantacja komórek krwiotwórczych (hematopoietic stem cel transplantation – HSCT) znajduje zastosowanie w leczeniu chorób rozrostowych układu krwiotwórczego, guzów litych oraz niektórych wrodzonych i nabytych chorób nierozrostowych. Wskazania do HSCT ustala się w kontekście aktualnych wyników leczenia konwencjonalnego, a HSCT jest zalecana tylko wtedy, gdy jest jedyną skuteczną metodą leczenia lub gdy znamiennie zwiększa szanse chorego na wyleczenie. Ze względu na postępy leczenia konwencjonalnego oraz postępy HSCT wskazania do transplantacji powinny być regularnie aktualizowane. Dlatego Polska Pediatryczna Grupa ds. Transplantacji Komórek Krwiotwórczych (PPGdsTKK) Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej (PTOiHD) po raz kolejny nowelizuje rekomendacje dotyczące wskazań do HSCT u dzieci i młodzieży z uwzględnieniem bieżących zaleceń European Group for Blood and Bone Marrow Transplantation (EBMT), w tym zaleceń EBMT Pediatric Diseases Working Party oraz EBMT Inborn Errors Working Party, a także wytycznych zawartych w protokołach terapeutycznych aktualnie obowiązujących w ośrodkach Polskiej Pediatrycznej Grupy ds. Leczenia Białaczek i Chłoniaków oraz Polskiej Pediatrycznej Grupy ds. Guzów Litych PTOiHD. Przedstawione rekomendacje są skierowane w pierwszym rzędzie do ośrodków onkologii i hematologii dziecięcej oraz do ośrodków, w których prowadzona jest diagnostyka i leczenie pierwotnych niedoborów odporności oraz wrodzonych zaburzeń metabolicznych. Na tych ośrodkach bowiem spoczywa obowiązek zidentyfikowania wskazań do HSCT i skierowanie pacjenta w odpowiednim czasie do transplantacji w jednym z 6 dziecięcych ośrodków przeszczepiania komórek krwiotwórczych w Polsce. Ośrodki te posiadają obecnie ogółem 45 stanowisk transplantacyjnych, co gwarantuje przeprowadzenie HSCT w optymalnym punkcie czasowym terapii u każdego pacjenta pediatrycznego ze wskazaniami do transplantacji.
    Słowa kluczowe: transplantacja komórek krwiotwórczych, wskazania, dzieci, młodzież

    PRACE POGLĄDOWE/REVIEW ARTICLES

    Nowotwory splotu naczyniówkowego u dzieci

    Choroid plexus tumours in children
    Iwona Filipek, Monika Drogosiewicz, Maciej Ciołkowski, Elżbieta Jurkiewicz, Wiesława Grajkowska, Bożenna Dembowska-Bagińska

    Streszczenie
    Nowotwory splotu naczyniówkowego należą do guzów rzadko występujących i stanowią jedynie 0,4-0,6% wszystkich guzów mózgu u dorosłych i dzieci. Najczęściej są one rozpoznawane u niemowląt, ale mogą występować również u osób dorosłych. Klasyfikacja WHO rozróżnia trzy główne podtypy histologiczne: brodawczak splotu naczyniówkowego (choroid plexus papilloma – CPP) uważany za zmianę łagodną (w I stopniu złośliwości), rak splotu naczyniówkowego (choroid plexus carcinoma – CPC) będący nowotworem o wysokim stopniu złośliwości (III stopień wg WHO) oraz atypowy brodawczak splotu naczyniówkowego (atypical choroid plexus papilloma – APP) stanowiący formę pośrednią (II stopień wg WHO).
    Opisywane są przypadki progresji od niższego do wyższego stopnia złośliwości, a zmiany w najniższym stopniu złośliwości mogą dawać przerzuty. Zmiany przerzutowe, jeśli występują, są ograniczone zwykle do OUN. W patogenezie tych rzadko występujących nowotworów postulowana jest rola mutacji genu TP53 oraz wirusa SV40.
    Leczenie nowotworów splotu naczyniówkowego obejmuje zabieg chirurgiczny, radio- i chemioterapię. Zakres zabiegu operacyjnego uważany jest za najważniejszy czynnik rokowniczy. Zastosowanie radioterapii również stanowi ważny czynnik prognostyczny, jednak ograniczenie stanowi młody wiek większości pacjentów. Nowotwory te są wrażliwe na chemioterapię, jej rola w leczeniu tych nowotworów jest szeroko dyskutowana.
    Rak splotu naczyniówkowego należy do nowotworów o poważnym rokowaniu, z 5-letnim przeżyciem całkowitym wynoszącym 10-50%.
    Istnieją międzynarodowe rejestry służące gromadzeniu danych dotyczących zarówno przebiegu i biologii tych chorób, jak również formułowaniu rekomendacji leczenia.
    Słowa kluczowe guzy mózgu, nowotwory splotu naczyniówkowego, dzieci

    Współczesne poglądy na diagnostykę i leczenie retinopatii wcześniaków „w pigułce”

    A nutshell view of contemporary opinions on the diagnostics and treatment of retinopathy of prematurity
    Anna Matysik-Woźniak, Justyna Domosud, Marek Rękas, Robert Rejdak

    Streszczenie
    Retinopatia wcześniaków wciąż pozostaje jedną z głównych przyczyn ślepoty u dzieci. Najważniejszymi czynnikami ryzyka są: niska masa ciała i niski wiek urodzeniowy. Niezwykle ważne są właściwa opieka neonatologiczna i przestrzeganie terminów badań okulistycznych. Obecnie możemy skutecznie leczyć wiele przypadków retinopatii wcześniaków za pomocą laseroterapii siatkówki oraz iniekcji doszklistkowych leków anty-VEGF. Najcięższe są najbardziej zaawansowane postacie choroby, przebiegające z odwarstwieniem siatkówki. W pracy przedstawiono stanowisko konsultanta krajowego w dziedzinie okulistyki, dotyczące wskazań do leczenia tych powikłań za pomocą witrektomii oraz adresy ośrodków, które obecnie wykonują te zabiegi w Polsce.
    Słowa kluczowe retinopatia wcześniaków, ślepota, fotokoagulacja, leki anty-VEGF, witrektomia

    PRACE ORYGINALNE/ORYGINAL ARTICLES

    Przydatność badań densytometrycznych i ultradźwiękowych kości w ocenie następstw przewlekłych chorób przewodu pokarmowego u dzieci

    Benefits of bone densitometry and ultrasound in the assessment of the consequences of chronic gastrointestinal disorders in children
    Elżbieta Jakubowska-Pietkiewicz, Danuta Chlebna-Sokół, Agnieszka Rusińska, Izabela Michałus, Agnieszka Byrwa, Elżbieta Woźniak, Ewa Rychłowska, Michał Żyła, Michał Kolejwa, Elżbieta Czkwianianc

    Streszczenie
    Celem pracy było uzyskanie odpowiedzi na pytanie, czy w przewlekłych chorobach przewodu pokarmowego u dzieci badanie ilościowe kośćca może mieć znaczenie kliniczne.
    Pacjenci i metody. Badaniami objęto 47 dzieci w wieku od 3 do 18 lat. U 26 spośród nich rozpoznano zespół złego wchłaniania – ZZW, u 21 stwierdzono nieswoiste zapalenie jelit – NZJ. U wszystkich pacjentów przeprowadzono badanie ankietowe, lekarskie oraz podstawowe pomiary antropometryczne. Wykonano densytometrię metodą absorpcjometrii promieniowania X o podwójnej energii (DXA) w projekcji total body i spine za pomocą aparatu Prodigy firmy GE Lunar (USA) oraz przeprowadzono badanie ultradźwiękowe kości piętowej z wykorzystaniem aparatu Achilless Solo Plus firmy GE Lunar (USA).
    Wyniki. Dolegliwości bólowe ze strony układu ruchu występowały częściej w grupie z NZJ niż w grupie z ZZW. Złamania kości przebyło 7 dzieci. U 28/47 (59,5%) rozpoznano małą masę kostną. Najczęściej występowało obniżenie wskaźnika Z-score spine badania DXA oraz współczynnika Stiffness badania ultradźwiękowego. Wykazano zależności pomiędzy stanem odżywienia i składem ciała a gęstością mineralną kośćca. Stwierdzono ujemną istotną statystycznie korelację pomiędzy czasem stosowania steroidoterapii a gęstością mineralną kośćca w grupie z NZJ. Mała masa kostna była równie częsta u dzieci z dolegliwościami bólowymi, jak i bez dolegliwości u pacjentów z ZZW. W grupie z NZJ wszystkie dzieci ze złamaniami miały małą masę kostną.
    Wnioski. Badania ilościowe kośćca okazały się przydatne do wykrycia małej masy kostnej u pacjentów z przewlekłymi chorobami przewodu pokarmowego.
    Mała masa kostna występuje często w przebiegu przewlekłych chorób jelit u dzieci i młodzieży.
    Badanie ultradźwiękowe kości piętowej może być wykorzystane we wstępnej, przesiewowej ocenie szkieletu.
    Stan odżywienia i steroidoterapię należy uznać za ważne uwarunkowania gęstości mineralnej kośćca u pacjentów z przewlekłymi chorobami przewodu pokarmowego.
    Badania densytometryczne i/lub ultradźwiękowe kości powinny być wykonywane u każdego pacjenta z nieswoistym zapaleniem jelit lub zespołem złego wchłaniania.
    Słowa kluczowe: gęstość mineralna kości, dzieci, zapalne choroby jelit, zespół złego wchłaniania

    Postawy rodzicielskie matek a psychospołeczne funkcjonowanie dzieci i młodzieży z chorobą refluksową przełyku

    Parental attitudes of mothers and psychosocial functioning of children and adolescents with gastroesophageal reflux disease
    Paulina Marczyńska, Mieczysława Czerwionka-Szaflarska, Monika Parzęcka

    Streszczenie
    Wprowadzenie. Przewlekła choroba może wyzwolić u rodziców nieprawidłowe postawy rodzicielskie jako względnie trwałe ustosunkowanie się wobec dziecka.
    Celem badania było ustalenie, jakie postawy rodzicielskie matek wpływają na wybrane wyznaczniki funkcjonowania psychospołecznego dzieci i młodzieży z GERD.
    Materiał i metody. Zebrano 166 danych w postaci cech opisujących badaną grupę, takich jak: wiek dziecka, wiek i wykształcenie matki, rodzaj refluksu żołądkowo-przełykowego. Zastosowano: SEG, Kwestionariusz Ja i Moja Szkoła, STAIC, Skalę Postaw Rodzicielskich.
    Wyniki. Matki pacjentów z chorobą refluksową przełyku nie różniły się od matek dzieci bez dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego pod względem postaw rodzicielskich. Wraz ze wzrostem postawy nadmiernej ochrony następował wzrost natężenia gniewu zewnętrznego. Obserwowano nasiloną postawę niekonsekwencji u matek, w zależności od nasilenia lęku-cechy u dzieci, a także częstsze prezentowanie postawy autonomii w zależności od wzrostu poziomu motywacji do nauki dzieci bez dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, natomiast rzadsze ujawnianie tej postawy w grupie dzieci z dominującymi epizodami kwaśnymi. Wykazano niższe wyniki w postawie autonomii w zależności od nasilenia lęku szkolnego u dzieci z chorobą refluksową przełyku oraz nasilenie postawy niekonsekwencji wraz ze wzrostem poziomu lęku szkolnego i postawy akceptacji-odrzucenia z kłamstwem.
    Wnioski. Matki prezentujące postawę nadmiernie ochraniającą nasilały poziom agresji w grupie pacjentów z dominującymi epizodami kwaśnymi.
    Autonomiczna postawa matek obniżała motywację do nauki dzieci z chorobą refluksową przełyku z refluksem kwaśnym.
    W grupie dzieci z dominującymi epizodami refluksu kwaśnego niekonsekwentna postawa matek nie odegrała istotnej roli w nasilaniu lęku u dzieci, co sugeruje, że cierpienie dziecka znosi skutki nawet negatywnej postawy rodzicielskiej.
    Słowa kluczowe choroba refluksowa przełyku, postawy rodzicielskie matek

    PRACE KAZUISTYCZNE/CASE REPORTS

    Czy mykoplazmatyczne zapalenie płuc może wywołać niedokrwistość hemolityczną? Zimne aglutyniny wyzwaniem dla specjalisty

    Can mycoplasmatic pneumonia cause haemolytic anemia? Cold agglutinins a challenge for the specialist
    Izabela Robak-Potyka, Robert Knosala, Jarosław Mijas

    Streszczenie
    Niedokrwistość autoimmunohemolityczna (NAIH) jest dość rzadko występującą niedokrwistością, jej częstość ocenia się na 1 do 3 przypadków/100 000 populacji/rocznie. Hemoliza jest powodowana przez autoprzeciwciała, które są skierowane przeciwko antygenom na powierzchni krwinek czerwonych. Podział NAIH opiera się na rodzaju przeciwciał, które mogą być przyczyną choroby. Wyróżniamy przeciwciała ciepłe oraz zimne, określane przez optymalną temperaturę, w jakiej stają się reaktywne wobec erytrocytów. Zespół zimnych aglutynin (ZZA) należy do NAIH typu zimnego, w którym występują poliklonalne przeciwciała klasy IgM [1]. Najczęściej związany jest z infekcją u dzieci i młodych dorosłych, a patogenem indukującym powstawanie zimnych aglutynin jest zwykle Mycoplasma pneumoniae [2]. W artykule przedstawiono przypadek 11-letniej dziewczynki, która została przyjęta na Oddział Dziecięcy z powodu niedokrwistości oraz zapalenia płuc. Na podstawie badań laboratoryjnych, w których stwierdzono: obniżenie wartości RBC, HCT, zwiększoną wartość MCH, MCHC i immunohematologicznych, wysunięto podejrzenie ZZA. Po uzyskaniu dodatnich badań serologicznych w kierunku infekcji atypowej M. pneumoniae rozpoznano ten zespół. Celowana antybiotykoterapia oraz postępowanie niefarmakologiczne przyniosły poprawę stanu klinicznego i normalizację parametrów morfologii krwi.
    Słowa kluczowe: niedokrwistość autoimmunohemolityczna, NAIH, autoprzeciwciała typu zimnego, zespół zimnych aglutynin, zakażenie M. pneumoniae

    Ostre zapalenie zatoki klinowej – opis przypadków

    Acute sphenoid sinus inflammation – cases report
    Lidia Kowalik-Motyka, Małgorzata Gołąbek, Paulina Prejsnar-Rusyn

    Streszczenie
    Ostre zapalenie zatoki klinowej u dzieci jest stosunkowo rzadko występującym schorzeniem. Ze względu na lokalizację zatoki blisko ważnych struktur anatomicznych należy zwracać uwagę na występujące u dzieci objawy i dążyć do szybkiego rozpoznania i wdrożenia odpowiedniego leczenia. Jakiekolwiek opóźnienia mogą skutkować poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi. Pomocne w ustaleniu rozpoznania oprócz wywiadu, badania przedmiotowego i badań laboratoryjnych jest badanie TK lub MRI głowy. Leczenie obejmuje agresywną antybiotykoterapię lub w uzasadnionych przypadkach leczenie zabiegowe.
    Słowa kluczowe: ostre zapalenie zatoki klinowej, rozpoznanie, leczenie, powikłania

    Dowiedz się więcej
    Cena: 30,00 zł
  67. Dermatologia Praktyczna 4/2018

    Dermatologia Praktyczna 4/2018

    CHOROBY SKÓRY WYWOŁYWANE PATOGENAMI PRZENOSZONYMI PRZEZ KLESZCZE. CZĘŚĆ 2. RIKETSJE

    Skin diseases caused by pathogens transmitted by ticks. Part 2. Rickettsia
    Franciszek Seneczko

    Streszczenie
    Kleszcze zasiedlają różne ekosystemy wielu regionów świata. Należą do pasożytów zewnętrznych żywiących się krwią ssaków i ptaków, niekiedy również gadów i płazów. W ich cyklu rozwojowym występują kolejno cztery etapy: jaja, larwy, nimfy oraz osobniki dorosłe. W procesie pobierania krwi od gospodarzy mogą ulegać zakażeniu i w następstwie stać się rezerwuarem patogenu, ale również jego wektorem – wobec bakterii, riketsji, wirusów, pierwotniaków, chlamydii, mykoplazm, a także nicieni. W poprzedniej publikacji dokonano przeglądu aktualnego piśmiennictwa dotyczącego głównych chorób skóry o podłożu bakteryjnym. Niniejsza studium dotyczy roli wektorowej kleszczy w stosunku do riketsji, ze szczególnym uwzględnieniem gorączki plamistej.
    Słowa kluczowe: riketsje, kleszcze, wektory, riketsjozy, gorączka plamista

     

    DYLEMATY TERAPEUTYCZNE W LECZENIU ŁUSZCZYCY OWŁOSIONEJ SKÓRY GŁOWY

    Therapeutic diffi culties of scalp psoriasis
    Marta Samborska, Katarzyna Adamczyk, Dominika Wcisło-Dziadecka, Ligia Brzezińska-Wcisło

    Streszczenie
    Łuszczyca jest przewlekłą, zapalną chorobą dotykającą ok. 2-3% populacji na całym świecie.
    Owłosiona skóra głowy stanowi jedną z najpowszechniejszych lokalizacji wykwitów chorobowych. W terapii łuszczycy owłosionej skóry głowy stosuje się preparaty zewnętrzne, leczenie systemowe lub połączenie obu tych metod w zależności od nasilenia zmian skórnych. U pacjentów z ciężką lub oporną postacią choroby stosuje się leczenie biologiczne. Odpowiedni dobór terapii zwiększa szansę na sukces terapeutyczny, a tym samym na poprawę jakości życia pacjenta.
    Słowa kluczowe: łuszczyca skóry głowy, dylematy terapeutyczne, jakość życia

    ROLA NADWRAŻLIWOŚCI NA NIKIEL W ETIOPATOGENEZIE PRZEWLEKŁEJ POKRZYWKI

    The role of nickel hypersensitivity in chronic urticaria etiopathogenesis
    Ewa Wygonowska, Agnieszka Owczarczyk-Saczonek, Waldemar Placek

    Streszczenie
    Pokrzywka przewlekła może być prowokowana przez wiele różnych czynników. Niektóre
    badania sugerują, że nadwrażliwość na nikiel może odgrywać znaczącą rolę w tej chorobie.
    W ciągu ostatnich 10 lat przeanalizowano 242 chorych na pokrzywkę przewlekłą diagnozowanych
    w Katedrze i Klinice Dermatologii Miejskiego Szpitala Zespolonego w Olsztynie. Szczególną uwagę zwrócono na rolę testów płatkowych, zwłaszcza na nadwrażliwość na nikiel. Analiza obejmowała – oprócz szczegółowego wywiadu (dotyczącego przyjmowanych leków, chorób współtowarzyszących i możliwych czynników zaostrzających) – szeroki zakres badań laboratoryjnych, testów alergicznych i prób fi zykalnych. U części pacjentów przeprowadzono próby z własną surowicą oraz doustny test z aspiryną. Testy płatkowe przeprowadzone były z 31 alergenami u 206 pacjentów. Do testów wykorzystano standardowy zestaw testów płatkowych – Europejska Seria Podstawowa Seria S-1000. Dodatnie na przynajmniej jeden alergen wyniki testów uzyskano u 104 osób (ok. 50,49%). Najczęstszym alergenem był nikiel: dodatni wynik testu uzyskano u 50 osób (24,5% badanych pacjentów). U 26 osób nie znaleziono innych możliwych czynników sprawczych oprócz dodatnich testów płatkowych. W tym dodatni test na nikiel miało 8 osób. Testy płatkowe, które używane są do wykrywania alergii kontaktowej, mogą być pomocne w poszukiwaniu czynników etiologicznych pokrzywki przewlekłej. Najczęstszym alergenem wśród pacjentów z pokrzywką przewleką jest nikiel.
    Słowa kluczowe: pokrzywka przewlekła, testy płatkowe, nikiel

     

    WYBRANE CHOROBY SKÓRY ZWIĄZANE ZE SPORTEM

    Selected skin diseases related to sport
    Agnieszka Honisz, Olga Grygierzec, Piotr Kapica, Agata Kłosowicz, Ligia Brzezińska-Wcisło

    Streszczenie
    Aktywność fizyczna jest częścią naszego życia i formą spędzania wolnego czasu. W związku z rozwojem nowych dyscyplin sportowych wzrasta liczba osób uprawiających sport – zarówno amatorów, jak i zawodowców. Każda z nich niesie ryzyko otarć, skaleczeń czy upadków i mimo pozytywnego wpływu aktywności fi zycznej na nasze ciało i zdrowie może dojść do niekorzystnych skutków ubocznych. U sportowców zdarzają się różnorodne dermatozy będące wynikiem nie tylko urazu, ale także źle dopasowanego stroju czy sprzętu. Często schorzenia skóry, takie jak atopia, uczulenia, mogą ulegać zaostrzeniu w wyniku nadmiernej aktywności fizycznej, co zniechęca chorych do dalszego wysiłku fizycznego.
    Intensywny trening może indukować różne dermatozy, nie tylko o etiologii infekcyjnej, ale także wywoływane przez czynniki środowiskowe czy mechaniczne. U osób aktywnych fizycznie ważna jest higiena oraz pielęgnacja skóry, a także korzystanie z odzieży sportowej, która jest przewiewna, ułatwia regulację temperatury ciała czy odprowadza nadmiar ciepła i wilgoci. Należy jednak pamiętać, że mając problemy skórne, do aktywności fizycznej należy podchodzić z rozsądkiem przez odpowiednie dostosowanie intensywności wysiłku do aktualnego stanu swojego zdrowia. Sport jest bardzo ważnym aspektem zarówno zdrowia fizycznego, jak i psychicznego w związku z uwalnianiem endorfin, czyli hormonów szczęścia obniżających poziom stresu, który także może być jednym z wielu czynników indukujących czy zaostrzających różne dermatozy. W poniższym artykule przedstawiono kilka wybranych dermatoz, które mogą wykazywać związek z sportem.
    Słowa kluczowe:
    podrażnienie, infekcja, czynniki środowiskowe, czynniki mechaniczne, alergia

     

    NA SKRAJU DERMATOLOGII I PSYCHIATRII – O ONYCHOTILLOMANII

    Onychotillomania – a fi ne line between psychiatry and dermatology
    Paulina Szczepanik-Kułak

    Streszczenie
    Onychotillomania, czyli patologiczne skubanie paznokci, po raz pierwszy została opisana w 1934 r. przez Jana Alkiewicza. Obecnie jednak wciąż niewiele wiadomo na temat tego zaburzenia. Z pewnością jest to wynikiem słabego rozpowszechnienia wiedzy na jego temat w społeczeństwie, zwraca się bowiem uwagę na niewielką liczbę opisanych przypadków klinicznych onychotillomanii i wynikające z tego niedoszacowanie stopnia zasięgu choroby. Na podstawie dostępnego piśmiennictwa bez trudu można wyciągnąć wnioski, że onychotillomania należy do grupy chorób z pogranicza dermatologii i psychiatrii. Obecnie opisuje się ją jako zaburzenie nerwicowe dotyczące paznokci, wiążące się ze znacznym samouszkadzaniem płytek paznokciowych zarówno palców rąk i stóp poprzez ich skubanie i odrywanie. Pacjent dokonuje tego przy pomocy rąk własnych lub − co jest częściej wymieniane w dostępnych publikacjach naukowych − urządzeń mechanicznych, takich jak wykałaczki, pilniki, nożyczki, pęsety. Podkreśla się, że onychotillomania stanowi zwykle dość łagodny i niebudzący niepokoju problem estetyczny. Natomiast źródłem niepokoju o stan i rokowanie chorego są zazwyczaj towarzyszące jej zaburzenia psychiatryczne, nieraz zagrażające życiu. Istnieje wówczas potrzeba natychmiastowego skierowania pacjentana specjalistyczne leczenie szpitalne. Bardzo istotne w praktyce lekarza dermatologa jest to, że chorzy często w nieuzasadnionej obawie nie mówią wprost o swoich problemach, ukrywając przyczynę zmian obserwowanych klinicznie. Niejednokrotnie rozpoczynają swoje zmagania z chorobą, odwiedzając gabinet lekarza chorób skóry w celu uzyskania porady, choć doskonale zdają sobie sprawę z odmiennej etiologii swoich problemów. Dlatego szczegółowo przeprowadzony wywiad chorobowy w połączeniu z dokładną analizą histopatologiczną i dermatoskopową – jeśli są wymagane – pozwala na ustalenie prawidłowego rozpoznania oraz dobór odpowiedniego postępowania terapeutycznego.
    Słowa kluczowe: onychotillomania, choroby paznokci, patologiczne skubanie paznokci, powtarzające się zachowania dotyczące ciała, terapia behawioralna

     

    ZIARNINIAKI TYPU CIAŁA OBCEGO PO MEZOTERAPII – OPIS PRZYPADKU, LECZENIE PLAZMOWYM ŚWIATŁEM FSL

    Kyrle’s disease – a case report
    Joanna Krzysiek, Katarzyna Tomaszewska, Katarzyna Płużańska - Srebrzyńska, Małgorzata Dominiak, Aleksandra Kobusiewicz, Andrzej Kaszuba

    Streszczenie
    W przeciągu ostatnich dwóch dekad medycyna estetyczna stała się bardzo popularna. Wzrost liczby wykonywanych zabiegów niesie ze sobą większe ryzyko wystąpienia powikłań miejscowych lub ogólnych. Działanie zgodnie z zasadami bezpieczeństwa, stosowanie preparatów wysokiej jakości, wiedza o stanie zdrowia pacjenta oraz doświadczenie osoby wykonującej zabieg mogą zminimalizować te niepożądane reakcje. Istotne jest posiadanie umiejętności i wiedzy na temat postępowania w takich sytuacjach. Niniejszy artykuł przedstawia przypadek 54-letniej pacjentki z miejscowym powikłaniem po zastosowaniu mezoterapii leczona niestandardową metodą fototerapii.
    Słowa kluczowe: plazma FSL, powikłania po zabiegach estetycznych, guzki zapalne, fototerapia

     

    DERMATOLOGIA DZIECIĘCA – PYTANIA I ODPOWIEDZI

    Mirosława Kuchciak-Brancewicz

    Streszczenie
    Ziarniniak obrączkowaty jest częstym schorzeniem zapalnym skóry i tkanki podskórnej. Rozpoznanie ustalamy na podstawie obrazu klinicznego. Pacjenci nie wymagają wykonania biopsji. W leczeniu stosowane są najczęściej miejscowe kortykosteroidy i krioterapia. Ziarniniak naczyniowy jest szybko powiększającym się, łagodnym guzem naczyniowym. Zmiana pojawia się nagle i wykazuje tendencję do krwawienia. Metody lecznicze są różne, ale obarczone możliwością powikłań. Alternatywna nieinwazyjna metoda polega na aplikacji imikwimodu. Naczyniaki wczesnodziecięce charakteryzują się proliferacją śródbłonka i gwałtownym poporodowym wzrostem, po którym następuje inwolucja. Są jednak sytuacje, w których istnieją wskazania do ich leczenia. Metod leczniczych jest wiele, ostatnio najczęściej polecana jest terapia propranololem. Wśród malformacji naczyniowych popularne są plamy łososiowe. Nie wymagają one leczenia, a przestaną być widoczne z chwilą osiągnięcia przez dziecko dojrzałości histologicznej skóry.
    Słowa kluczowe: ziarniniak obrączkowaty, ziarniniak naczyniowy, naczyniak wczesnodziecięcy

    PRZEDSTAWIENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI ZAWODOWEJ LEKARZA, CZ. 2

    Rafał Patryn

    Dowiedz się więcej
    Cena: 22,00 zł
  68. Neurologia praktyczna 4/2018

    Neurologia praktyczna 4/2018

    Doustna kladrybina jako opcja terapeutyczna dla pacjentów z rzutowo-remisyjną postacią stwardnienia rozsianego

    Oral cladribine as a therapeutic option for patients with relapsing-remitting multiple sclerosis
    Alina Kułakowska

    Streszczenie
    Postęp badań nad stwardnieniem rozsianym (MS) sprawia, że dostępna jest coraz większa liczba leków korzystnie modyfikujących przebieg rzutowo-remisyjnej postaci choroby (RRMS). Oprócz preparatów wywołujących przewlekłą immunomodulację lub immunosupresję, których efekt terapeutyczny utrzymuje się tak długo, jak długo są stosowane, dysponujemy również lekami wywołującymi rekonstytucję układu immunologicznego. Leki te, podane przez krótki czas, prowadzą do długo utrzymujących się zmian w funkcjonowaniu układu odpornościowego, co może skutkować długotrwałą remisją choroby. Kladrybina wywołuje selektywną redukcję populacji limfocytów T i B, a następnie ich rekonstytucję. Lek wydaje się szczególnie korzystną opcją terapeutyczną dla chorych z RRMS, wykazujących wysoką aktywność choroby, zarówno nieleczonych, jak i w trakcie terapii innym lekiem modyfi kującym przebieg schorzenia. Korzystny profil bezpieczeństwa, dogodny sposób dawkowania, obejmujący rocznie 10 dni doustnego leczenia przez okres 2 lat, i brak konieczności intensywnego monitorowania terapii są ogromną zaletą dla pacjentów prowadzących aktywny tryb życia, dużo podróżujących, uczących się i pracujących zawodowo. Kladrybina może być także dobrą opcją terapeutyczną dla młodych kobiet planujących zajście w ciążę, gdyż można bezpiecznie zaprzestać stosowania antykoncepcji po 6 miesiącach od zakończenia farmakoterapii.
    Słowa kluczowe: stwardnienie rozsiane, rekonstytucja immunologiczna, kladrybina

     

    Jakość życia opiekunów osób cierpiących na choroby neurozwyrodnieniowe

    Quality of life in care-givers of patients suffering from neurodegenerative diseases
    Anna Maksymowicz-Śliwińska, Katarzyna Ciećwierska, Krzysztof Nieporęcki, Magdalena Kuźma-Kozakiewicz

    Streszczenie
    Choroby neurozwyrodnieniowe są grupą wrodzonych lub nabytych schorzeń układu nerwowego, związanych z postępującym uszkodzeniem struktury i funkcji neuronów. Do tej grupy zalicza się m.in. chorobę Alzheimera (AD), otępienie czołowo-skroniowe (FTD), chorobę Parkinsona (PD), stwardnienie boczne zanikowe (SLA) czy chorobę Huntingtona (HD). W przebiegu tych schorzeń dochodzi do postępującego zaburzenia funkcji ruchowych i/lub poznawczych pacjenta, ograniczających jego samodzielne funkcjonowanie. W tej sytuacji opiekunowie stają się kluczowym źródłem wsparcia osób chorych, zarówno na poziomie fizycznym, jak i emocjonalnym. Jednocześnie niejednokrotnie rezygnują z pracy, życia towarzyskiego, w znacznej mierze dostosowując własne życie do aktualnych potrzeb pacjenta. Niniejsza publikacja przedstawia przegląd piśmiennictwa dotyczący jakości życia opiekunów (QoL) osób ciepiących na najczęstsze choroby neurozwyrodnieniowe.
    Słowa kluczowe: choroby neurozwyrodnieniowe, stwardnienie boczne zanikowe, choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, choroba Huntingtona, opiekunowie, jakość życia, dobrostan, obciążenie, strategie radzenia sobie, wsparcie socjalne, nastrój

    Testy przesiewowe dla pacjentów udarowych z afazją. Przegląd piśmiennictwa

    Screening tests for aphasia in patients with stroke. A systematic review
    Journal of Neurology 2017; 264: 211-220

    Streszczenie
    Afazja ma istotny wpływ na jakość życia i znacząco podnosi koszty opieki nad pacjentami udarowymi. Wczesne jej rozpoznanie u tych chorych jest ważne dla rokowania oraz zaplanowania leczenia w odpowiednim czasie. Celem naszej pracy była identyfikacja dostępnych testów, umożliwiających różnicowanie pacjentów z afazją i bez zaburzeń mowy o typie afazji, a następnie ocena danego testu pod kątem dokładności, niezawodności i łatwości jego przeprowadzenia. Przeszukaliśmy serwisy PubMed, EMbase, Web of Science oraz PsycINFO pod kątem opublikowanych badań, dotyczących testów przesiewowych, mających na celu ocenę afazji u pacjentów po udarach. Przeanalizowaliśmy listy piśmiennictwa wybranych artykułów, jak również skontaktowaliśmy się z kilkoma ekspertami w celu wyszukania dodatkowych odniesień w piśmiennictwie. W przypadku każdego testu przesiewowego ocenialiśmy jego czułość, swoistość, iloraz wiarygodności wyniku dodatniego, iloraz wiarygodności wyniku ujemnego oraz diagnostyczny iloraz szans (DOR), jak również oszacowaliśmy stopień odchylenia metody walidacji. W naszej pracy zawarliśmy 10 badań oceniających 8 testów przesiewowych. Analizy te różniły się wielkością badanej grupy, charakterystyką pacjentów oraz testami referencyjnymi używanymi do walidacji. W przypadku wielu artykułów nie udało się zawrzeć informacji dotyczących kolejności włączania pacjentów do badania, czasu od wystąpienia afazji do przeprowadzenia testu przesiewowego oraz procedury „zaślepienia”. Spośród trzech badań, które zostały ocenione jako mające pośrednie lub niskie ryzyko błędu systematycznego, DOR miał najwyższą wartość dla Przesiewowego Testu Językowego (Language Screening Test) oraz ScreeLing. Dostępnych jest kilka narzędzi przesiewowych dla afazji w udarze mózgu, jednak wiele z testów nie zostało właściwie zatwierdzonych. W celu określenia ich przydatności w praktyce klinicznej potrzebne jest przeprowadzenie metodologicznie poprawnych badań walidacyjnych.
    Słowa kluczowe: naczyniowe uszkodzenie mózgu/udar mózgu, zawał, krwotok śródmózgowy, diagnostyczna ocena testu, afazja, test przesiewowy

    Postępy w pojmowaniu nocycepcji i bólu neuropatycznego

    Advances in understanding nociception and neuropathic pain
    Journal of Neurology 2018; 265: 231-238

    Streszczenie
    Ból wynika z aktywacji podgrupy neuronów czuciowych, określanych nocyceptorami (receptorami bólowymi) i pojawił się w ewolucji jako mechanizm „odczuwania i ochrony”. Uszkodzenie lub choroba układu czuciowego może jednak doprowadzić do wystąpienia bólu neuropatycznego, który nie służy funkcji ochronnej. Poznanie, w jaki sposób funkcjonuje czuciowy układ nerwowy i jakie zmiany zachodzą w bólu neuropatycznym, mają zasadnicze znaczenie dla identyfikacji nowych celów terapeutycznych i opracowania nowych leków przeciwbólowych. W ostatnich latach rozwinięto takie technologie, jak optogenetyka i metoda sekwencjonowania RNA, które wraz z bardziej tradycyjnym zastosowaniem zwierzęcych modeli bólu neuropatycznego i zrozumieniem odmienności genetycznych u ludzi umożliwiły osiągnięcie znaczących postępów w poznaniu mechanizmów bólu neuropatycznego.
    Słowa kluczowe:
    chemogenetyka, obwody neuronalne, ból neuropatyczny, receptor bólowy, optogenetyka, kanał sodowy sterowany napięciem (NaV)



    Dowiedz się więcej
    Cena: 22,00 zł
  69. Dermatologia Praktyczna 5/2018

    Dermatologia Praktyczna 5/2018

    BIAŁKA RODZINY S100 W DERMATOLOGII. CZĘŚĆ 2. NOWOTWORY SKÓRY

    S100 Family Proteins in dermatology. Part 2. Tumor skin diseases
    Franciszek Seneczko

    Streszczenie
    Wykazano związki białek rodziny S100 z wieloma chorobami skóry, w tym z niektórymi nowotworami – zarówno na poziomie kancerogenezy, jak i progresji nowotworu. Na podstawie przeglądu piśmiennictwa przedstawiono białka S100 kojarzone z rakiem podstawnokomórkowym, rakiem kolczystokomórkowym, czerniakiem, guzem z komórek ziarnistych oraz ziarniniakiem grzybiastym, a także z innymi, opisywanymi kazuistycznie nowotworami skóry.
    Słowa kluczowe: rak podstawnokomórkowy, rak kolczystokomórkowy, czerniak złośliwy, guz z komórek ziarnistych, ziarniniak grzybiasty

     

    ZMIANY OCZNE W WYBRANYCH SCHORZENIACH DERMATOLOGICZNYCH

    Ocular changes in certain skin diseases
    Agnieszka Honisz, Karolina Stanienda-Sokół, Olga Grygierzec, Piotr Kapica, Agata Kłosowicz, Dariusz Dobrowolski, Ligia Brzezińska-Wcisło

    Streszczenie
    W wielu schorzeniach dermatologicznych obserwuje się zajęcie narządu wzroku. Może ono dotyczyć niemal każdej części gałki ocznej. Zarówno w dermatozach infekcyjnych, atopowych, polekowych, ziarniakowych, nowotworowych, jak również w chorobach pęcherzowych i autoimmunologicznych gałka oczna może być zajęta z różną częstością. W niektórych przypadkach powikłania okulistyczne prowadzą do trwałych uszkodzeń wzroku, w tym do ślepoty. Zmiany oczne mogą być spowodowane nagłym zaostrzeniem danej dermatozy, współistniejącymi powikłaniami ogólnoustrojowymi czy też toksycznym działaniem leków stosowanych w dermatologii (prednizon, arechina i jej pochodne). Powszechnie wiadomo, że w wielu dermatozach mogą wystąpić objawy okulistyczne. Zdarza się, że leczona dermatoza nie jest tak poważna jak skojarzone z nią zajęcie gałki ocznej. Celem niniejszego artykułu jest przypomnienie praktykującym dermatologom i okulistom o wielu różnych objawach chorób układowych, które mogą zajmować równocześnie gałkę oczną i skórę. Dobra współpraca lekarzy dermatologów i okulistów na etapie diagnostyki przyczynia się do prawidłowego rozpoznania, co ma wpływ na szybkie włączenie odpowiedniego leczenia, a zatem także na ograniczenie i uniknięcie powikłań oraz skrócenie okresu rekonwalescencji. W artykule przedstawiono kilka wybranych schorzeń dermatologicznych, przy których mogą występować zmiany oczne, często grożące utratą widzenia. Lekarze dermatolodzy w przypadku stwierdzenia opisanej dermatozy powinni rozważyć konsultację przypadku ze specjalistą okulistą celem włączenia adekwatnego leczenia.
    Słowa kluczowe: półpasiec oczny, sarkoidoza, zespół Stevensa - Johnsona, pemfigoid, zespół suchego oka

    SKÓRA W OKRESIE MENOPAUZY – NAJCZĘSTSZE PROBLEMY DERMATOLOGICZNE

    Skin in menopause period – mostly dermatological problems
    Olga Grygierzec, Agnieszka Honisz, Piotr Kapica, Ligia Brzezińska-Wcisło

    Streszczenie
    Menopauza, która przypada najczęściej w przedziale wiekowym 45-55 r.ż. i oznacza okres od zakończenia ostatniej miesiączki, podczas którego zachodzą liczne zmiany w organizmie, jest ważnym epizodem w życiu każdej kobiety. Wraz ze stopniowym wygaszaniem czynności jajników dochodzi do spadku stężenia estrogenu oraz progesteronu, co najczęściej skutkuje występowaniem charakterystycznych objawów. Kobiety uskarżają się na uderzenia gorąca, napadowy rumień twarzy, zmiany nastroju, zaburzenia snu, apatię, zmniejszone libido, zwiększony apetyt oraz trudności w koncentracji i skupieniu uwagi. Zmiany w gospodarce hormonalnej okresu menopauzy wpływają również na stan oraz jakość skóry. Dochodzi wówczas do jej ścieńczenia, utraty gęstości i jędrności, co pogłębia już istniejące zmarszczki. Kobiety często zgłaszają dokuczliwą suchość oraz świąd okolic intymnych na skutek znacznej atrofii błony śluzowej związanej ze zmniejszeniem syntezy kolagenu. W poniższym artykule przedstawiono wybrane problemy dermatologiczne, charakterystyczne dla okresu menopauzy
    Słowa kluczowe: menopauza, estrogeny, skóra, problemy dermatologiczne, hormonalna terapia zastępcza

     

    WYBRANE GENODERMATOZY PRZEBIEGAJĄCE ZAWSZE Z ZABURZENIAMI WZROSTU WŁOSÓW

    Selected genodermatoses occurring always with hair growth disorders
    Piotr Kapica, Agnieszka Honisz, Olga Grygierzec, Ligia Brzezińska-Wcisło

    Streszczenie
    Genodermatozy to dziedziczne choroby skóry, w których różnorodnym zmianom dermatologicznym może towarzyszyć także zwiększone ryzyko zachorowania na nowotwory złośliwe skóry i narządów wewnętrznych. Etiologia oraz patogeneza części genodermatoz nie zostały w pełni poznane, jednak liczne badania ostatnich lat pozwoliły na dokładne zrozumienie podstaw genetyki, a także procesów molekularnych leżących u podstawy części z nich. Pomimo znacznej niejednorodności, choroby te cechują się także innymi licznymi i nakładającymi się objawami, takimi jak: nadwrażliwość na światło, zmiany neurologiczne, zaburzenia barwnikowe, przedwczesne starzenie oraz występujące w niektórych jednostkach chorobowych charakterystyczne problemy trichologiczne. Nieprawidłowości w obrębie włosów zaczynają się na różnym etapie rozwoju osobniczego człowieka i mają one rozmaitą postać: od przedwczesnego siwienia, nadmiernego owłosienia, znacznych ubytków do nawet całkowitego braku owłosienia skóry głowy i reszty ciała. Wszystkie te objawy są bardzo uciążliwe dla chorych, a w przypadku wielu zaburzeń genetycznych po dzień dzisiejszy brakuje skutecznych metod terapeutycznych, które poprawiałyby stan owłosienia. Postępowanie lekarskie w przypadku wrodzonych genodermatoz wymaga ścisłej współpracy wielu specjalistów. Celem poniższej pracy jest zwrócenie uwagi na wybrane zespoły genetyczne i towarzyszące im problemy trichologiczne, których powiązanie może ułatwić i przyspieszyć ustalenie właściwego rozpoznania klinicznego. Wzajemna współpraca lekarzy różnych specjalności i multidyscyplinarna opieka medyczna są kluczowe dla właściwego postępowania z osobami chorymi.
    Słowa kluczowe:
    genodermatozy, problemy trichologiczne, łysienie, włosy, zespoły genetyczne

     

    ERYTRODERMIA – NAJCZĘSTSZE PRZYCZYNY DERMATOLOGICZNE

    Erythroderma – mostly dermatological problems
    Olga Grygierzec, Agnieszka Honisz, Piotr Kapica, Ligia Brzezińska-Wcisło

    Streszczenie
    Erytrodermia, czyli uogólnione zapalenie skóry, to ostry stan zapalny skóry zajmujący powyżej 90% jej powierzchni. Objawia się uogólnionym rumieniem oraz nasilonym złuszczaniem skóry, którym towarzyszą objawy ogólne, takie jak: osłabienie, gorączka, dreszcze, limfadenopatia oraz liczne odchylenia w badaniach laboratoryjnych wynikające z zaburzonego metabolizmu. Choroba ta zależnie od jej przyczyny występuje w różnych grupach wiekowych, jednak najczęściej dotyka osób po 40 r.ż. Jej przebieg i stopień nasilenia zmian jest różny i zależny od przyczyny wystąpienia, lecz bardzo często potencjalnie zagraża ona życiu, dlatego tak ważne jest szybkie i odpowiednie wdrożenie leczenia. Najczęstszymi stanami przebiegającymi z erytrodermią są: łuszczyca, atopowe zapalenie skóry, osutki polekowe oraz chłoniaki: ziarniniak grzybiasty i zespół Sezary’ego. W poniższym artykule przedstawiono najczęstsze przyczyny dermatologiczne występowania erytrodermii.
    Słowa kluczowe: erytrodermia, uogólnione zapalenie skóry, rumień, złuszczanie, świąd

     

    NANOCZĄSTKI SREBRA JAKO SUBSTANCJA PRZECIWDROBNOUSTROJOWA

    Silver nanoparticles as an antimicrobial substanceSilver nanoparticles as an antimicrobial substance
    Dorota Mehrholz, Wioletta Barańska-Rybak, Roman Janusz Nowicki

    Streszczenie
    Nasilanie się antybiotykooporności wśród bakterii stanowi jeden z głównych problemów zdrowia publicznego na świecie. Obecność infekcji wywołanych wielolekoopornymi szczepami bakteryjnymi powoduje przedłużenie hospitalizacji, wzrost śmiertelności oraz zwiększenie kosztów opieki zdrowotnej. Zbyt mała wrażliwość lub całkowita oporność na dotychczas stosowane antybiotyki stały się przyczyną poszukiwania alternatywnych metod walki z infekcjami bakteryjnymi. Innowacyjną metodą walki z bakteriami chorobotwórczymi jest zastosowanie nanocząstek srebra (AgNPs). Srebro jest dobrze znaną i szeroko stosowaną substancją bakteriobójczą. Metale w skali nano, czyli o wielkości do 100 nm, charakteryzuje większa skuteczność działania ze względu na dużą powierzchnię w stosunku do rozmiaru. Nanocząstki, w przeciwieństwie do konwencjonalnych antybiotyków, nie mają sprecyzowanego celu molekularnego, co może znacznie utrudniać bakteriom wytwarzanie mechanizmów lekooporności. Wykazano, że AgNPs hamują proliferację bakterii oraz mają zdolność niszczenia biofilmu, co więcej utrudniają mechanizm jego formowania.
    Słowa kluczowe: biofilm, cytotoksyczność, infekcje bakteryjne, nanocząstki srebra, substancje przeciwbakteryjne

     

    APEC – ENIGMATYCZNA CHOROBA O JEDNOZNACZNYM OBLICZU

    APEC – an enigmatic disease of an unambiguous countenance
    Anna Jędrowiak, Aleksandra Kobusiewicz, Joanna Krzysiek, Igor Bednarski, Ewa Trznadel-Grodzka, Andrzej Kaszuba

    Streszczenie
    APEC (Asymmetric Perifl exural Exanthem of Childhood) to rzadka, samoograniczająca się osutka o nieznanej etiologii, występująca u dzieci. Opisano nieliczne przypadki schorzenia występujące u dorosłych.
    Słowa kluczowe: APEC (Asymmetric Perifl exural Exanthem of Childhood), osutki wieku dziecięcego, asymetryczne osutki

     

    ZASTOSOWANIE KWASU FUSYDOWEGO I JEGO POŁĄCZENIA Z WALERIANEM BETAMETAZONU W DERMATOLOGII – STUDIUM PRZYPADKÓW KLINICZNYCH

    Use of fucidic acid and its combination with bethametasone waleriate in dermatology – clinical case study
    Wioletta Barańska-Rybak

    Streszczenie
    Kwas fusydowy jest stosowany w terapii zakażeń wywoływanych przez bakterie Gram-dodatnie (Staphylococcus aureus oraz Streptococcus pyogenes) od 1962 r. Nowa formuła 2-proc. kwasu fusydowego w połączeniu z 0,1-proc. walerianem betametazonu w postaci kremu lipidowego została stworzona z myślą o pacjentach z wtórnie nadkażonymi zmianami wypryskowymi. W artykule przedstawiono przypadki kliniczne zastosowań kwasu fusydowego w kremie i w maści oraz kwasu fusydowego w połączeniu z walerianem betametazonu w różnych chorobach skóry.
    Słowa kluczowe: kwas fusydowy, infekcje, leczenie

     

    DERMATOLOGIA DZIECIĘCA – pytania i odpowiedzi

    Mirosława Kuchciak-Brancewicz

    Streszczenie
    Jednym z działających szkodliwie czynników fizycznych jest stałe lub okresowo powtarzalne przegrzewanie skóry, w wyniku czego powstają charakterystyczne zmiany erythema abigne. W postępowaniu leczniczym należy zatem wyeliminować czynnik wywołujący chorobę. Ucząc się chorób skóry poznajemy jednostkę, jej odmiany kliniczne i różnicowanie. Pamiętać należy, że nie tylko kiła, świerzb i sarkoidoza naśladują różne jednostki chorobowe, ale także grzybica. W rozpoznaniu rozstrzygające jest badanie mikologiczne.
    Liszaj twardzinowy w anogenitalnej postaci u dziewcząt jest przewlekłą zapalną chorobą o nieznanej etiologii. Występuje najczęściej u dziewczynek w wieku przedpokwitaniowym. Może dotyczyć zewnętrznych narządów płciowych, okolicy krocza i odbytu. Z uwagi na możliwość licznych powikłań wymaga odpowiedniego leczenia. Nałożenie się czynnika genetycznego i czynników środowiskowych w AZS skutkuje wysychaniem skóry, jej pękaniem i możliwością zakażenia patogenami chorobotwórczymi. W takich warunkach często dochodzi do rozwoju wirusów i wytworzenia brodawek pospolitych. W przypadku brodawek pojedynczych proponuje się leczenie miejscowe i/lub działania zabiegowe, w przypadku brodawek rozsianych zaleca się leczenie miejscowe i stymulujące układ odpornościowy.
    Słowa kluczowe: dzieci, rumień cieplny, grzybica skóry gładkiej, liszaj twardzinowy sromu, brodawki wirusowe rozsiane

    Dowiedz się więcej
    Cena: 22,00 zł
  70. Przegląd Pediatryczny 4/2018

    Przegląd Pediatryczny 4/2018

    PRACE HISTORYCZNE/HISTORICAL REVIEWS

    Polskie Towarzystwo Endokrynologii i Diabetologii Dziecięcej – wczoraj i dzisiaj 

    The Polish Society for Pediatric Endocrinology and Diabetes – yesterday and today
    Mieczysław Walczak, Ewa Małecka-Tendera, Mieczysław Szalecki, Małgorzata Myśliwiec, Artur Mazur, Maciej Hilczer, Elżbieta Petriczko, Tomasz Romer

    Streszczenie
    Opisano ponad 25-letnią historię Polskiego Towarzystwa Endokrynologii i Diabetologii Dziecięcej, od jego utworzenia do czasów współczesnych. Przedstawiono zasadnicze cele działalności Towarzystwa oraz metody ich realizacji. Opisano również główne kierunki działalności naukowej oraz edukacyjnej prowadzonej przez Towarzystwo. Podano także rożne formy nagradzania i wyróżniania działalności naukowej i społecznej.

    Rozwój i działalność Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci

    Development and activity of the Polish Society for Pediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition
    Józef Ryżko, Mieczysława Czerwionka-Szaflarska, Jarosław Kwiecień

    Streszczenie
    Praca prezentuje historię Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci (PTGHiZD). Autorzy opisują aktywność liderów Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego zaangażowanych w gastroenterologię dziecięcą i drogę prowadzącą do powstania nowego towarzystwa, co nastąpiło w 1998 r. Przedstawiono byłych i obecnych prezesów, Członków Honorowych i przewodniczących Sekcji Specjalistycznych PTGHiZD.

    Historia kardiologii dziecięcej w Polsce

    The history of pediatric cardiology in Poland
    Wanda Kawalec

    Streszczenie
    Ojcem kardiologii dziecięcej w Polsce jest prof. Antoni Chrościcki, który już w latach 40. XX w. w II Klinice Pediatrycznej w Warszawie zorganizował pierwszą pracownię elektrokardiografii, a później poradnię kardiologii dziecięcej. Jego uczniowie byli pionierami kardiologii dziecięcej we wszystkich regionach w kraju. W latach 70. i 80. zaczęły powstawać oddziały kardiologii dziecięcej, które z czasem przekształcały się w ośrodki kliniczne. Szczególne znaczenie dla rozwoju tej dziedziny medycyny miał ośrodek kardiologii w Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie, w Klinice Pediatrii, a następnie Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi oraz w Klinice Pediatrii w Krakowie.

    Historia nefrologii dziecięcej w Polsce

    The history of pediatric nephrology in Poland
    Małgorzata Pańczyk-Tomaszewska, Ryszard Grenda

    Streszczenie
    Nefrologia dziecięca jest stosunkowo nową dziedziną medycyny. W 1973 r. Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego zlecił Teresie Wyszyńskiej zorganizowanie Sekcji Nefrologii Dziecięcej. Polskie Towarzystwo Nefrologii Dziecięcej zostało zarejestrowane w 1994 r. W 2015 r. stworzono specjalizację z nefrologii dziecięcej, powołano konsultanta krajowego. W artykule przedstawiono główne etapy rozwoju nefrologii dziecięcej, wprowadzanie kolejno nowych technik dializacyjnych i rozwój transplantacji nerek u dzieci w Polsce.

    Historia polskiej neonatologii

    The history and achievements of Polish neonatology
    Maria Katarzyna Borszewska-Kornacka, Ewa Helwich

    Streszczenie
    W artykule przedstawiono historię specjalności medycznej, jaką jest neonatologia, od jej powstania w 1988 r. aż do chwili obecnej. Przypomniano postaci pediatrów i neonatologów, których praca w szczególny sposób wpłynęła na poprawę opieki okołoporodowej w Polsce. W ukształtowaniu nowoczesnego obrazu neonatologii miały także swój udział fundacje, którym zawdzięczamy wiele istotnych programów medycznych służących diagnostyce i leczeniu noworodków.

    Historia neurologii dziecięcej w Polsce

    The history of pediatric neurology in Poland
    Barbara Steinborn, Sergiusz Jóźwiak

    Streszczenie
    Artykuł prezentuje przeszłość i teraźniejszość neurologii dziecięcej w Polsce, która ma swoje korzenie w neurologii ogólnej, reprezentowanej przez wielu znamienitych naukowców i neurologów praktyków. Ojcem polskiej neurologii jest dr Edward Flatau, znany przede wszystkim jako autor prawa Flataua. Jednak najbardziej znaną postacią w świecie neurologów jest Józef Babiński, który opisał występowanie patologicznego odruchu podeszwowego. Pierwszą polską publikacją w dziedzinie neurologii dziecięcej był artykuł Józefa Brudzińskiego dotyczący opisu objawu oponowego (zgięcie kończyn dolnych przy biernym przywiedzeniu głowy do klatki piersiowej). Współczesną neurologię dziecięcą, po II wojnie światowej, stworzyła profesor Zofia Majewska. Obecnie w Polsce działa 11 ośrodków akademickich, które pełnią rolę zarówno diagnostyczno-terapeutyczną, jak i edukacyjną oraz naukową. Polskie Towarzystwo Neurologów Dziecięcych zostało założone w 1991 r. i obecnie liczy 580 członków, w tym ponad 300 neurologów dziecięcych.

    Historia onkologii i hematologii dziecięcej w Polsce

    The history of pediatric oncology and hematology in Poland
    Michał Matysiak, Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska, Wanda Badowska, Walentyna Balwierz, Radosław Chaber, Alicja Chybicka, Piotr Czauderna, Bożenna Dembowska-Bagińska, Jan Godziński, Grażyna Karolczyk, Bernarda Kazanowska, Jerzy Kowalczyk, Maryna Krawczuk-Rybak, Wojciech Młynarski, Angelina Moryl-Bujakowska, Jarosław Peregud-Pogorzelski, Anna Raciborska, Grażyna Sobol-Milejska, Tomasz Urasiński, Mariola Woszczyk, Mariusz Wysocki, Jan Styczyński, Tomasz Szczepański

    Streszczenie
    Historia onkologii i hematologii dziecięcej w Polsce to ponad 50 lat wytężonej pracy, dzięki której wyniki leczenia dzieci chorych na nowotwory i choroby krwi są porównywalne z osiąganymi przez wiodące ośrodki światowe. Dzięki współpracy trwającej nieprzerwanie od lat 80. XX w. we wszystkich klinikach wchodzących w skład ww. grup terapeutycznych wdrażane są aktualne na świecie metody leczenia nowotworów. To dzięki tej współpracy i wymianie doświadczeń uzyskujemy obecnie ponad 80% całkowitego wyleczenia wszystkich dzieci chorych na nowotwory, a u dzieci mających choroby układu krwiotwórczego sprawność lub poprawę jakości życia.

    Artykuł wycofany na prośbę autorów. Zostanie opublikowany w poprawnej wersji w numerze 2/2019.

    Historia otolaryngologii dziecięcej w Polsce

    The history of pediatric otolaryngology in Poland
    Danuta Gryczyńska, Grażyna Mielnik-Niedzielska

    Streszczenie
    Celem poniższej publikacji jest opisanie historii otolaryngologii dziecięcej w Polsce. Ujęto początki, rozwój i obecną sytuację tej dziedziny medycyny ze szczególnym uwzględnieniem najbardziej wpływowych jej twórców i pionierów. Obszerna analiza powstawania tej, odrębnej obecnie, specjalizacji medycznej zawiera dorobek i zasługi istotnych postaci biorących udział w propagowaniu rozwoju nowych technik operacyjnych stosowanych u dzieci, jak również w scalaniu środowiska laryngologów zajmujących się chorobami wieku dziecięcego. W artykule zawarto informacje dotyczące historii najważniejszych ośrodków otolaryngologii dziecięcej w Polsce, w szczególności zlokalizowanych w Warszawie, Łodzi, Lublinie, Białymstoku, Bydgoszczy, Wrocławiu i Katowicach.

    Polskie Towarzystwo Pneumonologii Dziecięcej

    The Polish Society of Pediatric Pneumonology
    Zbigniew Doniec

    Streszczenie
    Polskie Towarzystwo Pneumonologii Dziecięcej, powołane z inicjatywy pediatrów pneumonologów dziecięcych jest organizacją, której celem jest szeroko rozumiana działalność na rzecz dziedziny medycznej, jaką są choroby płuc dzieci. Działalność ta jest rozwijana głownie w zakresie szkoleniowym we współpracy z innymi towarzystwami lekarskimi. Dotychczasowe doświadczenia i osiągnięcia wydają się potwierdzać zasadność idei, która przyświecała założycielom Towarzystwa w 2007 r.

    Psychiatria dzieci i młodzieży – zarys rozwoju, stan obecny, implikacje na przyszłość

    Child and adolescence psychiatry – outline of progress, status quo, implications for the future
    Izabela Łucka, Monika Fryze

    Streszczenie
    Praca prezentuje historyczny zarys rozwoju psychiatrii dzieci i młodzieży w Polsce, z uwzględnieniem najważniejszych wydarzeń, które miały wpływ na charakter tej specjalizacji lekarskiej. Dodatkowo omawia aktualną sytuację dotyczącą świadczenia usług w zakresie psychiatrii wieku rozwojowego oraz przedstawia implikacje na przyszłość.

    Polskie Towarzystwo Stomatologii Dziecięcej – czym zajmuje się najmłodsze stomatologiczne towarzystwo naukowe w Polsce?

    The Polish Society of Pediatric Dentistry – what are the activities of youngest dentistry scientific society in Poland?
    Anna Jurczak, Iwona Gregorczyk-Maga

    Streszczenie
    Polskie Towarzystwo Stomatologii Dziecięcej (PTSD) zostało powołane w 2013 r. Celem jego statutowej działalności jest ujednolicanie wiedzy z zakresu stomatologii dziecięcej oraz opracowanie wytycznych w profilaktyce i lecznictwie dzieci obowiązujących w Polsce. PTSD aktywnie uczestniczy w prospołecznych akcjach edukacyjnych. Od początku istnienia organizuje cykliczne szkolenia i konferencje naukowe. Działalność naukowa PTSD jest realizowana także w oparciu o organ wydawniczy − kwartalnik „Nowa Stomatologia”.

     

    Polskie Towarzystwo Wrodzonych Wad Metabolizmu – historia i teraźniejszość

    The Polish Society of Inborn Errors of Metabolism – past and present
    Jolanta Sykut-Cegielska

    Streszczenie
    Polskie Towarzystwo Wrodzonych Wad Metabolizmu (PTWWM) zostało zarejestrowane w 2015 r. jako kontynuacja Sekcji Wrodzonych Wad Metabolizmu (utworzonej już w 1995 r.), która należała do Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego. Aktualnie PTWWM liczy prawie 100 zarejestrowanych członków, a jego siedziba mieści się w Instytucie Matki i Dziecka w Warszawie.

    Dowiedz się więcej
    Cena: 30,00 zł
  71. Przegląd Pediatryczny 1/2019

    Przegląd Pediatryczny 1/2019

    PRACE HISTORYCZNE/HISTORICAL REVIEWS

    Sto dziesięć lat Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego 

    The 110-year history of the Polish Pediatric Society
    Andrzej Milanowski, Jarosław Peregud-Pogorzelski

    Streszczenie
    W pracy przedstawiono 110 lat historii Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego z uwzględnieniem głównych kierunków działania Towarzystwa w minionym okresie oraz postaci, które miały istotny wpływ na jego powstanie.

    Historia Oddziału Bialskopodlaskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    The history of the Bialskopodlaski Section of the Polish Pediatric Society
    Tamara Fiedziuk

    Streszczenie
    Krótka historia najmłodszego oddziału Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego w Białej Podlaskiej.

    Historia Oddziału Bydgoskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    The history of the Bydgoszcz Section of the Polish Pediatric Society
    Mieczysława Czerwionka-Szaflarska

    Streszczenie
    W pracy przestawiono historię Oddziału Bydgoskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego.

    Historia Oddziału Częstochowskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    The history of the Częstochowa Section of the Polish Pediatric Society
    Małgorzata Klimza

    Streszczenie
    Oddział Częstochowski PTP powołany został uchwałą ZG PTP 01.06.1995 r. z inicjatywy dr. Wiesława Lewanowicza, późniejszego wieloletniego przewodniczącego Oddziału. Istniała potrzeba organizowania szkoleń naukowych na własnym terenie – ówczesnego województwa częstochowskiego – bez konieczności wyjazdów do ośrodków klinicznych. Przez 23 lata naszej działalności odwiedziło nas ze swoimi wykładami wielu znakomitych gości z całej Polski. Choć z liczby 198 członków zostało obecnie 61 osób, nadal spotykamy się, organizujemy spotkania naukowe i czekamy na skromny jubileusz ćwierćwiecza.

    Historia Oddziału Gdańskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    The history of the Gdansk Section of the Polish Pediatric Society
    Barbara Kamińska

    Streszczenie
    Gdański Oddział Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego powstał ponad 60 lat temu. Jego historię tworzyli wybitni lekarze i nauczyciele, zaangażowani w działalność gdańskiego PTP. Wśród kluczowych postaci należy wymienić profesorów Kazimierza Erecińskiego, Klementynę Świcową, Marię Kamińską, Marię Korzon.

    Historia Oddziału Kieleckiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    The history of the Kielce Section of the Polish Pediatric Society
    Elżbieta Kołodziej, Zdzisław Domagała, Maciej Szczukocki

    Streszczenie
    Oddział Kielecki Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego został założony w 1951 r. Pierwszą przewodniczącą była dr Maria Mikołajczyk-Kurowska, dyrektor Szpitala Dziecięcego w Kielcach w latach 1938-1950. Oddział Kielecki PTP działał w oparciu o kadry lekarskie szpitala i wpisuje się 67-letnią historią w 100-lecie Szpitala Dziecięcego w Kielcach.

    Historia Oddziału Łódzkiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    The history of the Lodz Section of the Polish Pediatric Society
    Krzysztof Zeman, Agnieszka Blomberg

    Streszczenie
    Idea powstania Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego (PTP) narodziła się w Łodzi. Oddział Łódzki (OŁ PTP) był też pierwszym organem terenowym PTP. W niniejszym opracowaniu podjęto próbę usystematyzowania danych o łódzkich pediatrach, którzy poprzez swoje inicjatywy, działalność i pasję tworzyli łódzką i polską szkołę pediatryczną w okresie ponad 100 lat.

    Polskie Towarzystwo Pediatryczne na Warmii i Mazurach

    The Polish Pediatric Society in Warmia and Mazury
    Teresa Kołcun-Penkowska

    Streszczenie
    Artykuł przedstawia w skrócie historię Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego na Warmii i Mazurach, w tym sylwetki osób najbardziej zaangażowanych w organizację opieki medycznej nad dziećmi oraz kształcenie przyszłych lekarzy. W ramach krótkiego artykułu nie sposób wspomnieć o zasługach wszystkich. Wspominając jednak niektórych, pamiętamy o wszystkich. To nasi nauczyciele.

    Historia Oddziału Opolskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    The origins of the Opole Section of the Polish Pediatric Society
    Jacek Płonka

    Streszczenie
    Historia Oddziału Opolskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego sięga lat 50. XX w. Pierwsze zebrania naukowe odbyły się w latach 1957-1958. Założycielem i pierwszym prezesem była dr Aleksandra Pospieszalska. Sekretariat mieścił się w Szpitalu Dziecięcym w Opolu przy placu Kopernika (wówczas plac Armii Czerwonej). Kolejnymi prezesami byli: dr Zofia Czyżewska, dr Jolanta Kraszewska, dr Halina Kubicka oraz dr Barbara Szczepanik. Obecnie funkcję tę pełni dr Jacek Płonka. Sekretariat Oddziału Opolskiego mieści się na Oddziale Pediatrii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Opolu.

    Zarys historii Radomskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    An outline of the history of the Radom Section of the Polish Pediatric Society
    Katarzyna Bogucka, Grzegorz Walczyński

    Streszczenie
    Poniższe opracowanie ukazuje działalność Oddziału Radomskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego od chwili powstania w 1958 r. do czasów obecnych. Informuje o kluczowych wydarzeniach w historii pediatrii ziemi radomskiej. Przedstawia również pełnych pasji lekarzy pediatrów, którzy przez lata łączyli swoją intensywną pracę zawodową z aktywną działalnością na rzecz Oddziału Radomskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego.

    Historia Oddziału Rzeszowskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    The history of the Rzeszow Section of the Polish Pediatric Society
    Artur Mazur, Grażyna Hejda

    Streszczenie
    W pracy przedstawiono najważniejsze wiadomości o historii i rozwoju Oddziału Rzeszowskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego.

     

    Oddział Siedlecki Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    The history of the Siedlce Section of the Polish Pediatric Society
    Stanisław Pawełczak

    Streszczenie
    Artykuł przedstawia działalność Oddziału Siedleckiego Polskiego Stowarzyszenia Pediatrycznego od 1994 r. Zaprezentowano zarządy kolejnych kadencji. Członkowie Towarzystwa realizowali cele statutowe, w tym: organizację szkoleń i konferencji, integrację środowisk lekarskich, a także instytucji zajmujących się dziećmi na terenie regionu. Członkowie PTP współpracowali w edukacji kadry medycznej.

    Rys historyczny Oddziału Śląskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    Historical view of the Silesian Section of the Polish Pediatric Society
    Anna Obuchowicz, Urszula Grzybowska-Chlebowczyk

    Streszczenie
    Oddział Śląski PTP rozpoczął działalność w 1950 r. z inicjatywy dr. Stanisława Roszaka. Aktualnie liczy ok. 300 członków. W ciągu 68 lat działalności członkami zarządu i przewodniczącymi byli wybitni lekarze i pracownicy Śląskiej Akademii Medycznej/Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. W artykule zamieszczono krótkie dane biograficzne przewodniczących Oddziału oraz nazwiska członków zarządu.

    Historia Oddziału Toruńskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    The history of the Toruń Section of the Polish Pediatric Society
    Janusz Czarnecki, Sabina Langer-Wojcik

    Streszczenie
    Oddział Toruński Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego powstał w 1990 r. Jego pierwszym przewodniczącym była dr Anna Golińska-Zbucka.
    Cele realizowano poprzez organizowanie 5-6-krotnie w ciągu roku zebrań naukowo-szkoleniowych. W skład zarządu Oddziału Toruńskiego PTP wchodzili pediatrzy: kardiolodzy, nefrolodzy, alergolodzy, endokrynolodzy, neurolodzy, chirurdzy dziecięcy i neonatolodzy.
    Lekarzy pediatrzy OT PTP i kardiolodzy dziecięcy oraz neonatolodzy wzięli udział w Narodowym Programie Profilaktyki i Chorob Układu Sercowo-Naczyniowego POLKARD w latach 2003-2008. Poprzez współpracę z Fundacją „O Uśmiech Dziecka” zdobyli fundusze na zakup aparatury medycznej.

    Historia Oddziału Warszawskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    The history of the Warsaw Section of the Polish Pediatric Society
    Teresa Jackowska, Małgorzata Wielopolska

    Streszczenie
    Przedstawiamy krotką historię Oddziału Warszawskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego (OWPTP). Za datę jego powołania można uznać 20.01.1910 r. OWPTP zajmuje się podnoszeniem i doskonaleniem wiedzy i umiejętności zawodowych pediatrów. Organizuje liczne konferencje i warsztaty. Klub 35, kartka z historii, spotkania z emerytowanymi pediatrami – to stałe punkty konferencji. W marcu 2018 r. OWPTP liczył 1213 członków (w tym 979 czynnych członków i 138 emerytowanych).

     

    Rys historyczny Oddziału Zielonogórskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    A historical overwiev of the Zielona Gora Section of the Polish Pediatric Society
    Kazimiera Kucharska-Barczyk, Grażyna Suszczewicz, Marcin Zaniew, Zenon Owoc

    Streszczenie
    Zielonogórski Oddział PTP działa na terenie województwa lubuskiego od 1959 r. W czerwcu 2019 r. będzie obchodził swoje 60-lecie. Założycielem towarzystwa był dr Zbysław Kopyść, twórca książki „Kompendium zespołów i rzadkich chorób dziecięcych”. Nasz Oddział liczy aktualnie 72 członków, którzy od wielu lat uczestniczą w szkoleniach, kursach i sympozjach naukowych w kraju oraz za granicą.

    Dowiedz się więcej
    Cena: 30,00 zł
  72. Gastroenterologia Praktyczna 3/2018

    Gastroenterologia Praktyczna 3/2018

    Aktualne metody oceny włóknienia w niealkoholowej chorobie stłuszczeniowej wątroby

    Current Modalities of Fibrosis Assessment in Non‑alcoholic Fatty Liver Disease
    Mark C.C. Cheah, Arthur J. McCullough, George Boon‑Bee Goh

    Streszczenie
    Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (ang. non‑alcoholic fatty liver disease – NAFLD) stanowi rosnący ogólnoświatowy problem zdrowotny. W podgrupie pacjentów z NAFLD z niealkoholowym stłuszczeniowym zapaleniem wątroby (ang. non‑alcoholic steatohepatits – NASH) obecność istotnego włóknienia wiąże się ze złym rokowaniem i zwiększoną śmiertelnością, z czego wynika rosnąca potrzeba dokładnej oceny i stopniowania włóknienia. Biopsja wątroby, będąca aktualnie złotym standardem diagnostycznym, ma ograniczenia związane z błędem pobrania próbki i jest badaniem inwazyjnym wiążącym się z tym ryzykiem wystąpienia powikłań. Doprowadziło to do rozwoju nieinwazyjnych metod oceny włóknienia, które mają szczególne znaczenie w chorobie wymagającej seryjnej oceny tego procesu. W pracy tej kompleksowo omówiono rożne narzędzia dostępne klinicyście do oceny włóknienia, w tym systemy punktacji stosowane w badaniu histopatologicznym wątroby, nieinwazyjne surowicze biomarkery, takie jak dobrze zwalidowany NAFLD fibrosis score i metody oparte na obrazowaniu, takie jak elastografia i rezonans magnetyczny.

    Komentarz
    Prof. dr hab. n. med. Marek Hartleb