Przegląd Pediatryczny

Czasopismo dla lekarzy pediatrów

Siatka Lista

Ustaw kierunek malejący

Strona:
  1. 1
  2. 2

  1. Prenumerata - Przegląd Pediatryczny

    Prenumerata - Przegląd Pediatryczny

    Prenumerata - Przegląd Pediatryczny Dowiedz się więcej
    Cena: 98,00 zł
  2. Przegląd Pediatryczny 1/2020

    Przegląd Pediatryczny 1/2020

    Grypa u dzieci. Profilaktyka grypy u dzieci w sezonie 2019/2020

    Influenza in children. Prevention of influenza in children during 2019/2020 season
    Edyta Zawłocka, Martyna Strzałka, Teresa Jackowska

    Streszczenie
    Grypa jest chorobą zakaźną wywoływaną przez wirusy z rodziny Orthomyxoviridae. Główne objawy grypy związane są przede wszystkim z układem oddechowym, chociaż u dzieci, zwłaszcza poniżej 2. roku życia, przebieg może być niespecyficzny i często prowadzi do licznych powikłań. Podejrzenie grypy wysuwane jest na podstawie obrazu klinicznego, natomiast w diagnostyce laboratoryjnej obecnie najczęściej używane są szybkie testy diagnostyczne (RIDT) oraz badanie molekularne wykorzystujące reakcję łańcuchową polimerazy z odwrotną transkrypcją (qRT-PCR).
    W leczeniu i chemioprofilaktyce stosuje się oseltamiwir, którego dawkowanie zależy od wieku i masy ciała pacjenta. Najważniejszą rolę w profilaktyce czynnej pełnią coroczne szczepienia ochronne przeciwko grypie, zalecane u dzieci powyżej 6. miesiąca życia.
    W artykule zawarto aktualne informacje dotyczące epidemiologii, przebiegu, powikłań, a także leczenia i profilaktyki grypy w sezonie 2019/2020.
    Słowa kluczowe: grypa u dzieci, szczepienia, oseltamiwir

     

    Zalecenia postępowania diagnostycznego i terapeutycznego w stwardnieniu guzowatym

    Current diagnostic and therapeutic recommendations in tuberous sclerosis complex
    Sergiusz Jóźwiak, Katarzyna Kotulska-Jóźwiak, Marek Mandera, Wojciech Młynarski

    Streszczenie
    Stwardnienie guzowate (SG) jest genetycznie uwarunkowaną chorobą, polegającą na powstawaniu zmian typu hamartoma w rożnych narządach, przede wszystkim na skórze, w mózgu, sercu, płucach, nerkach i wątrobie. Pierwsze objawy choroby, pod postacią guzów serca oraz guzków w mózgu, rozwijają się już w okresie życia płodowego, a kolejne pojawiają się stopniowo w następnych latach. Poza rozwojem zmian guzowatych w przebiegu choroby może także dochodzić do padaczki i zaburzeń neuropsychiatrycznych, w tym upośledzenia umysłowego i zaburzeń z kręgu autyzmu.
    Przyczyną choroby jest mutacja w jednym z dwóch genów supresorowych nowotworów TSC1 lub TSC2, co powoduje niedostateczne hamowanie szlaku mTOR. W konsekwencji dochodzi do zaburzeń proliferacji, wzrostu, różnicowania i dojrzewania komórek.
    Artykuł omawia zasady postępowania diagnostycznego w SG, zarówno na etapie rozpoznawania choroby, jak i wykrywania rozwoju poszczególnych zmian narządowych. Przedstawione zostały także wytyczne dotyczące leczenia SG, z uwzględnieniem uwarunkowań polskich wynikających z zasad refundacji leków. Zaprezentowano możliwości leczenia zmian narządowych oraz padaczki, a także zapobiegania lekooporności padaczki i jej następstwom.
    Słowa kluczowe: stwardnienie guzowate, zmiany narządowe, padaczka, inhibitory mTOR

     

    Zakażenia syncytialnym wirusem oddechowym jako istotny czynnik epidemiologiczny w zakażeniach układu oddechowego u dzieci – diagnostyka, leczenie i profilaktyka

    Respiratory syncytial virus – epidemiologically important pathogen causing respiratory infection in children: diagnostics, treatment, prophylaxis
    Monika Walczak

    Streszczenie
    Zakażenia syncytialnym wirusem oddechowym (respiratory syncytial virus – RSV) stanowią poważny problem epidemiologiczny na świecie, atakując duży odsetek dzieci (95%). Szacuje się, że prawie wszystkie dzieci do 2. r.ż. zetknęły się z tym patogenem. Wirus RSV może wnikać do organizmu gospodarza poprzez nabłonek górnych dróg oddechowych i być przyczyną rozwijającego się stanu zapalnego, który w połączeniu z rozwijającą się odpowiedzią immunologiczną organizmu odgrywa główną rolę w patogenezie zakażenia. Do głównych objawów klinicznych należy nieżyt górnych dróg oddechowych, zapalenie oskrzelików mogące rozwijać się w zapalenie płuc. Zmianom zapalnym towarzyszy duża ilość śluzu w drogach oddechowych, co utrudnia oddychanie i powoduje spadek ciśnienia parcjalnego tlenu we krwi. Głównym objawom klinicznym może towarzyszyć gorączka i postępujące odwodnienie. Leczenie zakłada głównie kompensację tlenową organizmu i ogranicza się do leczenia objawowego poprzez odsysanie nadmiaru śluzu z dróg oddechowych oraz nieinwazyjne metody wspomagania oddychania. Diagnostyka zakażeń RSV odbywa się głównie za pomocą testów laboratoryjnych POC (point-of-care). Zakażenie RSV kończy się hospitalizacją u 3-10% pacjentów. Prawidłowa diagnostyka i podjęcie odpowiedniego leczenia są podstawą dobrego rokowania.
    Słowa kluczowe: RSV, choroby układu oddechowego, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

     

    Grzybicze zapalenia płuc u dzieci z chorobami nowotworowymi lub po transplantacji komórek krwiotwórczych

    Fungal pneumonia in children with malignancy or after hematopoietic stem cell transplantation
    Hanna Żołnowska, Przemysław Gałązka, Jan Styczyński

    Streszczenie
    Zapalenia płuc są jednym z najczęstszych powikłań u pacjentów z chorobami nowotworowymi lub po przeszczepianiu komórek krwiotwórczych (hematopoietic stem cell transplantation – HSCT). Powikłania płucne występują u ok. 30% pacjentów po HSCT i u 10-30% pacjentów z chorobami nowotworowymi niepoddawanych transplantacji. Celem tej pracy jest przedstawienie zagadnienia grzybiczych zapaleń płuc u pacjentów po HSCT ze szczególnym uwzględnieniem inwazyjnej aspergillozy płucnej (IAP) jako najczęstszej etiologicznie postaci. W pracy przedstawiono praktyczne kliniczne podejście diagnostyczno-terapeutyczne w grzybiczych zapaleniach płuc po HSCT: przeanalizowano aspekty inwazyjnej choroby grzybiczej (invasive fungal disease – IFD) w odniesieniu do zapaleń płuc, z uwzględnieniem etiologii, epidemiologii, czynników ryzyka rozwoju i śmiertelności, obowiązujących definicji zakażeń i poziomów rozpoznania, diagnostykę inwazyjną i nieinwazyjną, w tym laboratoryjną i radiologiczną oraz możliwości terapeutyczne. Dodatkowo, omówiono istotę i zasady skali EQUAL Aspergilloza 2018, która jest metodą wartościującą i grupującą czynniki dla optymalnego postępowania w inwazyjnej aspergillozie płucnej w zakresie diagnostyki, leczenia i dalszego postępowania monitorującego. Skala odzwierciedla najsilniejsze rekomendacje z aktualnych różnych zaleceń międzynarodowych. Skala EQUAL jest szybką metodą referencyjną do aktualnych zaleceń i wspomaga zasady postępowania zarządzania przeciwgrzybiczego.
    Słowa kluczowe: inwazyjna choroba grzybicza, inwazyjne zakażenie grzybicze, zapalenie płuc, aspergilloza płucna, amfoterycyna, skala EQUAL Aspergilloza

     

    Grzybice narządowe jako zagrażające życiu powikłanie u dzieci w trakcie leczenia ostrych białaczek

    Invasive fungal infections in pediatric patients with acute leukemia
    Barbara Trepka-Sirek, Izabela Kolasa, Dominika Rybińska, Tomasz Szczepański, Aneta Pobudejska-Pieniążek

    Streszczenie
    Wstęp. Postęp w terapii onkologicznej zwiększył liczbę wyleczonych dzieci. Z drugiej strony, wprowadzeniu bardziej intensywnego leczenia towarzyszy wyższy wskaźnik inwazyjnego zakażenia grzybiczego (IFD). Rozpoznanie IFD jest trudne i istnieje ograniczona liczba badań u dzieci.
    Cel pracy. Ocena czynników ryzyka i rokowania u dzieci z możliwym zakażeniem grzybiczym w przebiegu ostrej białaczki.
    Materiały i metody. Analiza retrospektywna historii chorób 8 pacjentów leczonych w latach 2015-2017 w Klinice Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej SUM w Zabrzu z powodu ostrej białaczki.
    Wyniki. Ostateczna analiza objęła 14 incydentów IFD u dzieci: z ostrą białaczką limfoblastyczną (ALL) (35,7%) i ostrą białaczką mieloblastyczną (AML) (64,3%). U 3 pacjentów przeprowadzono przeszczep komórek macierzystych (HSCT). Średni wiek wystąpienia białaczki wynosił 8 lat. Tylko u 1 chłopca grzybicę potwierdzono histopatologicznie przez biopsję płuc. Inne przypadki obejmowały możliwe IFD. Liczba neutrofili wynosiła ≤ 0,1 x 103/μl w 12 (85,7%) epizodach. Zgodnie z fazą leczenia chemioterapeutycznego: 85,7% IFD wystąpiło podczas chemioterapii pierwszej linii, a 14,3% po nawrotach choroby podstawowej. U 100% pacjentów podczas chemioterapii wdrożono profilaktykę z zastosowaniem posakonazolu. Średni czas leczenia IFD amfoterycyną B wynosił 16 dni. Wystąpił 1 przypadek śmierci dziecka z postępem AML.
    Wnioski. Istnieją czynniki ryzyka IFD u dzieci poddanych leczeniu onkologicznemu. IFD jest poważnym, zagrażającym życiu powikłaniem u pacjentów pediatrycznych z ostrą białaczką.
    Słowa kluczowe: inwazyjne zakażenie grzybicze, białaczka, neutropenia

     

    Zapalenie naczyń związane z IgA (zespół Schönleina-Henocha) u 50 dzieci – charakterystyka przebiegu klinicznego i reakcji na leczenie

    IgA-associated vasculitis (Henoch-Schönlein purpura) in 50 children – clinical characteristics and response to treatment
    Beata Witczak, Elżbieta Smolewska

    Streszczenie
    Wstęp. Zapalenie naczyń związane z IgA (Henoch-Schönlein purpura – HSP) należy do układowych zapaleń naczyń, występujących głownie u dzieci, częściej u chłopców. Najczęstszą manifestacją są zmiany skórne o charakterze plamicy lub wybroczyn. Poważnym powikłaniem choroby może być zajęcie nerek.
    Cel pracy. Analiza przebiegu klinicznego oraz wyników leczenia pacjentów z rozpoznaniem zapalenia naczyń związanego z IgA.
    Materiał i metody. Badaniem objęto 50 dzieci hospitalizowanych w Klinice Kardiologii i Reumatologii Dziecięcej CSK UM w Łodzi w latach 2011-2018. W analizie uwzględniono dane demograficzne, charakterystykę objawów klinicznych oraz reakcję na leczenie.
    Wyniki. Wszyscy pacjenci spełniali kryteria konieczne do ustalenia rozpoznania. Manifestację skórną choroby obserwowano u 50 (100%) pacjentów, objawy ze strony stawów obwodowych u 35 (70%) pacjentów, objawy ze strony jamy brzusznej u 16 (32%) pacjentów, białkomocz występował u 8 (16%) pacjentów, podwyższone wskaźniki stanu zapalnego u 24 (48%) pacjentów, tło infekcyjne obserwowano u 28 (56%) pacjentów, natomiast nawrotowość u 15 (30%) pacjentów.
    Wnioski. Niezbędne jest podkreślenie znaczenia wczesnego ustalenia rozpoznania, wdrożenia odpowiedniego leczenia oraz konieczność długoterminowej obserwacji pacjentów po przebytej chorobie.
    Słowa kluczowe: zapalenie naczyń, IgA, plamica, dzieci

     

    Ocena jakości życia związanej ze stanem zdrowia dzieci i młodzieży z rozpoznaną wrodzoną łamliwością kości

    Assessment of health-related quality of life of children and adolescents diagnosed with osteogenesis imperfecta
    Paulina Albińska, Danuta Chlebna-Sokół, Elżbieta Jakubowska-Pietkiewicz

    Streszczenie
    Wprowadzenie. Wrodzona łamliwość kości (osteogenesis imperfecta – OI) jest rzadką, uwarunkowaną genetycznie chorobą tkanki łącznej. W populacji europejskiej w dominującej liczbie przypadków jej występowanie powiązane jest z mutacją w obrębie genów odpowiedzialnych za produkcję kolagenu typu I (COL1A1 lub COL1A2) lub powodujących zakłócenia jego potranslacyjnej obróbki. Następstwem defektu są ilościowe i jakościowe nieprawidłowości tworzenia białka kolagenowego budującego m.in. kości, chrząstki, naczynia krwionośne i skórę. Chorzy doświadczają bólu kostno-mięśniowego, uszkodzeń w wielu narządach oraz nawracających złamań kości długich i kręgów w wyniku niewielkich urazów związanych z wykonywaniem codziennych czynności.
    Cel pracy. Ocena poczucia jakości życia uwarunkowanej stanem zdrowia dzieci i młodzieży z rozpoznaniem wrodzonej łamliwości kości.
    Materiał i metody. Oceniono odpowiedzi 51 pacjentów z wrodzoną łamliwością kości (OI) oraz 51 pacjentów z nieprawidłowościami gospodarki wapniowo-fosforanowej (NG Ca-P). Dane demograficzne oraz informacje o statusie socjoekonomicznym badanych analizowano z wykorzystaniem autorskiej ankiety. Pomiar jakości życia oparto na Kwestionariuszu KIDSCREEN-52, za wynik ogólny przyjmując jego wersję skróconą (KIDSCREEN-10).
    Wyniki. Całościowa ocena jakości życia dzieci i młodzieży obydwu grup nie rożni się istotnie statystycznie. Odrębności między grupami odnoszą się do poszczególnych wymiarów funkcjonalnych. Pacjenci pediatryczni z OI niżej oceniają swoje funkcjonowanie fizyczne oraz zasoby finansowe.
    Wnioski. W celu poprawy jakości życia dzieci i młodzieży z wrodzoną łamliwością kości wskazane jest poszukiwanie farmakoterapii ukierunkowanej na likwidację genetycznego podłoża zaburzenia. Do czasu wynalezienia przyczynowego sposobu terapii kluczową rolę dla polepszenia funkcjonalnego stanu chorych może mieć fizjoterapia oraz promowanie dostosowanej aktywności fizycznej. Polepszenie jakości życia dzieci i młodzieży wiązać się może także z działaniami na rzecz poprawy statusu materialnego rodzin oraz przyzwalaniu na samodzielność dzieci w zakresie gospodarowania zasobami finansowymi.
    Słowa kluczowe: wrodzona łamliwość kości, pomiar jakości życia, jakość życia związana ze stanem zdrowia, dzieci i młodzież, KIDSCREEN-52

     

    Gruźlica płuc z towarzyszącymi zaburzeniami psychotycznymi u 17-letniej pacjentki – trudności diagnostyczno-lecznicze

    17-year-old patient with pulmonary tuberculosis and psychotic disorders – complications in diagnostic and treatment
    Małgorzata Rybnik, Anna Seliga-Ziarkowska, Joanna Kaczmarek-Woźniak, Anna Pankowska

    Streszczenie
    Gruźlica jest chorobą zakaźną wywołaną przez kwasooporne prątki z grupy Mycobacterium tuberculosis complex. W ostatnich latach częstość jej występowania zarówno na świecie, jak i w Polsce systematycznie maleje. Przypadki gruźlicy w populacji pediatrycznej (0-19. r.ż.) stanowią łącznie ok. 2% ogółu nowych zachorowań [1]. Mimo dość optymistycznie brzmiących statystyk wysoka zakaźność choroby, jej potencjalnie ciężki przebieg, szczególnie w najmłodszej grupie wiekowej pacjentów, oraz bezwzględna konieczność izolacji i hospitalizacji sprawiają, że należy dążyć do jak najwcześniejszego jej wykrywania i leczenia. Opisany przypadek 17-letniej pacjentki chorej na gruźlicę płuc ma na celu przedstawienie, jakie trudności można napotkać na etapie diagnostyki i leczenia oraz jak ważna jest współpraca wieloośrodkowa i odpowiednia motywacja ze strony pacjenta do podjęcia oraz podtrzymania leczenia.
    Słowa kluczowe: gruźlica płuc, Mycobacterium tuberculosis, zaburzenia psychotyczne


    Dowiedz się więcej
    Cena: 30,00 zł
  3. Przegląd Pediatryczny 4/2019

    Przegląd Pediatryczny 4/2019

    Uporczywa terapia u dzieci – ale co to jest?

    Overzealous therapy in children – what is this?
    Dariusz Kuć

    Streszczenie
    Postępy medycyny i oczekiwania skutecznego leczenia sprawiły, że problem uporczywej terapii staje się coraz bardziej skomplikowany. W przypadku dziecka, które nie może decydować o ograniczeniu terapii, nie można oprzeć się na jednej z podstawowych zasad współczesnej etyki medycznej, tj. szacunku dla autonomii pacjenta. Jego wolę reprezentuje ktoś inny, kto zwykle działa w imię jego obiektywnego dobra i słusznych interesów, ale niekoniecznie tak musi być. Wobec pacjentów onkologicznych, u których zakończono leczenie przyczynowe nowotworu z powodu jego nieskuteczności, zasadniczo można uważać, że od tego momentu zaczyna się faza, w której terapia powinna zostać ograniczona i polegać na opiece paliatywnej. Problem bardziej komplikuje się w przypadku pacjentów z wadami letalnymi, chorobami prowadzącymi do przedwczesnej śmierci lub ograniczającymi życie. Z takimi pacjentami mamy przede wszystkim do czynienia w hospicjach dziecięcych. Zgodnie z polską definicją o uporczywej terapii można mówić, rozważając sytuację osób nieuleczalnie chorych, u których procedury medyczne przedłużają umieranie, a więc będących w fazie agonalnej lub co najmniej terminalnej. Nie dotyczy więc ona pacjentów będących w stanie terminalnym, który może trwać dużo dłużej – kilka, a nawet kilkanaście lat. Aby definicja była uniwersalna, należy rozszerzyć pojęcie uporczywej terapii, biorąc pod uwagę trzy czynniki: koszt i efekt leczenia oraz szanse na utrzymanie życia.

     

    Dlaczego pediatryczna opieka paliatywna powinna być częścią onkologii dziecięcej i co jest podstawową trudnością w jej wczesnej integracji?

    Why pediatric palliative care should be a part of oncology? What is the main difficulty in implementation?
    Katarzyna Muszyńska-Rosłan

    Streszczenie
    W pracy przedstawiono definicję i założenia wczesnego włączenia elementów specjalistycznej pediatrycznej opieki paliatywnej do leczenia przeciwnowotworowego u dzieci. W sytuacjach gdy leczenie radykalne nie jest w pełni skuteczne i nie prowadzi do pełnego wyleczenia, wprowadza się model terapii choroby przewlekłej. Mimo wyników badań dzieci, młodzieży, rodzin wskazujących na zasadność integracji od początku leczenia zaawansowanej choroby nowotworowej utrzymują się liczne bariery w skutecznej terapii objawów fizycznych i psychologicznych. Skuteczna komunikacja jest jednym z niezbędnych warunków ciągłości opieki nad dziećmi, rodzinami, zespołami medycznymi zaangażowanymi w leczenie.
    Słowa kluczowe:
    pediatryczna opieka paliatywna, onkologia dziecięca, choroba zagrażająca życiu, komunikacja kliniczna

     

    Jak bardzo chore muszą być dzieci kierowane do domowej opieki hospicyjnej?

    How severely ill must be a child referred to home hospice care?
    Krzysztof Szmyd, Olgierd Pankiewicz

    Streszczenie
    Skierowanie dziecka do domowej opieki paliatywnej jest zawsze decyzją trudną, budzącą często wiele wątpliwości zarówno po stronie personelu medycznego, jak i opiekunów dziecka. Jest to jednak forma pomocy medycznej, z której wiele dzieci oraz ich rodzin może odnieść korzyści. W hospicjach domowych prowadzi się opiekę nad małymi pacjentami od pierwszych miesięcy życia. Dla wielu lekarzy jest to wciąż nowa sytuacja. W pracy przedstawiono szczegółową analizę obowiązującego w Polsce rozporządzenia regulującego tę formę usług medycznych. Wskazano punkty mogące być rożnie interpretowane oraz obszary wymagające dalszych prac z ośrodkami stanowiącymi prawo w zakresie opieki zdrowotnej.
    Słowa kluczowe:
    opieka paliatywna, dzieci, zasady kierowania do opieki

     

    Odrębności i bariery w leczeniu bólu przewlekłego u dzieci z chorobami wymagającymi zintegrowanej opieki paliatywnej (a nie tylko hospicyjnej). Część 1: Czy skuteczne leczenie bólu i opanowanie cierpienia u dzieci wymaga przeorganizowania systemu opieki zdrowotnej w Polsce?

    Barriers and distinctiveness in pain-relief therapies in children suffered from a chronic pain require integrated palliative, but not only hospice care. Part 1: Does effective pain treatment in children impose reorganization of current healthcare system in Poland?
    Marek Karwacki

    Streszczenie
    W pracy przedstawiono odrębności leczenia przeciwbólowego u dzieci oraz bariery w skutecznej terapii bólu, zwłaszcza przewlekłego, w populacji wieku rozwojowego. Ograniczenia te wynikają nie tylko z wyrywkowej i niepełnej wiedzy lekarzy o sposobach radzenia sobie z cierpieniem dziecka, szczególnie przewlekle i nieuleczalnie chorego, lecz także, a może przede wszystkim, z braków systemowych rozwiązań organizacyjnych (np. brak poradni opieki paliatywnej dla dzieci) oraz edukacyjnych (skąpe ramy czasowe szkolenia w tym zakresie zarówno w edukacji przed, jak i podyplomowej), co zostało wykazane w raporcie NIK z 2017 r. Tymczasem obowiązki moralne oraz wymogi etyczne, a od 2017 r. także prawne, jednoznacznie określają powinności lekarza w zakresie łagodzenia cierpienia i skutecznego leczenia przeciwbólowego.
    Słowa kluczowe: ból przewlekły, leczenie, konwencje, ograniczenia

     

    Odrębności i bariery w leczeniu bólu przewlekłego u dzieci z chorobami wymagającymi zintegrowanej opieki paliatywnej (a nie tylko hospicyjnej). Część 2: O czym pamiętać, lecząc ból całościowy u dzieci?

    Barriers and distinctiveness in pain-relief therapies in children suffered from a chronic pain require integrated palliative, but not only hospice care. Part 2: What to be remembered to successfully treat total pain in children?
    Marek Karwacki

    Streszczenie
    W pracy przedstawiono odrębności leczenia przeciwbólowego u dzieci oraz bariery w skutecznej terapii bólu, zwłaszcza przewlekłego, w populacji wieku rozwojowego. Ograniczenia te wynikają nie tylko z wyrywkowej i niepełnej wiedzy lekarzy o sposobach radzenia sobie z cierpieniem dziecka, szczególnie przewlekle i nieuleczalnie chorego, lecz także, a może przede wszystkim, z braków systemowych rozwiązań organizacyjnych (np. brak poradni opieki paliatywnej dla dzieci) oraz edukacyjnych (skąpe ramy czasowe szkolenia w tym zakresie zarówno w edukacji przed, jak i podyplomowej), co zostało wykazane w raporcie NIK z 2017 r. Tymczasem obowiązki moralne oraz wymogi etyczne, a od 2017 r. także prawne, jednoznacznie określają powinności lekarza w zakresie łagodzenia cierpienia i skutecznego leczenia przeciwbólowego. W części drugiej artykułu omówiono uwarunkowania leczenia bólu u dzieci wymagające odrębnego podejścia i systemu opieki niż opieka paliatywna świadczona osobom dorosłym.
    Słowa kluczowe:
    ból przewlekły, leczenie, konwencje, ograniczenia

     

    Dziecko w pediatrycznej opiece paliatywnej – współpraca w zespole interdyscyplinarnym

    Konferencja naukowa z okazji jubileuszu 10-lecia Białostockiego Hospicjum dla Dzieci

     

    Dowiedz się więcej
    Cena: 30,00 zł
  4. Przegląd Pediatryczny 3/2019

    Przegląd Pediatryczny 3/2019

    Standardy diagnostyki w onkologii i hematologii dziecięcej Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej

    Polish Society of Pediatric Oncology and Hematology standards of diagnostics in oncology and hematology
    Jan Styczyński, Tomasz Szczepański, Wojciech Młynarski

     

    Standardy postępowania diagnostycznego w ostrej białaczce limfoblastycznej u dzieci. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej

    Diagnostic guidelines for acute lymphoblastic leukemia in children. Polish Society of Pediatric Oncology and Hematology recommendations
    Katarzyna Derwich, Monika Lejman, Joanna Taha, Agata Pastorczak, Wojciech Młynarski, Jan Styczyński, Tomasz Szczepański

    Streszczenie
    Ostra białaczka limfoblastyczna jest najczęstszym nowotworem wieku dziecięcego. Przedstawione w niniejszej publikacji standardy postępowania diagnostycznego w tej chorobie stanowią aktualne rekomendacje Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej oraz Polskiej Pediatrycznej Grupy ds. Leczenia Białaczek i Chłoniaków.
    Słowa kluczowe:
    diagnostyka, standardy, ostra białaczka limfoblastyczna, dzieci

     

    Standardy postępowania diagnostycznego w nawrocie ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) u dzieci

    Standards of diagnostics in relapse of acute lymphoblastic leukemia (ALL) in children
    Ewa Gorczyńska, Monika Mielcarek-Siedziuk

    Streszczenie
    W pracy przedstawiono standardy postępowania diagnostycznego przyjęte przez Polskie Towarzystwo Hematologii i Onkologii Dziecięcej, przygotowane przez Międzynarodową Grupę Roboczą ds. Lekoopornej Białaczki u Dzieci na podstawie protokołu leczenia pierwszego nawrotu ALL u dzieci: IntReALL HR 2010 oraz IntReALL SR 2010. Omówiono następujące etapy postepowania diagnostycznego: badanie cytomorfologiczne, immunofenotypowanie, definiowanie i monitorowanie minimalnej choroby resztkowej, strukturalne i numeryczne zmiany chromosomów, geny fuzyjne, status ploidii, kariotyp i definiowanie grupy ryzyka.
    Słowa kluczowe:
    ostra białaczka limfoblastyczna, wznowa, dzieci, diagnostyka, badania molekularne

     

    Standardy postępowania diagnostycznego w ostrych białaczkach szpikowych i przewlekłej białaczce szpikowej u dzieci

    Standards of diagnostic management in acute myeloid leukemia and chronic myeloid leukemia in children
    Walentyna Balwierz, Małgorzata Czogała, Katarzyna Pawińska-Wąsikowska, Teofila Książek, Karolina Bukowska-Strakova, Wojciech Czogała, Tomasz Szczepański, Krzysztof Kałwak, Jan Styczyński

    Streszczenie
    Ostre białaczki szpikowe (acute myeloid leukemia – AML) są heterogenną grupą nowotworów układu krwiotwórczego. U dzieci stanowią 10-20% ostrych białaczek. W ostatnich kilkudziesięciu latach osiągnięto znaczny postęp w leczeniu AML. Odsetek ponad 5-letnich przeżyć u dzieci z AML w Polsce wzrósł z poniżej 10% przed 1983 r. do 65% w 2015 r. Prawidłowe rozpoznanie choroby z dokładną oceną immunologiczną i genetyczną są niezbędne do zastosowania właściwego leczenia. Celem niniejszego opracowania jest wyznaczenie standardów dotyczących postępowania diagnostycznego w ostrych białaczkach szpikowych u dzieci w Polsce. Rekomendacje przygotowano na podstawie przeglądu aktualnego piśmiennictwa, aktualnej klasyfikacji WHO oraz protokołów terapeutycznych i wytycznych grupy AML-BFM. Przedstawiono również standardy diagnostyczne zalecane w przewlekłej białaczce szpikowej.
    Słowa kluczowe:
    ostra białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa, dzieci, diagnostyka

     

    Standardy postępowania diagnostycznego w pierwotnie opornej ostrej białaczce szpikowej i wznowie ostrej białaczki szpikowej u dzieci i młodzieży

    Diagnostic standards for refractory or relapsed acute myeloblastic leukemia in children and adolescents
    Jacek Wachowiak

    Streszczenie
    Pomimo postępów terapii ostrej białaczki mieloblastycznej (AML) u dzieci i młodzieży nadal aż u ok. 30-40% chorych pediatrycznych z AML występuje niepowodzenie leczenia, w tym pierwotna oporność na nie u ok. 5-10% i wznowa u ok. 30-35% chorych. Wyniki terapii ww. niepowodzeń są złe i dlatego u każdego pacjenta z pierwotnie oporną AML lub wznową AML (ref/rel-AML), u którego w wyniku leczenia reindukującego uzyskano całkowitą remisję białaczki, należy przeprowadzić allogeniczną transplantację komórek krwiotwórczych (allo-HSCT). Opracowując standardy diagnostyczne u dzieci i młodzieży z ref/rel-AML, uwzględniono rekomendacje międzynarodowego panelu ekspertów przygotowane w imieniu The AML Committee of the International BFM Study Group oraz wytyczne diagnostyczne zawarte w aktualnie obowiązujących lub wdrażanych obecnie międzynarodowych programach leczenia AML u dzieci i młodzieży, w tym w programach dotyczących terapii ref/rel-AML. Opracowano odrębne standardy postępowania diagnostycznego specyficzne dla kolejnych faz diagnostyki i leczenia ref/rel-AML, w tym te obowiązujące przed rozpoczęciem terapii, podczas pierwszego cyklu leczenia reindukującego, przed rozpoczęciem i w czasie jego drugiego cyklu, po zakończeniu leczenia reindukującego oraz po zakończeniu całej zaplanowanej terapii. Określone przez standardy badania obejmują morfologię i rozmaz krwi obwodowej, biopsję aspiracyjną szpiku z jego oceną cytomorfologiczną, cytofluorymetryczną, cytogenetyczną i molekularną w referencyjnym laboratorium diagnostycznym, punkcję lędźwiową z pobraniem i oceną płynu mózgowo-rdzeniowego, biopsję zmiany pozaszpikowej, a w przypadku stwierdzenia szpiku ubogokomórkowego także trepanobiopsję szpiku z histo- i immunohistochemiczną oceną bioptatu w referencyjnej pracowni histopatologii. Wskazane zostały również badania obrazowe, biochemiczne, koagulologiczne, kardiologiczne i wirusologiczne, które należy wykonywać na kolejnych etapach leczenia. Do standardu diagnostycznego zaliczają się również badania HLA, które należy przeprowadzić wkrótce po rozpoznaniu ref/rel-AML u każdego chorego oraz u jego rodziców i rodzeństwa w celu doboru rodzinnego lub niespokrewnionego dawcy allogenicznych komórek krwiotwórczych.
    Słowa kluczowe:
    ostra białaczka szpikowa, pierwotna oporność, wznowa, dzieci, młodzież

     

    Standardy postępowania diagnostycznego w rozpoznaniu mięsaka granulocytarnego u dzieci

    Standards of diagnostic management in granulocytic sarcoma in children
    Magdalena Samborska, Katarzyna Derwich

    Streszczenie
    W pracy przedstawiono standardy postępowania diagnostycznego w rozpoznaniu mięsaka granulocytarnego u dzieci przyjęte przez Polskie Towarzystwo Hematologii i Onkologii Dziecięcej, przygotowane na podstawie danych z piśmiennictwa naukowego z ostatnich dziesięciu lat. Mięsak granulocytarny (MS) jest to guz pozaszpikowy powstały w wyniku proliferacji komórek linii mieloidalnej, występujący u pacjentów z ostrą białaczką szpikową (AML), zespołem mielodysplastycznym (MDS) lub przewlekłą białaczką szpikową (CML). Za złoty standard diagnostyczny, służący do rozpoznania MS, uznawana jest biopsja guza i badanie immunohistochemiczne. W pracy omówiono następujące etapy postepowania diagnostycznego: badanie cytomorfologiczne, immunofenotypowanie, aberracje chromosomów i zaburzenia molekularne oraz diagnostykę różnicową.
    Słowa kluczowe:
    mięsak granulocytarny, ostra białaczka mieloblastyczna, dzieci, diagnostyka, badania molekularne

     

    Standardy postępowania diagnostycznego w ostrej białaczce o mieszanym immunofenotypie

    Diagnostic standards in mixed phenotype acute leukemia
    Olga Zając-Spychała, Jacek Wachowiak

    Streszczenie
    W ostatnim czasie dokonał się istotny postęp w zakresie wiedzy dotyczącej molekularnej patogenezy ostrych białaczek, w tym ostrej białaczki o mieszanym immunofenotypie (MPAL), jak również w identyfikacji nowych markerów diagnostycznych i czynników rokowniczych. Wiedza ta pozwoliła dokładniej zdefiniować ten typ białaczki, określić kryteria diagnostyczne oraz podtypy MPAL. W artykule przedstawiono aktualny stan wiedzy na temat postępowania diagnostycznego, klasyfikacji, stratyfikacji prognostycznej i rokowania w MPAL.
    Słowa kluczowe:
    ostre białaczki, mieszany fenotyp, dzieci, diagnostyka

     

    Standardy postępowania diagnostycznego w klasycznych nowotworach mieloproliferacyjnych Filadelfia-ujemnych u dzieci i młodzieży

    Diagnostic standards for classical Philadelphia-negative myeloproliferative neoplasms in children and adolescents
    Jacek Wachowiak

    Streszczenie
    Klasyczne nowotwory mieloproliferacyjne Filadelfia-ujemne (Ph-uj MPN), do których zaliczana jest czerwienica prawdziwa (PV), nadpłytkowość samoistna (ET) oraz pierwotna mielofibroza (PMF), to rzadko występujące w populacji pediatrycznej choroby rozrostowe układu krwiotwórczego spowodowane zaburzeniami przekazywania sygnałów komórkowych w następstwie mutacji genu JAK2 V617F, MPL i/lub CALR. Opracowując zalecenia dotyczące postępowania diagnostycznego u dzieci i młodzieży z podejrzeniem Ph-uj MPN, uwzględniono przede wszystkim kryteria diagnostyczne określone w zaktualizowanej klasyfikacji nowotworów mieloidalnych opublikowanej przez WHO w 2016 r. Ponadto w przypadku podejrzenia zwłóknienia szpiku, zarówno pierwotnego, jak i wtórnego, rozwijającego się w przebiegu czerwienicy prawdziwej lub nadpłytkowości samoistnej, uwzględniono rekomendacje zaproponowane w odniesieniu do dzieci i młodzieży przez I. Hofmann w 2015 r. W artykule zaprezentowano również badania, które należy wykonywać, monitorując status choroby u pacjenta z Ph-uj MPN. Rekomendowane badania obejmują morfologię i rozmaz krwi obwodowej, surowicze stężenie erytropoetyny (wyłącznie u pacjentów z PV), biopsję aspiracyjną szpiku z jego oceną cytomorfologiczną, cytofluorymetryczną, cytogenetyczną i molekularną, trepanobiopsję szpiku z histo- i immunohistochemiczną oceną trepanobioptatu w kierunku cech włóknienia szpiku, a w przypadku stwierdzenia włóknienia także badania HLA chorego oraz jego rodziców i rodzeństwa w celu doboru dawcy allogenicznych komórek krwiotwórczych. Dodatkowo w odniesieniu do pacjentów z PV i ET, w związku z ryzykiem wystąpienia u nich powikłań zakrzepowo-zatorowych, podane zostały zalecenia dotyczące monitorowania układu hemostazy oraz badań obrazowych, które należy wykonać u ww. pacjentów w przypadku podejrzenia zakrzepicy.
    Słowa kluczowe:
    nowotwory mieloproliferacyjne Filadelfia-ujemne, standardy diagnostyczne, dzieci, młodzież

     

    Standardy postępowania diagnostycznego w zakresie dziecięcych zespołów mielodysplastycznych (MDS) i młodzieńczej białaczki mielomonocytowej (JMML)

    Diagnostic standards in pediatric myelodysplastic syndromes (MDS) and juvenile myelomonocytic leukemia (JMML)
    Marek Ussowicz

    Streszczenie
    Zespoły mielodysplastyczne (MDS) u dzieci są nabytymi chorobami przebiegającymi z objawami niedomogi szpiku kostnego, zagrażające powikłaniami wynikającymi z cytopenii lub transformacją w ostrą białaczkę szpikową. Ustalenie rozpoznania MDS wymaga stwierdzenia 2 kryteriów spośród: 1) pierwotnej jedno- lub wieloliniowej cytopenii nieznanego pochodzenia, 2) obecności dysplazji w komórkach szpiku w co najmniej dwóch liniach komórkowych lub w ponad 10% komórek jednej linii, 3) podwyższonego odsetka mieloblastów >5% i <20% w szpiku kostnym lub >1% we krwi obwodowej w dwóch badaniach, 4) obecności nabytych, klonalnych aberracji chromosomalnych, z wyjątkiem translokacji specyficznych dla ostrej białaczki. Młodzieńcza białaczka mielomonocytowa (JMML) jest Ph-ujemną (bez translokacji BCR-ABL) klonalną chorobą mieloproliferacyjną układu monocytarnego, w której odsetek blastów i promonocytów w szpiku kostnym nie przekracza 20%. JMML powstaje na podłożu neurofibromatozy NF1, somatycznych mutacji aktywujących szlak RAS dotyczących genów KRAS, NRAS, PTPN11 lub utraty funkcji genu CBL. Diagnostyka MDS i JMML opiera się na badaniach morfologicznych krwi, szpiku kostnego, ocenie kariotypu szpikowego i badaniach onkogenetycznych. W postępowaniu diagnostycznym konieczne są badania wykluczające w MDS wrodzone zespoły niedomogi szpiku kostnego (np. anemia Fanconiego, dyskeratoza), a w JMML zespoły rasopatii (np. zespół Noonan).
    Słowa kluczowe:
    zespół mielodysplastyczny, młodzieńcza białaczka mielomonocytowa, diagnostyka

     

    Standardy postępowania w nieziarniczych chłoniakach złośliwych (NHL)

    Standards of management in non-Hodgkin lymphomas (NHL)
    Grażyna Wróbel, Bernarda Kazanowska, Elżbieta Latos-Grażyńska, Jadwiga Małdyk

    Streszczenie
    Nieziarnicze chłoniaki złośliwe (NHL) są niejednorodną grupą nowotworów układu chłonnego, które powstają w następstwie proliferacji komórek układu immunologicznego należących do linii limfoidalnej B lub T. W pracy przedstawiono standardy postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w NHL zaaprobowane przez Polskie Towarzystwo Onkologii i Hematologii Dziecięcej. Omówiono zasady rozpoznawania, klasyfikacji i stratyfikacji oraz określanie czynników ryzyka; znaczenie badań biologicznych i molekularnych w ocenie minimalnej choroby rozsianej (MDD) i monitorowaniu choroby resztkowej (MRD); ogólne wytyczne leczenia; zalecane postępowania terapeutyczne u dzieci i młodzieży z chłoniakami limfoblastycznymi T i pre-B, z anaplastycznym chłoniakiem wielkokomórkowym, z dojrzałym chłoniakiem nieziarniczym B-komórkowym lub B-ALL oraz przedstawiono nowe opcje terapeutyczne.
    Słowa kluczowe:
    nieziarnicze chłoniaki złośliwe, diagnostyka, leczenie, dzieci, badania molekularne

     

    Standardy postępowania diagnostycznego w chłoniaku Hodgkina u dzieci

    Diagnostic standards for children with Hodgkin’s lymphoma
    Walentyna Balwierz, Tomasz Klekawka, Angelina Moryl-Bujakowska, Jagoda Małdyk, Grażyna Drabik, Bogdan Małkowski, Tomasz Szczepański, Jan Styczyński

    Streszczenie
    Chłoniak Hodgkina (HL) stanowi ok. 5-7% nowotworów wieku dziecięcego. W ostatnich kilkudziesięciu latach osiągnięto znaczny postęp w leczeniu HL. Odsetek ponad 5-letnich przeżyć wolnych od niekorzystnych wydarzeń u dzieci z HL w Polsce obecnie wynosi 90%. Prawidłowe rozpoznanie choroby i precyzyjne ustalenie stopnia jej zaawansowania oraz innych istotnych czynników rokowniczych są niezbędne do zastosowania właściwego leczenia. Kolejne programy terapii zmierzają do zmniejszenia stosowania radioterapii jako elementu leczenia skojarzonego w tych przypadkach, w których odpowiednio wcześnie została uzyskana całkowita metaboliczna odpowiedź na terapię. Celem tego opracowania jest wyznaczenie standardów postępowania diagnostycznego w HL u dzieci. Rekomendacje przygotowano na podstawie przeglądu aktualnego piśmiennictwa, aktualnej klasyfikacji WHO oraz protokołów terapeutycznych i wytycznych grupy EuroNet-PHL.
    Słowa kluczowe:
    chłoniak Hodgkina, dzieci, diagnostyka

     

    Standard diagnostyki histiocytozy z komórek Langerhansa (Langerhans cell histiocytosis – LCH) w Polsce

    Diagnostic standard of Langerhans cell histiocytosis (LCH) in Poland
    Katarzyna Drabko, Anna Raciborska

    Streszczenie
    Celem opracowania jest przedstawienie standardów dotyczących postępowania diagnostycznego w histiocytozie z komórek Langerhansa (LCH) u dzieci. Rekomendacje przygotowano na podstawie aktualnych protokołów terapeutycznych zalecanych przez Histiocyte Society oraz przeglądu aktualnych opublikowanych zaleceń międzynarodowych grup roboczych zajmujących się zagadnieniami z zakresu LCH, a także własnych doświadczeń.
    Słowa kluczowe:
    histiocytoza z komórek Langerhansa, dzieci, diagnostyka

     

    Standardy postępowania diagnostycznego w limfohistiocytozie hemofagocytarnej

    Diagnostic standards in hemophagocytic lymphohistiocytosis
    Iwona Malinowska, Katarzyna Bąbol-Pokora, Wojciech Młynarski, Magdalena Wołowiec, Katarzyna Smalisz, Katarzyna Popko

    Streszczenie
    Limfohistiocytoza hemofagocytarna (HLH) to ciężkie rozregulowanie układu odpornościowego charakteryzujące się wyraźną aktywacją immunologiczną i zagrażającym życiu stanem zapalnym. Wczesne rozpoznanie ma kluczowe znaczenie, ponieważ bez szybkiego leczenia HLH jest często śmiertelna. Standardy diagnostyczne HLH zostały opracowane w ramach Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej na podstawie zaleceń Histiocyte Society.
    Słowa kluczowe:
    limfohistiocytoza hemofagocytarna, diagnostyka, dzieci

     

    Standardy postępowania diagnostycznego w nowotworach ośrodkowego układu nerwowego u dzieci w Polsce

    Guidelines on the diagnosis of pediatric central nervous system tumors (CNS) in Poland
    Bożenna Dembowska-Bagińska, Wiesława Grajkowska, Monika Drogosiewicz, Iwona Filipek, Marta Perek-Polnik, Ewa Święszkowska, Elżbieta Jurkiewicz, Marcin Roszkowski, Joanna Trubicka, Jan Styczyński, Danuta Perek

    Streszczenie
    Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie standardów dotyczących postępowania diagnostycznego w nowotworach ośrodkowego układu nerwowego (OUN) u dzieci. Rekomendacje przygotowano na podstawie przeglądu aktualnych opublikowanych zaleceń międzynarodowych grup roboczych zajmujących się zagadnieniami z zakresu neuroonkologii oraz własnych doświadczeń.
    Słowa kluczowe:
    nowotwory ośrodkowego układu nerwowego, dzieci, diagnostyka, nowotwory mózgu

     

    Standardy postępowania diagnostycznego w nerwiaku zarodkowym współczulnym u dzieci

    Standards of diagnostics management in neuroblastoma in children
    Walentyna Balwierz, Aleksandra Wieczorek, Katarzyna Szewczyk, Anna Śliwińska, Teresa Klepacka, Grażyna Drabik, Tomasz Szczepański, Jan Styczyński

    Streszczenie
    Nerwiak zarodkowy współczulny (NBL) jest nowotworem złośliwym rozwijającym się z macierzystych komórek nerwowych. Jest jednym z najczęstszych nowotworów wieku dziecięcego (7-10%). Charakteryzuje się występowaniem wielu niespecyficznych objawów i pod względem obrazu klinicznego może upodabniać się zarówno do wielu chorób nowotworowych, jak i nienowotworowych. U ok. 50% pacjentów z NBL w momencie rozpoznania stwierdza się 4. stopień zaawansowania choroby. Rokowanie w NBL zależy nie tylko od wieku dziecka i stopnia zaawansowania choroby, lecz także od innych czynników, przede wszystkim różnorodnych nieprawidłowości genetycznych. Obecnie u 60-70% wszystkich dzieci z NBL można uzyskać wyleczenie. Wyniki terapii pacjentów pediatrycznych z NBL powyżej 1. r.ż. w 4. stopniu zaawansowania, pomimo intensyfikacji leczenia, są ciągle niezadowalające (30-50% wyleczeń). Rozpoznanie tego nowotworu w mniej zaawansowanych stadiach może przyczynić się do zmniejszenia odsetka zaawansowania choroby i wpłynąć na poprawę wyników leczenia. Prawidłowe rozpoznanie choroby z dokładną oceną histopatologiczną, obrazową i genetyczną jest niezbędne do zastosowania właściwej terapii. Celem niniejszego opracowania jest wyznaczenie standardów dotyczących postępowania diagnostycznego w NBL u dzieci w Polsce. Rekomendacje przygotowano na podstawie przeglądu aktualnego piśmiennictwa oraz protokołów terapeutycznych i wytycznych Europejskiej Grupy ds. Neuroblastoma (grupa SIOPEN).
    Słowa kluczowe:
    nerwiak zarodkowy współczulny, dzieci, diagnostyka

     

    Standardy postępowania w mięsakach tkanek miękkich

    Standards of management in soft tissue sarcomas
    Bernarda Kazanowska, Jadwiga Węcławek-Tompol, Teresa Klepacka, Agata Szulc, Jan Godziński

    Streszczenie
    Mięsaki tkanek miękkich (MTM, STS) stanowią heterogenną grupę nowotworów złośliwych pochodzących z embrionalnej tkanki mezenchymalnej i neuroektodermalnej. W pracy przedstawiono standardy postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w MTM zaaprobowane przez Polskie Towarzystwo Onkologii i Hematologii Dziecięcej. Omówiono epidemiologię, klasyfikacje i stadia kliniczne, objawy kliniczne i zasady diagnostyki oraz leczenie skojarzone, oparte na chemioterapii, leczeniu operacyjnym i radioterapii.
    Słowa kluczowe:
    mięsaki tkanek miękkich, diagnostyka, leczenie, dzieci, diagnostyka molekularna

     

    Standardy postępowania diagnostycznego i terapeutycznego w guzach nerek

    Standards of diagnostic and therapeutic management in kidney tumors in children
    Wojciech Pietras, Józef Kobos, Jan Godziński

    Streszczenie
    Nerczak płodowy (nephroblastoma), określany również jako guz Wilmsa, jest najczęstszym nowotworem złośliwym wychodzącym z nerek. Aktualne postępowanie diagnostyczno-terapeutyczne guza Wilmsa w Polsce od 2002 r. jest oparte na protokole grupy europejskiej SIOP-2001. Aktualnie trwają prace nad nowym protokołem terapeutycznym UMBRELLA, którego wprowadzenie jest planowane w 2019 r. Inne rzadkie guzy nerek to: mięsak jasnokomórkowy nerki, rak nerkokomórkowy, złośliwy guz rabdoidalny nerki oraz wrodzona nefroblastoma nerki. Rozpoznanie guza nerki opiera się na stwierdzeniu w badaniu obrazowym nowotworu wychodzącego z tego narządu (badanie USG, TK lub MRI). Konieczne jest również badanie obrazowe klatki piersiowej w celu wykluczenia postaci rozsianej guza. Badanie histologiczne należy zweryfikować u krajowego koordynatora dla guzów nerek. Według zaleceń SIOP-RTSG, do pełnego rozpoznania histopatologicznego oprócz badania mikroskopowego konieczne są również inne badania histologiczne oraz molekularne.
    Słowa kluczowe:
    nerczak płodowy, guz Wilmsa, guz nerki, diagnostyka, diagnostyka molekularna, leczenie, dzieci

     

    Standardy postępowania diagnostycznego w guzach kości u dzieci i młodzieży

    Standard diagnostic procedures in bone tumors in children and adolescents
    Anna Raciborska, Teresa Klepacka, Elżbieta Michalak

    Streszczenie
    Pierwotne guzy kości występują rzadko u dzieci. Każdego roku diagnozowanych jest ok. 60-70 nowych przypadków złośliwych guzów kości u dzieci i młodzieży w Polsce. Częstość rozpoznań wzrasta z wiekiem, zwłaszcza u młodzieży i młodych dorosłych; natomiast rozpoznania guzów kości we wczesnym dzieciństwie nie są rzadkie. Osteosarcoma (OS) jest najczęstszym nowotworem złośliwym u dzieci i występuje w ok. 56% wszystkich guzów kości. Mięsak Ewinga (ES) obejmuje ok. 34% przypadków. Spośród pozostałych typów chondrosarcoma (CHS) występuje w mniej niż 10% wszystkich guzów kości. Prawidłowe postępowanie diagnostyczne ma zasadniczy wpływ na rokowanie i jakość życia pacjentów.
    Słowa kluczowe:
    guzy kości, dzieci, młodzież, diagnostyka

     

    Standardy postępowania diagnostycznego w pozaczaszkowych guzach germinalnych u dzieci

    Diagnostic standards in extracranial germ cell tumors in children
    Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska, Katarzyna Połczyńska, Joanna Stefanowicz, Ewa Iżycka-Świeszewska

    Streszczenie
    Pozaczaszkowe guzy germinalne eGCT stanowią 3% wszystkich nowotworów występujących w wieku do 18 lat. Ich cechą charakterystyczną jest znaczna różnorodność lokalizacyjna, histologiczna i biologiczna. Celem było opracowanie zaleceń postępowania diagnostycznego w pozaczaszkowych guzach germinalnych u dzieci i młodzieży.
    Metody:
    Dokonano przeglądu piśmiennictwa dotyczącego diagnostyki guzów germinalnych przy użyciu bazy Medline oraz protokołów diagnostyczno-terapeutycznych dotyczących eGCT: grupy francuskiej – protokół TGM-95 oraz protokół międzynarodowego konsorcjum ekspertów zajmujących się guzami germinalnymi MaGIC. W opracowanych zaleceniach wstępnych badań diagnostycznych uwzględniono udokumentowane czynniki prognostyczne, które stanowią podstawę klasyfikacji chorych do grup ryzyka.
    Podsumowanie:
    Opracowane zalecenia przedstawiają zasady diagnostyki eGCT u dzieci i pozwalają na optymalne przygotowanie pacjenta do odpowiedniej terapii. Konieczna jest okresowa aktualizacja zaleceń wraz z postępem badań.
    Słowa kluczowe:
    pozaczaszkowe guzy germinalne, procedury diagnostyczne, standardy diagnozy guzów germinalnych

     

    Standardy postępowania diagnostycznego w siatkówczaku

    Diagnostic standards in retinoblastoma
    Bożenna Dembowska-Bagińska,, Olga Rutynowska-Pronicka, Wojciech Hautz, Agnieszka Kołodziejczyk, Krzysztof Cieślik, Andrzej Olechowski, Elżbieta Jurkiewicz, Wiesława Grajkowska, Maria Stepaniuk, Joanna Trubicka, Jan Styczyński

    Streszczenie
    Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie standardów dotyczących postępowania diagnostycznego w siatkówczaku (retinoblastoma) u dzieci w Polsce. Rekomendacje przygotowano na podstawie przeglądu aktualnego piśmiennictwa oraz własnych doświadczeń.
    Słowa kluczowe:
    siatkówczak, retinoblastoma, dzieci, diagnostyka

     

    Standardy postępowania diagnostycznego w zakresie wątrobiaka zarodkowego (hepatoblastoma)

    Diagnostic standards in hepatoblastoma
    Piotr Czauderna

    Streszczenie
    Standardy postępowania diagnostycznego w zakresie wątrobiaka zarodkowego przygotowano na podstawie wytycznych i we współpracy z międzynarodową grupą SIOPEL (International Childhood Liver Tumors Strategy Group), działającą od 1987 r. i zrzeszającą chirurgów dziecięcych, onkologów dziecięcych, patomorfologów oraz radiologów dziecięcych z całej Europy.
    Słowa kluczowe:
    wątrobiak zarodkowy, dzieci, diagnostyka

     

    Standardy rozpoznania nabytej postaci niedokrwistości aplastycznej u dzieci

    Standards of diagnosis in acquired aplastic anemia in children
    Michał Matysiak, Katarzyna Pawelec

    Streszczenie
    Nabyta niedokrwistość aplastyczna (NNA) jest stanem, w którym dochodzi do zaniku komórek hematopoetycznych szpiku z wynikającą obwodową pancytopenią. NNA jest chorobą rzadką, a częstość jej występowania ocenia się na 2-10 przypadków na milion populacji rocznie. Objawy związane są z pancytopenią krwi obwodowej. Zazwyczaj uwagę otoczenia zwraca powoli narastająca bladość skóry oraz objawy ogólne, jak łatwe męczenie się, osłabienie, brak łaknienia. Diagnostyka oraz leczenie NNA oparta są na międzynarodowych programach leczenia. Korzystając z aktualnych zaleceń EBMT Aplastic Anemia Working Party i EWOG-SAA 2010, przygotowane zostały standardy dotyczące diagnostyki NNA u dzieci.
    Słowa kluczowe:
    nabyta niedokrwistość aplastyczna, diagnostyka, standardy, dzieci

     

    Standardy postępowania diagnostycznego w niedokrwistości Diamonda-Blackfana

    Standards of diagnostic procedures in the case of Diamond-Blackfan anemia
    Katarzyna Albrecht, Edyta Niewiadomska, Łukasz Hutnik

    Streszczenie
    Niedokrwistość Diamonda-Blackfana (DBA) należy do rzadkich wrodzonych hipoplazji szpiku. Choroba ujawnia się zwykle przy urodzeniu lub w pierwszych miesiącach życia. U ok. 50% pacjentów stwierdza się mutacje w genach kodujących białka rybosomalne, stąd też DBA uważa się za rybosomopatię. Niniejsza praca ma na celu przedstawienie aktualnych zasad postępowania diagnostycznego z uwzględnieniem objawów klinicznych, badań labolatoryjnych z uwzględnieniem badań molekularnych.
    Słowa kluczowe:
    niedokrwistość Blackfana-Diamonda, rybosomopatia, objawy kliniczne, kryteria duże, diagnostyka molekularna

     

    Wrodzone zaburzenia krzepnięcia

    Congenital coagulation disorders
    Anna Klukowska, Paweł Łaguna

    Streszczenie
    Diagnostyka laboratoryjna zaburzeń krzepnięcia krwi musi być przeprowadzona w certyfikowanym laboratorium. Wymaga doświadczenia i wiedzy, zastosowania odpowiednich urządzeń i odczynników oraz zapewnienia jakości badań. Prawidłowe pobranie krwi, jej transport oraz przygotowanie do badań mają istotny wpływ na wyniki. Na podstawie wyników podstawowych badań są planowane analizy szczegółowe uwzględniające czynniki krzepnięcia krwi w celu ustalenia rozpoznania. Na wyniki badań mają wpływ faktory zewnętrzne, takie jak wysiłek, stres, infekcja, ciąża, nowotwór, zabieg operacyjny, które należy wyeliminować lub wziąć pod uwagę przy ich interpretacji. Przy łagodnych zaburzeniach konieczne jest wykonanie kilkakrotne oznaczeń czynników krzepnięcia (np. dla rozpoznania choroby von Willebranda), czasami przy użyciu różnych metod (np. jednostopniowej i chromogennej czynnika VIII). W publikacji przedstawiono charakterystykę czynników krzepnięcia krwi oraz badania diagnostyczne wykonywane w celu rozpoznania wszystkich wrodzonych zaburzeń krzepnięcia krwi.
    Słowa kluczowe:
    wrodzone zaburzenia krzepnięcia, standardy diagnostyczne, dzieci

     

    Polski standard medycznej opieki koordynowanej dla dzieci z neurofibromatozami

    Polish standard of coordinated medical care for patients with neurofibromatoses
    Marek W. Karwacki, Mariusz Wysocki, Agnieszka Jatczak-Gaca, Marta Perek-Polnik

    Streszczenie
    Standard koordynowanej opieki medycznej nad pacjentami z neurofibromatozami (NF/RAS) obejmuje chorych z nerwiakowłókniakowatością typu 1 (NF-1) oraz zespołem NF-Noonan. Należące do schorzeń ultrarzadkich pozostałe jednostki chorobowe, tj. NF-2 i NF-3 oraz pochodne od NF-1 zespoły alleliczne i mozaikowe, a także zespół Legiusa, wymagają co prawda stałej i koordynowanej opieki medycznej ośrodków referencyjnych dla NF/RAS, ale ze względu na to, że jest ona odmienna od świadczonej dla NF-1, nie zostały objęte tym opracowaniem. Istotę programu stanowi zapewnienie nie tylko kompleksowej i wielospecjalistycznej opieki medycznej w jednym ośrodku, ale przede wszystkim koordynowanej, gdzie lekarz koordynator na bieżąco monitoruje przebieg dolegliwości pacjenta, wcześnie reagując na groźne dla zdrowia, a czasem i życia, powikłania choroby. W pracy przedstawiono przesłanki dla wprowadzenia opieki koordynowanej, sposób jej prowadzenia, obowiązki koordynatorów programu oraz charakterystykę ośrodków udzielających takich wysoce specjalistycznych świadczeń.
    Słowa kluczowe:
    nerwiakowłókniakowatość typu 1, narodowy standard opieki

    Dowiedz się więcej
    Cena: 30,00 zł
  5. Przegląd Pediatryczny 2/2019

    Przegląd Pediatryczny 2/2019

    Metabolic consequences of improper nutrition of children and youth

    Konsekwencje metaboliczne nieprawidłowego żywienia u dzieci i młodzieży
    Małgorzata Myśliwiec, Dominika Myśliwczyk, Anna Wołoszyn-Durkiewicz

    Abstract
    In their everyday practice paediatricians should offer education aimed at adaptation of nutrition to a child’s needs. Preparing healthy meals and regular thoughtful shopping may turn into a fascinating adventure leading to a correct physical and psychoemotional development of a child. However, we have to bear in mind that nutritional and pro-health value of individual foods remains not fully known. Among the harmful substances contained in food products there are: glucose-fructose syrup, palm oil, sweeteners and various additional substances, to name only a few. This review focuses on the problem of healthy nutrition for children, and on the most common nutritional errors and their health and financial consequences

     

    Nowe terapie w nieswoistych chorobach zapalnych jelit u dzieci
    Novel therapies in paediatric inflammatory bowel disease

    Marcin Osiecki, Maciej Dądalski, Sylwia Fabiszewska, Maria Janowska, Marta Kotkowicz-Szczur, Małgorzata Matuszczyk, Monika Meglicka, Marek Stefanowicz, Edyta Szymańska, Joanna Sieczkowska-Gołub, Jarosław Kierkuś

    Streszczenie
    Choroba Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego należą do nieswoistych chorób zapalnych jelit (NZJ). W ostatnich latach obserwujemy wzrost zachorowań na nieswoiste choroby zapalne jelit u dzieci. Obecnie prowadzonych jest wiele badań klinicznych nad nowymi formami ich leczenia. W niniejszym artykule opisano możliwość zastosowania nowych terapii w populacji pediatrycznej.
    Słowa kluczowe: nieswoiste choroby zapalne jelit, kolektomia, leczenie żywieniowe, nowe leki, terapie alternatywne

     

    Dziecko kaszlące w domu, w poradni, szpitalu

    Child coughing at home, in the clinic, in the hospital
    August Wrotek, Teresa Jackowska

    Streszczenie
    Kaszel jest jednym z najczęstszych przyczyn konsultacji lekarskich dzieci, zarówno u lekarzy medycyny rodzinnej, jak i u pediatrów. W zależności od długości trwania kaszlu można go sklasyfikować jako ostry (do 3 tygodni), podostry (3-8 tygodni) i przewlekły (ponad 8 tygodni). W zdecydowanej większości przypadków rozpoznanie można ustalić za pomocą wywiadu i badania przedmiotowego, ale w niektórych przypadkach konieczna jest dalsza diagnostyka. Stosowanie leków przeciwkaszlowych i mukoaktywnych jest bardzo częste, dlatego wymagana jest szczegółowa i aktualna wiedza na ten temat. Polskie rekomendacje nie zalecają podawania leków przeciwkaszlowych z wyjątkiem krótkotrwałego ich stosowania u pacjentów z nieproduktywnym (suchym) kaszlem. Mechanizm leków mukoaktywnych jest rożny, a w wielu przypadkach niektóre preparaty mukolityczne wykazują również działanie mukoaktywne. Stosowanie mukoregulatorów powinno być zarezerwowane do przypadków z długotrwałym i produktywnym kaszlem, szczególnie w zakażeniach dolnych dróg oddechowych, dla których dostępne są najbardziej wiarygodne dane w leczeniu dzieci bez zaburzeń odporności.
    Słowa kluczowe: kaszel, leki mukoaktywne

     

    Syndrom dziecka maltretowanego w aspekcie prawno-medycznym

    The syndrome of a child who is abused in the legal and medical aspect
    Dariusz Zawadzki, Justyna Krupińska, Anna Rej-Kietla, Jarosław Sobczak

    Streszczenie
    Zjawisko przemocy wobec dzieci w różnych grupach wiekowych jest poważnym problemem w każdej płaszczyźnie. Niestety, świadomość zarówno społeczeństwa, jak i podmiotów zajmujących się lecznictwem pozostaje na dość niskim poziomie. Wymagana jest zatem reforma, głownie pod kątem szkolenia personelu medycznego, bowiem większa wiedza w tym zakresie przyczyni się do częstszych interwencji w przypadku podejrzenia zespołu dziecka maltretowanego i podjęcia odpowiednich kroków w celu wyjaśnienia zaistniałych zdarzeń. W pracy przedstawiono najważniejsze informacje dotyczące tego zjawiska.
    Słowa kluczowe: syndrom dziecka maltretowanego, służby medyczne, zespół ratownictwa medycznego, ochrona zdrowia, personel medyczny

     

    Terapeutyczne monitorowanie aktywności asparaginaz – Aktualizacja Rekomendacji Polskiej Pediatrycznej Grupy ds. Leczenia Białaczek i Chłoniaków Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej

    Therapeutic monitoring of asparaginase activity – Update of Recommendations of the Polish Pediatric Leukemia/Lymphoma Study Group of Polish Society of Pediatric Oncology and Hematology
    Beata Zalewska-Szewczyk, Lucyna Maciejka-Kembłowska, Małgorzata Czogała, Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska, Walentyna Balwierz, Katarzyna Derwich, Bernarda Kazanowska, Jerzy R. Kowalczyk, Michał Matysiak, Jan Styczyński, Tomasz Szczepański, Tomasz Ociepa, Tomasz Urasiński, Wojciech Młynarski

    Streszczenie
    Intensyfikacja terapii z zastosowaniem asparaginazy pozwoliła na poprawę wyników leczenia dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną. W celu dalszego zwiększenia jego skuteczności konieczne jest monitorowanie aktywności asparaginazy. W przypadku bezobjawowej inaktywacji leku spowodowanej przez swoiste przeciwciała wskazana jest zmiana preparatu asparaginazy. W artykule przedstawiono aktualizację rekomendacji odnośnie do stosowania L-asparaginazy sformułowanych przez Polską Pediatryczną Grupę ds. Leczenia Białaczek i Chłoniaków (PPGLBC) Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej. Zalecenia dotyczą wszystkich dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną i chłoniakiem limfoblastycznym, ktore w ramach protokołów terapeutycznych przyjętych przez PPGLBC wymagają stosowania asparaginazy.
    Słowa kluczowe:
    asparaginaza, polskie rekomendacje terapeutyczne, dzieci, ostra białaczka/chłoniak limfoblastyczny

     

    Historia onkologii i hematologii dziecięcej w Polsce

    The history of pediatric oncology and hematology in Poland
    Michał Matysiak, Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska, Jacek Wachowiak, Wanda Badowska, Walentyna Balwierz, Radosław Chaber, Alicja Chybicka, Piotr Czauderna, Bożenna Dembowska-Bagińska, Jan Godziński, Grażyna Karolczyk, Bernarda Kazanowska, Jerzy Kowalczyk, Maryna Krawczuk-Rybak, Wojciech Młynarski, Angelina Moryl-Bujakowska, Jarosław Peregud-Pogorzelski, Anna Raciborska, Grażyna Sobol-Milejska, Tomasz Urasiński, Mariola Woszczyk, Mariusz Wysocki, Jan Styczyński, Tomasz Szczepański

    Streszczenie
    Historia onkologii i hematologii dziecięcej w Polsce to ponad 50 lat wytężonej pracy, dzięki której wyniki leczenia dzieci chorych na nowotwory i choroby krwi są porównywalne z osiąganymi przez wiodące ośrodki światowe. Dzięki współpracy trwającej nieprzerwanie od lat 80. XX w. we wszystkich klinikach wchodzących w skład ww. grup terapeutycznych wdrażane są aktualne na świecie metody leczenia nowotworów. To dzięki tej współpracy i wymianie doświadczeń uzyskujemy obecnie ponad 80% całkowitego wyleczenia wszystkich dzieci chorych na nowotwory, a u dzieci mających choroby układu krwiotwórczego sprawność lub poprawę jakości życia.

     

    Choroba Rittera – trudności diagnostyczne w praktyce pediatry. Opis przypadku i przegląd wiedzy

    Ritter’s disease – diagnostic problems in pediatric practice. Case report and knowledge review
    Katarzyna Mróz, Lucyna Gawlik

    Streszczenie
    Choroba Rittera (synonimy: zespół SSSS, gronkowcowy zespół oparzonej skory, Staphylococcal scaled skin syndrome) manifestuje się w sposób charakterystyczny. Mimo to zdarza się, że sprawia trudności diagnostyczne nawet doświadczonemu lekarzowi. Spowodowana jest ona zakażeniem organizmu przez Gram-dodatnią bakterię Staphylococcus aureus, produkującą toksyny eksfoliatywne ET-A i ET-B, a występuje najczęściej u niemowląt i małych dzieci poniżej 5. roku życia. Choroba zwykle rozpoczyna się gorączką, drażliwością, złym samopoczuciem i, co typowe, zmianami rumieniowymi na skórze [10], które szybko zmieniają się w obrzęki z charakterystycznymi wiotkimi pęcherzami ulegającymi spełzaniu. Pomimo dramatycznego obrazu schorzenia cały proces ustępuje wkrótce po zastosowaniu odpowiedniej antybiotykoterapii, która stanowi podstawę leczenia. Dzięki prawidłowemu postępowaniu diagnostyczno-terapeutycznemu uzyskuje się szybką regresję objawów oraz zmniejszenie liczby powikłań.
    Słowa kluczowe: Staphylococcus aureus, toksyny eksfoliatywne, epidermoliza, zmiany rumieniowe

     

    Zaburzenia chodu jako wczesny objaw obustronnej jałowej martwicy głowy kości udowej (choroby Legga-Calvego-Perthesa) u 3-letniego chłopca

    Pathological gait as an early symptom of Legg-Calve-Perthes disease in a 3-year-old boy
    Małgorzata Pytlowany, Magdalena Solak

    Streszczenie
    Utykanie, czyli zaburzenie prawidłowego dla danego wieku wzorca chodu (najczęściej spowodowane bólem kończyny), jest zawsze objawem choroby. Przyczyn zaburzeń chodu u dzieci jest bardzo wiele, m.in. choroby reumatyczne, choroby układu nerwowego, nieswoiste zapalenia jelit, urazy, złamania, infekcje, zapalenia kości i szpiku, nowotwory. Podstawowe rozpoznanie utykania u dzieci opiera się na szczegółowo zebranym wywiadzie, dokładnym badaniu fizykalnym, wraz z odpowiednimi do wywiadu badaniami laboratoryjnymi i diagnostycznymi, początkowo najczęściej: morfologii krwi, CRP, OB oraz badaniami obrazowymi: RTG, USG, w razie konieczności MRI, TK, scyntygrafii. W niniejszej publikacji opisano przypadek zaburzeń chodu u 3-letniego chłopca jako przykład wczesnego objawu obustronnej jałowej martwicy głowy kości udowej.
    Słowa kluczowe: choroba Legga-Calvego-Perthesa, utykanie, diagnostyka obrazowa

     

     

    Dowiedz się więcej
    Cena: 30,00 zł
  6. Przegląd Pediatryczny 1/2019

    Przegląd Pediatryczny 1/2019

    PRACE HISTORYCZNE/HISTORICAL REVIEWS

    Sto dziesięć lat Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego 

    The 110-year history of the Polish Pediatric Society
    Andrzej Milanowski, Jarosław Peregud-Pogorzelski

    Streszczenie
    W pracy przedstawiono 110 lat historii Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego z uwzględnieniem głównych kierunków działania Towarzystwa w minionym okresie oraz postaci, które miały istotny wpływ na jego powstanie.

    Historia Oddziału Bialskopodlaskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    The history of the Bialskopodlaski Section of the Polish Pediatric Society
    Tamara Fiedziuk

    Streszczenie
    Krótka historia najmłodszego oddziału Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego w Białej Podlaskiej.

    Historia Oddziału Bydgoskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    The history of the Bydgoszcz Section of the Polish Pediatric Society
    Mieczysława Czerwionka-Szaflarska

    Streszczenie
    W pracy przestawiono historię Oddziału Bydgoskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego.

    Historia Oddziału Częstochowskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    The history of the Częstochowa Section of the Polish Pediatric Society
    Małgorzata Klimza

    Streszczenie
    Oddział Częstochowski PTP powołany został uchwałą ZG PTP 01.06.1995 r. z inicjatywy dr. Wiesława Lewanowicza, późniejszego wieloletniego przewodniczącego Oddziału. Istniała potrzeba organizowania szkoleń naukowych na własnym terenie – ówczesnego województwa częstochowskiego – bez konieczności wyjazdów do ośrodków klinicznych. Przez 23 lata naszej działalności odwiedziło nas ze swoimi wykładami wielu znakomitych gości z całej Polski. Choć z liczby 198 członków zostało obecnie 61 osób, nadal spotykamy się, organizujemy spotkania naukowe i czekamy na skromny jubileusz ćwierćwiecza.

    Historia Oddziału Gdańskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    The history of the Gdansk Section of the Polish Pediatric Society
    Barbara Kamińska

    Streszczenie
    Gdański Oddział Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego powstał ponad 60 lat temu. Jego historię tworzyli wybitni lekarze i nauczyciele, zaangażowani w działalność gdańskiego PTP. Wśród kluczowych postaci należy wymienić profesorów Kazimierza Erecińskiego, Klementynę Świcową, Marię Kamińską, Marię Korzon.

    Historia Oddziału Kieleckiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    The history of the Kielce Section of the Polish Pediatric Society
    Elżbieta Kołodziej, Zdzisław Domagała, Maciej Szczukocki

    Streszczenie
    Oddział Kielecki Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego został założony w 1951 r. Pierwszą przewodniczącą była dr Maria Mikołajczyk-Kurowska, dyrektor Szpitala Dziecięcego w Kielcach w latach 1938-1950. Oddział Kielecki PTP działał w oparciu o kadry lekarskie szpitala i wpisuje się 67-letnią historią w 100-lecie Szpitala Dziecięcego w Kielcach.

    Historia Oddziału Łódzkiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    The history of the Lodz Section of the Polish Pediatric Society
    Krzysztof Zeman, Agnieszka Blomberg

    Streszczenie
    Idea powstania Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego (PTP) narodziła się w Łodzi. Oddział Łódzki (OŁ PTP) był też pierwszym organem terenowym PTP. W niniejszym opracowaniu podjęto próbę usystematyzowania danych o łódzkich pediatrach, którzy poprzez swoje inicjatywy, działalność i pasję tworzyli łódzką i polską szkołę pediatryczną w okresie ponad 100 lat.

    Polskie Towarzystwo Pediatryczne na Warmii i Mazurach

    The Polish Pediatric Society in Warmia and Mazury
    Teresa Kołcun-Penkowska

    Streszczenie
    Artykuł przedstawia w skrócie historię Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego na Warmii i Mazurach, w tym sylwetki osób najbardziej zaangażowanych w organizację opieki medycznej nad dziećmi oraz kształcenie przyszłych lekarzy. W ramach krótkiego artykułu nie sposób wspomnieć o zasługach wszystkich. Wspominając jednak niektórych, pamiętamy o wszystkich. To nasi nauczyciele.

    Historia Oddziału Opolskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    The origins of the Opole Section of the Polish Pediatric Society
    Jacek Płonka

    Streszczenie
    Historia Oddziału Opolskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego sięga lat 50. XX w. Pierwsze zebrania naukowe odbyły się w latach 1957-1958. Założycielem i pierwszym prezesem była dr Aleksandra Pospieszalska. Sekretariat mieścił się w Szpitalu Dziecięcym w Opolu przy placu Kopernika (wówczas plac Armii Czerwonej). Kolejnymi prezesami byli: dr Zofia Czyżewska, dr Jolanta Kraszewska, dr Halina Kubicka oraz dr Barbara Szczepanik. Obecnie funkcję tę pełni dr Jacek Płonka. Sekretariat Oddziału Opolskiego mieści się na Oddziale Pediatrii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Opolu.

    Zarys historii Radomskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    An outline of the history of the Radom Section of the Polish Pediatric Society
    Katarzyna Bogucka, Grzegorz Walczyński

    Streszczenie
    Poniższe opracowanie ukazuje działalność Oddziału Radomskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego od chwili powstania w 1958 r. do czasów obecnych. Informuje o kluczowych wydarzeniach w historii pediatrii ziemi radomskiej. Przedstawia również pełnych pasji lekarzy pediatrów, którzy przez lata łączyli swoją intensywną pracę zawodową z aktywną działalnością na rzecz Oddziału Radomskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego.

    Historia Oddziału Rzeszowskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    The history of the Rzeszow Section of the Polish Pediatric Society
    Artur Mazur, Grażyna Hejda

    Streszczenie
    W pracy przedstawiono najważniejsze wiadomości o historii i rozwoju Oddziału Rzeszowskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego.

     

    Oddział Siedlecki Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    The history of the Siedlce Section of the Polish Pediatric Society
    Stanisław Pawełczak

    Streszczenie
    Artykuł przedstawia działalność Oddziału Siedleckiego Polskiego Stowarzyszenia Pediatrycznego od 1994 r. Zaprezentowano zarządy kolejnych kadencji. Członkowie Towarzystwa realizowali cele statutowe, w tym: organizację szkoleń i konferencji, integrację środowisk lekarskich, a także instytucji zajmujących się dziećmi na terenie regionu. Członkowie PTP współpracowali w edukacji kadry medycznej.

    Rys historyczny Oddziału Śląskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    Historical view of the Silesian Section of the Polish Pediatric Society
    Anna Obuchowicz, Urszula Grzybowska-Chlebowczyk

    Streszczenie
    Oddział Śląski PTP rozpoczął działalność w 1950 r. z inicjatywy dr. Stanisława Roszaka. Aktualnie liczy ok. 300 członków. W ciągu 68 lat działalności członkami zarządu i przewodniczącymi byli wybitni lekarze i pracownicy Śląskiej Akademii Medycznej/Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. W artykule zamieszczono krótkie dane biograficzne przewodniczących Oddziału oraz nazwiska członków zarządu.

    Historia Oddziału Toruńskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    The history of the Toruń Section of the Polish Pediatric Society
    Janusz Czarnecki, Sabina Langer-Wojcik

    Streszczenie
    Oddział Toruński Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego powstał w 1990 r. Jego pierwszym przewodniczącym była dr Anna Golińska-Zbucka.
    Cele realizowano poprzez organizowanie 5-6-krotnie w ciągu roku zebrań naukowo-szkoleniowych. W skład zarządu Oddziału Toruńskiego PTP wchodzili pediatrzy: kardiolodzy, nefrolodzy, alergolodzy, endokrynolodzy, neurolodzy, chirurdzy dziecięcy i neonatolodzy.
    Lekarzy pediatrzy OT PTP i kardiolodzy dziecięcy oraz neonatolodzy wzięli udział w Narodowym Programie Profilaktyki i Chorob Układu Sercowo-Naczyniowego POLKARD w latach 2003-2008. Poprzez współpracę z Fundacją „O Uśmiech Dziecka” zdobyli fundusze na zakup aparatury medycznej.

    Historia Oddziału Warszawskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    The history of the Warsaw Section of the Polish Pediatric Society
    Teresa Jackowska, Małgorzata Wielopolska

    Streszczenie
    Przedstawiamy krotką historię Oddziału Warszawskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego (OWPTP). Za datę jego powołania można uznać 20.01.1910 r. OWPTP zajmuje się podnoszeniem i doskonaleniem wiedzy i umiejętności zawodowych pediatrów. Organizuje liczne konferencje i warsztaty. Klub 35, kartka z historii, spotkania z emerytowanymi pediatrami – to stałe punkty konferencji. W marcu 2018 r. OWPTP liczył 1213 członków (w tym 979 czynnych członków i 138 emerytowanych).

     

    Rys historyczny Oddziału Zielonogórskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

    A historical overwiev of the Zielona Gora Section of the Polish Pediatric Society
    Kazimiera Kucharska-Barczyk, Grażyna Suszczewicz, Marcin Zaniew, Zenon Owoc

    Streszczenie
    Zielonogórski Oddział PTP działa na terenie województwa lubuskiego od 1959 r. W czerwcu 2019 r. będzie obchodził swoje 60-lecie. Założycielem towarzystwa był dr Zbysław Kopyść, twórca książki „Kompendium zespołów i rzadkich chorób dziecięcych”. Nasz Oddział liczy aktualnie 72 członków, którzy od wielu lat uczestniczą w szkoleniach, kursach i sympozjach naukowych w kraju oraz za granicą.

    Dowiedz się więcej
    Cena: 30,00 zł
  7. Przegląd Pediatryczny 4/2018

    Przegląd Pediatryczny 4/2018

    PRACE HISTORYCZNE/HISTORICAL REVIEWS

    Polskie Towarzystwo Endokrynologii i Diabetologii Dziecięcej – wczoraj i dzisiaj 

    The Polish Society for Pediatric Endocrinology and Diabetes – yesterday and today
    Mieczysław Walczak, Ewa Małecka-Tendera, Mieczysław Szalecki, Małgorzata Myśliwiec, Artur Mazur, Maciej Hilczer, Elżbieta Petriczko, Tomasz Romer

    Streszczenie
    Opisano ponad 25-letnią historię Polskiego Towarzystwa Endokrynologii i Diabetologii Dziecięcej, od jego utworzenia do czasów współczesnych. Przedstawiono zasadnicze cele działalności Towarzystwa oraz metody ich realizacji. Opisano również główne kierunki działalności naukowej oraz edukacyjnej prowadzonej przez Towarzystwo. Podano także rożne formy nagradzania i wyróżniania działalności naukowej i społecznej.

    Rozwój i działalność Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci

    Development and activity of the Polish Society for Pediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition
    Józef Ryżko, Mieczysława Czerwionka-Szaflarska, Jarosław Kwiecień

    Streszczenie
    Praca prezentuje historię Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci (PTGHiZD). Autorzy opisują aktywność liderów Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego zaangażowanych w gastroenterologię dziecięcą i drogę prowadzącą do powstania nowego towarzystwa, co nastąpiło w 1998 r. Przedstawiono byłych i obecnych prezesów, Członków Honorowych i przewodniczących Sekcji Specjalistycznych PTGHiZD.

    Historia kardiologii dziecięcej w Polsce

    The history of pediatric cardiology in Poland
    Wanda Kawalec

    Streszczenie
    Ojcem kardiologii dziecięcej w Polsce jest prof. Antoni Chrościcki, który już w latach 40. XX w. w II Klinice Pediatrycznej w Warszawie zorganizował pierwszą pracownię elektrokardiografii, a później poradnię kardiologii dziecięcej. Jego uczniowie byli pionierami kardiologii dziecięcej we wszystkich regionach w kraju. W latach 70. i 80. zaczęły powstawać oddziały kardiologii dziecięcej, które z czasem przekształcały się w ośrodki kliniczne. Szczególne znaczenie dla rozwoju tej dziedziny medycyny miał ośrodek kardiologii w Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie, w Klinice Pediatrii, a następnie Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi oraz w Klinice Pediatrii w Krakowie.

    Historia nefrologii dziecięcej w Polsce

    The history of pediatric nephrology in Poland
    Małgorzata Pańczyk-Tomaszewska, Ryszard Grenda

    Streszczenie
    Nefrologia dziecięca jest stosunkowo nową dziedziną medycyny. W 1973 r. Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego zlecił Teresie Wyszyńskiej zorganizowanie Sekcji Nefrologii Dziecięcej. Polskie Towarzystwo Nefrologii Dziecięcej zostało zarejestrowane w 1994 r. W 2015 r. stworzono specjalizację z nefrologii dziecięcej, powołano konsultanta krajowego. W artykule przedstawiono główne etapy rozwoju nefrologii dziecięcej, wprowadzanie kolejno nowych technik dializacyjnych i rozwój transplantacji nerek u dzieci w Polsce.

    Historia polskiej neonatologii

    The history and achievements of Polish neonatology
    Maria Katarzyna Borszewska-Kornacka, Ewa Helwich

    Streszczenie
    W artykule przedstawiono historię specjalności medycznej, jaką jest neonatologia, od jej powstania w 1988 r. aż do chwili obecnej. Przypomniano postaci pediatrów i neonatologów, których praca w szczególny sposób wpłynęła na poprawę opieki okołoporodowej w Polsce. W ukształtowaniu nowoczesnego obrazu neonatologii miały także swój udział fundacje, którym zawdzięczamy wiele istotnych programów medycznych służących diagnostyce i leczeniu noworodków.

    Historia neurologii dziecięcej w Polsce

    The history of pediatric neurology in Poland
    Barbara Steinborn, Sergiusz Jóźwiak

    Streszczenie
    Artykuł prezentuje przeszłość i teraźniejszość neurologii dziecięcej w Polsce, która ma swoje korzenie w neurologii ogólnej, reprezentowanej przez wielu znamienitych naukowców i neurologów praktyków. Ojcem polskiej neurologii jest dr Edward Flatau, znany przede wszystkim jako autor prawa Flataua. Jednak najbardziej znaną postacią w świecie neurologów jest Józef Babiński, który opisał występowanie patologicznego odruchu podeszwowego. Pierwszą polską publikacją w dziedzinie neurologii dziecięcej był artykuł Józefa Brudzińskiego dotyczący opisu objawu oponowego (zgięcie kończyn dolnych przy biernym przywiedzeniu głowy do klatki piersiowej). Współczesną neurologię dziecięcą, po II wojnie światowej, stworzyła profesor Zofia Majewska. Obecnie w Polsce działa 11 ośrodków akademickich, które pełnią rolę zarówno diagnostyczno-terapeutyczną, jak i edukacyjną oraz naukową. Polskie Towarzystwo Neurologów Dziecięcych zostało założone w 1991 r. i obecnie liczy 580 członków, w tym ponad 300 neurologów dziecięcych.

    Historia onkologii i hematologii dziecięcej w Polsce

    The history of pediatric oncology and hematology in Poland
    Michał Matysiak, Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska, Wanda Badowska, Walentyna Balwierz, Radosław Chaber, Alicja Chybicka, Piotr Czauderna, Bożenna Dembowska-Bagińska, Jan Godziński, Grażyna Karolczyk, Bernarda Kazanowska, Jerzy Kowalczyk, Maryna Krawczuk-Rybak, Wojciech Młynarski, Angelina Moryl-Bujakowska, Jarosław Peregud-Pogorzelski, Anna Raciborska, Grażyna Sobol-Milejska, Tomasz Urasiński, Mariola Woszczyk, Mariusz Wysocki, Jan Styczyński, Tomasz Szczepański

    Streszczenie
    Historia onkologii i hematologii dziecięcej w Polsce to ponad 50 lat wytężonej pracy, dzięki której wyniki leczenia dzieci chorych na nowotwory i choroby krwi są porównywalne z osiąganymi przez wiodące ośrodki światowe. Dzięki współpracy trwającej nieprzerwanie od lat 80. XX w. we wszystkich klinikach wchodzących w skład ww. grup terapeutycznych wdrażane są aktualne na świecie metody leczenia nowotworów. To dzięki tej współpracy i wymianie doświadczeń uzyskujemy obecnie ponad 80% całkowitego wyleczenia wszystkich dzieci chorych na nowotwory, a u dzieci mających choroby układu krwiotwórczego sprawność lub poprawę jakości życia.

    Artykuł wycofany na prośbę autorów. Zostanie opublikowany w poprawnej wersji w numerze 2/2019.

    Historia otolaryngologii dziecięcej w Polsce

    The history of pediatric otolaryngology in Poland
    Danuta Gryczyńska, Grażyna Mielnik-Niedzielska

    Streszczenie
    Celem poniższej publikacji jest opisanie historii otolaryngologii dziecięcej w Polsce. Ujęto początki, rozwój i obecną sytuację tej dziedziny medycyny ze szczególnym uwzględnieniem najbardziej wpływowych jej twórców i pionierów. Obszerna analiza powstawania tej, odrębnej obecnie, specjalizacji medycznej zawiera dorobek i zasługi istotnych postaci biorących udział w propagowaniu rozwoju nowych technik operacyjnych stosowanych u dzieci, jak również w scalaniu środowiska laryngologów zajmujących się chorobami wieku dziecięcego. W artykule zawarto informacje dotyczące historii najważniejszych ośrodków otolaryngologii dziecięcej w Polsce, w szczególności zlokalizowanych w Warszawie, Łodzi, Lublinie, Białymstoku, Bydgoszczy, Wrocławiu i Katowicach.

    Polskie Towarzystwo Pneumonologii Dziecięcej

    The Polish Society of Pediatric Pneumonology
    Zbigniew Doniec

    Streszczenie
    Polskie Towarzystwo Pneumonologii Dziecięcej, powołane z inicjatywy pediatrów pneumonologów dziecięcych jest organizacją, której celem jest szeroko rozumiana działalność na rzecz dziedziny medycznej, jaką są choroby płuc dzieci. Działalność ta jest rozwijana głownie w zakresie szkoleniowym we współpracy z innymi towarzystwami lekarskimi. Dotychczasowe doświadczenia i osiągnięcia wydają się potwierdzać zasadność idei, która przyświecała założycielom Towarzystwa w 2007 r.

    Psychiatria dzieci i młodzieży – zarys rozwoju, stan obecny, implikacje na przyszłość

    Child and adolescence psychiatry – outline of progress, status quo, implications for the future
    Izabela Łucka, Monika Fryze

    Streszczenie
    Praca prezentuje historyczny zarys rozwoju psychiatrii dzieci i młodzieży w Polsce, z uwzględnieniem najważniejszych wydarzeń, które miały wpływ na charakter tej specjalizacji lekarskiej. Dodatkowo omawia aktualną sytuację dotyczącą świadczenia usług w zakresie psychiatrii wieku rozwojowego oraz przedstawia implikacje na przyszłość.

    Polskie Towarzystwo Stomatologii Dziecięcej – czym zajmuje się najmłodsze stomatologiczne towarzystwo naukowe w Polsce?

    The Polish Society of Pediatric Dentistry – what are the activities of youngest dentistry scientific society in Poland?
    Anna Jurczak, Iwona Gregorczyk-Maga

    Streszczenie
    Polskie Towarzystwo Stomatologii Dziecięcej (PTSD) zostało powołane w 2013 r. Celem jego statutowej działalności jest ujednolicanie wiedzy z zakresu stomatologii dziecięcej oraz opracowanie wytycznych w profilaktyce i lecznictwie dzieci obowiązujących w Polsce. PTSD aktywnie uczestniczy w prospołecznych akcjach edukacyjnych. Od początku istnienia organizuje cykliczne szkolenia i konferencje naukowe. Działalność naukowa PTSD jest realizowana także w oparciu o organ wydawniczy − kwartalnik „Nowa Stomatologia”.

     

    Polskie Towarzystwo Wrodzonych Wad Metabolizmu – historia i teraźniejszość

    The Polish Society of Inborn Errors of Metabolism – past and present
    Jolanta Sykut-Cegielska

    Streszczenie
    Polskie Towarzystwo Wrodzonych Wad Metabolizmu (PTWWM) zostało zarejestrowane w 2015 r. jako kontynuacja Sekcji Wrodzonych Wad Metabolizmu (utworzonej już w 1995 r.), która należała do Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego. Aktualnie PTWWM liczy prawie 100 zarejestrowanych członków, a jego siedziba mieści się w Instytucie Matki i Dziecka w Warszawie.

    Dowiedz się więcej
    Cena: 30,00 zł
  8. Przegląd Pediatryczny 3/2018

    Przegląd Pediatryczny 3/2018

    WSPOMNIENIA/MEMORIES

    Wspomnienie o Pani Profesor Marii Gołębiowskiej 

    Danuta Chlebna-Sokół

     

    REKOMENDACJE/RECOMMENDATIONS

    Wskazania do transplantacji komórek krwiotwórczych u dzieci i młodzieży – rekomendacje Polskiej Pediatrycznej Grupy ds. Transplantacji Komórek Krwiotwórczych w 2018 r.

    Indications for hematopoietic stem cell transplantation in children and adolescents – recommendations of the Polish Pediatric Study Group for Hematopoietic Stem Cell Transplantation in the year 2018
    Jacek Wachowiak, Walentyna Balwierz, Alicja Chybicka, Katarzyna Drabko, Ewa Gorczyńska, Jolanta Goździk, Krzysztof Kałwak, Bernarda Kazanowska, Jerzy R. Kowalczyk, Michał Matysiak, Jan Styczyński, Tomasz Szczepański, Marek Ussowicz, Grażyna Wróbel, Mariusz Wysocki

    Streszczenie:
    U dzieci i młodzieży transplantacja komórek krwiotwórczych (hematopoietic stem cel transplantation – HSCT) znajduje zastosowanie w leczeniu chorób rozrostowych układu krwiotwórczego, guzów litych oraz niektórych wrodzonych i nabytych chorób nierozrostowych. Wskazania do HSCT ustala się w kontekście aktualnych wyników leczenia konwencjonalnego, a HSCT jest zalecana tylko wtedy, gdy jest jedyną skuteczną metodą leczenia lub gdy znamiennie zwiększa szanse chorego na wyleczenie. Ze względu na postępy leczenia konwencjonalnego oraz postępy HSCT wskazania do transplantacji powinny być regularnie aktualizowane. Dlatego Polska Pediatryczna Grupa ds. Transplantacji Komórek Krwiotwórczych (PPGdsTKK) Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej (PTOiHD) po raz kolejny nowelizuje rekomendacje dotyczące wskazań do HSCT u dzieci i młodzieży z uwzględnieniem bieżących zaleceń European Group for Blood and Bone Marrow Transplantation (EBMT), w tym zaleceń EBMT Pediatric Diseases Working Party oraz EBMT Inborn Errors Working Party, a także wytycznych zawartych w protokołach terapeutycznych aktualnie obowiązujących w ośrodkach Polskiej Pediatrycznej Grupy ds. Leczenia Białaczek i Chłoniaków oraz Polskiej Pediatrycznej Grupy ds. Guzów Litych PTOiHD. Przedstawione rekomendacje są skierowane w pierwszym rzędzie do ośrodków onkologii i hematologii dziecięcej oraz do ośrodków, w których prowadzona jest diagnostyka i leczenie pierwotnych niedoborów odporności oraz wrodzonych zaburzeń metabolicznych. Na tych ośrodkach bowiem spoczywa obowiązek zidentyfikowania wskazań do HSCT i skierowanie pacjenta w odpowiednim czasie do transplantacji w jednym z 6 dziecięcych ośrodków przeszczepiania komórek krwiotwórczych w Polsce. Ośrodki te posiadają obecnie ogółem 45 stanowisk transplantacyjnych, co gwarantuje przeprowadzenie HSCT w optymalnym punkcie czasowym terapii u każdego pacjenta pediatrycznego ze wskazaniami do transplantacji.
    Słowa kluczowe: transplantacja komórek krwiotwórczych, wskazania, dzieci, młodzież

    PRACE POGLĄDOWE/REVIEW ARTICLES

    Nowotwory splotu naczyniówkowego u dzieci

    Choroid plexus tumours in children
    Iwona Filipek, Monika Drogosiewicz, Maciej Ciołkowski, Elżbieta Jurkiewicz, Wiesława Grajkowska, Bożenna Dembowska-Bagińska

    Streszczenie
    Nowotwory splotu naczyniówkowego należą do guzów rzadko występujących i stanowią jedynie 0,4-0,6% wszystkich guzów mózgu u dorosłych i dzieci. Najczęściej są one rozpoznawane u niemowląt, ale mogą występować również u osób dorosłych. Klasyfikacja WHO rozróżnia trzy główne podtypy histologiczne: brodawczak splotu naczyniówkowego (choroid plexus papilloma – CPP) uważany za zmianę łagodną (w I stopniu złośliwości), rak splotu naczyniówkowego (choroid plexus carcinoma – CPC) będący nowotworem o wysokim stopniu złośliwości (III stopień wg WHO) oraz atypowy brodawczak splotu naczyniówkowego (atypical choroid plexus papilloma – APP) stanowiący formę pośrednią (II stopień wg WHO).
    Opisywane są przypadki progresji od niższego do wyższego stopnia złośliwości, a zmiany w najniższym stopniu złośliwości mogą dawać przerzuty. Zmiany przerzutowe, jeśli występują, są ograniczone zwykle do OUN. W patogenezie tych rzadko występujących nowotworów postulowana jest rola mutacji genu TP53 oraz wirusa SV40.
    Leczenie nowotworów splotu naczyniówkowego obejmuje zabieg chirurgiczny, radio- i chemioterapię. Zakres zabiegu operacyjnego uważany jest za najważniejszy czynnik rokowniczy. Zastosowanie radioterapii również stanowi ważny czynnik prognostyczny, jednak ograniczenie stanowi młody wiek większości pacjentów. Nowotwory te są wrażliwe na chemioterapię, jej rola w leczeniu tych nowotworów jest szeroko dyskutowana.
    Rak splotu naczyniówkowego należy do nowotworów o poważnym rokowaniu, z 5-letnim przeżyciem całkowitym wynoszącym 10-50%.
    Istnieją międzynarodowe rejestry służące gromadzeniu danych dotyczących zarówno przebiegu i biologii tych chorób, jak również formułowaniu rekomendacji leczenia.
    Słowa kluczowe guzy mózgu, nowotwory splotu naczyniówkowego, dzieci

    Współczesne poglądy na diagnostykę i leczenie retinopatii wcześniaków „w pigułce”

    A nutshell view of contemporary opinions on the diagnostics and treatment of retinopathy of prematurity
    Anna Matysik-Woźniak, Justyna Domosud, Marek Rękas, Robert Rejdak

    Streszczenie
    Retinopatia wcześniaków wciąż pozostaje jedną z głównych przyczyn ślepoty u dzieci. Najważniejszymi czynnikami ryzyka są: niska masa ciała i niski wiek urodzeniowy. Niezwykle ważne są właściwa opieka neonatologiczna i przestrzeganie terminów badań okulistycznych. Obecnie możemy skutecznie leczyć wiele przypadków retinopatii wcześniaków za pomocą laseroterapii siatkówki oraz iniekcji doszklistkowych leków anty-VEGF. Najcięższe są najbardziej zaawansowane postacie choroby, przebiegające z odwarstwieniem siatkówki. W pracy przedstawiono stanowisko konsultanta krajowego w dziedzinie okulistyki, dotyczące wskazań do leczenia tych powikłań za pomocą witrektomii oraz adresy ośrodków, które obecnie wykonują te zabiegi w Polsce.
    Słowa kluczowe retinopatia wcześniaków, ślepota, fotokoagulacja, leki anty-VEGF, witrektomia

    PRACE ORYGINALNE/ORYGINAL ARTICLES

    Przydatność badań densytometrycznych i ultradźwiękowych kości w ocenie następstw przewlekłych chorób przewodu pokarmowego u dzieci

    Benefits of bone densitometry and ultrasound in the assessment of the consequences of chronic gastrointestinal disorders in children
    Elżbieta Jakubowska-Pietkiewicz, Danuta Chlebna-Sokół, Agnieszka Rusińska, Izabela Michałus, Agnieszka Byrwa, Elżbieta Woźniak, Ewa Rychłowska, Michał Żyła, Michał Kolejwa, Elżbieta Czkwianianc

    Streszczenie
    Celem pracy było uzyskanie odpowiedzi na pytanie, czy w przewlekłych chorobach przewodu pokarmowego u dzieci badanie ilościowe kośćca może mieć znaczenie kliniczne.
    Pacjenci i metody. Badaniami objęto 47 dzieci w wieku od 3 do 18 lat. U 26 spośród nich rozpoznano zespół złego wchłaniania – ZZW, u 21 stwierdzono nieswoiste zapalenie jelit – NZJ. U wszystkich pacjentów przeprowadzono badanie ankietowe, lekarskie oraz podstawowe pomiary antropometryczne. Wykonano densytometrię metodą absorpcjometrii promieniowania X o podwójnej energii (DXA) w projekcji total body i spine za pomocą aparatu Prodigy firmy GE Lunar (USA) oraz przeprowadzono badanie ultradźwiękowe kości piętowej z wykorzystaniem aparatu Achilless Solo Plus firmy GE Lunar (USA).
    Wyniki. Dolegliwości bólowe ze strony układu ruchu występowały częściej w grupie z NZJ niż w grupie z ZZW. Złamania kości przebyło 7 dzieci. U 28/47 (59,5%) rozpoznano małą masę kostną. Najczęściej występowało obniżenie wskaźnika Z-score spine badania DXA oraz współczynnika Stiffness badania ultradźwiękowego. Wykazano zależności pomiędzy stanem odżywienia i składem ciała a gęstością mineralną kośćca. Stwierdzono ujemną istotną statystycznie korelację pomiędzy czasem stosowania steroidoterapii a gęstością mineralną kośćca w grupie z NZJ. Mała masa kostna była równie częsta u dzieci z dolegliwościami bólowymi, jak i bez dolegliwości u pacjentów z ZZW. W grupie z NZJ wszystkie dzieci ze złamaniami miały małą masę kostną.
    Wnioski. Badania ilościowe kośćca okazały się przydatne do wykrycia małej masy kostnej u pacjentów z przewlekłymi chorobami przewodu pokarmowego.
    Mała masa kostna występuje często w przebiegu przewlekłych chorób jelit u dzieci i młodzieży.
    Badanie ultradźwiękowe kości piętowej może być wykorzystane we wstępnej, przesiewowej ocenie szkieletu.
    Stan odżywienia i steroidoterapię należy uznać za ważne uwarunkowania gęstości mineralnej kośćca u pacjentów z przewlekłymi chorobami przewodu pokarmowego.
    Badania densytometryczne i/lub ultradźwiękowe kości powinny być wykonywane u każdego pacjenta z nieswoistym zapaleniem jelit lub zespołem złego wchłaniania.
    Słowa kluczowe: gęstość mineralna kości, dzieci, zapalne choroby jelit, zespół złego wchłaniania

    Postawy rodzicielskie matek a psychospołeczne funkcjonowanie dzieci i młodzieży z chorobą refluksową przełyku

    Parental attitudes of mothers and psychosocial functioning of children and adolescents with gastroesophageal reflux disease
    Paulina Marczyńska, Mieczysława Czerwionka-Szaflarska, Monika Parzęcka

    Streszczenie
    Wprowadzenie. Przewlekła choroba może wyzwolić u rodziców nieprawidłowe postawy rodzicielskie jako względnie trwałe ustosunkowanie się wobec dziecka.
    Celem badania było ustalenie, jakie postawy rodzicielskie matek wpływają na wybrane wyznaczniki funkcjonowania psychospołecznego dzieci i młodzieży z GERD.
    Materiał i metody. Zebrano 166 danych w postaci cech opisujących badaną grupę, takich jak: wiek dziecka, wiek i wykształcenie matki, rodzaj refluksu żołądkowo-przełykowego. Zastosowano: SEG, Kwestionariusz Ja i Moja Szkoła, STAIC, Skalę Postaw Rodzicielskich.
    Wyniki. Matki pacjentów z chorobą refluksową przełyku nie różniły się od matek dzieci bez dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego pod względem postaw rodzicielskich. Wraz ze wzrostem postawy nadmiernej ochrony następował wzrost natężenia gniewu zewnętrznego. Obserwowano nasiloną postawę niekonsekwencji u matek, w zależności od nasilenia lęku-cechy u dzieci, a także częstsze prezentowanie postawy autonomii w zależności od wzrostu poziomu motywacji do nauki dzieci bez dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, natomiast rzadsze ujawnianie tej postawy w grupie dzieci z dominującymi epizodami kwaśnymi. Wykazano niższe wyniki w postawie autonomii w zależności od nasilenia lęku szkolnego u dzieci z chorobą refluksową przełyku oraz nasilenie postawy niekonsekwencji wraz ze wzrostem poziomu lęku szkolnego i postawy akceptacji-odrzucenia z kłamstwem.
    Wnioski. Matki prezentujące postawę nadmiernie ochraniającą nasilały poziom agresji w grupie pacjentów z dominującymi epizodami kwaśnymi.
    Autonomiczna postawa matek obniżała motywację do nauki dzieci z chorobą refluksową przełyku z refluksem kwaśnym.
    W grupie dzieci z dominującymi epizodami refluksu kwaśnego niekonsekwentna postawa matek nie odegrała istotnej roli w nasilaniu lęku u dzieci, co sugeruje, że cierpienie dziecka znosi skutki nawet negatywnej postawy rodzicielskiej.
    Słowa kluczowe choroba refluksowa przełyku, postawy rodzicielskie matek

    PRACE KAZUISTYCZNE/CASE REPORTS

    Czy mykoplazmatyczne zapalenie płuc może wywołać niedokrwistość hemolityczną? Zimne aglutyniny wyzwaniem dla specjalisty

    Can mycoplasmatic pneumonia cause haemolytic anemia? Cold agglutinins a challenge for the specialist
    Izabela Robak-Potyka, Robert Knosala, Jarosław Mijas

    Streszczenie
    Niedokrwistość autoimmunohemolityczna (NAIH) jest dość rzadko występującą niedokrwistością, jej częstość ocenia się na 1 do 3 przypadków/100 000 populacji/rocznie. Hemoliza jest powodowana przez autoprzeciwciała, które są skierowane przeciwko antygenom na powierzchni krwinek czerwonych. Podział NAIH opiera się na rodzaju przeciwciał, które mogą być przyczyną choroby. Wyróżniamy przeciwciała ciepłe oraz zimne, określane przez optymalną temperaturę, w jakiej stają się reaktywne wobec erytrocytów. Zespół zimnych aglutynin (ZZA) należy do NAIH typu zimnego, w którym występują poliklonalne przeciwciała klasy IgM [1]. Najczęściej związany jest z infekcją u dzieci i młodych dorosłych, a patogenem indukującym powstawanie zimnych aglutynin jest zwykle Mycoplasma pneumoniae [2]. W artykule przedstawiono przypadek 11-letniej dziewczynki, która została przyjęta na Oddział Dziecięcy z powodu niedokrwistości oraz zapalenia płuc. Na podstawie badań laboratoryjnych, w których stwierdzono: obniżenie wartości RBC, HCT, zwiększoną wartość MCH, MCHC i immunohematologicznych, wysunięto podejrzenie ZZA. Po uzyskaniu dodatnich badań serologicznych w kierunku infekcji atypowej M. pneumoniae rozpoznano ten zespół. Celowana antybiotykoterapia oraz postępowanie niefarmakologiczne przyniosły poprawę stanu klinicznego i normalizację parametrów morfologii krwi.
    Słowa kluczowe: niedokrwistość autoimmunohemolityczna, NAIH, autoprzeciwciała typu zimnego, zespół zimnych aglutynin, zakażenie M. pneumoniae

    Ostre zapalenie zatoki klinowej – opis przypadków

    Acute sphenoid sinus inflammation – cases report
    Lidia Kowalik-Motyka, Małgorzata Gołąbek, Paulina Prejsnar-Rusyn

    Streszczenie
    Ostre zapalenie zatoki klinowej u dzieci jest stosunkowo rzadko występującym schorzeniem. Ze względu na lokalizację zatoki blisko ważnych struktur anatomicznych należy zwracać uwagę na występujące u dzieci objawy i dążyć do szybkiego rozpoznania i wdrożenia odpowiedniego leczenia. Jakiekolwiek opóźnienia mogą skutkować poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi. Pomocne w ustaleniu rozpoznania oprócz wywiadu, badania przedmiotowego i badań laboratoryjnych jest badanie TK lub MRI głowy. Leczenie obejmuje agresywną antybiotykoterapię lub w uzasadnionych przypadkach leczenie zabiegowe.
    Słowa kluczowe: ostre zapalenie zatoki klinowej, rozpoznanie, leczenie, powikłania

    Dowiedz się więcej
    Cena: 30,00 zł
  9. Przegląd Pediatryczny 2/2018

    Przegląd Pediatryczny 2/2018

    STANDARDY/STANDARDS

    Standardy postępowania diagnostyczno-leczniczego w białaczkach u dzieci
    Standards of diagnostic and therapeutic management in leukemias in children
    Jerzy Kowalczyk, Walentyna Balwierz, Tomasz Szczepański, Michał Matysiak, Wojciech Młynarski, Danuta Perek, Bożenna Dembowska-Bagińska, Bernarda Kazanowska, Jan Styczyński
    Streszczenie:
    Białaczki to najczęstsze choroby nowotworowe wieku dziecięcego – stanowią około 25% nowotworów dziecięcych. Współczesna diagnostyka i leczenie białaczek u dzieci odbywa się w ramach międzynarodowej współpracy określonej międzynarodowymi protokołami postępowania diagnostyczno-terapeutycznego. W ostatnich 2 dekadach w Polsce dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną (acute lymphoblastic leukemia – ALL) były leczone według interkontynentalnych protokołów ALL-IC-2002, ALL-IC-2009, INTERFANT’99 i INTERFANT’06; dzieci z ostrą białaczką szpikową (acute myeloid leukemia – AML) były leczone według międzynarodowych protokołów AML-BFM-2004 i AML-BFM-2012; dzieci z przewlekłą białaczką szpikową (chronic myeloid leukemia – CML) są leczone według międzynarodowego programu CML-paed-study-2006. Grupa ekspertów Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej w oparciu o aktualne międzynarodowe programy terapeutyczne opracowała standardy postępowania w zakresie diagnostyki i terapii białaczek u dzieci.
    Słowa kluczowe: standardy, rekomendacje, zalecenia, dzieci, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa

    Standardy postępowania w przypadku nowotworów ośrodkowego układu nerwowego u dzieci
    Standards of diagnostic and therapeutic management in central nervous system tumors in children
    Danuta Perek, Bożenna Dembowska-Bagińska, Walentyna Balwierz, Bernarda Kazanowska, Jerzy Kowalczyk, Michał Matysiak, Wojciech Młynarski, Tomasz Szczepański, Jan Styczyński
    Streszczenie:
    Guzy ośrodkowego układu nerwowego stanowią ponad 20% nowotworów występujących u dzieci. Najczęstsze guzy ośrodkowego układu nerwowego u dzieci to: medulloblastoma, astrocytoma, ependymoma, meningioma, glioblastoma, pinealoblastoma oraz glejaki, guzy germinalne, guzy przerzutowe i guzy pnia mózgu. Współczesna diagnostyka i leczenie guzów ośrodkowego układu nerwowego u dzieci odbywa się w ramach międzynarodowej współpracy określonej międzynarodowymi protokołami postępowania diagnostyczno-terapeutycznego. Grupa ekspertów Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej w oparciu o aktualne międzynarodowe programy terapeutyczne opracowała standardy postępowania w zakresie diagnostyki i terapii guzów ośrodkowego układu nerwowego u dzieci.
    Słowa kluczowe: standardy, rekomendacje, zalecenia, dzieci

    Standardy postępowania w przypadku guzów litych zlokalizowanych poza ośrodkowym układem nerwowym oraz chłoniaków u dzieci:
    Standards of diagnostic and therapeutic management in solid tumors localized outside central nervous system and lymphomas in children
    Danuta Perek, Walentyna Balwierz, Bernarda Kazanowska, Bożenna Dembowska-Bagińska, Jerzy Kowalczyk, Michał Matysiak, Wojciech Młynarski, Tomasz Szczepański, Jan Styczyński
    Streszczenie
    Guzy lite zlokalizowane poza ośrodkowym układem nerwowym stanowią około 40%, a chłoniaki nieziarnicze i chłoniak Hodgkina około 15% nowotworów występujących u dzieci. Najczęstsze guzy lite zlokalizowane poza ośrodkowym układem nerwowym u dzieci to: neuroblastoma, nephroblastoma (guz Wilmsa), mięsaki tkanek miękkich, osteosarcoma, mięsak Ewinga, nowotwory germinalne, siatkowczak i hepatoblastoma. Współczesna diagnostyka oraz leczenie chłoniaków i guzów litych u dzieci odbywa się w ramach międzynarodowej współpracy określonej międzynarodowymi protokołami postępowania diagnostyczno-terapeutycznego. Grupa ekspertów Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej w oparciu o aktualne międzynarodowe programy terapeutyczne opracowała standardy postępowania w zakresie diagnostyki i terapii chłoniaków i guzów litych zlokalizowanych poza ośrodkowym układem nerwowym u dzieci.
    Słowa kluczowe standardy, rekomendacje, zalecenia, dzieci, chłoniaki nieziarnicze, chłoniak Hodgkina, neuroblastoma, nephroblastoma, rhabdomyosarcoma, osteosarcoma, mięsak Ewinga, nowotwory germinalne, retinoblastoma, hepatoblastoma

    Standardy postępowania w leczeniu wspomagającym u dzieci z chorobami nowotworowymi
    Standards of supportive care in children treated for malignant diseases
    Michał Matysiak, Walentyna Balwierz, Danuta Perek, Bożenna Dembowska-Bagińska, Bernarda Kazanowska, Jerzy Kowalczyk, Wojciech Młynarski, Tomasz Szczepański, Jan Styczyński
    Streszczenie
    Leczenie wspomagające jest stosowane w trakcie leczenia przeciwnowotworowego i po jego zakończeniu jako zabezpieczenie i niwelowanie skutków choroby i leczenia przeciwnowotworowego, prowadzone zgodnie z aktualnym stanem wiedzy. Leczenie wspomagające obejmuje: zapobieganie niepożądanym skutkom chemioterapii i radioterapii, leczenie powikłań infekcyjnych, leczenie powikłań metabolicznych, leczenie powikłań toksyczności narządowej, wyrównywanie zaburzeń układu krwiotwórczego, wyrównywanie zaburzeń układu hemostazy, wyrównywanie zaburzeń układu odpornościowego, wyrównywanie niedoborów w stanie odżywienia pacjenta. Grupa ekspertów Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej w oparciu o aktualne międzynarodowe programy terapeutyczne opracowała standardy postępowania w zakresie leczenia wspomagającego terapię przeciwnowotworową u dzieci.
    Słowa kluczowe standardy, rekomendacje, zalecenia, dzieci, terapia wspomagająca

    Standardy oddziału onkologii i hematologii dziecięcej
    Standards of pediatric oncology/hematology ward
    Jerzy Kowalczyk, Danuta Perek, Walentyna Balwierz, Michał Matysiak, Tomasz Szczepański, Wojciech Młynarski, Bożenna Dembowska-Bagińska, Bernarda Kazanowska, Jan Styczyński
    Streszczenie
    Obecnie możliwe jest wyleczenie z nowotworów ponad 70% dzieci, a w przypadku niektórych typów nowotworów – ponad 90% dzieci. Wyniki leczenia w ośrodkach hematologii i onkologii dziecięcej w Polsce są porównywalne do uzyskiwanych w rozwiniętych krajach europejskich. Ten poziom był możliwy do osiągnięcia dzięki ogromnemu zaangażowaniu personelu medycznego pracującego w ośrodkach hematologiczno-onkologicznych i rożnym działaniom organizacyjnym. Aby utrzymać ten poziom świadczeń w leczeniu chorób nowotworowych u dzieci, oprócz odpowiedniego poziomu finansowania, muszą być spełnione warunki funkcjonowania oddziału hematologii i/lub onkologii dziecięcej. Wzorem towarzystw naukowych w innych krajach Europy, a także Stanów Zjednoczonych, Polskie Towarzystwo Onkologii i Hematologii Dziecięcej opracowało standardy, jakim powinny odpowiadać oddziały hematologii i/lub onkologii dziecięcej w Polsce.
    Słowa kluczowe standardy, rekomendacje, zalecenia, dzieci, onkologia i hematologia dziecięca

    Standardy postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w zakażeniach bakteryjnych u dzieci: rekomendacje Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej
    Standards of diagnostic and therapeutic management of bacterial infections in children: recommendations of Polish Society of Pediatric Oncology and Hematology
    Olga Zając-Spychała, Olga Gryniewicz-Kwiatkowska, Małgorzata Salamonowicz, Agnieszka Zaucha-Prażmo, Eugenia Gospodarek-Komkowska, Grażyna Wrobel, Tomasz Szczepański, Bożenna Dembowska-Bagińska, Michał Matysiak, Walentyna Balwierz, Jacek Wachowiak, Elżbieta Drożyńska, Maryna Krawczuk-Rybak, Tomasz Urasiński, Wojciech Młynarski, Mariola Woszczyk, Wanda Badowska, Grażyna Karolczyk, Radosław Chaber, Grażyna Sobol-Milejska, Jerzy Kowalczyk, Alicja Chybicka, Krzysztof Kałwak, Bernarda Kazanowska, Mariusz Wysocki, Jan Styczyński
    Streszczenie
    Zakażenia bakteryjne są jednym z najczęstszych powikłań u chorych w stanie immunosupresji w trakcie terapii przeciwnowotworowej lub po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych, a jednocześnie to najczęstsza przyczyna zgonów pacjentów w remisji choroby nowotworowej. Wystąpienie objawów zakażenia u pacjenta w immunosupresji należy zawsze traktować jako początek posocznicy i stan zagrożenia życia, wymagający natychmiastowego wdrożenia postępowania diagnostycznego i terapeutycznego. Grupa Robocza Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej na podstawie rekomendacji ECIL4 oraz doświadczeń krajowych przygotowała propozycje zaleceń dotyczących diagnostyki, profilaktyki, terapii empirycznej i terapii celowanej w zakażeniach bakteryjnych oraz zasady dawkowania leków przeciwbakteryjnych i rekomendowany minimalny czas trwania terapii przeciwbakteryjnej u dzieci. Omówiono również klasyfikację lekooporności bakterii oraz zasady strategii zarządzania antybiotykami.
    Słowa kluczowe zakażenia bakteryjne, diagnostyka, profilaktyka, terapia, dzieci

    Dowiedz się więcej
    Cena: 30,00 zł
  10. Przegląd Pediatryczny 1/2018

    Przegląd Pediatryczny 1/2018

    „Słodkiego, miłego życia” – czyli o jakości życia osób chorych na cukrzycę typu 1
    “Sweet, pleasant life” – a thing about the quality of life of people with type 1 diabetes
    Beata Brosowska, Iwona Pietrzak, Agnieszka Szadkowska
    Streszczenie:
    Podstawą bezpieczeństwa zdrowotnego osób chorych na cukrzycę i determinantem ich długiego życia jest osiągnięcie dobrego wyrównania metabolicznego. Jednak coraz częściej podkreśla się konieczność znalezienia równowagi pomiędzy rygorystycznym dążeniem do okołonormoglikemii a poczuciem dobrej jakości i radości życia pacjenta. Dlatego też wśród celów leczenia cukrzycy typu 1 u dzieci i młodzieży wymienia się nie tylko utrzymanie okołonormoglikemii, zapobieganie ostrym i przewlekłym powikłaniom choroby, prawidłowy rozwój fizyczny i intelektualny, ale także osiągnięcie przez chorych możliwie najlepszej jakości życia. Jakość życia zależna od stanu zdrowia (health-related quality of life – HRQL), czyli „funkcjonalny efekt choroby i jej leczenia odbierany (przeżywany) przez pacjenta” obejmuje: stan fizyczny i sprawność ruchową, stan psychiczny, sytuację społeczną i ekonomiczną oraz doznania somatyczne. Badania jakości życia osób chorych na cukrzycę nie tylko dostarczają informacji odnośnie do wpływu choroby na jakość życia osób nią dotkniętych, lecz także są cennym źródłem wiedzy na temat powodów braku skuteczności stosowanych metod leczenia, a co za tym idzie – mogą przyczynić się do poprawy jakości opieki diabetologicznej.
    Słowa kluczowe: cukrzyca typu 1, dzieci i młodzież, jakość życia

    Nowoczesne metody monitorowania glikemii we krwi w kontekście refundacji sensorów
    The novel glycemic monitoring methods – new reimbursement legislation of the Ministry of Health
    Władysław B. Gaweł, Aleksandra Tabor, Halla Kamińska, Przemysława Jarosz-Chobot
    Streszczenie:
    Monitorowanie glikemii we krwi stanowi najważniejszą czynność zapewniającą bezpieczeństwo i skuteczność terapii cukrzycy. Obecnie najpopularniejszą metodą oznaczania glikemii jest jej pomiar we krwi włośniczkowej przy użyciu glukometru. W ostatnich latach wprowadzono wiele metod mających na celu poprawę komfortu pomiaru glikemii, a od 03.03.2018 roku NFZ refunduje sensory do systemów ciągłego monitorowania glikemii w czasie rzeczywistym (CGM) dla pacjentów z cukrzycą typu 1 do 26. roku życia. Celem artykułu jest przedstawienie najnowszych metod monitorowania glikemii, ze szczególnym uwzględnieniem CGM.
    Słowa kluczowe: CGM, cukrzyca, pompy insulinowe

    STRESZCZENIA PRAC ORYGINALNYCH

    XVI Konferencja Cukrzycy Typu 1
    Sekcji Pediatrycznej Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego
    Łódź, 12-14 kwietnia 2018 r.

    Dowiedz się więcej
    Cena: 30,00 zł

Siatka Lista

Ustaw kierunek malejący

Strona:
  1. 1
  2. 2

Strona korzysta z plików cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie oraz dostosowania ich do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Cel, warunki przechowywania lub dostęp do cookies dostępne są w Polityce prywatności. Mogą Państwo dokonać w każdej chwili zmiany ustawień. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności. Zobacz więcej