Neurologia Praktyczna

Neurologia-praktyczna

Czasopismo skierowane do neurologów i lekarzy medycyny ogólnej, zainteresowanych aktualnymi problemami z zakresu neurologii.

Siatka Lista

Ustaw kierunek malejący


  1. Neurologia praktyczna 1/2019

    Neurologia praktyczna 1/2019

    Mechanizmy leżące u podłoża stwardnienia zanikowego bocznego

    Pathogenesis of amyotrophic lateral sclerosis
    Przemysław Nowacki

    Streszczenie
    W doniesieniu przedstawiono dane na temat patogenezy stwardnienia zanikowego bocznego (SLA). Zwrócono uwagę na wielogenowe podłoże genetyczne choroby. Szerzej odniesiono się do roli mutacji w genie SOD-1 oraz zaprezentowano rolę innych ważnych patologii genetycznych, przede wszystkim związanych z genami TARDBP (TAR DNA binding protein 43), FUS (fused-in-sarcoma) i C9orf72. Zarysowano udział uszkodzenia RNA i neurofilamentów w patogenezie SLA, podkreślono znaczenie mechanizmów ekscytotoksyczności i komponentu immunologiczno-zapalnego. Odniesiono się do znaczenia czynników neurotroficznych w protekcji motoneuronów. Pokrótce przeanalizowano związek pomiędzy patologią genów a zmianami morfologicznymi w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN). W podsumowaniu stwierdzono, że u podłoża SLA leży wielomiejscowe zaburzenie komórkowej homeostazy białkowej, a choroba jest formą proteinopatii związanej przede wszystkim z nieprawidłową funkcją białka TDP-43.
    Słowa kluczowe: stwardnienie zanikowe boczne, patogeneza, SOD-1, TARDBP, TDP-43, FUS, C9orf72

     

    Mechanizm działania i właściwości farmakokinetyczne kladrybiny

    Mechanism of action and pharmacokinetics of cladribine
    Dagmara Mirowska-Guzel

    Streszczenie
    Kladrybina została zarejestrowana w 2017 r. w krajach Unii Europejskiej do terapii stwardnienia rozsianego (MS), dołączając do grupy leków stosowanych doustnie w tym wskazaniu. Pierwotny mechanizm jej działania opiera się na indukowaniu apoptozy, co ma bezpośredni i pośredni wpływ na syntezę DNA i czynność mitochondriów. Choć dokładny mechanizm działania kladrybiny w MS nie został jednoznacznie wyjaśniony, to uważa się, że polega on prawdopodobnie na zaburzaniu procesów immunologicznych mediowanych przez limfocyty T i B – główne komórki zaangażowane w patogenezę choroby. Kladrybina oraz jej metabolity dobrze dystrybuują do limfocytów, w których zostają zatrzymane i metabolizowane. Lek penetruje także do ośrodkowego układu nerwowego (OUN), przechodząc w pewnym stopniu przez barierę krew–mózg.
    Kladrybina jest stosowana doustnie w dwóch cyklach, maksymalnie 8-10 dni terapii w każdym roku, prowadzonych przez 2 kolejne lata. Po zakończeniu 2 cykli leczenia nie jest wymagane dalsze leczenie kladrybiną w roku 3. i 4. Dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego, niezależnie od spożycia posiłku, nie jest metabolizowana w wątrobie, nie wchodzi zatem w interakcje z lekami metabolizowanymi w ten sposób lub wpływającymi na izoenzymy cytochromu P450. Chociaż znaczenie czynności wątroby w eliminacji kladrybiny jest uznawane jako nieistotne, ze względu na brak danych nie zaleca się stosowania preparatu kladrybiny podawanej doustnie u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (> 6 według skali Childa-Pugha).
    Skuteczność i bezpieczeństwo kladrybiny w MS zostały określone na podstawie badań z zastosowaniem leku w postaci podawanej doustnie. Nie można ich wyników odnosić do innej postaci leku, przeliczając jedynie jego dawkę w odniesieniu do masy ciała pacjenta. Takie postępowanie wymaga przeprowadzenia odrębnych badań i procedury rejestracyjnej dotyczącej nowej postaci leku.
    Słowa kluczowe: kladrybina, stwardnienie rozsiane, mechanizm działania, farmakokinetyka

    Kurcze mięśni. Patofizjologia, rozpoznawanie i leczenie

    Muscle cramps. Pathophysiology, diagnosis and treatment
    Krzysztof Nieporęcki, Magdalena Kuźma-Kozakiewicz

    Streszczenie
    Kurcze mięśni są częstą przyczyną konsultacji lekarskich. Dotykają osób w każdym wieku – średnio 1 na 3 osoby/rok. Najczęściej występują podczas snu, po wysiłku fizycznym lub w przebiegu ciąży. Mogą być też związane z chorobami obwodowego i ośrodkowego układu nerwowego (OUN): neuropatią, radikulopatią, chorobami pierwotnie mięśniowymi, chorobami neuronu ruchowego czy stwardnieniem rozsianym (MS). Artykuł omawia patofizjologię i diagnostykę kurczów mięśniowych, a także leczenie na podstawie wyników randomizowanych badań klinicznych.
    Słowa kluczowe: kurcze mięśniowe, klasyfikacja, diagnostyka, farmakoterapia

    Metodologia badania zaburzeń połykania we wczesnej fazie udaru mózgu

    Methods of examination of swallowing disorders in the early stage of stroke
    Małgorzata Zielińska, Magdalena Hellmann, Marek Hałas, Dariusz Gąsecki

    Streszczenie
    Udar mózgu jest trzecią najczęstszą przyczyną zgonów i najczęstszą przyczyną trwałej niepełnosprawności ludzi dorosłych. Spośród wielu czynników najważniejszym, tak zwanym pozamózgowym czynnikiem zwiększającym ryzyko wczesnego zgonu w następstwie udaru mózgu, jest wystąpienie infekcji wewnątrzszpitalnej, najczęściej układu oddechowego. Wykazano, iż wystąpienie w ostrej fazie udaru mózgu zachłystowego zapalenia płuc i zgonu jest silnie związane z zaburzeniami połykania o charakterze dysfagii o nagłym początku. Wczesna prewencja zaburzeń połykania na podstawie wyniku przeprowadzonego przesiewowego testu dysfagii pozwala znacząco zmniejszyć ryzyko wystąpienia aspiracji, a w konsekwencji zachłystowego zapalenia płuc u pacjentów we wczesnej fazie udaru mózgu. Niniejsza praca stanowi przegląd przesiewowych testów zaburzeń połykania, a także zwraca uwagę na znaczenie współpracy neurologa, zespołu pielęgniarskiego oraz neurologopedy w procesie wykrywania dysfagii u pacjentów we wczesnej fazie udaru mózgu.
    Słowa kluczowe: udar mózgu, dysfagia, ocena zaburzeń połykania

     

    Rozwijające się strategie leczenia drżenia samoistnego

    Emerging strategies in the management of essential tremor
    Peter Hedera
    Ther Adv Neurol Disord. 2017; 10(2): 137-148

    Streszczenie
    Obecnie dostępne terapie drżenia samoistnego (ET) zapewniają dostateczną kontrolę tylko u niespełna połowy pacjentów, a wiele potrzeb tych chorych pozostaje niezaspokojonych. Powodem tego jest po części empiryczny charakter obecnie dostępnych opcji leczenia oraz wciąż wiele niejasności dotyczących patogenezy ET. Rozwijająca się koncepcja ET jako możliwej choroby neurodegeneracyjnej, lepsze zrozumienie towarzyszących przemian biochemicznych, w tym przemian w układzie kwasu gamma-aminomasłowego (GABA)-ergicznym i połączeniach szczelinowych, a także poznanie roli genu bogatego w powtórzenia leucynowe i zawierającego domenę immunoglobulino-podobną 1 (LINGO-1) w patogenezie ET są nowymi perspektywami na stworzenie bardziej celowanych terapii. Omawiane są tutaj najbardziej obiecujące nowe podejścia w leczeniu ET, w tym modulacja allosteryczna receptorów GABA oraz modyfikacja szlaku LINGO-1. Oporne na terapie farmakologiczne drżenie może być leczone metodą głębokiej stymulacji mózgu (DBS) o wysokiej częstotliwości w obszarze jądra brzusznego pośredniego, aczkolwiek także metody chirurgiczne nie są wolne od zastrzeżeń, takich jak: występowanie działań niepożądanych w przebiegu stymulacji oraz utrata odpowiedzi terapeutycznej. Omówione zostały również kwestie wyboru dodatkowych lokalizacji umieszczenia elektrod zarówno w obrębie wzgórza, jak i poza nim, a także rozwój układu DBS ze sprzężeniem zwrotnym, umożliwiającym automatyczne dostosowanie parametrów stymulujących w odpowiedzi na zmiany elektrofizjologicznej aktywności mózgu. Metody mające na celu tłumienie drżenia z użyciem egzoszkieletu oraz zewnętrznych urządzeń przenośnych także zostały poddane krótkiej dyskusji.
    Słowa kluczowe: modulacja allosteryczna, głęboka stymulacja mózgu ze sprzężeniem zwrotnym, głęboka stymulacja mózgu, drżenie samoistne, egzoszkielet, kwas gamma-aminomasłowy, tłumienie drżenia







    Dowiedz się więcej
    Cena: 22,00 zł
  2. Neurologia praktyczna 6/2018

    Neurologia praktyczna 6/2018

    Kliniczne problemy porażenia mózgowego u dorosłych z perspektywy neurologa i fizjoterapeuty

    Clinical problems of adults with cerebral palsy from the perspective of a neurologist and a physiotherapist
    Janusz Wendorff, Agata Michalska

    Streszczenie
    Dorosłe osoby z porażeniem mózgowym (MP) stanowią grupę pacjentów, których potrzeby w obszarze opieki zdrowotnej są nadal mało poznane. Większość badań przedstawianych w piśmiennictwie koncentruje się na grupie dzieci i nastolatków. W tym wczesnym okresie życia cele leczniczo-terapeutyczne są precyzyjnie wyznaczone. Należą do nich minimalizacja zaburzeń będących efektem uszkodzenia mózgowia oraz doprowadzenie pacjenta do optymalnego stanu funkcjonowania (m.in. chodu i samodzielności w czynnościach dnia codziennego). W przypadku osób dorosłych z MP nakładanie się na postępujące zaburzenia problemów związanych z fizjologicznym procesem starzenia się wymusza modyfikację postępowania leczniczo-terapeutycznego i weryfikację jego celów. Autorzy podejmują próbę przybliżenia problemów dorosłych osób z MP w perspektywie lekarza neurologa i fizjoterapeuty.
    Słowa kluczowe: mózgowe porażenie dziecięce, dorosłość, tranzycja, rehabilitacja, opieka neurologa

    Analiza porównawcza natalizumabu i fingolimodu stosowanych w leczeniu drugiej linii w rzutowo-remisyjnej postaci stwardnienia rozsianego

    Comparative analysis of natalizumab versus fingolimod as secondline treatment in relapsing-remitting multiple sclerosis
    Johannes Lorscheider, Pascal Benkert, Carmen Lienert, Peter Hänni, Tobias Derfuss, Jens Kuhle, Ludwig Kappos, Özgür Yaldizli
    Multiple Sclerosis Journal 2018, 24(6): 777-785

    Streszczenie
    Wprowadzenie: Nie porównywano dotychczas w kontrolowanym badaniu klinicznym z randomizacją skuteczności fingolimodu i natalizumabu jako leków drugiej linii w leczeniu rzutowo-remisyjnej postaci stwardnienia rozsianego (RRMS).
    Cel: Porównanie wyników klinicznych po przestawieniu na silniejsze leczenie przez zamianę na fingolimod albo natalizumab u chorych z aktywnym klinicznie RRMS.
    Metody: Korzystając z rejestru Szwajcarskiego Stowarzyszenia na rzecz Wspólnego Programu Ubezpieczeń Zdrowotnych (SVK), zidentyfikowano pacjentów z RRMS i ≥ 1 rzutem w ostatnim roku przed zmianą terapii z interferonu beta lub octanu glatirameru na fingolimod lub natalizumab. W celu wybrania pacjentów o porównywalnej charakterystyce początkowej zastosowano metodę propensity score matching, czyli metodę dopasowywania chorych na podstawie wskaźnika predyspozycji, gdy przydział leczenia nie jest/nie był dokonywany w drodze randomizacji. Występowanie rzutów i wyniki w rozszerzonej skali stanu niesprawności (EDSS) porównano parami w analizach testowania w parach z danymi uciętymi.
    Wyniki: Spośród 547 włączonych pacjentów 358 osób połączono w pary (fingolimod n = 179; natalizumab n = 179). Mediana okresu obserwacji wynosiła 1,8 roku (rozstęp międzykwartylowy 0,9-2,9). U pacjentów, którzy zostali przestawieni na natalizumab, ryzyko wystąpienia rzutu było mniejsze (współczynnik częstości występowania 0,5, 95% przedział ufności [CI] 0,3-0,8, p = 0,001) i było większe prawdopodobieństwo osiągnięcia poprawy ocenianej za pomocą skali EDSS (współczynnik ryzyka [HR] 1,8, 95% CI 1,1-2,7, p = 0,01) w porównaniu z pacjentami, u których lek zmieniono na fingolimod. Nie stwierdzono różnicy pomiędzy grupami w zakresie odsetka pacjentów, u których nie doszło do progresji choroby ocenianej na podstawie EDSS (HR 0,9, 95% CI 0,5-1,5, p = 0,62).
    Wniosek: Wydaje się, że natalizumab jest skuteczniejszy w zmniejszaniu częstości występowania rzutów i stopnia niepełnosprawności niż fingolimod.
    Słowa kluczowe: stwardnienie rozsiane, natalizumab, fingolimod, badanie obserwacyjne, wskaźnik rzutów, progresja niesprawności

    Komentarz: dr hab. n. med. Ewa Krzystanek

    Przewlekła encefalopatia pourazowa. Identyfikacja osób zagrożonych oraz poznanie patogenezy

    Chronic traumatic encephalopathy. Identifying those at risk and understanding pathogenesis
    M.D. Willis, N.P. Robertson
    Journal of Neurology 2017, 264: 1298-1300


    Rozpoznawanie i postępowanie w przypadkach idiopatycznego nadciśnienia wewnątrzczaszkowego z towarzyszącym bólem głowy

    The diagnosis and management of idiopathic intracranial hypertension and the associated headache
    Rigmor Højland Jensen, Aleksandra Radojicic, Hanne Yri
    Therapeutic Advances in Neurological Disorders 2016, 9(4): 317-326

    Streszczenie
    Z powodu bliskiej korelacji z otyłością wzrastająca zachorowalność na idiopatyczne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe (IIH) czyni je wymagającym schorzeniem. Początek objawów jest zwykle podstępny, przez co pacjenci są badani przez wielu różnych specjalistów, zanim IIH zostanie rozpoznane. Przedstawiamy proces diagnostyczny, charakterystykę objawów i bólów głowy oraz ich przebieg, jak również dostępne, potwierdzone strategie leczenia, a także proponujemy plany diagnostyczne i strategie dalszego postępowania.
    Słowa kluczowe: acetazolamid, bóle głowy, idiopatyczne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, upośledzenie wzroku



    Analiza porównawcza natalizumabu i fingolimodu stosowanych w leczeniu drugiej linii w rzutowo-remisyjnej postaci stwardnienia rozsianego

    Dowiedz się więcej
    Cena: 22,00 zł
  3. Neurologia praktyczna 5/2018

    Neurologia praktyczna 5/2018

    Przewlekła zapalna poliradikuloneuropatia demielinizacyjna oporna na farmakoterapię. Trudności diagnostyczne i terapeutyczne

    Treatment-resistant chronic inflammatory demyelinating polyradiculoneuropathy. Diagnostic and therapeutic difficulties
    Łukasz Rzepiński, Zdzisław Lucjan Maciejek

    Streszczenie
    Przewlekła zapalna poliradikuloneuropatia demielinizacyjna (CIDP) jest heterogenną jednostką chorobową o zróżnicowanych: etiopatogenezie, obrazie klinicznym i neurofizjologicznym oraz odpowiedzi na stosowaną farmakoterapię. CIDP oporną na farmakoterapię definiuje się jako brak poprawy klinicznej pomimo zastosowania metod leczenia I linii, tj. kortykosteroidów, dożylnych wlewów immunoglobulin i/lub plazmaferezy w monoterapii lub leczeniu skojarzonym. W codziennej praktyce oporność na farmakoterapię stwierdza się u ok. 20% pacjentów z rozpoznaniem CIDP, co często implikuje dodatkowe trudności diagnostyczne i terapeutyczne. W związku z odsetkiem błędnych rozpoznań CIDP sięgającym 50% każdorazowo zaleca się ich weryfikację przed rozpoznaniem postaci opornej na farmakoterapię. W przypadku potwierdzenia rozpoznania CIDP należy, na podstawie obrazu klinicznego i neurofizjologicznego, określić potencjalny wariant tej jednostki chorobowej, a następnie wdrożyć leczenie z uwzględnieniem optymalnej dawki początkowej oraz podtrzymującej wybranego preparatu. Przy braku satysfakcjonującej odpowiedzi na leczenie I linii i pewności odnośnie do wiarygodnego rozpoznania CIDP niezwykle istotne pozostaje rozróżnienie lekooporności prawdziwej i rzekomej. W grupie pacjentów z rzeczywistym agresywnym przebiegiem choroby należy dążyć do wczesnego wdrożenia skojarzonej farmakoterapii z udziałem metod leczenia II linii (immunosupresja, przeciwciała monoklonalne), a w wyjątkowych przypadkach również i III linii (inhibitor proteasomów, autologiczny przeszczep macierzystych komórek krwiotwórczych). W niniejszym artykule przedstawiono najczęściej spotykane trudności w zakresie diagnostyki i leczenia CIDP opornej na farmakoterapię.
    Słowa kluczowe: CIDP, oporność na farmakoterapię, kortykosteroidy, dożylne wlewy immunoglobulin, immunosupresja

    Pierwotne zapalenie naczyń mózgowych. Diagnostyka i leczenie

    Anna Cisowska-Maciejewska, Elżbieta Smolewska

    Streszczenie
    Pierwotne zapalenie naczyń ośrodkowego układu nerwowego (PCNV lub PACNS) jest rzadkim zaburzeniem, atakującym wyłącznie naczynia krwionośne mózgu i rdzenia kręgowego. Obraz kliniczny nie jest swoisty. Do najbardziej typowych objawów należą bóle głowy, ogniskowe deficyty neurologiczne i zaburzenia psychiczne. Rozpoznanie jest trudne, ponieważ żadne badania diagnostyczne nie są wystarczająco czułe. W diagnostyce różnicującej powinno się brać pod uwagę układowe zapalenie naczyń. W wysoce wątpliwych przypadkach należy zastosować szybkie leczenie immunosupresyjne.
    Słowa kluczowe: centralny układ nerwowy, pierwotne zapalenie naczyń, dorośli, dzieci, badania neuroobrazowe

    Hemostaza w krwotoku śródmózgowym

    Tłumaczenie artykułu: Hemostasis in intracranial hemorrhage

    Streszczenie
    Spontaniczny, niezwiązany z urazem krwotok śródmózgowy (ICH) wiąże się z dużą chorobowością i śmiertelnością na całym świecie przy braku udowodnionego skutecznego leczenia. Większość przypadków powiększania się krwiaka występuje w ciągu 4 godz. od wystąpienia objawów i jest związana z wczesnym pogorszeniem oraz niekorzystnym klinicznym stanem zejściowym. W ICH w celu ograniczenia wzrostu krwiaka fundamentalną rolę odgrywa ultrawczesne leczenie hemostatyczne. U pacjentów zagrożonych narastaniem krwiaka stwierdza się nieprawidłowości w hemostazie, leżące u przyczyn schorzenia. Strategia leczenia u pacjentów z ICH powinna obejmować odpowiednią interwencję na podstawie wywiadu w kierunku zażywania leków przeciwkrzepliwych lub koagulopatii przyczynowej. Dla ICH związanego z leczeniem przeciwpłytkowym zaleca się przerwanie przyjmowania leku przeciwpłytkowego i transfuzję masy płytkowej tym, którzy będą poddani zabiegowi neurochirurgicznemu, przy umiarkowanej jakości dowodów. W ICH związanym z leczeniem antagonistami witaminy K u pacjentów z INR > 1,4 zdecydowanie zaleca się podanie raczej koncentratów kompleksu protrombiny 3-czynnikowych lub 4-czynnikowych (PCCs) niż świeżo mrożonego osocza. U pacjentów z ICH poddawanych leczeniu nowymi doustnymi antykoagulantami zaleca się podanie aktywnego węgla u tych, którzy zgłosili się w ciągu 2 godz. od spożycia leku. Idarucizumab, fragment humanizowanego przeciwciała monoklonalnego przeciw dabigatranowi (bezpośredniemu inhibitorowi trombiny) jest zatwierdzony przez Agencję do spraw Żywności i Leków (FDA) do leczenia w sytuacjach nagłych. Jeżeli idarucizumab nie jest dostępny lub ICH towarzyszy leczeniu innymi niż dabigatran bezpośrednimi inhibitorami trombiny (DTI) pacjentom z ICH należy podać aktywowany PCC (aPCC) (50 U/kg) lub 4-czynnikowy PCC (50 U/kg). W ICH związanym z leczeniem inhibitorami czynnika Xa preferuje się podawanie 4-czynnikowego PCC lub aPCC zamiast rekombinowanego FVIIa, ze względu na mniejsze ryzyko wystąpienia niepożądanych epizodów zakrzepowych.
    Słowa kluczowe: krwotok śródmózgowy, antykoagulanty, nowe doustne leki przeciwzakrzepowe, odwrócenie antykoagulacji, hemostaza

    Niewielki udar mózgu i przemijające zaburzenie krążenia mózgowego. Badania kliniczne a praktyka kliniczna

    Tłumacznie artykułu: Minor stroke and transient ischemic attack. Research and practice

    Streszczenie
    U większości pacjentów z udarem niedokrwiennym mózgu występuje niewielki deficyt neurologiczny i u tych chorych leczenie interwencyjne często nie jest rozważane. Kompleksowa opieka oraz odpowiednie działania interwencyjne prowadzone w przypadkach niewielkiego udaru mózgu lub przemijającego zaburzenia krążenia mózgowego (TIA) wpływają na poprawę rezultatów, obniżenie kosztów leczenia oraz zmniejszenie liczby przypadków niesprawności. Badania obrazowe są kluczowe w planowaniu leczenia oraz w przewidywaniu ryzyka nawrotu udaru mózgu. U pacjentów z niedrożnością dużych naczyń stwierdzano gorsze rezultaty i dla nich korzystne może się okazać leczenie interwencyjne. Kwestiami spornymi pozostają: czy prowadzenie dożylnej terapii trombolitycznej zmniejsza poziom niesprawności u pacjentów udarowych z niewielkim deficytem neurologicznym oraz czy endowaskularne leczenie interwencyjne w ostrym okresie poprawia końcowy stan kliniczny u pacjentów z niewielkim udarem mózgu i z rozpoznaną niedrożnością dużego naczynia. Trwają badania mające na celu ustalenie idealnej terapii przeciwpłytkowej w udarze mózgu oraz TIA, podczas gdy obecnie zalecana terapia statynami, postępowanie chirurgiczne u pacjentów ze zwężeniami w zakresie tętnic szyjnych oraz terapia przeciwkrzepliwa u pacjentów z migotaniem przedsionków są potwierdzonymi metodami zmniejszającymi częstość występowania ponownego udaru mózgu oraz poprawiającymi rezultaty. Bieżący przegląd podsumowuje obecnie dostępne dane i omawia standardy opieki nad pacjentami z niewielkim udarem mózgu i TIA.
    Słowa kluczowe:
    niewielki udar mózgu, przemijające zaburzenie krążenia mózgowego, rezultaty w niewielkich udarach mózgu, leczenie, ryzyko wystąpienia kolejnego udaru mózgu, profilaktyka udaru mózgu



    Dowiedz się więcej
    Cena: 22,00 zł
  4. Neurologia praktyczna 4/2018

    Neurologia praktyczna 4/2018

    Doustna kladrybina jako opcja terapeutyczna dla pacjentów z rzutowo-remisyjną postacią stwardnienia rozsianego

    Oral cladribine as a therapeutic option for patients with relapsing-remitting multiple sclerosis
    Alina Kułakowska

    Streszczenie
    Postęp badań nad stwardnieniem rozsianym (MS) sprawia, że dostępna jest coraz większa liczba leków korzystnie modyfikujących przebieg rzutowo-remisyjnej postaci choroby (RRMS). Oprócz preparatów wywołujących przewlekłą immunomodulację lub immunosupresję, których efekt terapeutyczny utrzymuje się tak długo, jak długo są stosowane, dysponujemy również lekami wywołującymi rekonstytucję układu immunologicznego. Leki te, podane przez krótki czas, prowadzą do długo utrzymujących się zmian w funkcjonowaniu układu odpornościowego, co może skutkować długotrwałą remisją choroby. Kladrybina wywołuje selektywną redukcję populacji limfocytów T i B, a następnie ich rekonstytucję. Lek wydaje się szczególnie korzystną opcją terapeutyczną dla chorych z RRMS, wykazujących wysoką aktywność choroby, zarówno nieleczonych, jak i w trakcie terapii innym lekiem modyfi kującym przebieg schorzenia. Korzystny profil bezpieczeństwa, dogodny sposób dawkowania, obejmujący rocznie 10 dni doustnego leczenia przez okres 2 lat, i brak konieczności intensywnego monitorowania terapii są ogromną zaletą dla pacjentów prowadzących aktywny tryb życia, dużo podróżujących, uczących się i pracujących zawodowo. Kladrybina może być także dobrą opcją terapeutyczną dla młodych kobiet planujących zajście w ciążę, gdyż można bezpiecznie zaprzestać stosowania antykoncepcji po 6 miesiącach od zakończenia farmakoterapii.
    Słowa kluczowe: stwardnienie rozsiane, rekonstytucja immunologiczna, kladrybina

     

    Jakość życia opiekunów osób cierpiących na choroby neurozwyrodnieniowe

    Quality of life in care-givers of patients suffering from neurodegenerative diseases
    Anna Maksymowicz-Śliwińska, Katarzyna Ciećwierska, Krzysztof Nieporęcki, Magdalena Kuźma-Kozakiewicz

    Streszczenie
    Choroby neurozwyrodnieniowe są grupą wrodzonych lub nabytych schorzeń układu nerwowego, związanych z postępującym uszkodzeniem struktury i funkcji neuronów. Do tej grupy zalicza się m.in. chorobę Alzheimera (AD), otępienie czołowo-skroniowe (FTD), chorobę Parkinsona (PD), stwardnienie boczne zanikowe (SLA) czy chorobę Huntingtona (HD). W przebiegu tych schorzeń dochodzi do postępującego zaburzenia funkcji ruchowych i/lub poznawczych pacjenta, ograniczających jego samodzielne funkcjonowanie. W tej sytuacji opiekunowie stają się kluczowym źródłem wsparcia osób chorych, zarówno na poziomie fizycznym, jak i emocjonalnym. Jednocześnie niejednokrotnie rezygnują z pracy, życia towarzyskiego, w znacznej mierze dostosowując własne życie do aktualnych potrzeb pacjenta. Niniejsza publikacja przedstawia przegląd piśmiennictwa dotyczący jakości życia opiekunów (QoL) osób ciepiących na najczęstsze choroby neurozwyrodnieniowe.
    Słowa kluczowe: choroby neurozwyrodnieniowe, stwardnienie boczne zanikowe, choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, choroba Huntingtona, opiekunowie, jakość życia, dobrostan, obciążenie, strategie radzenia sobie, wsparcie socjalne, nastrój

    Testy przesiewowe dla pacjentów udarowych z afazją. Przegląd piśmiennictwa

    Screening tests for aphasia in patients with stroke. A systematic review
    Journal of Neurology 2017; 264: 211-220

    Streszczenie
    Afazja ma istotny wpływ na jakość życia i znacząco podnosi koszty opieki nad pacjentami udarowymi. Wczesne jej rozpoznanie u tych chorych jest ważne dla rokowania oraz zaplanowania leczenia w odpowiednim czasie. Celem naszej pracy była identyfikacja dostępnych testów, umożliwiających różnicowanie pacjentów z afazją i bez zaburzeń mowy o typie afazji, a następnie ocena danego testu pod kątem dokładności, niezawodności i łatwości jego przeprowadzenia. Przeszukaliśmy serwisy PubMed, EMbase, Web of Science oraz PsycINFO pod kątem opublikowanych badań, dotyczących testów przesiewowych, mających na celu ocenę afazji u pacjentów po udarach. Przeanalizowaliśmy listy piśmiennictwa wybranych artykułów, jak również skontaktowaliśmy się z kilkoma ekspertami w celu wyszukania dodatkowych odniesień w piśmiennictwie. W przypadku każdego testu przesiewowego ocenialiśmy jego czułość, swoistość, iloraz wiarygodności wyniku dodatniego, iloraz wiarygodności wyniku ujemnego oraz diagnostyczny iloraz szans (DOR), jak również oszacowaliśmy stopień odchylenia metody walidacji. W naszej pracy zawarliśmy 10 badań oceniających 8 testów przesiewowych. Analizy te różniły się wielkością badanej grupy, charakterystyką pacjentów oraz testami referencyjnymi używanymi do walidacji. W przypadku wielu artykułów nie udało się zawrzeć informacji dotyczących kolejności włączania pacjentów do badania, czasu od wystąpienia afazji do przeprowadzenia testu przesiewowego oraz procedury „zaślepienia”. Spośród trzech badań, które zostały ocenione jako mające pośrednie lub niskie ryzyko błędu systematycznego, DOR miał najwyższą wartość dla Przesiewowego Testu Językowego (Language Screening Test) oraz ScreeLing. Dostępnych jest kilka narzędzi przesiewowych dla afazji w udarze mózgu, jednak wiele z testów nie zostało właściwie zatwierdzonych. W celu określenia ich przydatności w praktyce klinicznej potrzebne jest przeprowadzenie metodologicznie poprawnych badań walidacyjnych.
    Słowa kluczowe: naczyniowe uszkodzenie mózgu/udar mózgu, zawał, krwotok śródmózgowy, diagnostyczna ocena testu, afazja, test przesiewowy

    Postępy w pojmowaniu nocycepcji i bólu neuropatycznego

    Advances in understanding nociception and neuropathic pain
    Journal of Neurology 2018; 265: 231-238

    Streszczenie
    Ból wynika z aktywacji podgrupy neuronów czuciowych, określanych nocyceptorami (receptorami bólowymi) i pojawił się w ewolucji jako mechanizm „odczuwania i ochrony”. Uszkodzenie lub choroba układu czuciowego może jednak doprowadzić do wystąpienia bólu neuropatycznego, który nie służy funkcji ochronnej. Poznanie, w jaki sposób funkcjonuje czuciowy układ nerwowy i jakie zmiany zachodzą w bólu neuropatycznym, mają zasadnicze znaczenie dla identyfikacji nowych celów terapeutycznych i opracowania nowych leków przeciwbólowych. W ostatnich latach rozwinięto takie technologie, jak optogenetyka i metoda sekwencjonowania RNA, które wraz z bardziej tradycyjnym zastosowaniem zwierzęcych modeli bólu neuropatycznego i zrozumieniem odmienności genetycznych u ludzi umożliwiły osiągnięcie znaczących postępów w poznaniu mechanizmów bólu neuropatycznego.
    Słowa kluczowe:
    chemogenetyka, obwody neuronalne, ból neuropatyczny, receptor bólowy, optogenetyka, kanał sodowy sterowany napięciem (NaV)



    Dowiedz się więcej
    Cena: 22,00 zł
  5. Neurologia praktyczna 3/2018

    Neurologia praktyczna 3/2018

    Zmiana leków oryginalnych na generyczne w leczeniu padaczki

    Switching branded drugs to generics in epilepsy
    Marcin Kopka

    Streszczenie
    W dzisiejszych czasach, gdy wzrastają koszty leczenia, leki generyczne mogą być atrakcyjną, tańszą alternatywą dla leków oryginalnych. Zatwierdzone leki generyczne są równoważne z lekami oryginalnymi pod względem substancji czynnej i parametrów farmakokinetycznych (powierzchnia pod krzywą i maksymalne stężenie w osoczu), używanych do stwierdzenia biorównoważności pomiędzy nimi. Osiąga się ją, gdy 90% przedziałów ufności wyżej wspomnianych parametrów farmakokinetycznych zawiera się w granicach od 80% do 125%. Zgodnie z wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) badania biorównoważności powinny być przeprowadzane na małych grupach (od 18 do 24) zdrowych, dorosłych ochotników. Nie mogą oni palić papierosów oraz przyjmować innych leków poza badanym.
    Chociaż w wielu schorzeniach leki generyczne mogą być atrakcyjną, tańszą alternatywą dla leków oryginalnych, to pod tym względem padaczka jest wyjątkowa z uwagi na poważne konsekwencje nawrotu napadów. Wielu klinicystów wyraża obawy związane z zamianą leków oryginalnych na generyczne u osób cierpiących na epilepsję.
    Zgodnie z opublikowanymi w piśmiennictwie badaniami ankietowymi oraz opisami przypadków zamiana leków z oryginalnych na generyczne może prowadzić do zwiększenia częstości napadów padaczkowych lub nasilenia objawów ubocznych. Wiele towarzystw naukowych sprzeciwia się zmianie leków u chorych na epilepsję, szczególnie leczonych niskimi oraz wysokimi dawkami.
    Chociaż leki generyczne oferują istotne ograniczenie kosztów leczenia, to decyzja o zmianie terapii nie powinna być rutynowa, ale raczej podejmowana indywidualnie, po dogłębnej analizie wielu czynników. Szczególną uwagę należy zachować u chorych na padaczkę leczonych lekami o wąskim indeksie terapeutycznym.
    Słowa kluczowe: epilepsja, terapia, leki odtwórcze

    Natalizumab – rozszerzona refundacja od 1 lipca 2018 r.

    Rozmowa z lek. Wojciechem Wichą


    Od 1 lipca 2018 r. Ministerstwo Zdrowia rozszerzyło refundację natalizumabu dla całej populacji. Obok JCV – od teraz można inicjować terapię również u pacjentów JCV+, jednocześnie likwidując barierę terapii 5 lat i pozostawiając decyzję o długości terapii lekarzowi.

    Bezpieczeństwo i skuteczność doustnej kladrybiny u pacjentów z rzutowo-remisyjną postacią stwardnienia rozsianego: wyniki randomizowanej kontynuacji badania CLARITY

    Safety and efficacy of cladribine tablets in patients with relapsing-remitting multiple sclerosis: results from the randomized extension trial of the CLARITY study

    Streszczenie
    Tło: W 2-letnim badaniu CLARITY doustna kladrybina istotnie poprawiała kliniczne i radiologiczne (rezonans magnetyczny) efekty leczenia (w porównaniu z placebo) u pacjentów z rzutowo-remisyjną postacią stwardnienia rozsianego (RRMS).
    Cel: Ocena bezpieczeństwa i skuteczności leczenia kladrybiną w 2-letniej kontynuacji badania (CLARITY Extension).
    Metody: W 2-letniej kontynuacji badania pacjenci przyjmujący placebo w badaniu CLARITY otrzymali kladrybinę w dawce 3,5 mg/kg; a przyjmujący wcześniej kladrybinę byli powtórnie randomizowani 2 : 1 do grupy otrzymującej kladrybinę w dawce 3,5 mg/kg lub placebo z maskowaniem.
    Wyniki: Leczeniu poddano w sumie 806 pacjentów. Częstość działań niepożądanych była zasadniczo podobna w poszczególnych grupach, ale częstość występowania limfopenii ≥ 3. stopnia była wyższa w przypadku kladrybiny niż placebo (limfopenia 4. stopnia występowała rzadko). U pacjentów przyjmujących kladrybinę w dawce 3,5 mg/kg w badaniu CLARITY, u których w kontynuacji badania wystąpiła limfopenia ≥ 3. stopnia, u > 90% pacjentów leczonych kladrybiną 3,5 mg/kg i u wszystkich otrzymujących placebo w kontynuacji badania, limfopenia zmniejszyła się do stopnia 0.-1. przed zakończeniem badania. Leczenie kladrybiną w badaniu CLARITY wykazywało poprawę skuteczności, która utrzymywała się u pacjentów otrzymujących placebo w CLARITY Extension; spośród pacjentów leczonych kladrybiną w dawce 3,5 mg/kg w badaniu CLARITY, ok. 75% pozostało wolnych od rzutów podczas przyjmowania placebo w kontynuacji badania.
    Wniosek: Leczenie doustną kladrybiną przez 2 lata, a następnie podawanie placebo przez kolejne 2 lata powodowało trwałe korzyści kliniczne podobne do 4-letniego leczenia kladrybiną, przy niskim ryzyku ciężkiej limfopenii lub pogorszenia klinicznego. W tym badaniu dalsze podawanie kladrybiny po 2-letnim okresie leczenia nie przyniosło ewidentnej poprawy klinicznej.
    Słowa kluczowe postać rzutowo-remisyjna stwardnienia rozsianego, doustna kladrybina, randomizowane badanie kliniczne, CLARITY Extension, bezpieczeństwo, skuteczność

    Przestawienie z leczenia oryginalnym octanem glatirameru na leczenie generyczną postacią: wyniki 15-miesięcznego rozszerzenia badania GATE

    Switching from branded to generic glatiramer acetate: 15-month GATE trial extension results

    Streszczenie
    Założenie:
    15-miesięczne badanie obserwacyjne po próbie klinicznej podwójnie zaślepionej z grupą kontrolną placebo nad zastosowaniem octanu glatirameru dla oceny równoważności z Copaxone’em ® (GATE).
    Cel:
    Ocena skuteczności, bezpieczeństwa i tolerancji leczenia generycznym octanem glatirameru (GTR) oraz ocena skuteczności, bezpieczeństwa i tolerancji przejścia z leczenia oryginalnym octanem glatirameru (GA) na leczenie GTR.
    Metody:
    W sumie 729 pacjentów otrzymywało GTR w dawce 20 mg/ml dziennie. W 12., 15., 18., 21. i 24. miesiącu oceniano bezpieczeństwo, a w 12., 18. i 24. miesiącu punktację w Rozszerzonej Skali Stanu Niesprawności i obrazy w badaniu magnetycznym rezonansem jądrowym (MRI). Obecność przeciwciał przeciwko glatiramerowi (ADAs) badano wyjściowo oraz w miesiącach: 1., 3., 6., 9., 12., 18. i 24.
    Wyniki:
    Średnia liczby ognisk wzmacniających się po podaniu gadolinu w grupie GTR/GTR i grupie GA/GTR była podobna w miesiącach 12., 18. i 24. Zmiana w zakresie pozostałych parametrów MRI była podobna w grupie GTR/GTR i GA/GTR. Roczny wskaźnik rzutów (ARR) nie różnił się pomiędzy grupami GTR/GTR i GA/GTR, wynosił odpowiednio 0,21 i 0,24. Częstość występowania, spektrum i nasilenie zgłaszanych działań niepożądanych nie różniły się pomiędzy grupami GTR/GTR i GA/GTR. Miana ADAs przeciw glatiramerowi były podobne w grupach GTR/GTR i GA/GTR.
    Wnioski:
    Skuteczność i bezpieczeństwo GTR utrzymuje się przez 2 lata. Ponadto przejście z GA na GTR jest bezpieczne i dobrze tolerowane.
    Słowa kluczowe:
    stwardnienie rozsiane, próba kliniczna, octan glatirameru, lek generyczny, równoważność

    Dowiedz się więcej
    Cena: 22,00 zł
  6. Neurologia praktyczna 2/2018

    Neurologia praktyczna 2/2018

    Pęcherz neurogenny
    Neurogenic bladder
    Jacek Zaborski
    Streszczenie
    Neurogenne zaburzenia czynności dolnych dróg moczowych są problemem dotykającym znaczny odsetek pacjentów z chorobami neurologicznymi (udar mózgu, choroby neurodegeneracyjne, stwardnienie rozsiane, urazy układu nerwowego, procesy zapalne). Właściwa i wczesna diagnostyka pozwala na szybkie włączenie skutecznego leczenia, co zabezpiecza pacjentów przed rozwojem powikłań (zakażenia dróg moczowych, urosepsa, odleżyny, niewydolność nerek) oraz pozwala na utrzymanie dostatecznej jakości życia. Kluczową rolę w diagnostyce odgrywa badanie urodynamiczne, pozwalające na prawidłowe zakwalifikowanie zaburzenia i ustanie skutecznej terapii. Zasadniczo wyróżnia się dwa problemy terapeutyczne: niemożność utrzymania moczu oraz trudności z opróżnianiem pęcherza moczowego. Przy nieskuteczności terapii doustnej należy rozważyć leczenie z zastosowaniem toksyny botulinowej i ewentualne cewnikowanie pacjenta.
    Słowa kluczowe: pęcherz neurogenny, stwardnienie rozsiane, udar, toksyna botulinowa, cewnikowanie, cholinolityki

    Artykuły tłumaczone

    Zmieniające się koncepcje terapeutyczne w nawrotowej postaci stwardnienia rozsianego
    Evolving concepts in the treatment of relapsing multiple sclerosis
    Streszczenie
    W ciągu ostatnich 20 lat schemat leczenia stwardnienia rozsianego (multiple sclerosis – MS) radykalnie się zmienił. Rosnąca dostępność skutecznych terapii modyfikujących przebieg choroby przekształciła cel działań terapeutycznych, którym było zmniejszenie zarówno liczby rzutów choroby, jak i spowolnienie narastania stopnia niesprawności, na wyeliminowanie objawów klinicznych lub aktywności choroby obserwowanej w badaniu MRI. Wybór terapii, który staje się coraz bardziej złożony, powinien być poparty stosowną wiedzą dotyczącą mechanizmu działania poszczególnych leków oraz znajomością ich profilu korzyści względem ryzyka. Ponieważ faza rzutu choroby charakteryzuje się procesem zapalnym, możliwie najszybciej powinno wdrożyć się leczenie mające na celu przywrócenie do stanu prawidłowego złożonych interakcji układu odpornościowego. Przed rozpoczęciem leczenia neurolog powinien dokładnie rozważyć i wziąć pod uwagę takie kwestie jak: stan choroby, czynniki prognostyczne i choroby współistniejące, to, jak pacjent reagował na dotychczasowe leczenie oraz czy jest gotów zaakceptować ryzyko związane z leczeniem na rzecz maksymalizacji korzyści przy minimalizacji czynników ryzyka. Dzięki dokładnemu monitorowaniu klinicznemu wczesne wychwytywanie pacjentów słabo reagujących na leczenie (suboptimal responders) umożliwi klinicystom przeprojektowanie strategii terapeutycznej, tam gdzie jest to konieczne.

    Równoważność produktów zawierających octan glatirameru: problemy z oceną równoważności farmaceutycznej i kluczowe właściwości działania klinicznego
    Equivalence of glatiramer acetate products: challenges in assessing pharmaceutical equivalence and critical clinical performance attributes
    Streszczenie
    Wprowadzenie: W przeglądzie tym omawia się wyzwania dotyczące charakterystyki i oceny leku peptydowego octanu glatirameru (GA) i jego preparatów następczych, stosowanych w leczeniu pacjentów ze stwardnieniem rozsianym.
    Relacjonowane dziedziny: GA jest wysoce złożoną mieszaniną peptydów zawierających cztery aminokwasy. Opisywane są różne metody (fizyko)chemiczne oraz testy biologiczne stosowane do scharakteryzowania tego złożonego produktu lekowego. Nie jest możliwe powiązanie danych z działania przedklinicznego z wynikami obserwowanymi w próbach klinicznych, gdyż do chwili obecnej nie zidentyfikowano kluczowych właściwości nadających się do przewidywania klinicznego działania u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym. Ograniczony wgląd w dokładny(-ne) mechanizm(-my) działania GA może stanowić wyjaśnienie, dlaczego nadal nie rozpoznano jeszcze tych cech decydujących o klinicznym efekcie.
    Opinia eksperta: Złożoność GA i brak poznania rozstrzygających cech klinicznego oddziaływania skutkuje dużą liczbą zagadnień koniecznych do wyjaśnienia, co hamuje projektowanie i ocenę kolejnych/generycznych zastosowań GA przez przemysł i organy nadzorujące. Na rozwiązanie czekają następujące zagadnienia: Przedkliniczna charakterystyka w stosunku do wyników klinicznych: jaka jest zależność? Jakie są możliwe biomarkery? Jak wybrać odpowiednią grupę pacjentów? Jakie jest doświadczenie z istniejącymi wersjami następczymi? Czy istnieje miejsce dla „lepszych” GA? Jak ocenić istniejące zalecenia i jak sporządzić projekt nowych dokumentów z wytycznymi oraz monografie farmakopealne?
    Słowa kluczowe Glatiramoidy, stwardnienie rozsiane, Copaxone, Glatopa, Agencja Żywności i Leków (Food and Drug Administration – FDA), Europejska Agencja Leków (European Medicines Agency – EMA), profilowanie genetyczne, charakterystyka fizykochemiczna, octan glatirameru, następcze wersje/generyki Dowiedz się więcej

    Cena: 22,00 zł
  7. Neurologia praktyczna 1/2018

    Neurologia praktyczna 1/2018

    Obrazowanie udaru niedokrwiennego – jak współczesna radiologia wspomaga klinicystów w diagnostyce i terapii
    Ischemic stroke imaging – how modern radiology can assist clinical diagnosis and treatment
    Jerzy Walecki, Marta Marek, Beata Feldman, Agnieszka Piliszek-Knyps
    Streszczenie
    Udar niedokrwienny jest powszechnie występującą jednostką chorobową, często prowadzącą do ciężkiej niepełnosprawności, a nawet zgonu. Przez lata możliwości terapeutyczne były bardzo ograniczone. Dzięki wieloletnim badaniom dziś perspektywa chorych z udarem niedokrwiennym uległa znacznej poprawie. Stało się to możliwe m.in. na skutek rozwoju technik neuroobrazowania, które umożliwiły pogłębienie wiedzy na temat patofizjologii udaru oraz są nieodzownym elementem przy kwalifikacji pacjentów do poszczególnych typów leczenia. Obecnie największą skuteczność ma zastosowana w odpowiednim czasie terapia dotętnicza, która jest wdrażana w pracowniach radiologii interwencyjnej. Dzięki nowoczesnym technikom neuroobrazowym staje się możliwe także szacowanie czasu, który upłynął od początku niedokrwienia do chwili obrazowania, co potencjalnie poszerza grupę chorych kwalifikowanych do leczenia o osoby z nieznanym czasem trwania niedokrwienia. W wyspecjalizowanych ośrodkach podejście do chorych z udarem niedokrwiennym jest coraz bardziej zindywidualizowane, aby zastosować możliwie najodpowiedniejszą terapię w każdym przypadku.
    Słowa kluczowe: udar niedokrwienny, obrazowanie, przegląd, zaawansowane techniki obrazowania

    Peginterferon beta-1a redukuje ewolucję uszkodzeń widocznych w MRI do czarnych dziur u pacjentów z RRMS: analiza post hoc po badaniu ADVANCE
    Peginterferon beta-1a reduces the evolution of MRI lesions to black holes in patients with RRMS: a post hoc analysis from the ADVANCE study
    Streszczenie
    Obecność przewlekłych czarnych dziur, tj. trwałych uszkodzeń, które są hipointensywne w obrazach T1-zależnych i wskazują na bardziej poważne uszkodzenie tkanek, jest coraz częściej wykorzystywana jako zastępczy wskaźnik efektu terapeutycznego w stwardnieniu rozsianym. Badanie ADVANCE było 2-letnią, podwójnie ślepą próbą, głównie oceniającą bezpieczeństwo i skuteczność podawanego podskórnie peginterferonu beta-1a w dawce 125 mcg u 1512 pacjentów z rzutowo-remisyjną postacią stwardnienia rozsianego (RRMS). Artykuł ten przedstawia korelacje pomiędzy klinicznymi rezultatami leczenia a przekształcaniem ostrego uszkodzenia w przewlekłe czarne dziury w badaniu ADVANCE oraz skuteczność peginterferonu beta-1a w ograniczeniu tej ewolucji. Leczenie peginterferonem beta-1a znamiennie redukuje średnią liczbę nowych/pojawiających się w zwiększonej liczbie w obrazach T2-zależnych (NET2) ognisk uszkodzenia (0,76 vs. 1,03 do 24. tygodnia, p = 0,0037; 0,44 vs. 0,99 do 48. tygodnia, p < 0,0001) i nowych, wzmacniających się po gadolinie (Gd+) ognisk uszkodzenia (0,15 vs. 0,32 do 24. tygodnia, p < 0,0001; 0,09 vs. 0,19 do 48. tygodnia), które przekształcają się w przewlekłe czarne dziury w ciągu 2 lat. Pacjenci ze zmianami NET2 lub Gd+ po 24 tygodniach, które ewoluowały w czarne dziury, wykazują znamiennie gorszy stan kliniczny, włączając w to większy odsetek chorych z potwierdzonym pogorszeniem niesprawności w okresie do 12. tygodnia (14,9 vs. 8,4%; p = 0,0167) i do 24. tygodnia (12,3 vs. 7,0%; p = 0,0333) i wyższy średni roczny wskaźnik rzutów (0,62 vs. 0,43; p = 0,0118) w porównaniu z pacjentami ze zmianami, które nie uległy przekształceniu w czarne dziury. Korelacje nie były zależne od leczenia. Zmniejszone ryzyko ewolucji nowych uszkodzeń w przewlekłe czarne dziury w przypadku leczenia peginterferonem beta-1a sugeruje możliwość zmniejszenia długoterminowej niesprawności w RRMS, przez zapobieganie nieodwracalnemu uszkodzeniu tkanek mózgu
    Słowa kluczowe: interferon pegylowany, peginterferon beta-1a, stwardnienie rozsiane, postać rzutowo-remisyjna stwardnienia rozsianego, obrazowanie rezonansem magnetycznym, badania kliniczne III fazy

    Zamrożenia chodu i wykrywanie upadków w chorobie Parkinsona z zastosowaniem czujników do noszenia: przegląd systematyczny
    Freezing of gait and fall detection in Parkinson’s disease using wearable sensors: a systematic review
    Streszczenie
    Mimo dużej liczby badań, w których oceniano zastosowanie czujników do noszenia w celu wykrywania zaburzeń chodu, takich jak zamrożenia chodu (FOG) i upadki, istnieje niewielki konsensus dotyczący odpowiednich metodologii odnośnie do tego, jak optymalnie stosować te urządzenia. W artykule przedstawiono podsumowanie zastosowania możliwych do noszenia systemów do oceny FOG i upadków w chorobie Parkinsona (PD) oraz wyniki walidacji. Przeprowadzono systematyczne przeszukiwanie w bazach PubMed i Web of Science z zastosowaniem grupy pojęciowych słów kluczowych. Końcowe przeszukiwanie przeprowadzono w styczniu 2017 r., a artykuły wybrano na podstawie zestawu kryteriów kwalifikacji. Ogółem wybrano 27 artykułów. Spośród nich 23 dotyczyły FOG, a 4 upadków. Badania FOG przeprowadzono albo w laboratorium, albo w warunkach domowych, a grupy badanych wahały się od 1 PD aż do 48 PD, którzy byli w 2. do 4. stadium choroby wg Hoehna i Yahra. Goleń była najczęstszym umiejscowieniem czujnika, a akcelerometr najczęściej stosowanym rodzajem czujnika. Pomiary wiarygodności wahały się od 73% do 100% dla czułości i od 67% do 100% dla specyficzności. Wszystkie badania nad upadkami i ryzykiem upadków były przeprowadzane w domu i obejmowały grupy badanych od 1 PD aż do 107 PD, głównie stosujących jeden czujnik zawierający akcelerometr, noszony w różnych miejscach na ciele. Pomimo obiecujących inicjatyw walidacyjnych przedstawianych w tych badaniach wszystkie przeprowadzono na stosunkowo nielicznych grupach badanych oraz istniała istotna zmienność dotycząca przedstawianych pomiarów punktów końcowych i uzyskanych wyników. Biorąc pod uwagę te ograniczenia, walidacja uzyskanych pomiarów objawów PD z czujników przyniosłaby korzyść z bardziej spójnych badań naukowych i większej współpracy pomiędzy naukowcami, dostosowującymi protokoły zbierania danych i dzielącymi się zbiorami danych.
    Słowa kluczowe choroba Parkinsona, monitorowanie chodu, czujniki do noszenia, badania walidacyjne

    Ilościowe określenie korzyści stosowania fumaranu dimetylu nad leczeniem interferonem β i octanem glatirameru w odniesieniu do wyników wydajności pracy u pacjentów z MS
    Quantifying the Benefits of Dimethyl Fumarate Over β Interferon and Glatiramer Acetate Therapies on Work Productivity Outcomes in MS Patients
    Streszczenie
    Wprowadzenie: Fumaran dimetylu (DMF) to nowa terapia doustna stosowana w leczeniu rzutowo-remisyjnej postaci stwardnienia rozsianego (RRMS). W dwóch 2-letnich kluczowych badaniach III fazy u pacjentów z RRMS leczenie DMF znacznie zmniejszyło aktywność choroby w odniesieniu zarówno do objawów klinicznych, jak i w obrazowaniu metodą rezonansu magnetycznego (MRI) oraz wykazało akceptowalny profil bezpieczeństwa. Obecnie jednak brak jest danych porównawczych, które pozwoliłyby na zbadanie związku między wydajnością pracy i wynikami jakości życia zależnej od stanu zdrowia (HRQoL) u chorych z RRMS oraz na określenie różnic występujących pomiędzy rodzajami terapii stosowanych w RRMS, w tym DMF.
    Metody: Badaliśmy ten związek dzięki danym zgłaszanym przez pacjenta przez wypełnienie Kwestionariusza Europejskiego (EQ-5D), Kwestionariusza pogorszenia wydajności pracy i wykonywania codziennych czynności (WPAI) i Hamburg Quality of Life Questionnaire in Multiple Sclerosis (HAQUAMS) za pomocą bazy danych Adelphi MS DSP. Wyniki: Nasze dane wykazały, że w stosunku do pacjentów otrzymujących interferony beta (β) lub octan glatirameru u chorych przyjmujących DMF wyniki we wszystkich podskalach WPAI były lepsze [ogólnie; średni efekt leczenia (ATE) −13,92, 95% przedział ufności (CI) −18,87 do 7,08; p < 0,001], EQ-5D (ATE +0,075, 95% Cl 0,014–0,136; p = 0,016) i HAQUAMS [ATE −0,45, 95% Cl −0,61 do −0,29; p < 0,001]. EQ-5D i HAQUAMS zostały użyte wraz z WPAI do określenia związku między wynikami HRQoL a wydajnością pracy. Przeprowadzona została analiza wielokrotnej regresji liniowej, dostosowując dane do wieku, płci, wskaźnika masy ciała, pochodzenia etnicznego i liczby chorób współistniejących.
    Wnioski: Dane te pokazują, że terapia DMF była związana z większą wydajnością pracy i HRQoL u pacjentów z RRMS i wyniki te stale poprawiały się w porównaniu z efektami leczenia interferonem beta i octanem glatirameru.
    Słowa kluczowe: fumaran dimetylu, rzutowo-remisyjna postać stwardnienia rozsianego, Tecfidera, jakość życia zależna od stanu zdrowia, wydajność pracy

    Śnieg optyczny jako etiologicznie chroniczna aura migreny
    Visual snow as an ethiologically chronic aura of migraine
    Jędrzej Dragan, Piotr Defort
    Streszczenie
    Śnieg optyczny (VS) to trwałe lub przejściowe, ale nawracające zaburzenie widzenia. Chory – mimo braku wad wzroku – dostrzega liczne białe lub czarne, czasami półprzeźroczyste, migające kropki w części lub w całym polu widzenia. Osobom cierpiącym na VS mogą towarzyszyć inne objawy, takie jak: palinopsja, światłowstręt, nyktalopia, zjawiska entoptyczne (pływaki, zjawisko Scheerera, spontaniczne fotopsje i fotyzm) oraz bóle głowy i szumy uszne [1]. Jenny L. Lauschke odnotowuje także współwystępowanie depresji u ok. 20% chorych [2]. Z analizy wpisów w grupach wsparcia wynika, że u osób tych występują także derealizacja, depersonalizacja i otumanienie. Za potencjalną przyczynę VS uznaje się utrzymującą się nadaktywność kory mózgu, w szczególności zakrętu językowego [3]. Podobna nadaktywność występuje w migrenach z aurą [4-6]. Dawniej sądzono, że VS zawsze towarzyszy migrenie. Jednak w migrenie nadaktywność występuje jako postępująca fala depolaryzacji w korze mózgu – to stan przejściowy [4], a w przypadku śniegu optycznego nadaktywność jest stała i dotyczy niewielkich, określonych obszarów [7]. Dla wielu pacjentów często bardziej dotkliwe są objawy towarzyszące VS niż on sam. Przypadki kliniczne i próby leczenia wskazują, że leczenie VS w taki sposób jak aurę migreny lub migrenę daje niezadowalające rezultaty [8]. Leki przeciwzapalne są mniej skuteczne niż w leczeniu typowej aury migreny. Większą skuteczność wykazują leki diuretyczne i leki przeciwdrgawkowe [1, 7, 8].
    Słowa kluczowe: śnieg optyczny, migrena, nadaktywność kory mózgu, zakręt językowaty

    Dowiedz się więcej
    Cena: 22,00 zł
  8. Neurologia praktyczna 6/2017

    Neurologia praktyczna 6/2017

    Przesłanki do zastosowania terapii komórkowej w schorzeniach neurologicznych
    The basis to application of cell therapy in neurological disorders
    Krystyna Domańska-Janik, Anna Sarnowska
    Streszczenie
    Podstawą decyzji o zastosowaniu w chorobach OUN terapii komórkowej, która jeszcze znajduje się w fazie eksperymentalnej terapii klinicznej, jest brak innych rekomendowanych i standardowych opcji leczniczych. Powodzenie terapii zależy od takich czynników jak: właściwy dobór rodzaju KM w zależności od podłoża choroby, ścisłe określenie oczekiwań terapeutycznych od zastosowanego leczenia, optymalizacja funkcjonalna przeszczepianych komórek in vitro (tzw. prelicencing) oraz właściwa droga i sposób podania przeszczepu. W jednostkach chorobowych o podłożu układowym z wyraźną komponentą zapalną powinno się stosować podania systemowe komórek MSC, charakteryzujących się sprawdzonym profilem wydzielniczym o określonych właściwościach przeciwzapalnych, immunomodulacyjnych i pobudzających endogenne procesy naprawcze. Często są to komórki regeneracyjne o charakterze innym niż nasze intuicyjne oczekiwania. Na przykład świeżo izolowana, heterogenna populacja komórek jednojądrzastych, pochodząca z krwi pępowinowej (HUC-MNC) lub z tkanki tłuszczowej (ADRC), okazuje się najbardziej aktywna we właściwościach regeneracyjnych uszkodzonych tkanek biorcy. Odwrotnie, w jednostkach chorobowych o charakterze postępującym i z nieodwracalnym uszkodzeniem konkretnych populacji komórek OUN należy raczej wykorzystywać rodzaje MSC o szczególnie wyraźnym różnicowaniu w kierunku neuroektodermalnym. W przypadku wrodzonych chorób neurodegeneracyjnych o podłożu mono- lub poligenowym podejmowana terapia powinna opierać się głównie na stosowaniu komórek allogenicznych, pozbawionych genetycznego piętna chorobowego. W niektórych chorobach o podłożu genetycznym pacjenci reagują również pozytywnie na autologiczną terapię komórkową, działającą głównie przez supresję towarzyszącej chorobie o wyraźnej komponencie zapalnej i immunologicznej. Intensywne badania nad zastosowaniem KM w chorobach neurologicznych koncentrują się głównie na tym, by szczegółowo sprecyzować powody dużej niestałości efektów leczniczych, uzyskiwanych przez poszczególne grupy badaczy. Wydaje się, że dopóki nie zostaną wprowadzone precyzyjne standardy postępowania w odniesieniu do konkretnych chorób, stosowanie terapii wykorzystujących unikalne cechy KM w patologii OUN powinno pozostać domeną jedynie prac eksperymentalnych.
    Słowa kluczowe: MSC, mezenchymalne komórki macierzyste, neuroregeneracja, OUN, immunomodulacja

    Selektywna rekonstytucja układu immunologicznego nadzieją terapii postaci rzutowo-remisyjnej stwardnienia rozsianego
    The promise of the selective immune reconstitution for a relapsing-remitting multiple sclerosis therapy
    Marcin P. Mycko
    Streszczenie
    Postęp badań nad stwardnieniem rozsianym (sclerosis multiplex – SM), najczęstszą nabytą chorobą demielinizacyjną ośrodkowego układu nerwowego (OUN), przynosi coraz lepsze rozumienie przyczyn tego schorzenia. Rozwój SM wiązany jest z autoagresywnym procesem skierowanym przeciwko składnikom mieliny, osłony aksonów w OUN. Limfocyty T, w szczególności o profilu Th17, oraz limfocyty B wydają się głównymi populacjami kierującymi przebiegiem reakcji autoimmunologicznej demielinizacji. Sukces terapii SM, przede wszystkim u chorych z postacią rzutowo-remisyjną SM (RR SM), wiąże się z zastosowaniem metod immunomodulacji i immunosupresji. Terapie te mogą nieść ze sobą ryzyko istotnych powikłań oraz wymagają przewlekłego podawania leków. Alternatywne podejście opiera się na pomyśle usunięcia prozapalnych komórek immunologicznych i umożliwieniu odtworzenia układu odpornościowego, nieobarczonego wcześniejszymi mechanizmami prowadzącymi do autoagresji. Taka rekonstytucja układu immunologicznego stwarza nadzieję na uzyskanie długotrwałej remisji schorzenia, bez konieczności ciągłego podawania leków. Najnowszym wariantem takiego podejścia jest selektywna rekonstytucja układu immunologicznego, wybiórczo dotykająca limfocytów T oraz limfocytów B. Podawanie kladrybiny, której działanie przede wszystkim prowadzi do usunięcia limfocytów T i B, jest podstawą tej metody terapii. Doustna forma podawania leku, zdolność do penetracji do OUN oraz korzystny profil działań niepożądanych czynią z terapii kladrybiną atrakcyjną metodę leczenia RR SM
    Słowa kluczowe: stwardnienie rozsiane, autoagresja, limfocyty T, limfocyty B, kladrybina

    Zespół odwracalnej encefalopatii tylnej
    Posterior reversible encephalopathy syndrome
    Streszczenie
    Zespół odwracalnej encefalopatii tylnej (posterior reversible encephalopathy syndrome – PRES) jest schorzeniem neurologicznym o (pod)ostrym początku, charakteryzującym się różnorodnymi objawami neurologicznymi, do których mogą należeć: bóle głowy, upośledzenie ostrości wzroku lub deficyty pola widzenia, zaburzenia świadomości, stan zmącenia, napady padaczkowe oraz ogniskowe objawy neurologiczne. U większości pacjentów do obrazu klinicznego należy podwyższone ciśnienie tętnicze krwi, aż do wystąpienia stanów nagłych wywołanych kryzą nadciśnieniową. Neuroobrazowanie, w szczególności obrazowanie za pomocą rezonansu magnetycznego, często wykazuje charakterystyczny ciemieniowo-potyliczny wzór z symetrycznym rozmieszczeniem zmian odzwierciedlających obrzęk naczyniopochodny. PRES często rozwija się w związku z przyjmowaniem leku cytotoksycznego, stanem (przed)rzucawkowym, posocznicą, chorobą nerek lub schorzeniami autoimmunologicznymi. Leczenie ma charakter objawowy i zależne jest od przyczyny schorzenia. Na ogół rokowanie jest korzystne, ponieważ u większości pacjentów objawy kliniczne, a także zmiany w obrazowaniu są odwracalne. W indywidualnych przypadkach mogą jednak utrzymywać się następstwa neurologiczne, w tym długotrwała padaczka.
    Słowa kluczowe encefalopatia, obrzęk naczyniopochodny, encefalopatia nadciśnieniowa, chemioterapia, stan przedrzucawkowy

    Zaburzenia neuropoznawcze związane z zakażeniem HIV-1: epidemiologia, patogeneza, rozpoznanie i leczenie
    HIV-1-associated neurocognitive disorder: epidemiology, pathogenesis, diagnosis, and treatment
    Streszczenie
    Współczesne antyretrowirusowe leczenie zakażenia ludzkim wirusem nabytego niedoboru odporności (HIV-1) znacznie zmniejszyło częstość występowania zakażeń oportunistycznych. Z wyjątkiem najcięższych postaci otępienia częstotliwość występowania i zachorowalność na zaburzenia poznawcze związane z zakażeniem HIV (HAND) nie spada i HAND nadal stanowi istotny problem w codziennej praktyce klinicznej. Obecnie HAND pojawia się we wczesnych stadiach zakażenia HIV, a przebieg kliniczny różni się od przebiegu, który obserwowano przed powszechnym stosowaniem złożonego leczenia antyretrowirusowego (cART). Głównym objawem klinicznym jest otępienie podkorowe z deficytami w zakresie skupienia, uwagi i pamięci. Objawy ruchowe, takie jak zaburzenia chodu i upośledzenie zdolności manualnych, stały się mniej widoczne. Przed wprowadzeniem cART zaburzenia funkcji mózgu można było, przynajmniej częściowo, wyjaśnić przez nasilenie zawartości cząstek wirusowych i przez zmiany histopatologiczne związane z obecnością wirusa. U osób, u których cART doprowadziła do niewykrywalnej lub bardzo niskiej zawartości wirusa, wzajemne oddziaływanie patogenne wirusa i mózgu jest mniej bezpośrednie i rozważa się wiele słabo poznanych immunologicznych i prawdopodobnie toksycznych zjawisk. W artykule przedstawiono podsumowanie współczesnych koncepcji w dziedzinie HAND i podano wskazówki dotyczące postępowania diagnostycznego i terapeutycznego.
    Słowa kluczowe: zakażenie HIV-1, AIDS, zaburzenia poznawcze, demencja, zaburzenia poznawcze związane z zakażeniem HIV-1 (HAND)

    Zalecenia panelu ekspertów dotyczące badań przesiewowych, diagnostyki i leczenia neurogennego niedociśnienia ortostatycznego i związanego z nim nadciśnienia w pozycji leżącej
    The recommendations of a consensus panel for the screening, diagnosis, and treatment of neurogenic orthostatic hypotension and associated supine hypertension
    Streszczenie
    Neurogenne niedociśnienie ortostatyczne (nOH) jest powszechnie obserwowane u pacjentów z zaburzeniami neurodegeneracyjnymi, takimi jak: choroba Parkinsona, zanik wieloukładowy, czysta niewydolność autonomiczna, otępienie z ciałami Lewy’ego i neuropatie obwodowe, w tym neuropatia amyloidowa lub cukrzycowa. Ze względu na dużą częstość występowania nOH w starzejącej się populacji lekarze muszą dobrze wiedzieć, jak diagnozować i leczyć nOH. Do chwili obecnej w badaniach nad nOH wykorzystywano różne metody pomiarowe i różne metody diagnozowania, utrudniając tym samym utworzenie opartych na faktach wytycznych, prowadzących lekarzy klinicystów do najlepszej praktyki w leczeniu pacjentów z nOH i związanym z nim nadciśnieniem w pozycji leżącej. Aby rozwiązać te problemy, American Autonomic Society i National Parkinson Foundation zainicjowały projekt opracowania oświadczenia, rozpoczynający się od spotkania panelu ekspertów w Bostonie w dniu 7 listopada 2015 r., zakładający przekazywanie informacji i udział w ustaleniu zaleceń do października 2016 r. W niniejszym artykule przedstawiono podsumowanie dyskusji, a także rozważań członków panelu ekspertów prowadzonych podczas wstępnego spotkania oraz zaprezentowano istotne zalecenia oparte na najlepszych dostępnych dowodach, jak również na opinii ekspertów w odniesieniu do (1) badań przesiewowych, (2) rozpoznania, (3) leczenia nOH oraz (4) diagnozowania i leczenia powiązanego z nOH nadciśnienia w pozycji leżącej.
    Słowa kluczowe: neurogenne niedociśnienie ortostatyczne, nadciśnienie w pozycji leżącej, dysfunkcja autonomiczna, droksidopa, midodryna, fludrokortyzon

    Honokiol – potencjalne możliwości zastosowania w chorobach układu nerwowego
    Honokiol – an attractive candidate for treatment of central nervous system disease
    Jan Kochanowski
    Streszczenie
    Honokiol jest związkiem polifenolowym, tradycyjnie stosowanym w praktyce medycznej w większości krajów Azji Południowo-Wschodniej, a obecnie szeroko badanym ze względu na swoje plejotropowe działanie. W modelach doświadczalnych stwierdzono działanie neuroprotekcyjne związku, które uzyskiwano dzięki wykorzystaniu różnych mechanizmów jego działania. Honokiol znajduje zastosowanie w terapii przeciwlękowej i przeciwbólowej, przy wykorzystaniu jego właściwości przeciwzapalnych. Udowodniono skuteczność związku w ograniczaniu ogniska niedokrwiennego mózgu u zwierząt oraz w hamowaniu napadów padaczkowych. Zaobserwowano korzystny wpływ honokiolu w leczeniu zaburzeń poznawczych w modelach doświadczalnych. Większość aktualnych badań dotyczących tego związku skupiła się także na jego właściwościach chemioterapeutycznych. Honokiol może również być skutecznym środkiem neuroochronnym. Przegląd podsumowuje to, co obecnie wiadomo szczególnie w odniesieniu do mechanizmów zaangażowanych w działanie neuroprotekcyjne, przeciwbólowe, przeciwnowotworowe tego związku oraz identyfikuje potencjalne obszary dalszych badań.
    Słowa kluczowe: honokiol, neuroprotekcja, ból, udar, padaczka, zaburzenia poznawcze

    Profilaktyczna suplementacja L-karnityną u pacjentów z padaczką podczas monoterapii kwasem walproinowym – badanie pilotażowe MetaboLiCar
    L-carnitine prophylactic supplementation in patients with epilepsy during valproic acid monotherapy – MetaboLiCar pilot study
    Małgorzata Pawłowicz, Maria Mazurkiewicz-Bełdzińska
    Streszczenie
    Celem badania była ocena dynamiki zmian wybranych parametrów metabolicznych u pacjentów pediatrycznych z rozpoznaną padaczką, przewlekle leczonych preparatami kwasu walproinowego, po zastosowaniu profilaktycznej suplementacji L-karnityną.
    Materiały i metody: Do otwartego jednoośrodkowego badania prospektywnego o charakterze interwencyjno-obserwacyjnym zakwalifikowano 20 pacjentów (8 chłopców i 12 dziewcząt) w średnim wieku 12,58 ± 3,48 lat, z rozpoznaną padaczką, podczas wyłącznej monoterapii preparatami kwasu walproinowego trwającej dłużej niż 6 miesięcy, niewykazujących klinicznych objawów wtórnego niedoboru L-karnityny. U pacjentów zakwalifikowanych do badania dokonano oceny poziomów L-karnityny oraz wybranych parametrów metabolicznych, związanych z potencjalną hepatotoksycznością stosowanego leczenia przeciwpadaczkowego przed zastosowaniem 2-miesięcznej suplementacji preparatem L-karnityny w stałej profilaktycznej dawce 300 mg/dobę i po nim.
    Wyniki: Na początku badania asymptomatyczny niedobór L-karnityny stwierdzono u 9 pacjentów (45% wszystkich przypadków, najniższy poziom wolnej L-karnityny 25,8 μmol/l), ze współistniejącymi cechami hiperamonemii u jednego pacjenta (5% badanej populacji). Po zastosowaniu 2-miesięcznej doustnej suplementacji preparatem L-karnityny w stałej dawce profilaktycznej 300 mg/dobę uzyskano wyrównanie uprzednio stwierdzanych niedoborów L-karnityny u 88,9% pacjentów, przy jednoczesnym wzroście średnich poziomów wolnej L-karnityny oraz istotnym statystycznie spadku stężeń amoniaku w osoczu (p=0,004) w całej badanej grupie. Dodatkowo obserwowano korzystną klinicznie dynamikę zmian pozostałych parametrów metabolicznych: obniżenie stężenia homocysteiny oraz zmniejszenie aktywności transaminaz wątrobowych przy stabilnych poziomach kwasu walproinowego w surowicy.
    Wnioski: Suplementacja profilaktycznymi dawkami L-karnityny (300 mg/dobę) u dzieci z rozpoznaną padaczką, przewlekle leczonych preparatami kwasu walproinowego w monoterapii, pozostaje skuteczna w redukcji częstości występowania asymptomatycznego wtórnego niedoboru L-karnityny, jak również w normalizacji poziomów amoniaku oraz aktywności transaminaz.
    Słowa kluczowe: karnityna, padaczka, kwas walproinowy, amoniak, dzieci, młodzież

    Dowiedz się więcej
    Cena: 22,00 zł
  9. Neurologia praktyczna 5/2017

    Neurologia praktyczna 5/2017

    Wspomnienie o prof. Antonim Prusińskim

    Prof. dr hab. n. med. Teofan Maria Domżał

    Osiągnięcia badawcze Profesora i jego wkład w postęp naukowy wymagają oddzielnej monografii i nie wystarczą tu suche liczby. Kilkaset prac naukowych, kilkadziesiąt książek, monografie i podręczniki dla studentów, wykłady na zjazdach itp. […] Był człowiekiem wielkiego serca, uczciwym, pogodnym, a zarazem znakomitym lekarzem praktykiem, uwielbianym przez przyjaciół i pacjentów.

    Leki dla pacjentów powyżej 65. roku życia
    Drugs for patients over 65 years of age
    Monika Białecka
    Streszczenie
    W artykule przedstawiono zalecenia sformułowane przez Amerykańskie Towarzystwo Geriatryczne i znowelizowane w 2015 roku. Kryteria Beersa zawierają informacje na temat leków, których stosowanie u osób starszych powyżej 65. roku życia może być przyczyną wystąpienia działań niepożądanych. Z uwagi na profi l czasopisma zajęto się głównie lekami stosowanymi w neurologii i psychiatrii. Leki podzielono na grupy, tj. grupę I – leki niepolecane po 65. roku życia (unikamy ich stosowania), grupę II – leki, które nie powinny być stosowane u pacjentów po 65. roku życia w przypadku współistnienia niektórych schorzeń, oraz grupę III – leki, których użycie powinno być ograniczone po 65. roku życia (stosujemy ostrożnie). Nowe kryteria Beersa wskazują na zasadność indywidualizacji leczenia z uwzględnieniem konieczności modyfi kacji dawek leków ze względu na wydolność nerek, zwrócono również uwagę na znaczenie interakcji lekowych. Kryteria Beersa należy traktować jako wytyczne bezpiecznego leczenia w grupie starszych pacjentów, z wyjątkiem osób pod opieką paliatywną oraz pacjentów hospitalizowanych.
    Słowa kluczowe: kryteria Beersa, leki, osoby starsze, politerapia, neurologia

    Aktualne postępy w padaczce
    Tłumaczenie artykułu:
    Recent advances in epilepsy

    Streszczenie
    Ten artykuł stanowi przegląd postępów, które dokonały się w temacie padaczki w ostatnich latach, z naciskiem na leczenie i mechanizmy leżące u podłoża choroby, włączając w to stan padaczkowy, leczenie farmakologiczne i chirurgiczne. Przedstawiono przypadki rzadkich padaczek, biorąc pod uwagę związek pomiędzy typem padaczki, jej mechanizmami i wyborem leku przeciwpadaczkowego (AED), dokonano ponadto przeglądu danych dotyczących zastosowania AED w ciąży. Zostały omówione pojęcia ewoluujące ze zmiany leczenia napadów na leczenie padaczki, w obydwu przypadkach omówiono mechanizmy epileptogenezy, a w odniesieniu do padaczki omówiono szerzej choroby współistniejące, szczególnie depresję.
    Słowa kluczowe: padaczka, klasyfikacja, stan padaczkowy, leczenie, ciąża, epileptogeneza

    Prowadzenie samochodu w chorobie neurozwyrodnieniowej: przegląd współczesnego piśmiennictwa
    Tłumaczenie artykułu:
    Driving with a neurodegenerative disorder: an overview of the current literature

    Streszczenie
    Prowadzenie samochodu ma duże znaczenie dla pracy zawodowej, aktywności społecznych i poczucia niezależności. Decyzja o zaprzestaniu prowadzenia samochodu wpływa na jakość życia i wiąże się z obniżeniem mobilności, izolacją społeczną i odczuwaniem smutku. Pacjenci z chorobami neurozwyrodnieniowymi mogą mieć trudności z prowadzeniem samochodu ze względu na upośledzenie funkcji poznawczych, ograniczenia ruchowe i zaburzenia w sferze zachowania. Celem tego przeglądu jest podsumowanie dostępnego piśmiennictwa dotyczącego zmian w zdolności do prowadzenia samochodu i zachowania u pacjentów z chorobami neurozwyrodnieniowymi, ze szczególnym ukierunkowaniem na chorobę Huntingtona (Huntington’s disease – HD), chorobę Parkinsona (Parkinson’s disease – PD) oraz chorobę Alzheimera (Alzheimer’s disease – AD). Systematyczny przegląd piśmiennictwa przeprowadzono w bazie danych PubMed/Medline. W przeglądzie tym poddano ocenie badania z zastosowaniem ocen prowadzenia samochodu w warunkach drogowych lub symulacji kierowania samochodem. Ponadto włączono badania związku między funkcjonowaniem poznawczym a prowadzeniem samochodu. W przeglądzie tym zidentyfi kowano 70 badań. Jedynie kilka z nich dotyczyło HD (n=7) w porównaniu z PD (n=32) oraz AD (n=31). W przeglądzie tym wykazano, że kierowanie samochodem jest upośledzone u pacjentów ze schorzeniami neurozwyrodnieniowymi na wszystkich poziomach zdolności do prowadzenia samochodu. Najczęściej popełniane błędy dotyczyły poziomu taktycznego obejmującego trzymanie się pasa jezdni i zmiany pasa ruchu. Na podstawie stwierdzenia defi cytów funkcjonowania wykonawczego, koncentracji uwagi oraz zdolności wzrokowo-przestrzennych można częściowo przewidzieć zdolność do prowadzenia samochodu, a wyniki testów neuropsychologicznych mogą przydać się wówczas, gdy omawia się możliwość zaprzestania kierowania samochodem. Obecnie nie ma złotego standardu oceny zdolności do prowadzenia samochodu z zastosowaniem klinicznych pomiarów, takich jak oceny neuropsychologiczne, dlatego trzeba wykonać więcej badań celem wypracowania wiarygodnych narzędzi przesiewowych oraz opracowania przydatnych i godnych zaufania wytycznych opartych na dowodach.
    Słowa kluczowe: prowadzenie samochodu, choroby neurozwyrodnieniowe, zaburzenia ruchowe, ocena funkcji poznawczych, przegląd

    Rola PET TSPO w ocenie stanu zapalnego w układzie nerwowym
    Tłumaczenie artykułu:
    The role of TSPO PET in assessing neuroinflammation

    • Stan zapalny w układzie nerwowym u osób HIV-pozytywnych poddanych leczeniu: badania TSPO PET.
    • Obrazowanie aktywacji komórek glejowych i integralności istoty białej w mózgach aktywnych i niedawno emerytowanych graczy Narodowej Ligi Futbolowej.
    • Ocena wpływu leczenia fingolimodem na aktywację mikrogleju przy użyciu seryjnych obrazów PET w stwardnieniu rozsianym.
    • Dowody na zapalenie mózgu u pacjentów z mielopatią wywołaną typem 1 ludzkiego wirusa T-limfotropowego (HAM): multimodalne badanie obrazowe przy użyciu PET 11C-PBR28, obrazowania metodą MRI w obrazach T1-zależnych i obrazowaniu dyfuzyjnym.

    Dowiedz się więcej
    Cena: 22,00 zł
  10. Neurologia praktyczna 4/2017

    Neurologia praktyczna 4/2017

    SUDEP – epidemiologia, czynniki ryzyka, patofizjologia oraz prewencja
    SUDEP – epidemiology, risk factors, pathophysiology and prevention
    Marcin Kopka

    Streszczenie
    SUDEP (sudden unexpected death in epilepsy) definiowany jest jako nagły, niespodziewany, niewywołany urazem ani utonięciem, w obecności świadków lub bez zgon osoby chorej na padaczkę, który ma miejsce w obecności świadków lub bez i w którym badanie pośmiertne nie ujawnia przyczyn strukturalnych lub toksykologicznych. Ryzyko wystąpienia nagłego zgonu chorego z padaczką jest 24 razy większe niż w ogólnej populacji, szczególnie u kandydatów do leczenia zabiegowego. Najważniejszymi czynnikami ryzyka SUDEP są: częstość uogólnionych napadów toniczno-klonicznych, napady padaczkowe w nocy, wczesny wiek wystąpienia oraz długi czas trwania padaczki. Patofizjologia SUDEP nie jest znana, ale prawdopodobnie jest heterogenna i wieloczynnikowa. Proponowane teorie obejmują: zaburzenia rytmu serca, ośrodkowy oraz obturacyjny bezdech senny oraz neurogenny obrzęk płuc. Nie ma skutecznych metod prewencji SUDEP. Obecnie ryzyko SUDEP można obniżyć przez optymalizację leczenia przeciwpadaczkowego oraz zwiększenie nadzoru, zwłaszcza w nocy. W praktyce klinicznej istotne jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy jest wskazane informowanie chorych na padaczkę o ryzyku wystąpienia SUDEP. Należy mówić chorym na padaczkę, którzy wprost pytają o ryzyko zgonu. Zasadne może być również informowanie o SUDEP chorych niestosujących się do zaleceń. Zaleca się rozważenie ostrzegania o zwiększonym ryzyku SUDEP chorych w długotrwałej remisji od napadów podczas odstawiania leków przeciwpadaczkowych. Chociaż nasza wiedza dotycząca SUDEP stale się poszerza, nadal nie przełożyła się na opracowanie skutecznych metod prewencji.
    Słowa kluczowe: SUDEP, epidemiologia, czynniki ryzyka, patofizjologia, prewencja

    Aktualności na temat choroby małych naczyń mózgowych – dynamicznej choroby całego mózgu
    Tłumaczenie artykułu:
    Update on cerebral small vessel disease: a dynamic whole-brain disease

    Streszczenie

    Choroba małych naczyń mózgowych (cerebral small vessel disease – CSVD) jest chorobą neurologiczną, bardzo często występującą u ludzi starszych. Powoduje ona udar mózgu i otępienie, zaburzenia nastroju oraz problemy z chodzeniem. Ponieważ patologie CSVD trudno jest uwidocznić in vivo, rozpoznanie CSVD polega na stwierdzeniu zmian w badaniach obrazowych, do których należą: zmiany hiperintensywne w istocie białej, lakunarny udar mózgu, lakuny, mikrokrwotoki, poszerzone przestrzenie okołonaczyniowe oraz liczne udary krwotoczne. Różnice w stosowaniu definicji i określeń tych zjawisk spowodowały prawdopodobnie zamęt i trudności w interpretacji wyników wcześniejszych badań. Należy zachęcać, aby w badaniach naukowych nad CSVD stosować wystandaryzowane określenia. Wspomniane cechy CSVD przez długi czas uważano za zmiany różnorodne, ale pojawiające się dowody wskazują na to, że pewne wspólne typowe wewnątrzpochodne procesy patologiczne w mikronaczyniach mogą mieć udział w ich powstawaniu. Stąd w związku ze swoją rozlaną naturą CSVD należy uważać za „chorobę całego mózgu”. Ze względu na słabe poznanie patofizjologii CSVD nadal najważniejszym terapeutycznym i profilaktycznym sposobem postępowania pozostaje leczenie jednym lekiem przeciwpłytkowym (w ostrym lakunarnym udarze niedokrwiennym mózgu) oraz leczenie tradycyjnych czynników ryzyka. Coraz więcej dowodów wskazuje na to, że w nowych badaniach nad zapobieganiem i leczeniem CSVD powinno rozważać się stosowanie leków, których celem byłyby śródbłonek i bariera krew-mózg. Epidemiologia CSVD może różnić się u Azjatów w porównaniu z populacjami krajów zachodnich (skąd pochodzi większość wyników i zaleceń dotyczących CSVD oraz udaru mózgu), ale aby to udowodnić, trzeba uzyskać więcej danych z badań populacyjnych i wyraźnie sklasyfikować rodzaje udaru mózgu.

    Długoterminowa rzeczywista skuteczność natalizumabu: wyniki leczenia na podstawie Programu Obserwacyjnego Tysabri® (TOP) w odniesieniu do wyjściowego poziomu niepełnosprawności
    Tłumaczenie posteru P1228:
    Long-term real-world effectiveness of natalizumab: treatment outcomes from the Tysabri® Observational Program (TOP) stratified by baseline disability Przedstawionego 16.09.2016 roku na 32. Kongresie Europejskiego Komitetu Leczenia i Badań Stwardnienia Rozsianego w Londynie (Wielka Brytania) w dniach 14-17 września 2016 roku 32nd Congress of the European Committee for Treatment and Research in Multiple Sclerosis. 14-17 September, 2016, London, UK

    Streszczenie
    W ciągu ponad 7 lat leczenia natalizumabem roczne współczynniki rzutu oraz wskaźniki narastania niepełnosprawności w skali EDSS (Expanded Disability Status Scale – Rozszerzona skala niewydolności ruchowej) pozostawały niskie, a średnia ocena w skali EDSS była stabilna, co sugeruje, że chorzy z rzutowo-remisyjną postacią stwardnienia rozsianego (relapsing- remitting multiple sclerosis – RRMS) odnoszą korzyść z leczenia natalizumabem niezależnie od wyjściowego poziomu niepełnosprawności. Dane z tych analiz wykazują również, że u pacjentów z RRMS, którzy rozpoczęli leczenie natalizumabem przy mniejszym poziomie niepełnosprawności, długoterminowe wyniki kliniczne były lepsze, co stanowi potwierdzenie, że korzyść z terapii natalizumabem we wcześniejszej fazie choroby jest większa.

    Kliniczna niejednorodność mioklonii polekowych: ilustrowany przegląd
    Tłumaczenie artykułu:
    The clinical heterogeneity of drug-induced myoclonus: an illustrated review

    Streszczenie
    Słowa kluczowe:mioklonie polekowe, mioklonie/fenotyp, mioklonie/patofizjologia

    Kladrybina w porównaniu z fingolimodem, natalizumabem i interferonem β w leczeniu stwardnienia rozsianego
    Tłumaczenie artykułu:
    Cladribine versus fingolimod, natalizumab and interferon β for multiple sclerosis

    Streszczenie
    Cel.
    Niniejsza analiza wyników pacjentów dobranych z uwzględnieniem wskaźnika skłonności, przeprowadzona przez MSBase, oceniła skuteczność kladrybiny w porównaniu z interferonem β, fingolimodem lub natalizumabem.
    Metody.
    Wszystkich pacjentów z rzutowo-remisyjną postacią stwardnienia rozsianego, wystawionych na działanie terapii badawczych oraz obserwację w trakcie leczenia ≥ 1 roku, zidentyfikowaliśmy na podstawie rejestru MSBase. Trzy analizy w parach z uwzględnieniem wskaźnika skłonności porównały wyniki leczenia w ciągu jednego roku. Wyniki obejmowały ryzyko pierwszego nawrotu, narastanie niepełnosprawności i zdarzenia zmniejszające niepełnosprawność. Wykonano analizy wrażliwości.
    Wyniki.
    Kohorty składały się z 37 (kladrybina), 1940 (interferon), 1892 (fingolimod) i 1410 pacjentów (natalizumab). Prawdopodobieństwo doświadczenia nawrotu choroby w przypadku leczenia kladrybiną było niższe niż dla interferonu (p = 0,05), podobne jak dla fingolimodu (p = 0,31) i wyższe niż dla natalizumabu (p = 0,042). Prawdopodobieństwo narastania niepełnosprawności w przypadku leczenia kladrybiną było podobne jak dla interferonu (p = 0,37) i fingolimodu (p = 0,089), ale wyższe niż dla natalizumabu (p = 0,021). Prawdopodobieństwo zmniejszenia niepełnosprawności było wyższe dla kladrybiny niż dla interferonu (p = 0,00017), fingolimodu (p = 0,0025) czy natalizumabu (p = 0,00099). Analizy wrażliwości w dużej mierze potwierdziły powyższe wyniki.
    Wniosek.
    Kladrybina jest skuteczną terapią w przypadku rzutowo-remisyjnej postaci stwardnienia rozsianego. Jej wpływ na nawroty choroby jest porównywalny do fingolimodu, a wpływ na postęp niepełnosprawności jest porównywalny do interferonu β i fingolimodu. Kladrybina może wiązać się z lepszym wychodzeniem z niepełnosprawności w porównaniu z interferonem, fingolimodem i natalizumabem.
    Słowa kluczowe:kladrybina, interferon, fingolimod, natalizumab, nawroty choroby, niepełnosprawność

    Dowiedz się więcej
    Cena: 22,00 zł

Siatka Lista

Ustaw kierunek malejący


Strona korzysta z plików cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie oraz dostosowania ich do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Cel, warunki przechowywania lub dostęp do cookies dostępne są w Polityce prywatności. Mogą Państwo dokonać w każdej chwili zmiany ustawień. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności. Zobacz więcej