Neurologia praktyczna 6/2017


Autor:

Format: A5

Cena: 22,00 zł
LUB
Opis

Szczegóły

Przesłanki do zastosowania terapii komórkowej w schorzeniach neurologicznych

The basis to application of cell therapy in neurological disorders
Krystyna Domańska-Janik, Anna Sarnowska

Streszczenie
Podstawą decyzji o zastosowaniu w chorobach OUN terapii komórkowej, która jeszcze znajduje się w fazie eksperymentalnej terapii klinicznej, jest brak innych rekomendowanych i standardowych opcji leczniczych. Powodzenie terapii zależy od takich czynników jak: właściwy dobór rodzaju KM w zależności od podłoża choroby, ścisłe określenie oczekiwań terapeutycznych od zastosowanego leczenia, optymalizacja funkcjonalna przeszczepianych komórek in vitro (tzw. prelicencing) oraz właściwa droga i sposób podania przeszczepu. W jednostkach chorobowych o podłożu układowym z wyraźną komponentą zapalną powinno się stosować podania systemowe komórek MSC, charakteryzujących się sprawdzonym profilem wydzielniczym o określonych właściwościach przeciwzapalnych, immunomodulacyjnych i pobudzających endogenne procesy naprawcze. Często są to komórki regeneracyjne o charakterze innym niż nasze intuicyjne oczekiwania. Na przykład świeżo izolowana, heterogenna populacja komórek jednojądrzastych, pochodząca z krwi pępowinowej (HUC-MNC) lub z tkanki tłuszczowej (ADRC), okazuje się najbardziej aktywna we właściwościach regeneracyjnych uszkodzonych tkanek biorcy. Odwrotnie, w jednostkach chorobowych o charakterze postępującym i z nieodwracalnym uszkodzeniem konkretnych populacji komórek OUN należy raczej wykorzystywać rodzaje MSC o szczególnie wyraźnym różnicowaniu w kierunku neuroektodermalnym. W przypadku wrodzonych chorób neurodegeneracyjnych o podłożu mono- lub poligenowym podejmowana terapia powinna opierać się głównie na stosowaniu komórek allogenicznych, pozbawionych genetycznego piętna chorobowego. W niektórych chorobach o podłożu genetycznym pacjenci reagują również pozytywnie na autologiczną terapię komórkową, działającą głównie przez supresję towarzyszącej chorobie o wyraźnej komponencie zapalnej i immunologicznej. Intensywne badania nad zastosowaniem KM w chorobach neurologicznych koncentrują się głównie na tym, by szczegółowo sprecyzować powody dużej niestałości efektów leczniczych, uzyskiwanych przez poszczególne grupy badaczy. Wydaje się, że dopóki nie zostaną wprowadzone precyzyjne standardy postępowania w odniesieniu do konkretnych chorób, stosowanie terapii wykorzystujących unikalne cechy KM w patologii OUN powinno pozostać domeną jedynie prac eksperymentalnych.
Słowa kluczowe: MSC, mezenchymalne komórki macierzyste, neuroregeneracja, OUN, immunomodulacja

Selektywna rekonstytucja układu immunologicznego nadzieją terapii postaci rzutowo-remisyjnej stwardnienia rozsianego

The promise of the selective immune reconstitution for a relapsing-remitting multiple sclerosis therapy
Marcin P. Mycko

Streszczenie
Postęp badań nad stwardnieniem rozsianym (sclerosis multiplex – SM), najczęstszą nabytą chorobą demielinizacyjną ośrodkowego układu nerwowego (OUN), przynosi coraz lepsze rozumienie przyczyn tego schorzenia. Rozwój SM wiązany jest z autoagresywnym procesem skierowanym przeciwko składnikom mieliny, osłony aksonów w OUN. Limfocyty T, w szczególności o profilu Th17, oraz limfocyty B wydają się głównymi populacjami kierującymi przebiegiem reakcji autoimmunologicznej demielinizacji. Sukces terapii SM, przede wszystkim u chorych z postacią rzutowo-remisyjną SM (RR SM), wiąże się z zastosowaniem metod immunomodulacji i immunosupresji. Terapie te mogą nieść ze sobą ryzyko istotnych powikłań oraz wymagają przewlekłego podawania leków. Alternatywne podejście opiera się na pomyśle usunięcia prozapalnych komórek immunologicznych i umożliwieniu odtworzenia układu odpornościowego, nieobarczonego wcześniejszymi mechanizmami prowadzącymi do autoagresji. Taka rekonstytucja układu immunologicznego stwarza nadzieję na uzyskanie długotrwałej remisji schorzenia, bez konieczności ciągłego podawania leków. Najnowszym wariantem takiego podejścia jest selektywna rekonstytucja układu immunologicznego, wybiórczo dotykająca limfocytów T oraz limfocytów B. Podawanie kladrybiny, której działanie przede wszystkim prowadzi do usunięcia limfocytów T i B, jest podstawą tej metody terapii. Doustna forma podawania leku, zdolność do penetracji do OUN oraz korzystny profil działań niepożądanych czynią z terapii kladrybiną atrakcyjną metodę leczenia RR SM
Słowa kluczowe: stwardnienie rozsiane, autoagresja, limfocyty T, limfocyty B, kladrybina

Zespół odwracalnej encefalopatii tylnej

Posterior reversible encephalopathy syndrome

Streszczenie
Zespół odwracalnej encefalopatii tylnej (posterior reversible encephalopathy syndrome – PRES) jest schorzeniem neurologicznym o (pod)ostrym początku, charakteryzującym się różnorodnymi objawami neurologicznymi, do których mogą należeć: bóle głowy, upośledzenie ostrości wzroku lub deficyty pola widzenia, zaburzenia świadomości, stan zmącenia, napady padaczkowe oraz ogniskowe objawy neurologiczne. U większości pacjentów do obrazu klinicznego należy podwyższone ciśnienie tętnicze krwi, aż do wystąpienia stanów nagłych wywołanych kryzą nadciśnieniową. Neuroobrazowanie, w szczególności obrazowanie za pomocą rezonansu magnetycznego, często wykazuje charakterystyczny ciemieniowo-potyliczny wzór z symetrycznym rozmieszczeniem zmian odzwierciedlających obrzęk naczyniopochodny. PRES często rozwija się w związku z przyjmowaniem leku cytotoksycznego, stanem (przed)rzucawkowym, posocznicą, chorobą nerek lub schorzeniami autoimmunologicznymi. Leczenie ma charakter objawowy i zależne jest od przyczyny schorzenia. Na ogół rokowanie jest korzystne, ponieważ u większości pacjentów objawy kliniczne, a także zmiany w obrazowaniu są odwracalne. W indywidualnych przypadkach mogą jednak utrzymywać się następstwa neurologiczne, w tym długotrwała padaczka.
Słowa kluczowe encefalopatia, obrzęk naczyniopochodny, encefalopatia nadciśnieniowa, chemioterapia, stan przedrzucawkowy

Zaburzenia neuropoznawcze związane z zakażeniem HIV-1: epidemiologia, patogeneza, rozpoznanie i leczenie

HIV-1-associated neurocognitive disorder: epidemiology, pathogenesis, diagnosis, and treatment

Streszczenie
Współczesne antyretrowirusowe leczenie zakażenia ludzkim wirusem nabytego niedoboru odporności (HIV-1) znacznie zmniejszyło częstość występowania zakażeń oportunistycznych. Z wyjątkiem najcięższych postaci otępienia częstotliwość występowania i zachorowalność na zaburzenia poznawcze związane z zakażeniem HIV (HAND) nie spada i HAND nadal stanowi istotny problem w codziennej praktyce klinicznej. Obecnie HAND pojawia się we wczesnych stadiach zakażenia HIV, a przebieg kliniczny różni się od przebiegu, który obserwowano przed powszechnym stosowaniem złożonego leczenia antyretrowirusowego (cART). Głównym objawem klinicznym jest otępienie podkorowe z deficytami w zakresie skupienia, uwagi i pamięci. Objawy ruchowe, takie jak zaburzenia chodu i upośledzenie zdolności manualnych, stały się mniej widoczne. Przed wprowadzeniem cART zaburzenia funkcji mózgu można było, przynajmniej częściowo, wyjaśnić przez nasilenie zawartości cząstek wirusowych i przez zmiany histopatologiczne związane z obecnością wirusa. U osób, u których cART doprowadziła do niewykrywalnej lub bardzo niskiej zawartości wirusa, wzajemne oddziaływanie patogenne wirusa i mózgu jest mniej bezpośrednie i rozważa się wiele słabo poznanych immunologicznych i prawdopodobnie toksycznych zjawisk. W artykule przedstawiono podsumowanie współczesnych koncepcji w dziedzinie HAND i podano wskazówki dotyczące postępowania diagnostycznego i terapeutycznego.
Słowa kluczowe: zakażenie HIV-1, AIDS, zaburzenia poznawcze, demencja, zaburzenia poznawcze związane z zakażeniem HIV-1 (HAND)

Zalecenia panelu ekspertów dotyczące badań przesiewowych, diagnostyki i leczenia neurogennego niedociśnienia ortostatycznego i związanego z nim nadciśnienia w pozycji leżącej

The recommendations of a consensus panel for the screening, diagnosis, and treatment of neurogenic orthostatic hypotension and associated supine hypertension

Streszczenie
Neurogenne niedociśnienie ortostatyczne (nOH) jest powszechnie obserwowane u pacjentów z zaburzeniami neurodegeneracyjnymi, takimi jak: choroba Parkinsona, zanik wieloukładowy, czysta niewydolność autonomiczna, otępienie z ciałami Lewy’ego i neuropatie obwodowe, w tym neuropatia amyloidowa lub cukrzycowa. Ze względu na dużą częstość występowania nOH w starzejącej się populacji lekarze muszą dobrze wiedzieć, jak diagnozować i leczyć nOH. Do chwili obecnej w badaniach nad nOH wykorzystywano różne metody pomiarowe i różne metody diagnozowania, utrudniając tym samym utworzenie opartych na faktach wytycznych, prowadzących lekarzy klinicystów do najlepszej praktyki w leczeniu pacjentów z nOH i związanym z nim nadciśnieniem w pozycji leżącej. Aby rozwiązać te problemy, American Autonomic Society i National Parkinson Foundation zainicjowały projekt opracowania oświadczenia, rozpoczynający się od spotkania panelu ekspertów w Bostonie w dniu 7 listopada 2015 r., zakładający przekazywanie informacji i udział w ustaleniu zaleceń do października 2016 r. W niniejszym artykule przedstawiono podsumowanie dyskusji, a także rozważań członków panelu ekspertów prowadzonych podczas wstępnego spotkania oraz zaprezentowano istotne zalecenia oparte na najlepszych dostępnych dowodach, jak również na opinii ekspertów w odniesieniu do (1) badań przesiewowych, (2) rozpoznania, (3) leczenia nOH oraz (4) diagnozowania i leczenia powiązanego z nOH nadciśnienia w pozycji leżącej.
Słowa kluczowe: neurogenne niedociśnienie ortostatyczne, nadciśnienie w pozycji leżącej, dysfunkcja autonomiczna, droksidopa, midodryna, fludrokortyzon

Honokiol – potencjalne możliwości zastosowania w chorobach układu nerwowego

Honokiol – an attractive candidate for treatment of central nervous system disease
Jan Kochanowski

Streszczenie
Honokiol jest związkiem polifenolowym, tradycyjnie stosowanym w praktyce medycznej w większości krajów Azji Południowo-Wschodniej, a obecnie szeroko badanym ze względu na swoje plejotropowe działanie. W modelach doświadczalnych stwierdzono działanie neuroprotekcyjne związku, które uzyskiwano dzięki wykorzystaniu różnych mechanizmów jego działania. Honokiol znajduje zastosowanie w terapii przeciwlękowej i przeciwbólowej, przy wykorzystaniu jego właściwości przeciwzapalnych. Udowodniono skuteczność związku w ograniczaniu ogniska niedokrwiennego mózgu u zwierząt oraz w hamowaniu napadów padaczkowych. Zaobserwowano korzystny wpływ honokiolu w leczeniu zaburzeń poznawczych w modelach doświadczalnych. Większość aktualnych badań dotyczących tego związku skupiła się także na jego właściwościach chemioterapeutycznych. Honokiol może również być skutecznym środkiem neuroochronnym. Przegląd podsumowuje to, co obecnie wiadomo szczególnie w odniesieniu do mechanizmów zaangażowanych w działanie neuroprotekcyjne, przeciwbólowe, przeciwnowotworowe tego związku oraz identyfikuje potencjalne obszary dalszych badań.
Słowa kluczowe: honokiol, neuroprotekcja, ból, udar, padaczka, zaburzenia poznawcze

Profilaktyczna suplementacja L-karnityną u pacjentów z padaczką podczas monoterapii kwasem walproinowym – badanie pilotażowe MetaboLiCar

L-carnitine prophylactic supplementation in patients with epilepsy during valproic acid monotherapy – MetaboLiCar pilot study
Małgorzata Pawłowicz, Maria Mazurkiewicz-Bełdzińska

Streszczenie
Celem badania była ocena dynamiki zmian wybranych parametrów metabolicznych u pacjentów pediatrycznych z rozpoznaną padaczką, przewlekle leczonych preparatami kwasu walproinowego, po zastosowaniu profilaktycznej suplementacji L-karnityną.
Materiały i metody: Do otwartego jednoośrodkowego badania prospektywnego o charakterze interwencyjno-obserwacyjnym zakwalifikowano 20 pacjentów (8 chłopców i 12 dziewcząt) w średnim wieku 12,58 ± 3,48 lat, z rozpoznaną padaczką, podczas wyłącznej monoterapii preparatami kwasu walproinowego trwającej dłużej niż 6 miesięcy, niewykazujących klinicznych objawów wtórnego niedoboru L-karnityny. U pacjentów zakwalifikowanych do badania dokonano oceny poziomów L-karnityny oraz wybranych parametrów metabolicznych, związanych z potencjalną hepatotoksycznością stosowanego leczenia przeciwpadaczkowego przed zastosowaniem 2-miesięcznej suplementacji preparatem L-karnityny w stałej profilaktycznej dawce 300 mg/dobę i po nim.
Wyniki: Na początku badania asymptomatyczny niedobór L-karnityny stwierdzono u 9 pacjentów (45% wszystkich przypadków, najniższy poziom wolnej L-karnityny 25,8 μmol/l), ze współistniejącymi cechami hiperamonemii u jednego pacjenta (5% badanej populacji). Po zastosowaniu 2-miesięcznej doustnej suplementacji preparatem L-karnityny w stałej dawce profilaktycznej 300 mg/dobę uzyskano wyrównanie uprzednio stwierdzanych niedoborów L-karnityny u 88,9% pacjentów, przy jednoczesnym wzroście średnich poziomów wolnej L-karnityny oraz istotnym statystycznie spadku stężeń amoniaku w osoczu (p=0,004) w całej badanej grupie. Dodatkowo obserwowano korzystną klinicznie dynamikę zmian pozostałych parametrów metabolicznych: obniżenie stężenia homocysteiny oraz zmniejszenie aktywności transaminaz wątrobowych przy stabilnych poziomach kwasu walproinowego w surowicy.
Wnioski: Suplementacja profilaktycznymi dawkami L-karnityny (300 mg/dobę) u dzieci z rozpoznaną padaczką, przewlekle leczonych preparatami kwasu walproinowego w monoterapii, pozostaje skuteczna w redukcji częstości występowania asymptomatycznego wtórnego niedoboru L-karnityny, jak również w normalizacji poziomów amoniaku oraz aktywności transaminaz.
Słowa kluczowe: karnityna, padaczka, kwas walproinowy, amoniak, dzieci, młodzież

Strona korzysta z plików cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie oraz dostosowania ich do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Cel, warunki przechowywania lub dostęp do cookies dostępne są w Polityce prywatności. Mogą Państwo dokonać w każdej chwili zmiany ustawień. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności. Zobacz więcej